၁၁. တယောဇနဝတ္ထု

န အန္တလိက္ခေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော တယော ဇနေ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

သတ္ထရိ ကိရ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တေ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ သတ္ထု ဒဿနတ္ထာယ အာဂစ္ဆန္တာ ဧကံ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိံသု. ဂါမဝါသိနော တေ သမ္ပတ္တေ အာဒါယ အာသနသာလာယ နိသီဒါပေတွာ ယာဂုခဇ္ဇကံ ဒတွာ ပိဏ္ဍပါတဝေလံ အာဂမယမာနာ ဓမ္မံ သုဏန္တာ နိသီဒိံသု. တသ္မိံ ခဏေ ဘတ္တံ ပစိတွာ သူပဗျဉ္ဇနံ ဓူပယမာနာယ ဧကိဿာ ဣတ္ထိယာ ဘာဇနတော အဂ္ဂိဇာလာ ဥဋ္ဌဟိတွာ ဆဒနံ ဂဏှိ. တတော ဧကံ တိဏကရဠံ ဥဋ္ဌဟိတွာ ဇလမာနံ အာကာသံ ပက္ခန္ဒိ. တသ္မိံ ခဏေ ဧကော ကာကော အာကာသေန ဂစ္ဆန္တော တတ္ထ ဂီဝံ ပဝေသေတွာ တိဏဝလ္လိဝေဌိတော ဈာယိတွာ ဂါမမဇ္ဈေ ပတိ. ဘိက္ခူ တံ ဒိသွာ ‘‘အဟော ဘာရိယံ ကမ္မံ၊ ပဿထာဝုသော၊ ကာကေန ပတ္တံ ဝိပ္ပကာရံ၊ ဣမိနာ ကတကမ္မံ အညတြ သတ္ထာရာ ကော ဇာနိဿတိ၊ သတ္ထာရမဿ ကမ္မံ ပုစ္ဆိဿာမာ’’တိ စိန္တေတွာ ပက္ကမိံသု.

အပရေသမ္ပိ ဘိက္ခူနံ သတ္ထု ဒဿနတ္ထာယ နာဝံ အဘိရုယှ ဂစ္ဆန္တာနံ နာဝါ သမုဒ္ဒေ နိစ္စလာ အဋ္ဌာသိ. မနုဿာ ‘‘ကာဠကဏ္ဏိနာ ဧတ္ထ ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ သလာကံ ဝိစာရေသုံ. နာဝိကဿ စ ဘရိယာ ပဌမဝယေ ဌိတာ ဒဿနီယာ ပါသာဒိကာ၊ သလာကာ တဿာ ပါပုဏိ. ‘‘သလာကံ ပုန ဝိစာရေထာ’’တိ ဝတွာ ယာဝတတိယံ ဝိစာရေသုံ၊ တိက္ခတ္တုမ္ပိ တဿာ ဧဝ ပါပုဏိ. မနုဿာ ‘‘ကိံ၊ သာမီ’’တိ နာဝိကဿ မုခံ ဩလောကေသုံ. နာဝိကော ‘‘န သက္ကာ ဧကိဿာ အတ္ထာယ မဟာဇနံ နာသေတုံ၊ ဥဒကေ နံ ခိပထာ’’တိ အာဟ. သာ ဂဟေတွာ ဥဒကေ ခိပိယမာနာ မရဏဘယတဇ္ဇိတာ ဝိရဝံ အကာသိ. တံ သုတွာ နာဝိကော ကော အတ္ထော ဣမိဿာ အာဘရဏေဟိ နဋ္ဌေဟိ၊ သဗ္ဗာဘရဏာနိ ဩမုဉ္စိတွာ ဧကံ ပိလောတိကံ နိဝါသာပေတွာ ဆဍ္ဍေထ နံ၊ အဟံ ပနေတံ ဥဒကပိဋ္ဌေ ပ္လဝမာနံ ဒဋ္ဌုံ န သက္ခိဿာမီ တသ္မာ ယထာ နံ အဟံ န ပဿာမိ၊ တထာ ဧကံ ဝါလုကကုဋံ ဂီဝါယ ဗန္ဓိတွာ သမုဒ္ဒေ ခိပထာတိ. တေ တထာ ကရိံသု. တမ္ပိ ပတိတဋ္ဌာနေယေဝ မစ္ဆကစ္ဆပါ ဝိလုမ္ပိံသု. ဘိက္ခူ တံ ပဝတ္တိံ ဉတွာ ‘‘ဌပေတွာ သတ္ထာရံ ကော အညော ဧတိဿာ ဣတ္ထိယာ ကတကမ္မံ ဇာနိဿတိ၊ သတ္ထာရံ တဿာ ကမ္မံ ပုစ္ဆိဿာမာ’’တိ ဣစ္ဆိတဋ္ဌာနံ ပတွာ နာဝါတော ဩရုယှ ပက္ကမိံသု.

