၇. လောမသကင်္ဂိယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ဒဗ္ဗံ ကုသန္တိ အာယသ္မတော လောမသကင်္ဂိယတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သော ကိရ ဣတော ဧကနဝုတေ ကပ္ပေ ဝိပဿိံ ဘဂဝန္တံ ပဿိတွာ ပသန္နမာနသော နာနာပုပ္ဖေဟိ ပူဇေတွာ တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တော ပုန အပရာပရံ ပုညာနိ ကတွာ သုဂတီသုယေဝ သံသရန္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ သမဏဓမ္မံ ကရောတိ. တေန စ သမယေန သတ္ထာရာ ဘဒ္ဒေကရတ္တပဋိပဒါယ ကထိတာယ အညတရော ဘိက္ခု ဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တဝသေန တေန သာကစ္ဆံ ကရောတိ. သော တံ န သမ္ပာယာသိ. အသမ္ပာယန္တော ‘‘အဟံ အနာဂတေ တုယှံ ဘဒ္ဒေကရတ္တံ ကထေတုံ သမတ္ထော ဘဝေယျ’’န္တိ ပဏိဓာနံ အကာသိ၊ ဣတရော ‘‘ပုစ္ဆေယျ’’န္တိ. ဧတေသု ပဌမော ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ ဒေဝမနုဿေသု သံသရိတွာ အမှာကံ ဘဂဝတော ကာလေ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ သာကိယရာဇကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ သုခုမာလဘာဝေန သောဏဿ ဝိယ ပါဒတလေသု လောမာနိ ဇာတာနိ၊ တေနဿ လောမသကင်္ဂိယောတိ နာမံ အဟောသိ. ဣတရော ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ စန္ဒနောတိ ပညာယိတ္ထ. လောမသကင်္ဂိယော အနုရုဒ္ဓါဒီသု သကျကုမာရေသု ပဗ္ဗဇန္တေသု ပဗ္ဗဇိတုံ န ဣစ္ဆိ. အထ နံ သံဝေဇေတုံ စန္ဒနော ဒေဝပုတ္တော ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဒ္ဒေကရတ္တံ ပုစ္ဆိ. ဣတရော ‘‘န ဇာနာမီ’’တိ. ပုန ဒေဝပုတ္တော ‘‘အထ ကသ္မာ တယာ ‘ဘဒ္ဒေကရတ္တံ ကထေယျ’န္တိ သင်္ဂရော ကတော၊ ဣဒါနိ ပန နာမမတ္တမ္ပိ န ဇာနာသီ’’တိ စောဒေသိ. ဣတရော တေန သဒ္ဓိံ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ‘‘မယာ ကိရ၊ ဘန္တေ၊ ပုဗ္ဗေ ‘ဣမဿ ဘဒ္ဒေကရတ္တံ ကထေဿာမီ’တိ သင်္ဂရော ကတော’’တိ ပုစ္ဆိ. ဘဂဝါ ‘‘အာမ၊ ကုလပုတ္တ၊ ကဿပဿ ဘဂဝတော ကာလေ တယာ ဧဝံ ကတ’’န္တိ အာဟ. သွာယမတ္ထော ဥပရိပဏ္ဏာသကေ အာဂတနယေန ဝိတ္ထာရတော ဝေဒိတဗ္ဗော. အထ လောမသကင်္ဂိယော ‘‘တေန ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ပဗ္ဗာဇေထ မ’’န္တိ အာဟ. ဘဂဝါ ‘‘န၊ ခေါ၊ တထာဂတာ မာတာပိတူဟိ အနနုညာတံ ပုတ္တံ ပဗ္ဗာဇေန္တီ’’တိ ပဋိက္ခိပိ. သော မာတု သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘အနုဇာနာဟိ မံ၊ အမ္မ၊ ပဗ္ဗဇိတုံ၊ ပဗ္ဗဇိဿာမဟ’’န္တိ ဝတွာ၊ မာတရာ ‘‘တာတ၊ သုခုမာလော တွံ ကထံ ပဗ္ဗဇိဿသီ’’တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘အတ္တနော ပရိဿယသဟနဘာဝံ ပကာသေန္တော ‘‘ဒဗ္ဗံ ကုသံ ပေါဋကိလ’’န္တိ ဂါထံ အဘာသိ.

