၄. ဝလ္လိယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
ယံ ကိစ္စံ ဒဠှဝီရိယေနာတိအာဒိကာ အာယသ္မတော ဝလ္လိယတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော သုမေဓဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဝိဇ္ဇာသိပ္ပေသု နိပ္ဖတ္တိံ ဂတော အသီတိကောဋိဝိဘဝံ ပဟာယ တာပသပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ ပဗ္ဗတပါဒေ အရညာယတနေ ဧကိဿာ နဒိယာ တီရေ အဿမံ ကာရေတွာ ဝိဟရန္တော အတ္တနော အနုဂ္ဂဏှနတ္ထံ ဥပဂတံ သတ္ထာရံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော အဇိနစမ္မံ ပတ္ထရိတွာ အဒါသိ. တတ္ထ နိသိန္နံ ဘဂဝန္တံ ပုပ္ဖေဟိ စ စန္ဒနေန စ ပူဇေတွာ အမ္ဗဖလာနိ ဒတွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိ. တဿ ဘဂဝါ နိသိန္နာသနသမ္ပတ္တိံ ပကာသေန္တော အနုမောဒနံ ဝတွာ ပက္ကာမိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ဝေသာလိယံ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ‘‘ကဏှမိတ္တော’’တိ လဒ္ဓနာမော ဝယပ္ပတ္တော သတ္ထု ဝေသာလိဂမနေ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝံ ဒိသွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ မဟာကစ္စာနတ္ထေရဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိ. သော မန္ဒပညော ဒန္ဓပရက္ကမော စ ဟုတွာ စိရံ ကာလံ ဝိညုံ သဗြဟ္မစာရိံ နိဿာယေဝ ဝသတိ. ဘိက္ခူ ‘‘ယထာ နာမ ဝလ္လိ ရုက္ခာဒီသု ကိဉ္စိ အနိဿာယ ဝဍ္ဎိတုံ န သက္ကောတိ၊ ဧဝမယမ္ပိ ကဉ္စိ ပဏ္ဍိတံ အနိဿာယ ဝဍ္ဎိတုံ န သက္ကောတီ’’တိ ဝလ္လိယောတွေဝ သမုဒါစရိံသု. အပရဘာဂေ ပန ဝေဏုဒတ္တတ္ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ တဿ ဩဝါဒေ ဌတွာ သတော သမ္ပဇာနော ဟုတွာ ဝိဟရန္တော ဉာဏဿ ပရိပါကံ ဂတတ္တာ ပဋိပတ္တိက္ကမံ ထေရံ ပုစ္ဆန္တော –
၁၆၇. ‘‘ယံ ကိစ္စံ ဒဠှဝီရိယေန၊ ယံ ကိစ္စံ ဗောဒ္ဓုမိစ္ဆတာ၊
ကရိဿံ နာဝရဇ္ဈိဿံ၊ ပဿ ဝီရိယံ ပရက္ကမံ.
၁၆၈. ‘‘တွဉ္စ မေ မဂ္ဂမက္ခာဟိ၊ အဉ္ဇသံ အမတောဂဓံ၊
အဟံ မောနေန မောနိဿံ၊ ဂင်္ဂါသောတောဝ သာဂရ’’န္တိ. – ဂါထာဒွယံ အဘာသိ၊
တတ္ထ ယံ ကိစ္စံ ဒဠှဝီရိယေနာတိ ဒဠှေန ဝီရိယေန ထိရေန ပရက္ကမေန၊ ဒဠှဝီရိယေန ဝါ ပုရိသဓောရယှေန ယံ ကိစ္စံ ကာတဗ္ဗံ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ. ယံ ကိစ္စံ ဗောဒ္ဓုမိစ္ဆတာတိ စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ နိဗ္ဗာနမေဝ ဝါ ဗောဒ္ဓုံ ဗုဇ္ဈိတုံ ဣစ္ဆန္တေန ပဋိဝိဇ္ဈိတုကာမေန ယံ ကိစ္စံ ကရဏီယံ. ကရိဿံ နာဝရဇ္ဈိဿန္တိ တမဟံ ဒါနိ ကရိဿံ န ဝိရာဓေဿံ၊ ယထာနုသိဋ္ဌံ ပဋိပဇ္ဇိဿာမိ. ပဿ ဝီရိယံ ပရက္ကမန္တိ ယထာ ပဋိပဇ္ဇမာနေ ဓမ္မေ ဝိဓိနာ ဤရဏတော ‘‘ဝီရိယံ’’၊ ပရံ ပရံ ဌာနံ အက္ကမနတော ‘‘ပရက္ကမော’’တိ စ လဒ္ဓနာမံ သမ္မာဝါယာမံ ပဿ န သဒ္ဓမေဝါတိ အတ္တနော ကတ္တုကာမတံ ဒဿေတိ.