အပရေပိ သတ္တ ဘိက္ခူ သတ္ထု ဒဿနတ္ထာယ ဂစ္ဆန္တာ သာယံ ဧကံ ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ ဝသနဋ္ဌာနံ ပုစ္ဆိံသု. ဧကသ္မိဉ္စ လေဏေ သတ္တ မဉ္စာ ဟောန္တိ. တေသံ တဒေဝ လဘိတွာ တတ္ထ နိပန္နာနံ ရတ္တိဘာဂေ ကူဋာဂါရမတ္တော ပါသာဏော ပဝဋ္ဋမာနော အာဂန္တွာ လေဏဒွါရံ ပိဒဟိ. နေဝါသိကာ ဘိက္ခူ ‘‘မယံ ဣမံ လေဏံ အာဂန္တုကဘိက္ခူနံ ပါပယိမှာ၊ အယဉ္စ မဟာပါသာဏော လေဏဒွါရံ ပိဒဟန္တော အဋ္ဌာသိ၊ အပနေဿာမ န’’န္တိ သမန္တာ သတ္တဟိ ဂါမေဟိ မနုဿေ သန္နိပါတေတွာ ဝါယမန္တာပိ ဌာနာ စာလေတုံ နာသက္ခိံသု. အန္တော ပဝိဋ္ဌဘိက္ခူပိ ဝါယမိံသုယေဝ. ဧဝံ သန္တေပိ သတ္တာဟံ ပါသာဏံ စာလေတုံ နာသက္ခိံသု. အာဂန္တုကာ သတ္တာဟံ ဆာတဇ္ဈတ္တာ မဟာဒုက္ခံ အနုဘဝိံသု. သတ္တမေ ဒိဝသေ ပါသာဏော သယမေဝ ပဝဋ္ဋိတွာ အပဂတော. ဘိက္ခူ နိက္ခမိတွာ ‘‘အမှာကံ ဣမံ ပါပံ အညတြ သတ္ထာရာ ကော ဇာနိဿတိ၊ သတ္ထာရံ ပုစ္ဆိဿာမာ’’တိ စိန္တေတွာ ပက္ကမိံသု. တေ ပုရိမေဟိ သဒ္ဓိံ အန္တရာမဂ္ဂေ သမာဂန္တွာ သဗ္ဗေ ဧကတောဝ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသိန္နာ သတ္ထာရာ ကတပဋိသန္ထာရာ အတ္တနာ အတ္တနာ ဒိဋ္ဌာနုဘူတာနိ ကာရဏာနိ ပဋိပါဋိယာ ပုစ္ဆိံသု.

သတ္ထာပိ တေသံ ပဋိပါဋိယာ ဧဝံ ဗျာကာသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေ၊ သော တာဝ ကာကော အတ္တနာ ကတကမ္မမေဝ အနုဘောသိ. အတီတကာလေ ဟိ ဗာရာဏသိယံ ဧကော ကဿကော အတ္တနော ဂေါဏံ ဒမေန္တော ဒမေတုံ နာသက္ခိ. သော ဟိဿ ဂေါဏော ထောကံ ဂန္တွာ နိပဇ္ဇိ၊ ပေါထေတွာ ဥဋ္ဌာပိတောပိ ထောကံ ဂန္တွာ ပုနပိ တထေဝ နိပဇ္ဇိ. သော ဝါယမိတွာ တံ ဒမေတုံ အသက္ကောန္တော ကောဓာဘိဘူတော ဟုတွာ ‘ဣတော ဒါနိ ပဋ္ဌာယ သုခံ နိပဇ္ဇိဿသီ’တိ ပလာလပိဏ္ဍံ ဝိယ ကရောန္တော ပလာလေန တဿ ဂီဝံ ပလိဝေဌေတွာ အဂ္ဂိမဒါသိ၊ ဂေါဏော တတ္ထေဝ ဈာယိတွာ မတော. တဒါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တေန ကာကေန တံ ပါပကမ္မံ ကတံ. သော တဿ ဝိပါကေန ဒီဃရတ္တံ နိရယေ ပစ္စိတွာ ဝိပါကာဝသေသေန သတ္တက္ခတ္တုံ ကာကယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဧဝမေဝ အာကာသေ ဈာယိတွာဝ မတော’’တိ.

သာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣတ္ထီ အတ္တနာ ကတကမ္မမေဝ အနုဘောသိ. သာ ဟိ အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဧကဿ ဂဟပတိကဿ ဘရိယာ ဥဒကဟရဏကောဋ္ဋနပစနာဒီနိ သဗ္ဗကိစ္စာနိ သဟတ္ထေနေဝ အကာသိ. တဿာ ဧကော သုနခေါ တံ ဂေဟေ သဗ္ဗကိစ္စာနိ ကုရုမာနံ ဩလောကေန္တောဝ နိသီဒတိ. ခေတ္တေ ဘတ္တံ ဟရန္တိယာ ဒါရုပဏ္ဏာဒီနံ ဝါ အတ္ထာယ အရညံ ဂစ္ဆန္တိယာ တာယ သဒ္ဓိံယေဝ ဂစ္ဆတိ. တံ ဒိသွာ ဒဟရမနုဿာ ‘‘အမ္ဘော နိက္ခန္တော သုနခလုဒ္ဒကော၊ အဇ္ဇ မယံ မံသေန ဘုဉ္ဇိဿာမာ’’တိ ဥပ္ပဏ္ဍေန္တိ. သာ တေသံ ကထာယ မင်္ကု ဟုတွာ သုနခံ လေဍ္ဍုဒဏ္ဍာဒီဟိ ပဟရိတွာ ပလာပေတိ၊ သုနခေါ နိဝတ္တိတွာ ပုန အနုဗန္ဓတိ. သော ကိရဿာ တတိယေ အတ္တဘာဝေ ဘတ္တာ အဟောသိ၊ တသ္မာ သိနေဟံ ဆိန္ဒိတုံ န သက္ကောတိ. ကိဉ္စာပိ ဟိ အနမတဂ္ဂေ သံသာရေ ဇာယာ ဝါ ပတိ ဝါ အဘူတပုဗ္ဗာ နာမ နတ္ထိ၊ အဝိဒူရေ ပန အတ္တဘာဝေ ဉာတကေသု အဓိမတ္တော သိနေဟော ဟောတိ၊ တသ္မာ သော သုနခေါ တံ ဝိဇဟိတုံ န သက္ကောတိ. သာ တဿ ကုဇ္ဈိတွာ ခေတ္တံ သာမိကဿ ယာဂုံ ဟရမာနာ ရဇ္ဇုံ ဥစ္ဆင်္ဂေ ဌပေတွာ အဂမာသိ၊ သုနခေါ တာယေဝ သဒ္ဓိံ ဂတော. သာ သာမိကဿ ယာဂုံ ဒတွာ တုစ္ဆကုဋံ အာဒါယ ဧကံ ဥဒကဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ကုဋံ ဝါလုကာယ ပူရေတွာ သမီပေ ဩလောကေတွာ ဌိတဿ သုနခဿ သဒ္ဒမကာသိ. သုနခေါ ‘‘စိရဿံ ဝတ မေ အဇ္ဇ မဓုရကထာ လဒ္ဓါ’’တိ နင်္ဂုဋ္ဌံ စာလေန္တော တံ ဥပသင်္ကမိ. သာ တံ ဂီဝါယံ ဒဠှံ ဂဟေတွာ ဧကာယ ရဇ္ဇုကောဋိယာ ကုဋံ ဗန္ဓိတွာ ဧကံ ရဇ္ဇုကောဋိံ သုနခဿ ဂီဝါယံ ဗန္ဓိတွာ ကုဋံ ဥဒကာဘိမုခံ ပဝဋ္ဋေသိ. သုနခေါ ကုဋံ အနုဗန္ဓန္တော ဥဒကေ ပတိတွာ တတ္ထေဝ ကာလမကာသိ. သာ တဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဒီဃရတ္တံ နိရယေ ပစ္စိတွာ ဝိပါကာဝသေသေန အတ္တဘာဝသတေ ဝါလုကကုဋံ ဂီဝါယံ ဗန္ဓိတွာ ဥဒကေ ပက္ခိတ္တာ ကာလမကာသီတိ.

တုမှေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တနာ ကတကမ္မမေဝ အနုဘူတံ. အတီတသ္မိဉှိ ဗာရာဏသိဝါသိနော သတ္တ ဂေါပါလကဒါရကာ ဧကသ္မိံ အဋဝိပဒေသေ သတ္တာဟဝါရေန ဂါဝိယော ဝိစရန္တာ ဧကဒိဝသံ ဂါဝိယော ဝိစာရေတွာ အာဂစ္ဆန္တာ ဧကံ မဟာဂေါဓံ ဒိသွာ အနုဗန္ဓိံသု. ဂေါဓာ ပလာယိတွာ ဧကံ ဝမ္မိကံ ပါဝိသိ. တဿ ပန ဝမ္မိကဿ သတ္တ ဆိဒ္ဒါနိ၊ ဒါရကာ ‘‘မယံ ဒါနိ ဂဟေတုံ န သက္ခိဿာမ၊ သွေ အာဂန္တွာ ဂဏှိဿာမာ’’တိ ဧကေကော ဧကေကံ သာခဘင်္ဂမုဋ္ဌိံ အာဒါယ သတ္တပိ ဇနာ သတ္တ ဆိဒ္ဒါနိ ပိဒဟိတွာ ပက္ကမိံသု. တေ ပုနဒိဝသေ တံ ဂေါဓံ အမနသိကတွာ အညသ္မိံ ပဒေသေ ဂါဝိယော ဝိစာရေတွာ သတ္တမေ ဒိဝသေ ဂါဝိယော အာဒါယ ဂစ္ဆန္တာ တံ ဝမ္မိကံ ဒိသွာ သတိံ ပဋိလဘိတွာ ‘‘ကာ နု ခေါ တဿာ ဂေါဓာယ ပဝတ္တီ’’တိ အတ္တနာ အတ္တနာ ပိဒဟိတာနိ ဆိဒ္ဒါနိ ဝိဝရိံသု. ဂေါဓာ ဇီဝိတေ နိရာလယာ ဟုတွာ အဋ္ဌိစမ္မာဝသေသာ ပဝေဓမာနာ နိက္ခမိ. တေ တံ ဒိသွာ အနုကမ္ပံ ကတွာ ‘‘မာ နံ မာရေထ၊ သတ္တာဟံ ဆိန္နဘတ္တာ ဇာတာ’’တိ တဿာ ပိဋ္ဌိံ ပရိမဇ္ဇိတွာ ‘‘သုခေန ဂစ္ဆာဟီ’’တိ ဝိဿဇ္ဇေသုံ. တေ ဂေါဓာယ အမာရိတတ္တာ နိရယေ တာဝ န ပစ္စိံသု. တေ ပန သတ္တ ဇနာ ဧကတော ဟုတွာ စုဒ္ဒသသု အတ္တဘာဝေသု သတ္တ သတ္တ ဒိဝသာနိ ဆိန္နဘတ္တာ အဟေသုံ. တဒါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တုမှေဟိ သတ္တဟိ ဂေါပါလကေဟိ ဟုတွာ တံ ကမ္မံ ကတန္တိ. ဧဝံ သတ္ထာ တေဟိ ပုဋ္ဌပုဋ္ဌံ ပဉှံ ဗျာကာသိ.

အထေကော ဘိက္ခု သတ္ထာရံ အာဟ – ‘‘ကိံ ပန၊ ဘန္တေ၊ ပါပကမ္မံ ကတွာ အာကာသေ ဥပ္ပတိတဿပိ သမုဒ္ဒံ ပက္ခန္ဒဿာပိ ပဗ္ဗတန္တရံ ပဝိဋ္ဌဿာပိ မောက္ခော နတ္ထီ’’တိ. သတ္ထာ ‘‘ဧဝမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာကာသာဒီသုပိ ဧကပဒေသောပိ နတ္ထိ၊ ယတ္ထ ဌိတော ပါပကမ္မတော မုစ္စေယျာ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

၁၂၇. ‘‘န အန္တလိက္ခေ န သမုဒ္ဒမဇ္ဈေ၊ န ပဗ္ဗတာနံ ဝိဝရံ ပဝိဿ၊

န ဝိဇ္ဇတီ သော ဇဂတိပ္ပဒေသော၊ ယတ္ထဋ္ဌိတော မုစ္စေယျ ပါပကမ္မာ’’တိ.

တဿတ္ထော – သစေ ဟိ ကောစိ ‘‘ဣမိနာ ဥပါယေန ပါပကမ္မတော မုစ္စိဿာမီ’’တိ အန္တလိက္ခေ ဝါ နိသီဒေယျ၊ စတုရာသီတိယောဇနသဟဿဂမ္ဘီရံ မဟာသမုဒ္ဒံ ဝါ ပဝိသေယျ၊ ပဗ္ဗတန္တရေ ဝါ နိသီဒေယျ၊ နေဝ ပါပကမ္မတော မုစ္စေယျ. ပုရတ္ထိမာဒီသု ဇဂတိပဒေသေသု ပထဝီဘာဂေသု န သော ဝါလဂ္ဂမတ္တောပိ ဩကာသော အတ္ထိ၊ ယတ္ထ ဌိတော ပါပကမ္မတော မုစ္စိတုံ သက္ကုဏေယျာတိ.

ဒေသနာဝသာနေ တေ ဘိက္ခူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသု၊ သမ္ပတ္တမဟာဇနဿာပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

တယောဇနဝတ္ထု ဧကာဒသမံ.