၄. စတုတ္ထသုတ္တန္တနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
၁၉၈. ပုန ပဌမသုတ္တမေဝ နိက္ခိပိတွာ အပရေန အာကာရေန ဣန္ဒြိယာနိ နိဒ္ဒိသတိ. တတ္ထ ကတိဟာကာရေဟိ ကေနဋ္ဌေန ဒဋ္ဌဗ္ဗာနီတိ ကတိဟိ အာကာရေဟိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ. ကေနဋ္ဌေန ဒဋ္ဌဗ္ဗာနီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာကာရေ စ ဒဋ္ဌဗ္ဗဋ္ဌဉ္စ ပုစ္ဆတိ. ဆဟာကာရေဟိ တေနဋ္ဌေန ဒဋ္ဌဗ္ဗာနီတိ ဆဟိ အာကာရေဟိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ၊ တေနေဝ ဆအာကာရသင်္ခါတေနဋ္ဌေန ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ. အာဓိပတေယျဋ္ဌေနာတိ အဓိပတိဘာဝဋ္ဌေန. အာဒိဝိသောဓနဋ္ဌေနာတိ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အာဒိဘူတဿ သီလဿ ဝိသောဓနဋ္ဌေန. အဓိမတ္တဋ္ဌေနာတိ ဗလဝဋ္ဌေန. ဗလဝဉှိ အဓိကာ မတ္တာ ပမာဏံ အဿာတိ အဓိမတ္တန္တိ ဝုစ္စတိ. အဓိဋ္ဌာနဋ္ဌေနာတိ ပတိဋ္ဌာနဋ္ဌေန. ပရိယာဒါနဋ္ဌေနာတိ ခေပနဋ္ဌေန. ပတိဋ္ဌာပကဋ္ဌေနာတိ ပတိဋ္ဌာပနဋ္ဌေန.
က. အာဓိပတေယျဋ္ဌနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
၁၉၉. အာဓိပတေယျဋ္ဌနိဒ္ဒေသေ အဿဒ္ဓိယံ ပဇဟတောတိအာဒိ ဧကေကဿေဝ ဣန္ဒြိယဿ ပဋိပက္ခပဇဟနဝစနံ ဧကက္ခဏေပိ အတ္တနော အတ္တနော ပဋိပက္ခပဟာနကိစ္စသာဓနေ အဓိပတိဘာဝသာဓနတ္ထံ ဝုတ္တံ. သေသာနိ စတ္တာရိ ဣန္ဒြိယာနိ တံသမ္ပယုတ္တာနေဝ ဝုတ္တာနိ. နာနာက္ခဏေသု ဝါ ဧကေကံ ဣန္ဒြိယံ ဓုရံ ကတွာ တဿ တဿ ပဋိပက္ခဿ တံ တံ ဣန္ဒြိယံ ဇေဋ္ဌကံ ကတွာ သေသာနိ တဒနွယာနိ ကတွာ ဝုတ္တန္တိပိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ကာမစ္ဆန္ဒံ ပဇဟတောတိအာဒိ ပန ဧကက္ခဏဝသေနေဝ ဝုတ္တံ.
ခ. အာဒိဝိသောဓနဋ္ဌနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
၂၀၀. အာဒိဝိသောဓနဋ္ဌနိဒ္ဒေသေ အဿဒ္ဓိယသံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓီတိ အဿဒ္ဓိယဿ နိဝါရဏဋ္ဌေန ဝိရတိအတ္ထေန သီလမလဝိသောဓနတော သီလဝိသုဒ္ဓိ နာမ. သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အာဒိဝိသောဓနာတိ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဥပနိဿယဝသေန အာဒိဘူတဿ သီလဿ ဝိသောဓနာ. ဣမိနာဝ နယေန သေသာနိပိ ကာမစ္ဆန္ဒာဒိသံဝရဏမူလကာနိ စ ဣန္ဒြိယာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.
