၉. ဟာရိတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

သမုန္နမယမတ္တာနန္တိ အာယသ္မတော ဟာရိတတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သော ကိရ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော ဟုတွာ တတ္ထ တတ္ထ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ပုညသမ္ဘာရံ ဥပစိနန္တော ဣတော ဧကတိံသေ ကပ္ပေ သုဒဿနံ နာမ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော ကုဋဇပုပ္ဖေဟိ ပူဇံ ကတွာ တေန ပုညကမ္မေန သုဂတီသုယေဝ ပရိဝတ္တေန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိနဂရေ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ. ဟာရိတောတိဿ နာမံ အဟောသိ. တဿ ဝယပ္ပတ္တဿ မာတာပိတရော ကုလရူပါဒီဟိ အနုစ္ဆဝိကံ ကုမာရိကံ ဗြာဟ္မဏဓီတရံ အာနေသုံ. သော တာယ သဒ္ဓိံ ဘောဂသုခံ အနုဘဝန္တော ဧကဒိဝသံ အတ္တနော တဿာ စ ရူပသမ္ပတ္တိံ ဩလောကေတွာ ဓမ္မတာယ စောဒိယမာနော ‘‘ဤဒိသံ နာမ ရူပံ နစိရဿေဝ ဇရာယ မစ္စုနာ စ အဘိပ္ပမဒ္ဒီယတီ’’တိ သံဝေဂံ ပဋိလဘိ. ကတိပယဒိဝသာတိက္ကမေနေဝ စဿ ဘရိယံ ကဏှသပ္ပေါ ဍံသိတွာ မာရေသိ. သော တေန ဘိယျောသောမတ္တာယ သဉ္ဇာတသံဝေဂေါ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဓမ္မံ သုတွာ ဃရဗန္ဓနေ ဆိန္ဒိတွာ ပဗ္ဗဇိ. တဿ စ စရိယာနုကူလံ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ ဝိဟရန္တဿ ကမ္မဋ္ဌာနံ န သမ္ပဇ္ဇတိ၊ စိတ္တံ ဥဇုဂတံ န ဟောတိ. သော ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌော အညတရံ ဥသုကာရံ ဥသုဒဏ္ဍံ ယန္တေ ပက္ခိပိတွာ ဥဇုံ ကရောန္တံ ဒိသွာ ‘‘ဣမေ အစေတနမ္ပိ နာမ ဥဇုံ ကရောန္တိ၊ ကသ္မာ အဟံ စိတ္တံ ဥဇုံ န ကရိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ တတောဝ ပဋိနိဝတ္တိတွာ ဒိဝါဋ္ဌာနေ နိသိန္နော ဝိပဿနံ အာရဘိ. အထဿ ဘဂဝါ ဥပရိ အာကာသေ နိသီဒိတွာ ဩဝါဒံ ဒေန္တော ‘‘သမုန္နမယမတ္တာန’’န္တိ ဂါထံ အဘာသိ. အယမေဝ ထေရော အတ္တာနံ ပရံ ဝိယ ဩဝဒန္တော အဘာသီတိ စ ဝဒန္တိ.

၂၉. တတ္ထ သမုန္နမယန္တိ သမ္မာ ဥန္နမေန္တော၊ သမာပတ္တိဝသေန ကောသဇ္ဇပက္ခေ ပတိတုံ အဒတွာ တတော ဥဒ္ဓရန္တော ဝီရိယသမတံ ယောဇေန္တောတိ အတ္ထော. အတ္တာနန္တိ စိတ္တံ၊ အထ ဝါ သမုန္နမယာတိ ကောသဇ္ဇပက္ခတော သမုန္နမေဟိ. မ-ကာရော ပဒသန္ဓိကရော. ဟီနဝီရိယတာယ တဝ စိတ္တံ ကမ္မဋ္ဌာနဝီထိံ နပ္ပဋိပဇ္ဇတိ စေ၊ တံ ဝီရိယာရမ္ဘဝသေန သမ္မာ ဥန္နမေဟိ၊ အနောနတံ အနပနတံ ကရောဟီတိ အဓိပ္ပါယော. ဧဝံ ပန ကရောန္တော ဥသုကာရောဝ တေဇနံ. စိတ္တံ ဥဇုံ ကရိတွာန၊ အဝိဇ္ဇံ ဘိန္ဒ ဟာရိတာတိ. ယထာ နာမ ဥသုကာရော ကဏ္ဍံ ဤသကမ္ပိ ဩနတံ အပနတဉ္စ ဝိဇ္ဈန္တော လက္ခံ ဘိန္ဒနတ္ထံ ဥဇုံ ကရောတိ၊ ဧဝံ ကောသဇ္ဇပါတတော အရက္ခဏေန ဩနတံ ဥဒ္ဓစ္စပါတတော အရက္ခဏေန အပနတံ ဝိဇ္ဈန္တော အပ္ပနာပတ္တိယာ စိတ္တံ ဥဇုံ ကရိတွာန သမာဟိတစိတ္တော ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ သီဃံ အဂ္ဂမဂ္ဂဉာဏေန အဝိဇ္ဇံ ဘိန္ဒ ပဒါလေဟီတိ. တံ သုတွာ ထေရော ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ နစိရေနေဝ အရဟာ အဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၃၅.၃၉-၄၃) –

‘‘ဟိမဝန္တဿာဝိဒူရေ၊ ဝသလော နာမ ပဗ္ဗတော၊

ဗုဒ္ဓေါ သုဒဿနော နာမ၊ ဝသတေ ပဗ္ဗတန္တရေ.

‘‘ပုပ္ဖံ ဟေမဝန္တံ ဂယှ၊ ဝေဟာသံ အဂမာသဟံ၊

တတ္ထဒ္ဒသာသိံ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ဩဃတိဏ္ဏမနာသဝံ.

‘‘ပုပ္ဖံ ကုဋဇမာဒါယ၊ သီသေ ကတွာနဟံ တဒါ၊

ဗုဒ္ဓဿ အဘိရောပေသိံ၊ သယမ္ဘုဿ မဟေသိနော.

‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ၊ ယံ ပုပ္ဖမဘိပူဇယိံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ပုပ္ဖပူဇာယိဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အညံ ဗျာကရောန္တောပိ တမေဝ ဂါထံ အဘာသိ.

ဟာရိတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.