၄. သုဂန္ဓတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
အနုဝဿိကော ပဗ္ဗဇိတောတိ အာယသ္မတော သုဂန္ဓတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သော ကိရ ဣတော ဒွါနဝုတေ ကပ္ပေ တိဿဿ နာမ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ကာလေ မနုဿယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော မိဂဗျဓနေန အရညေ ဝိစရတိ. သတ္ထာ တဿ အနုကမ္ပာယ ပဒဝဠဉ္ဇံ ဒဿေတွာ ဂတော. သော သတ္ထု ပဒစေတိယာနိ ဒိသွာ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရတာယ ‘‘သဒေဝကေ လောကေ အဂ္ဂပုဂ္ဂလဿ ဣမာနိ ပဒါနီ’’တိ ပီတိသောမနဿဇာတော ကောရဏ္ဍကပုပ္ဖါနိ ဂဟေတွာ ပူဇံ ကတွာ စိတ္တံ ပသာဒေသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ တတော စုတော အပရာပရံ ပုညာနိ ကတွာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုဋုမ္ဗိကော ဟုတွာ သတ္ထု ဘိက္ခုသံဃဿ စ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေတွာ ဂန္ဓကုဋိံ မဟဂ္ဃဂေါသိတစန္ဒနံ ပိသိတွာ တေန ပရိဘဏ္ဍံ ကတွာ ပတ္ထနံ ပဋ္ဌပေသိ – ‘‘နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ မယှံ သရီရံ ဧဝံသုဂန္ဓံ ဟောတူ’’တိ. ဧဝံ အညာနိပိ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဗဟူနိ ပုညကမ္မာနိ ကတွာ သုဂတီသု ဧဝ ပရိဝတ္တမာနော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ ဝိဘဝသမ္ပန္နဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိ. နိဗ္ဗတ္တဿ စ တဿ မာတုကုစ္ဆိဂတကာလတော ပဋ္ဌာယ မာတု သရီရံ သကလမ္ပိ ဂေဟံ သုရဘိဂန္ဓံ ဝါယတိ. ဇာတဒိဝသေ ပန ဝိသေသတော ပရမသုဂန္ဓံ သာမန္တဂေဟေသုပိ ဝါယတေဝ. တဿ မာတာပိတရော ‘‘အမှာကံ ပုတ္တော အတ္တနာဝ အတ္တနော နာမံ ဂဟေတွာ အာဂတော’’တိ သုဂန္ဓောတွေဝ နာမံ အကံသု. သော အနုပုဗ္ဗေန ဝယပ္ပတ္တော မဟာသေလတ္ထေရံ ဒိသွာ တဿ သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော သတ္တာဟဗ္ဘန္တရေ ဧဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၅၀.၁၅-၂၄) –
‘‘ဝနကမ္မိကော ပုရေ အာသိံ၊ ပိတုမာတုမတေနဟံ၊
ပသုမာရေန ဇီဝါမိ၊ ကုသလံ မေ န ဝိဇ္ဇတိ.
‘‘မမ အာသယသာမန္တာ၊ တိဿော လောကဂ္ဂနာယကော၊
ပဒါနိ တီဏိ ဒဿေသိ၊ အနုကမ္ပာယ စက္ခုမာ.
‘‘အက္ကန္တေ စ ပဒေ ဒိသွာ၊ တိဿနာမဿ သတ္ထုနော၊
ဟဋ္ဌော ဟဋ္ဌေန စိတ္တေန၊ ပဒေ စိတ္တံ ပသာဒယိံ.
‘‘ကောရဏ္ဍံ ပုပ္ဖိတံ ဒိသွာ၊ ပါဒပံ ဓရဏီရုဟံ၊
သကောသကံ ဂဟေတွာန၊ ပဒသေဋ္ဌံ အပူဇယိံ.
‘‘တေန ကမ္မေန သုကတေန၊ စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊
ဇဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ၊ တာဝတိံသမဂစ္ဆဟံ.
‘‘ယံ ယံ ယောနုပပဇ္ဇာမိ၊ ဒေဝတ္တံ အထ မာနုသံ၊
ကောရဏ္ဍကဆဝီ ဟောမိ၊ သုပ္ပဘာသော ဘဝါမဟံ.
‘‘ဒွေနဝုတေ ဣတော ကပ္ပေ၊ ယံ ကမ္မမကရိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ပဒပူဇာယိဒံ ဖလံ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အညံ ဗျာကရောန္တော ‘‘အနုဝဿိကော ပဗ္ဗဇိတော’’တိ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ.
၂၄. တတ္ထ အနုဝဿိကောတိ အနုဂတော ဥပဂတော ဝဿံ အနုဝဿော၊ အနုဝဿောဝ အနုဝဿိကော. ပဗ္ဗဇိတောတိ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ဥပဂတော၊ ပဗ္ဗဇိတော ဟုတွာ ဥပဂတဝဿမတ္တော ဧကဝဿိကောတိ အတ္ထော. အထ ဝါ အနုဂတံ ပစ္ဆာဂတံ အပဂတံ ဝဿံ အနုဝဿံ၊ တံ အဿ အတ္ထီတိ အနုဝဿိကော. ယဿ ပဗ္ဗဇိတဿ ဝဿံ အပရိပုဏ္ဏတာယ န ဂဏနူပဂတံ၊ သော ဧဝံ ဝုတ္တော၊ တသ္မာ အဝဿိကောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပဿ ဓမ္မသုဓမ္မတန္တိ တဝ သတ္ထု ဓမ္မဿ သုဓမ္မဘာဝံ သွာက္ခာတတံ ဧကန္တနိယျာနိကတံ ပဿ၊ ယတ္ထ အနုဝဿိကော တုဝံ ပဗ္ဗဇိတော. ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏံ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏံ အာသဝက္ခယဉာဏန္တိ တိဿော ဝိဇ္ဇာ တယာ အနုပ္ပတ္တာ သစ္ဆိကတာ၊ တတော ဧဝ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ အနုသိဋ္ဌိ ဩဝါဒေါ အနုသိက္ခိတောတိ ကတကိစ္စတံ နိဿာယ ပီတိသောမနဿဇာတော ထေရော အတ္တာနံ ပရံ ဝိယ ကတွာ ဝဒတီတိ.
သုဂန္ဓတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.