ဂ. အဓိမတ္တဋ္ဌနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
၂၀၁. အဓိမတ္တဋ္ဌနိဒ္ဒေသေ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဘာဝနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ သဒ္ဓဿ ပုဂ္ဂလဿ သဒ္ဓါပဋိသံယုတ္တံ ဓမ္မံ သုတွာ ဝါ သဒ္ဓိန္ဒြိယဘာဝနာယ အဿာဒံ ဒိသွာ ဝါ သဒ္ဓိန္ဒြိယေ ကုသလော ဓမ္မစ္ဆန္ဒော ဇာယတိ. ပါမောဇ္ဇံ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဆန္ဒဇာတတ္တာ ဒုဗ္ဗလပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ပမုဒိတတ္တာ ဗလဝပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ပဿဒ္ဓိ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ပီတိယာ ပီဏိတတ္တာ ကာယစိတ္တပဿဒ္ဓိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သုခံ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ပဿဒ္ဓကာယစိတ္တတ္တာ စေတသိကံ သုခံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဩဘာသော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ သုခေန အဘိသန္နတ္တာ ဉာဏောဘာသော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သံဝေဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဉာဏောဘာသေန ဝိဒိတသင်္ခါရာဒီနဝတ္တာ သင်္ခါရပဝတ္တိယံ သံဝေဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သံဝေဇေတွာ စိတ္တံ သမာဒဟတီတိ သံဝေဂံ ဥပ္ပါဒေတွာ တေနေဝ သံဝေဂေန စိတ္တံ သမာဟိတံ ကရောတိ. သာဓုကံ ပဂ္ဂဏှာတီတိ လီနုဒ္ဓတဘာဝံ မောစေတွာ သုဋ္ဌု ပဂ္ဂဏှာတိ. သာဓုကံ အဇ္ဈုပေက္ခတီတိ ဝီရိယဿ သမံ ဟုတွာ ပဝတ္တတ္တာ ပုန ဝီရိယသမတာနိယောဇနေ ဗျာပါရံ အကရောန္တော တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာဝသေန သာဓုကံ အဇ္ဈုပေက္ခတိ နာမ. ဥပေက္ခာဝသေနာတိ သမဝါဟိတလက္ခဏာယ တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာယ ဝသေန. နာနတ္တကိလေသေဟီတိ ဝိပဿနာယ ပဋိပက္ခဘူတေဟိ နာနာသဘာဝေဟိ ကိလေသေဟိ. ဝိမောက္ခဝသေနာတိ ဘင်္ဂါနုပဿနတော ပဋ္ဌာယ နာနတ္တကိလေသေဟိ ဝိမုစ္စနဝသေန. ဝိမုတ္တတ္တာတိ နာနတ္တကိလေသေဟိ ဝိမုတ္တတ္တာ.
တေ ဓမ္မာတိ ဆန္ဒာဒယော ဓမ္မာ. ဧကရသာ ဟောန္တီတိ ဝိမုတ္တိရသေန ဧကရသာ ဟောန္တိ. ဘာဝနာဝသေနာတိ ဧကရသဘာဝနာဝသေန. တတော ပဏီတတရေ ဝိဝဋ္ဋန္တီတိ တေန ကာရဏေန ဝိပဿနာရမ္မဏတော ပဏီတတရေ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏေ ဝိဝဋ္ဋနာနုပဿနာသင်္ခါတေန ဂေါတြဘုဉာဏေန ဆန္ဒာဒယော ဓမ္မာ နိဝတ္တန္တိ၊ သင်္ခါရာရမ္မဏတော အပဂန္တွာ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏေ ပဝတ္တန္တီတိ အတ္ထော. ဝိဝဋ္ဋနာဝသေနာတိ ဧဝံ ဂေါတြဘုခဏေ သင်္ခါရာရမ္မဏတော ဝိဝဋ္ဋနဝသေန. ဝိဝဋ္ဋိတတ္တာ တတော ဝေါသဇ္ဇတီတိ မဂ္ဂသမင်္ဂိပုဂ္ဂလော