၇. ဧကဓမ္မသဝနီယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှန္တိ အာယသ္မတော ဧကဓမ္မသဝနီယတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သော ကိရ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ရုက္ခဒေဝတာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တော ကတိပယေ ဘိက္ခူ မဂ္ဂမူဠှေ မဟာရညေ ဝိစရန္တေ ဒိသွာ အနုကမ္ပမာနော အတ္တနော ဘဝနတော ဩတရိတွာ တေ သမဿာသေတွာ ဘောဇေတွာ ယထာဓိပ္ပေတဋ္ဌာနံ ပါပေသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ကဿပေ ဘဂဝတိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ကတဗုဒ္ဓကိစ္စေ ပရိနိဗ္ဗုတေ တသ္မိံ ကာလေ ဗာရာဏသိရာဇာ ကိကီ နာမ အဟောသိ. တသ္မိံ ကာလင်္ကတေ တဿ ပုထုဝိန္ဒရာဇာ နာမ ပုတ္တော အာသိ. တဿ ပုတ္တော သုသာမော နာမ. တဿ ပုတ္တော ကိကီဗြဟ္မဒတ္တော နာမ ဟုတွာ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တော သာသနေ အန္တရဟိတေ ဓမ္မဿဝနံ အလဘန္တော၊ ‘‘ယော ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ တဿ သဟဿံ ဒမ္မီ’’တိ ဃောသာပေတွာ ဧကမ္ပိ ဓမ္မကထိကံ အလဘန္တော၊ ‘‘မယှံ ပိတုပိတာမဟာဒီနံ ကာလေ ဓမ္မော သံဝတ္တတိ၊ ဓမ္မကထိကာ သုလဘာ အဟေသုံ. ဣဒါနိ ပန စတုပ္ပဒိကဂါထာမတ္တမ္ပိ ကထေန္တော ဒုလ္လဘော. ယာဝ ဓမ္မသညာ န ဝိနဿတိ၊ တာဝဒေဝ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ ရဇ္ဇံ ပဟာယ ဟိမဝန္တံ ဥဒ္ဒိဿ ဂစ္ဆန္တံ သက္ကော ဒေဝရာဇာ အာဂန္တွာ၊ ‘‘အနိစ္စာ ဝတ သင်္ခါရာ’’တိ ဂါထာယ ဓမ္မံ ကထေတွာ နိဝတ္တေသိ. သော နိဝတ္တိတွာ ဗဟုံ ပုညံ ကတွာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သေတဗျနဂရေ သေဋ္ဌိကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝယပ္ပတ္တော ဘဂဝတိ သေတဗျနဂရေ သိံသပါဝနေ ဝိဟရန္တေ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. တဿ သတ္ထာ အဇ္ဈာသယံ ဩလောကေတွာ၊ ‘‘အနိစ္စာ ဝတ သင်္ခါရာ’’တိ ဣမာယ ဂါထာယ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. တဿ တတ္ထ ကတာဓိကာရတာယ သော အနိစ္စသညာယ ပါကဋတရံ ဟုတွာ ဥပဋ္ဌိတာယ ပဋိလဒ္ဓသံဝေဂေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဓမ္မသမ္မသနံ ပဋ္ဌပေတွာ ဒုက္ခသညံ အနတ္တသညဉ္စ မနသိကရောန္တော ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၁၂.၆၆-၇၁) –

‘‘ပဒုမုတ္တရဗုဒ္ဓဿ၊ သာဝကာ ဝနစာရိနော၊

ဝိပ္ပနဋ္ဌာ ဗြဟာရညေ၊ အန္ဓာဝ အနုသုယျရေ.

‘‘အနုဿရိတွာ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ပဒုမုတ္တရနာယကံ၊

တဿ တေ မုနိနော ပုတ္တာ၊ ဝိပ္ပနဋ္ဌာ မဟာဝနေ.

‘‘ဘဝနာ ဩရုဟိတွာန၊ အဂမိံ ဘိက္ခုသန္တိကံ၊

တေသံ မဂ္ဂဉ္စ အာစိက္ခိံ၊ ဘောဇနဉ္စ အဒါသဟံ.

‘‘တေန ကမ္မေန ဒွိပဒိန္ဒ၊ လောကဇေဋ္ဌ နရာသဘ၊

ဇာတိယာ သတ္တဝဿောဟံ၊ အရဟတ္တမပါပုဏိံ.

‘‘သစက္ခူ နာမ နာမေန၊ ဒွါဒသ စက္ကဝတ္တိနော၊

သတ္တရတနသမ္ပန္နာ၊ ပဉ္စကပ္ပသတေ ဣတော.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

တဿ ဧကေနေဝ ဓမ္မဿဝနေန နိပ္ဖန္နကိစ္စတ္တာ ဧကဓမ္မသဝနီယောတွေဝ သမညာ အဟောသိ. သော အရဟာ ဟုတွာ အညံ ဗျာကရောန္တော –

၆၇. ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ၊ ဘဝါ သဗ္ဗေ သမူဟတာ၊

ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော၊ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ. – ဂါထံ အဘာသိ၊

တတ္ထ ကိလေသာတိ ယသ္မိံ သန္တာနေ ဥပ္ပန္နာ၊ တံ ကိလေသေန္တိ ဝိဗာဓေန္တိ ဥပတာပေန္တိ ဝါတိ ကိလေသာ၊ ရာဂါဒယော. ဈာပိတာတိ ဣန္ဒဂ္ဂိနာ ဝိယ ရုက္ခဂစ္ဆာဒယော အရိယမဂ္ဂဉာဏဂ္ဂိနာ သမူလံ ဒဍ္ဎာ. မယှန္တိ မယာ၊ မမ သန္တာနေ ဝါ. ဘဝါ သဗ္ဗေ သမူဟတာတိ ကာမကမ္မဘဝါဒယော သဗ္ဗေ ဘဝါ သမုဂ္ဃါဋိတာ ကိလေသာနံ ဈာပိတတ္တာ. သတိ ဟိ ကိလေသဝဋ္ဋေ ကမ္မဝဋ္ဋေန ဘဝိတဗ္ဗံ. ကမ္မဘဝါနံ သမူဟတတ္တာ ဧဝ စ ဥပပတ္တိဘဝါပိ သမူဟတာ ဧဝ အနုပ္ပတ္တိဓမ္မတာယ အာပါဒိတတ္တာ. ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရောတိ ဇာတိအာဒိကော –

‘‘ခန္ဓာနဉ္စ ပဋိပါဋိ၊ ဓာတုအာယတနာန စ၊

အဗ္ဗောစ္ဆိန္နံ ဝတ္တမာနာ၊ သံသာရောတိ ပဝုစ္စတီ’’တိ. –

ဝုတ္တလက္ခဏော သံသာရော ဝိသေသတော ခီဏော၊ တသ္မာ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ. ယသ္မာ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝေါ နတ္ထိ၊ တသ္မာ ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော. တသ္မာ စ ပုနဗ္ဘဝေါ နတ္ထိ၊ ယသ္မာ ဘဝါ သဗ္ဗေ သမူဟတာတိ အာဝတ္တေတွာ ဝတ္တဗ္ဗံ. အထ ဝါ ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော၊ တတော ဧဝ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါတိ ယောဇေတဗ္ဗံ.

ဧကဓမ္မသဝနီယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.