၉. သိက္ခာနိသံသသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၆. နဝမေ သိက္ခာနိသံသာတိ ဧတ္ထ သိက္ခိတဗ္ဗာတိ သိက္ခာ၊ သာ တိဝိဓာ အဓိသီလသိက္ခာ၊ အဓိစိတ္တသိက္ခာ၊ အဓိပညာသိက္ခာတိ. တိဝိဓာပိ စေသာ သိက္ခာ အာနိသံသာ ဧတေသံ၊ န လာဘသက္ကာရသိလောကာတိ သိက္ခာနိသံသာ. ဝိဟရထာတိ သိက္ခာနိသံသာ ဟုတွာ ဝိဟရထ၊ တီသု သိက္ခာသု အာနိသံသဒဿာဝိနော ဟုတွာ တာဟိ သိက္ခာဟိ လဒ္ဓဗ္ဗံ အာနိသံသမေဝ သမ္ပဿန္တာ ဝိဟရထာတိ အတ္ထော. ပညုတ္တရာတိ တာသု သိက္ခာသု ယာ အဓိပညာသိက္ခာသင်္ခါတာ ပညာ၊ သာ ဥတ္တရာ ပဓာနာ ဝိသိဋ္ဌာ ဧတေသန္တိ ပညုတ္တရာ. ယေ ဟိ သိက္ခာနိသံသာ ဝိဟရန္တိ၊ တေ ပညုတ္တရာ ဘဝန္တီတိ. ဝိမုတ္တိသာရာတိ အရဟတ္တဖလသင်္ခါတာ ဝိမုတ္တိ သာရံ ဧတေသန္တိ ဝိမုတ္တိသာရာ၊ ယထာဝုတ္တံ ဝိမုတ္တိံယေဝ သာရတော ဂဟေတွာ ဌိတာတိ အတ္ထော. ယေ ဟိ သိက္ခာနိသံသာ ပညုတ္တရာ စ၊ န တေ ဘဝဝိသေသံ ပတ္ထေန္တိ၊ အပိစ ခေါ ဝိဘဝံ အာကင်္ခန္တာ ဝိမုတ္တိံယေဝ သာရတော ပစ္စေန္တိ. သတာဓိပတေယျာတိ ဇေဋ္ဌကကရဏဋ္ဌေန သတိ အဓိပတေယျံ ဧတေသန္တိ သတာဓိပတေယျာ အဓိပတိ ဧဝ အဓိပတေယျန္တိ ကတွာ၊ စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သုပ္ပတိဋ္ဌိတစိတ္တာ ကာယာနုပဿနာဒိမုခေန သမထဝိပဿနာဘာဝနာနုယုတ္တာတိ အတ္ထော.

အထ ဝါ သိက္ခာနိသံသာတိ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝရူပေ ဒုလ္လဘက္ခဏပဋိလာဘေ တိဝိဓသိက္ခာသိက္ခနမေဝ အာနိသံသံ ကတွာ ဝိဟရထ၊ ဧဝံ ဝိဟရန္တာ စ ပညုတ္တရာ ပညာယ ဥတ္တရာ လောကုတ္တရပညာယ သမန္နာဂတာ ဟုတွာ ဝိဟရထ၊ ဧဝံဘူတာ စ ဝိမုတ္တိသာရာ နိဗ္ဗာနသာရာ အနညသာရာ ဝိဟရထ. တထာဘာဝဿ စာယံ ဥပါယော၊ ယံ သတာဓိပတေယျာ ဝိဟရထ၊ သတိပဋ္ဌာနဘာဝနာယ ယုတ္တပ္ပယုတ္တာ ဟောထ၊ သဗ္ဗတ္ထ ဝါ သတာရက္ခေန စေတသာ ဝိဟရထာတိ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဣတိ ဘဂဝါ တီသု သိက္ခာသု ဘိက္ခူ နိယောဇေန္တော ယထာ တာ သိက္ခိတဗ္ဗာ၊ ယေန စ ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ တံ သင်္ခေပေနေဝ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ယထာနုသိဋ္ဌံ ပဋိပဇ္ဇမာနာနံ ဖလဝိသေသဒဿနေန တဿာ ပဋိပတ္တိယာ အမောဃဘာဝံ ပကာသေန္တော ‘‘သိက္ခာနိသံသာန’’န္တိအာဒိမာဟ. တံ ဝုတ္တတ္ထမေဝ.