မဂ္ဂဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေယေဝ ဒုဘတောဝုဋ္ဌာနဝသေန ဝိဝဋ္ဋိတတ္တာ တေနေဝ ကာရဏေန ကိလေသေ စ ခန္ဓေ စ ဝေါသဇ္ဇတိ. ဝေါသဇ္ဇိတတ္တာ တတော နိရုဇ္ဈန္တီတိ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေယေဝ ကိလေသေ စ ခန္ဓေ စ ဝေါသဇ္ဇိတတ္တာ တေနေဝ ကာရဏေန ကိလေသာ စ ခန္ဓာ စ အနုပ္ပတ္တိနိရောဓဝသေန နိရုဇ္ဈန္တိ. ဝေါသဇ္ဇိတတ္တာတိ စ အာသံသာယံ ဘူတဝစနံ ကတံ. ကိလေသနိရောဓေ သတိ ခန္ဓနိရောဓသဗ္ဘာဝတော စ ခန္ဓနိရောဓော ဝုတ္တော. နိရောဓဝသေနာတိ ယထာဝုတ္တနိရောဓဝသေန. တဿေဝ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ ဒွေ ဝေါသဂ္ဂေ ဒဿေတုကာမော နိရောဓဝသေန ဒွေ ဝေါသဂ္ဂါတိအာဒိမာဟ. ဒွေပိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တတ္ထာ ဧဝ. အဿဒ္ဓိယဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိအာဒီသုပိ ဣမိနာဝ နယေန ဝိတ္ထာရတော အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဝီရိယိန္ဒြိယာဒိမူလကေသုပိ ဝါရေသု ဧသေဝ နယော. ဣမိနာဝ နယေန အဓိဋ္ဌာနဋ္ဌနိဒ္ဒေသောပိ ဝိတ္ထာရတော ဝေဒိတဗ္ဗော. ကေဝလဉှေတ္ထ အဓိဋ္ဌာတီတိ ဝိသေသော၊ ပတိဋ္ဌာတီတိ အတ္ထော.
ဃ-င. ပရိယာဒါနဋ္ဌပတိဋ္ဌာပကဋ္ဌနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
၂၀၂-၂၀၃. ပရိယာဒါနဋ္ဌနိဒ္ဒေသေ ပရိယာဒိယတီတိ ခေပေတိ. ပတိဋ္ဌာပကဋ္ဌနိဒ္ဒေသေ သဒ္ဓေါ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမောက္ခေ ပတိဋ္ဌာပေတီတိ သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ အနတ္တာ’’တိ အဓိမုစ္စန္တော သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမောက္ခေ ပတိဋ္ဌာပေတိ. ဣမိနာ ပုဂ္ဂလဝိသေသေန ဣန္ဒြိယဘာဝနာဝိသေသော နိဒ္ဒိဋ္ဌော. သဒ္ဓဿ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမောက္ခေ ပတိဋ္ဌာပေတီတိ သဒ္ဓါသမ္ပန္နဿ ပုဂ္ဂလဿ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ တံယေဝ သဒ္ဓံ ပတိဋ္ဌာပေတိ. တထာ အဓိမုစ္စန္တံ အဓိမောက္ခေ ပတိဋ္ဌာပေတီတိ. ဣမိနာ ဣန္ဒြိယဘာဝနာဝိသေသေန ပုဂ္ဂလဝိသေသော နိဒ္ဒိဋ္ဌော. ဧဝံ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှန္တော ပဂ္ဂဟေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ သတိံ ဥပဋ္ဌာပေန္တော ဥပဋ္ဌာနေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ စိတ္တံ သမာဒဟန္တော အဝိက္ခေပေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာတိ ပဿန္တော ဒဿနေ ပတိဋ္ဌာပေတီတိ သေသေသုပိ ယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ယောဂါဝစရောတိ သမထယောဂေ၊ ဝိပဿနာယောဂေ ဝါ အဝစရတီတိ ယောဂါဝစရော. အဝစရတီတိ ပဝိသိတွာ စရတီတိ.
စတုတ္ထသုတ္တန္တနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.