တွဉ္စာတိ ကမ္မဋ္ဌာနဒါယကံ ကလျာဏမိတ္တံ အာလပတိ. မေတိ မယှံ. မဂ္ဂမက္ခာဟီတိ အရိယမဂ္ဂံ ကထေဟိ၊ လောကုတ္တရမဂ္ဂသမ္ပာပကံ စတုသစ္စကမ္မဋ္ဌာနံ ကထေဟီတိ အတ္ထော. အဉ္ဇသန္တိ ဥဇုကံ မဇ္ဈိမပဋိပဒါဘာဝေန အန္တဒွယဿ အနုပဂမနတော. အမတေ နိဗ္ဗာနေ သမ္ပာပကဘာဝေန ပတိဋ္ဌိတတ္တာ အမတောဂဓံ. မောနေနာတိ ဉာဏေန မဂ္ဂပညာယ. မောနိဿန္တိ ဇာနိဿံ နိဗ္ဗာနံ ပဋိဝိဇ္ဈိဿံ ပါပုဏိဿံ. ဂင်္ဂါသောတောဝ သာဂရန္တိ ယထာ ဂင်္ဂါယ သောတော သာဂရံ သမုဒ္ဒံ အဝိရဇ္ဈန္တော ဧကံသတော ဩဂါဟတိ၊ ဧဝံ ‘‘အဟံ ကမ္မဋ္ဌာနံ အနုယုဉ္ဇန္တော မဂ္ဂဉာဏေန နိဗ္ဗာနံ အဓိဂမိဿာမိ၊ တသ္မာ တံ ကမ္မဋ္ဌာနံ မေ အာစိက္ခထာ’’တိ ထေရံ ကမ္မဋ္ဌာနံ ယာစိ.
တံ သုတွာ ဝေဏုဒတ္တတ္ထေရော တဿ ကမ္မဋ္ဌာနံ အဒါသိ. သောပိ ကမ္မဋ္ဌာနံ အနုယုဉ္ဇန္တော နစိရဿေဝ ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၄၉.၇၅-၁၀၅) –
‘‘ပဉ္စ ကာမဂုဏေ ဟိတွာ၊ ပိယရူပေ မနောရမေ၊
အသီတိ ကောဋိယော ဟိတွာ၊ ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ.
‘‘ပဗ္ဗဇိတွာန ကာယေန၊ ပါပကမ္မံ ဝိဝဇ္ဇယိံ၊
ဝစီဒုစ္စရိတံ ဟိတွာ၊ နဒီကူလေ ဝသာမဟံ.
‘‘ဧကကံ မံ ဝိဟရန္တံ၊ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌော ဥပါဂမိ၊
နာဟံ ဇာနာမိ ဗုဒ္ဓေါတိ၊ အကာသိံ ပဋိသန္ထာရံ.
‘‘ကရိတွာ ပဋိသန္ထာရံ၊ နာမဂေါတ္တမပုစ္ဆဟံ၊
ဒေဝတာနုသိ ဂန္ဓဗ္ဗော၊ အဒု သက္ကော ပုရိန္ဒဒေါ.
‘‘ကော ဝါ တွံ ကဿ ဝါ ပုတ္တော၊ မဟာဗြဟ္မာ ဣဓာဂတော၊
ဝိရောစေသိ ဒိသာ သဗ္ဗာ၊ ဥဒယံ သူရိယော ယထာ.
‘‘သဟဿာရာနိ စက္ကာနိ၊ ပါဒေ ဒိဿန္တိ မာရိသ၊
ကော ဝါ တွံ ကဿ ဝါ ပုတ္တော၊ ကထံ ဇာနေမု တံ မယံ.
‘‘နာမဂေါတ္တံ ပဝေဒေဟိ၊ သံသယံ အပနေဟိ မေ၊
နမှိ ဒေဝါ န ဂန္ဓဗ္ဗော၊ နမှိ သက္ကော ပုရိန္ဒဒေါ.
‘‘ဗြဟ္မဘာဝေါ စ မေ နတ္ထိ၊ ဧတေသံ ဥတ္တမော အဟံ၊
အတီတော ဝိသယံ တေသံ၊ ဒါလယိံ ကာမဗန္ဓနံ.
‘‘သဗ္ဗေ ကိလေသေ ဈာပေတွာ၊ ပတ္တော သမ္ဗောဓိမုတ္တမံ၊
တဿ ဝါစံ သုဏိတွာဟံ၊ ဣဒံ ဝစနမဗြဝိံ.
‘‘ယဒိ ဗုဒ္ဓေါသိ သဗ္ဗညူ၊ နိသီဒ တွံ မဟာမုနေ၊
တမဟံ ပူဇယိဿာမိ၊ ဒုက္ခဿန္တကရော တုဝံ.