၂၇. တတ္ထ ဒဗ္ဗန္တိ ဒဗ္ဗတိဏမာဟ၊ ယံ ‘‘သဒ္ဒုလော’’တိပိ ဝုစ္စတိ. ကုသန္တိ ကုသတိဏံ၊ ယော ‘‘ကာသော’’တိ ဝုစ္စတိ. ပေါဋကိလန္တိ သကဏ္ဋကံ အကဏ္ဋကဉ္စ ဂစ္ဆံ. ဣဓ ပန သကဏ္ဋကမေဝ အဓိပ္ပေတံ. ဥသီရာဒီနိ သုဝိညေယျာနိ. ဒဗ္ဗာဒီနိ တိဏာနိ ဗီရဏတိဏာနိ ပါဒေဟိ အက္ကန္တဿာပိ ဒုက္ခဇနကာနိ ဂမနန္တရာယကရာနိ စ၊ တာနိ စ ပနာဟံ ဥရသာ ပနုဒိဿာမိ ဥရသာပိ အပနေဿာမိ. ဧဝံ အပနေန္တော တံ နိမိတ္တံ ဒုက္ခံ သဟန္တော အရညာယတနေ ဂုမ္ဗန္တရံ ပဝိသိတွာ သမဏဓမ္မံ ကာတုံ သက္ခိဿာမိ. ကော ပန ဝါဒေါ ပါဒေဟိ အက္ကမနေတိ ဒဿေတိ. ဝိဝေကမနုဗြူဟယန္တိ ကာယဝိဝေကံ စိတ္တဝိဝေကံ ဥပဓိဝိဝေကဉ္စ အနုဗြူဟယန္တော. ဂဏသင်္ဂဏိကဉှိ ပဟာယ ကာယဝိဝေကံ အနုဗြူဟယန္တဿေဝ အဋ္ဌတိံသာယ အာရမ္မဏေသု ယတ္ထ ကတ္ထစိ စိတ္တံ သမာဒဟန္တဿ စိတ္တဝိဝေကော၊ န သင်္ဂဏိကာရတဿ. သမာဟိတဿေဝ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တဿ သမထဝိပဿနဉ္စ ယုဂနဒ္ဓံ ကရောန္တဿ ကိလေသာနံ ခေပနေန ဥပဓိဝိဝေကာဓိဂမော၊ န အသမာဟိတဿ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဝိဝေကမနုဗြူဟယန္တိ ကာယဝိဝေကံ စိတ္တဝိဝေကံ ဥပဓိဝိဝေကဉ္စ အနုဗြူဟယန္တော’’တိ. ဧဝံ ပန ပုတ္တေန ဝုတ္တေ မာတာ ‘‘တေန ဟိ၊ တာတ၊ ပဗ္ဗဇာ’’တိ အနုဇာနိ. သော ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ. တံ သတ္ထာ ပဗ္ဗာဇေသိ. တံ ပဗ္ဗဇိတွာ ကတပုဗ္ဗကိစ္စံ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ အရညံ ပဝိသန္တံ ဘိက္ခူ အာဟံသု – ‘‘အာဝုသော၊ တွံ သုခုမာလော ကိံ သက္ခိဿသိ အရညေ ဝသိတု’’န္တိ. သော တေသမ္ပိ တမေဝ ဂါထံ ဝတွာ အရညံ ပဝိသိတွာ ဘာဝနံ အနုယုဉ္ဇန္တော နစိရဿေဝ ဆဠဘိညော အဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၅၂.၂၃-၂၇) –

‘‘သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ အာဟုတီနံ ပဋိဂ္ဂဟံ၊

ရထိယံ ပဋိပဇ္ဇန္တံ၊ နာနာပုပ္ဖေဟိ ပူဇယိံ.

‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ပုပ္ဖမဘိပူဇယိံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဗုဒ္ဓပူဇာယိဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ ထေရော အညံ ဗျာကရောန္တော တံယေဝ ဂါထံ အဘာသီတိ.

လောမသကင်္ဂိယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.