၁. ဥတ္တရတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ခန္ဓာ မယာ ပရိညာတာတိ အာယသ္မတော ဥတ္တရတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တော ဣတော စတုနဝုတေ ကပ္ပေ သိဒ္ဓတ္ထဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော သာသနေ လဒ္ဓပ္ပသာဒေါ ဟုတွာ ဥပါသကတ္တံ ပဋိဝေဒေသိ. သော သတ္ထရိ ပရိနိဗ္ဗုတေ အတ္တနော ဉာတကေ သန္နိပါတေတွာ ဗဟုံ ပူဇာသက္ကာရံ သမ္ဘရိတွာ ဓာတုပူဇံ အကာသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာကေတေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဥတ္တရောတိ လဒ္ဓနာမော ဝယပ္ပတ္တော ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန သာဝတ္ထိံ ဂတော ကဏ္ဍမ္ဗမူလေ ကတံ ယမကပါဋိဟာရိယံ ဒိသွာ ပသီဒိတွာ ပုန ကာဠကာရာမသုတ္တဒေသနာယ (အ. နိ. ၄.၂၄) အဘိဝဍ္ဎမာနသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံ ရာဇဂဟံ ဂန္တွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇိတွာ တတ္ထေဝ ဝသန္တော ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ နစိရဿေဝ ဆဠဘိညော အဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၄၉.၁၀၆-၁၁၀) –

‘‘နိဗ္ဗုတေ လောကနာထမှိ၊ သိဒ္ဓတ္ထေ လောကနာယကေ၊

မမ ဉာတီ သမာနေတွာ၊ ဓာတုပူဇံ အကာသဟံ.

‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ဓာတုမဘိပူဇယိံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဓာတုပူဇာယိဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

ဆဠဘိညော ပန ဟုတွာ သတ္ထရိ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တေ ဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာနတ္ထံ ရာဇဂဟတော သာဝတ္ထိံ ဥပဂတော ဘိက္ခူဟိ ‘‘ကိံ၊ အာဝုသော၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာကိစ္စံ တယာ မတ္ထကံ ပါပိတ’’န္တိ ပုဋ္ဌော အညံ ဗျာကရောန္တော –

၁၆၁. ‘‘ခန္ဓာ မယာ ပရိညာတာ၊ တဏှာ မေ သုသမူဟတာ၊

ဘာဝိတာ မမ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော.

၁၆၂. ‘‘သောဟံ ခန္ဓေ ပရိညာယ၊ အဗ္ဗဟိတွာန ဇာလိနိံ၊

ဘာဝယိတွာန ဗောဇ္ဈင်္ဂေ၊ နိဗ္ဗာယိဿံ အနာသဝေါ’’တိ. – ဂါထာဒွယံ အဘာသိ၊

တတ္ထ ခန္ဓာတိ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ. ပရိညာတာတိ ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခံ၊ န ဣတော ဘိယျော’’တိ ပရိစ္ဆိဇ္ဇ ဉာတာ ဘာဝိတာ. တေန ဒုက္ခဿ အရိယသစ္စဿ ပရိညာဘိသမယမာဟ. တဏှာတိ တသတိ ပရိတသတီတိ တဏှာ. သုသမူဟတာတိ သမုဂ္ဃါဋိတာ. ဧတေန သမုဒယသစ္စဿ ပဟာနာဘိသမယံ ဝဒတိ. ဘာဝိတာ မမ ဗောဇ္ဈင်္ဂါတိ ဗောဓိသင်္ခါတာယ သတိအာဒိဓမ္မသာမဂ္ဂိယာ၊ တံသမင်္ဂိနော ဝါ ဗောဓိသင်္ခါတဿ အရိယပုဂ္ဂလဿ အင်္ဂါတိ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ. သတိဓမ္မဝိစယဝီရိယပီတိပဿဒ္ဓိသမာဓိဥပေက္ခာသင်္ခါတာ မဂ္ဂပရိယာပန္နာ ဓမ္မာ မယာ ဘာဝိတာ ဥပ္ပါဒိတာ ဝဍ္ဎိတာ. ဗောဇ္ဈင်္ဂဂ္ဂဟဏေနေဝ စေတ္ထ တံသဟစရိတတာယ သဗ္ဗေ မဂ္ဂဓမ္မာ၊ သဗ္ဗေ စ ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မာ ဂဟိတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဧတေနေဝ မဂ္ဂသစ္စဿ ဘာဝနာဘိသမယံ ဒဿေတိ. ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယောတိ ကာမာသဝါဒယော အာသဝါ ခီယန္တိ ဧတ္ထာတိ အာသဝက္ခယောတိ လဒ္ဓနာမော အသင်္ခတဓမ္မော မယာ ပတ္တော အဓိဂတော. ဧတေန နိရောဓသစ္စဿ သစ္ဆိကိရိယာဘိသမယံ ကထေတိ. ဧတ္တာဝတာ အတ္တနော သဥပါဒိသေသနိဗ္ဗာနသမ္ပတ္တိံ ဒဿေတိ.

ဣဒါနိ ပန အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာနသမ္ပတ္တိံ ဒဿေန္တော ‘‘သောဟ’’န္တိအာဒိနာ ဒုတိယံ ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော – သောဟံ ဧဝံ ဝုတ္တနယေန ခန္ဓေ ပရိညာယ ပရိဇာနိတွာ၊ တထာ ပရိဇာနန္တော ဧဝ သကအတ္တဘာဝပရအတ္တဘာဝေသု အဇ္ဈတ္တိကဗာဟိရာယတနေသု အတီတာဒိဘေဒဘိန္နေသု သံသိဗ္ဗနာကာရံ ပုနပ္ပုနံ ပဝတ္တိသင်္ခါတံ ဇာလံ ဧတဿ အတ္ထီတိ ဇာလိနီတိ လဒ္ဓနာမံ တဏှံ အဗ္ဗဟိတွာန မမ စိတ္တသန္တာနတော ဥဒ္ဓရိတွာ၊ တထာ နံ ဥဒ္ဓရန္တောယေဝ ဝုတ္တပ္ပဘေဒေ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဘာဝယိတွာန တေ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ပါပေတွာ တတော ဧဝ အနာသဝေါ ဟုတွာ ဌိတော ဣဒါနိ စရိမကစိတ္တနိရောဓေန အနုပါဒါနော ဝိယ ဇာတဝေဒေါ နိဗ္ဗာယိဿံ ပရိနိဗ္ဗာယိဿာမီတိ.

ဥတ္တရတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.