‘‘ပတ္ထရိတွာဇိနစမ္မံ၊ အဒါသိ သတ္ထုနော အဟံ၊
နိသီဒိ တတ္ထ ဘဂဝါ၊ သီဟောဝ ဂိရိဂဗ္ဘရေ.
‘‘ခိပ္ပံ ပဗ္ဗတမာရုယှ၊ အမ္ဗဿ ဖလမဂ္ဂဟိံ၊
သာလကလျာဏိကံ ပုပ္ဖံ၊ စန္ဒနဉ္စ မဟာရဟံ.
‘‘ခိပ္ပံ ပဂ္ဂယှ တံ သဗ္ဗံ၊ ဥပေတွာ လောကနာယကံ၊
ဖလံ ဗုဒ္ဓဿ ဒတွာန၊ သာလပုပ္ဖမပူဇယိံ.
‘‘စန္ဒနံ အနုလိမ္ပိတွာ၊ အဝန္ဒိံ သတ္ထုနော အဟံ၊
ပသန္နစိတ္တော သုမနော၊ ဝိပုလာယ စ ပီတိယာ.
‘‘အဇိနမှိ နိသီဒိတွာ၊ သုမေဓော လောကနာယကော၊
မမ ကမ္မံ ပကိတ္တေသိ၊ ဟာသယန္တော မမံ တဒါ.
‘‘ဣမိနာ ဖလဒါနေန၊ ဂန္ဓမာလေဟိ စူဘယံ၊
ပဉ္စဝီသေ ကပ္ပသတေ၊ ဒေဝလောကေ ရမိဿတိ.
‘‘အနူနမနသင်္ကပ္ပေါ၊ ဝသဝတ္တီ ဘဝိဿတိ၊
ဆဗ္ဗီသတိကပ္ပသတေ၊ မနုဿတ္တံ ဂမိဿတိ.
‘‘ဘဝိဿတိ စက္ကဝတ္တီ၊ စာတုရန္တော မဟိဒ္ဓိကော၊
ဝေဘာရံ နာမ နဂရံ၊ ဝိဿကမ္မေန မာပိတံ.
‘‘ဟေဿတိ သဗ္ဗသောဝဏ္ဏံ၊ နာနာရတနဘူသိတံ၊
ဧတေနေဝ ဥပါယေန၊ သံသရိဿတိ သော ဘဝေ.
‘‘သဗ္ဗတ္ထ ပူဇိတော ဟုတွာ၊ ဒေဝတ္တေ အထ မာနုသေ၊
ပစ္ဆိမေ ဘဝေ သမ္ပတ္တေ၊ ဗြဟ္မဗန္ဓု ဘဝိဿတိ.
‘‘အဂါရာ အဘိနိက္ခမ္မ၊ အနဂါရီ ဘဝိဿတိ၊
အဘိညာပါရဂူ ဟုတွာ၊ နိဗ္ဗာယိဿတိနာသဝေါ.
‘‘ဣဒံ ဝတွာန သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သုမေဓော လောကနာယကော၊
မမ နိဇ္ဈာယမာနဿ၊ ပက္ကာမိ အနိလဉ္ဇသေ.
‘‘တေန ကမ္မေန သုကတေန၊ စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊
ဇဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ၊ တာဝတိံသမဂစ္ဆဟံ.
‘‘တုသိတတော စဝိတွာန၊ နိဗ္ဗတ္တိံ မာတုကုစ္ဆိယံ၊
ဘောဂေ မေ ဦနတာ နတ္ထိ၊ ယမှိ ဂဗ္ဘေ ဝသာမဟံ.
‘‘မာတုကုစ္ဆိဂတေ မယိ၊ အန္နပါနဉ္စ ဘောဇနံ၊
မာတုယာ မမ ဆန္ဒေန၊ နိဗ္ဗတ္တတိ ယဒိစ္ဆကံ.
‘‘ဇာတိယာ ပဉ္စဝဿေန၊ ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ၊
ဩရောပိတမှိ ကေသမှိ၊ အရဟတ္တမပါပုဏိံ.
‘‘ပုဗ္ဗကမ္မံ ဂဝေသန္တော၊ ဩရေန နာဒ္ဒသံ အဟံ၊
တိံသကပ္ပသဟဿမှိ၊ မမ ကမ္မမနုဿရိံ.
‘‘နမော တေ ပုရိသာဇည၊ နမော တေ ပုရိသုတ္တမ၊
တဝ သာသနမာဂမ္မ၊ ပတ္တောမှိ အစလံ ပဒံ.
‘‘တိံသကပ္ပသဟဿမှိ၊ ယံ ဗုဒ္ဓမဘိပူဇယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဗုဒ္ဓပူဇာယိဒံ ဖလံ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အညံ ဗျာကရောန္တော ထေရော ဣမာယေဝ ဂါထာ အဘာသီတိ.
ဝလ္လိယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.