၇. ဓမ္မစက္ကကထာ
၁. သစ္စဝါရဝဏ္ဏနာ
၃၉. ပုန ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနသုတ္တန္တမေဝ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ ကတွာ ကထိတာယ ဓမ္မစက္ကကထာယ အပုဗ္ဗတ္ထာနုဝဏ္ဏနာ. တတ္ထ ဒုက္ခဝတ္ထုကာတိ ဧကာဘိသမယဝသေန ဒုက္ခံ ဝတ္ထု ဧတေသန္တိ ဒုက္ခဝတ္ထုကာ. တဒေဝ ဒုက္ခံ ဝိသေသေတွာ သစ္စဝတ္ထုကာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သစ္စံ အာရမ္မဏံ ဥပတ္ထမ္ဘော ဧတေသန္တိ သစ္စာရမ္မဏာ. သစ္စံ ဂေါစရော ဝိသယော ဧတေသန္တိ သစ္စဂေါစရာ. သစ္စသင်္ဂဟိတာတိ မဂ္ဂသစ္စေန သင်္ဂဟိတာ. သစ္စပရိယာပန္နာတိ မဂ္ဂသစ္စာယတ္တာ. သစ္စေ သမုဒါဂတာတိ ဒုက္ခပရိဇာနနေန ဒုက္ခသစ္စေ သမုပ္ပန္နာ. တထာ တတ္ထေဝ ဌိတာ ပတိဋ္ဌိတာ စ.
၄၀. ဣဒါနိ ‘‘ပဝတ္တိတေ စ ဘဂဝတာ ဓမ္မစက္ကေ’’တိ ဝုတ္တံ ဓမ္မစက္ကံ နိဒ္ဒိသိတုကာမော ဓမ္မစက္ကန္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဒုဝိဓံ ဓမ္မစက္ကံ ပဋိဝေဓဓမ္မစက္ကံ ဒေသနာဓမ္မစက္ကဉ္စ. ပဋိဝေဓဓမ္မစက္ကံ ဗောဓိပလ္လင်္ကေ၊ ဒေသနာဓမ္မစက္ကံ ဣသိပတနေ. ဓမ္မဉ္စ ပဝတ္တေတိ စက္ကဉ္စာတိ ပဋိဝေဓဓမ္မစက္ကံ ဝုတ္တံ၊ စက္ကဉ္စ ပဝတ္တေတိ ဓမ္မဉ္စာတိ ဒေသနာဓမ္မစက္ကံ. ကထံ? ဘဂဝါ ဟိ ဗောဓိပလ္လင်္ကေ နိသိန္နော မဂ္ဂက္ခဏေ ဣန္ဒြိယဗလဗောဇ္ဈင်္ဂမဂ္ဂင်္ဂါဒိဘေဒံ ဓမ္မဉ္စ ပဝတ္တေတိ၊ သောယေဝ စ ဓမ္မော ကိလေသသတ္တုဃာတာယ ပဝတ္တနတော ပဟရဏစက္ကံ ဝိယာတိ စက္ကဉ္စ. ဓမ္မံ ပဝတ္တေန္တောယေဝ ဘဂဝါ တံ စက္ကံ ပဝတ္တေတိ နာမ. ဧတေန ဓမ္မောယေဝ စက္ကန္တိ ကမ္မဓာရယသမာသတာ ဝုတ္တာ ဟောတိ. ဣသိပတနေ နိသိန္နော ဘဂဝါ ဓမ္မဒေသနက္ခဏေ ဝေနေယျသန္တာနေ ကိလေသသတ္တုဃာတာယ ပဝတ္တနတော ပဟရဏစက္ကသဒိသံ ဒေသနာစက္ကဉ္စ ပဝတ္တေတိ၊ ဝေနေယျသန္တာနေ ဣန္ဒြိယဗလဗောဇ္ဈင်္ဂမဂ္ဂင်္ဂါဒိဘေဒံ ဓမ္မစက္ကဉ္စ ပဝတ္တေတိ. ဧတေန ဓမ္မော စ စက္ကဉ္စ ဓမ္မစက္ကန္တိ ဒွန္ဒသမာသတာ ဝုတ္တာ ဟောတိ. ယသ္မာ ပန ပဝတ္တကေ သတိ ပဝတ္တနာ နာမ ဟောတိ၊ တသ္မာ သဗ္ဗတ္ထာပိ ‘‘ပဝတ္တေတီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ ပဝတ္တနဋ္ဌေန ပန ‘‘စက္က’’န္တိ ဝုတ္တံ ဟောတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဓမ္မေန ပဝတ္တေတီတိ ဓမ္မစက္ကန္တိအာဒီနိ ဒေသနာဓမ္မစက္ကမေဝ သန္ဓာယ ဝုတ္တာနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.