ဂါထာသု ပရိပုဏ္ဏသိက္ခန္တိ အဂ္ဂဖလပ္ပတ္တိယာ ပရိသုဒ္ဓသိက္ခံ၊ အသေက္ခန္တိ အတ္ထော. အပဟာနဓမ္မန္တိ ဧတ္ထ ပဟာနဓမ္မာ ဝုစ္စန္တိ ကုပ္ပါ ဝိမုတ္တိယော. ပဟာနဓမ္မောတိ ဟိ ဟာနဓမ္မော ကုပ္ပဓမ္မော. န ပဟာနဓမ္မောတိ အပဟာနဓမ္မော၊ အကုပ္ပဓမ္မော. ‘‘အပ္ပဟာနဓမ္မော’’တိပိ ပါဠိ၊ သော ဧဝ အတ္ထော. ခယော ဧဝ အန္တောတိ ခယန္တော၊ ဇာတိယာ ခယန္တော ဇာတိခယန္တော၊ နိဗ္ဗာနံ. ခယော ဝါ မရဏံ၊ ဇာတိခယန္တော နိဗ္ဗာနမေဝ၊ တဿ ဒိဋ္ဌတ္တာ ဇာတိခယန္တဒဿီ.

တသ္မာတိ ယသ္မာ သိက္ခာပါရိပူရိယာ အယံ ဇရာပါရင်္ဂမနပရိယောသာနော အာနိသံသော၊ တသ္မာ. သဒါတိ သဗ္ဗကာလံ. ဈာနရတာတိ လက္ခဏူပနိဇ္ဈာနေ၊ အာရမ္မဏူပနိဇ္ဈာနေတိ ဒုဝိဓေပိ ဈာနေ ရတာ၊ တတော ဧဝ သမာဟိတာ. မာရံ သသေနံ အဘိဘုယျာတိ ကိလေသသေနာယ အနဋ္ဌသေနာယ စ သသေနံ အနဝသိဋ္ဌံ စတုဗ္ဗိဓမ္ပိ မာရံ အဘိဘဝိတွာ. ဒေဝပုတ္တမာရဿပိ ဟိ ဂုဏမာရဏေ သဟာယဘာဝူပဂမနတော ကိလေသာ ‘‘သေနာ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. တထာ ရောဂါဒယော အနဋ္ဌာ မစ္စုမာရဿ. ယထာဟ –

‘‘ကာမာ တေ ပဌမာ သေနာ၊ ဒုတိယာ အရတိ ဝုစ္စတိ၊

တတိယာ ခုပ္ပိပါသာ တေ၊ စတုတ္ထီ တဏှာ ပဝုစ္စတိ.

‘‘ပဉ္စမီ ထိနမိဒ္ဓံ တေ၊ ဆဋ္ဌာ ဘီရူ ပဝုစ္စတိ၊

သတ္တမီ ဝိစိကိစ္ဆာ တေ၊ မက္ခော ထမ္ဘော စ အဋ္ဌမော.

‘‘လာဘော သိလောကော သက္ကာရော၊ မိစ္ဆာလဒ္ဓေါ စ ယော ယသော၊

ယော စတ္တာနံ သမုက္ကံသေ၊ ပရေ စ အဝဇာနတိ.

‘‘ဧသာ နမုစိ တေ သေနာ၊ ကဏှဿာဘိပ္ပဟာရိနီ၊

န နံ အသူရော ဇိနာတိ၊ ဇေတွာ စ လဘတေ သုခ’’န္တိ. (သု. နိ. ၄၃၈-၄၄၁၊ မဟာနိ. ၂၈)၊

ယထာ စာဟ –

‘‘အဇ္ဇေဝ ကိစ္စမာတပ္ပံ၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

န ဟိ နော သင်္ဂရံ တေန၊ မဟာသေနေန မစ္စုနာ’’တိ. (မ. နိ. ၃.၂၈၀၊ ဇာ. ၂.၂၂.၁၂၁)၊

ဘဝထ ဇာတိမရဏဿ ပါရဂါတိ ဇာတိယာ မရဏဿ စ ပါရဂါမိနော နိဗ္ဗာနဂါမိနော ဘဝထာတိ.

နဝမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.