တတ္ထ ဓမ္မေန ပဝတ္တေတီတိ ယထာသဘာဝတ္တာ ဓမ္မေန ပဝတ္တံ စက္ကန္တိ ဓမ္မစက္ကန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဓမ္မစရိယာယ ပဝတ္တေတီတိ ဝေနေယျသန္တာနေ ဓမ္မတ္ထာယ ပဝတ္တံ စက္ကန္တိ ဓမ္မစက္ကန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဓမ္မေ ဌိတောတိအာဒီဟိ ဘဂဝတော ဓမ္မဘူတတာ ဓမ္မဿာမိတာ စ ဝုတ္တာ ဟောတိ. ယထာဟ – ‘‘သော ဟာဝုသော၊ ဘဂဝါ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတိ စက္ခုဘူတော ဉာဏဘူတော ဓမ္မဘူတော ဗြဟ္မဘူတော ဝတ္တာ ပဝတ္တာ အတ္ထဿ နိန္နေတာ အမတဿ ဒါတာ ဓမ္မဿာမီ တထာဂတော’’တိ (မ. နိ. ၁.၂၀၃). တသ္မာ တေဟိ ဓမ္မဿ စက္ကန္တိ ဓမ္မစက္ကန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဌိတောတိ ဝိသယီဘာဝေန ဌိတော. ပတိဋ္ဌိတောတိ အစလဘာဝေန ပတိဋ္ဌိတော. ဝသိပ္ပတ္တောတိ ဣဿရဘာဝံ ပတ္တော. ပါရမိပ္ပတ္တောတိ ကောဋိပ္ပတ္တော. ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တောတိ ဝိသာရဒဘာဝံ ပတ္တော. ဓမ္မေ ပတိဋ္ဌာပေန္တောတိအာဒီဟိ ဝေနေယျသန္တာနမပေက္ခိတွာ ဝုတ္တေဟိ ပန ဝစနေဟိ ဓမ္မဿာမိတာယ စ ဓမ္မတ္ထာယ စက္ကန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဓမ္မံ သက္ကရောန္တောတိဟအာဒီဟိ ဓမ္မတ္ထာယ စက္ကန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ယော ဟိ ဓမ္မံ သက္ကာရာဒိဝသေန ပဝတ္တေတိ၊ သော ဓမ္မတ္ထံ ပဝတ္တေတိ. ဓမ္မံ သက္ကရောန္တောတိ ယထာ ကတော သော ဓမ္မော သုကတော ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ နံ ကရောန္တော. ဓမ္မံ ဂရုံ ကရောန္တောတိ တသ္မိံ ဂါရဝုပ္ပတ္တိယာ တံ ဂရုံ ကရောန္တော. ဓမ္မံ မာနေန္တောတိ ဓမ္မံ ပိယဉ္စ ဘာဝနီယဉ္စ ကတွာ ဝိဟရန္တော. ဓမ္မံ ပူဇေန္တောတိ တံ အပဒိသိတွာ ဒေသနာပဋိပတ္တိပူဇာယ ပူဇံ ကရောန္တော. ဓမ္မံ အပစာယမာနောတိ တဿေဝ ဓမ္မဿ သက္ကာရဂရုကာရေဟိ နီစဝုတ္တိတံ ကရောန္တော. ဓမ္မဒ္ဓဇော ဓမ္မကေတူတိ တံ ဓမ္မံ ဓဇမိဝ ပုရက္ခတွာ ကေတုမိဝ စ ဥက္ခိပိတွာ ပဝတ္တိယာ ဓမ္မဒ္ဓဇော ဓမ္မကေတု စ ဟုတွာတိ အတ္ထော. ဓမ္မာဓိပတေယျောတိ ဓမ္မာဓိပတိတော အာဂတော ဘာဝနာဓမ္မဝသေနေဝ စ သဗ္ဗကိရိယာနံ ကရဏေန ဓမ္မာဓိပတေယျော ဟုတွာ. တံ ခေါ ပန ဓမ္မစက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယန္တိ ကေနစိ နိဝတ္တေတုံ အသက္ကုဏေယျတာယ အပ္ပဋိဟတပဝတ္တိတာ ဝုတ္တာ. တသ္မာ သော ဓမ္မော ပဝတ္တနဋ္ဌေန စက္ကန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.
သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဓမ္မော၊ တံ ဓမ္မံ ပဝတ္တေတီတိ ဝေနေယျသန္တာနေ မဂ္ဂသမ္ပယုတ္တသဒ္ဓိန္ဒြိယုပ္ပါဒနေန တံ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဓမ္မံ ပဝတ္တေတီတိ အတ္ထော. ဧသေဝ နယော သေသေသုပိ. သစ္စာတိ သစ္စဉာဏာနိ. ဝိပဿနာ စ ဝိဇ္ဇာ စ မဂ္ဂဉာဏမေဝ. အနုပ္ပါဒေ ဉာဏန္တိ အရဟတ္တဖလေ ဉာဏံ. တမ္ပိ ဝေနေယျသန္တာနေ ပဝတ္တေတိယေဝ၊ နိဗ္ဗာနဉ္စ ပဋိဝေဓံ ကရောန္တော ပဝတ္တေတိယေဝ နာမ.
သမုဒယဝါရာဒီသု သမုဒယဝတ္ထုကာ နိရောဓဝတ္ထုကာ မဂ္ဂဝတ္ထုကာတိ ဝိသေသပဒံ ဒဿေတွာ သင်္ခိတ္တာ. ဧတ္ထာပိ ဝုတ္တသဒိသံ ပဌမံ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
၂-၃. သတိပဋ္ဌာနဝါရာဒိဝဏ္ဏနာ
၄၁-၄၂. သတိပဋ္ဌာနဣဒ္ဓိပါဒပုဗ္ဗင်္ဂမဝါရာပိ မဂ္ဂက္ခဏဝသေန ဝုတ္တာ. တေပိ တတ္ထ တတ္ထ ဝိသေသပဒံ ဒဿေတွာ သင်္ခိတ္တာတိ.
ဓမ္မစက္ကကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.