၇. စူဠဓနုဂ္ဂဟပဏ္ဍိတဝတ္ထု

ဝိတက္ကမထိတဿာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော စူဠဓနုဂ္ဂဟပဏ္ဍိတံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

ဧကော ကိရ ဒဟရဘိက္ခု သလာကဂ္ဂေ အတ္တနော ပတ္တသလာကံ ဂဟေတွာ သလာကယာဂုံ အာဒါယ အာသနသာလံ ဂန္တွာ ပိဝိ. တတ္ထ ဥဒကံ အလဘိတွာ ဥဒကတ္ထာယ ဧကံ ဃရံ အဂမာသိ. တတ္ထ တံ ဧကာ ကုမာရိကာ ဒိသွာဝ ဥပ္ပန္နသိနေဟာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ပုန ပါနီယေန အတ္ထေ သတိ ဣဓေဝ အာဂစ္ဆေယျာထာ’’တိ အာဟ. သော တတော ပဋ္ဌာယ ယဒါ ပါနီယံ န လဘတိ၊ တဒါ တတ္ထေဝ ဂစ္ဆတိ. သာပိဿ ပတ္တံ ဂဟေတွာ ပါနီယံ ဒေတိ. ဧဝံ ဂစ္ဆန္တေ ကာလေ ယာဂုမ္ပိ ဒတွာ ပုနေကဒိဝသံ တတ္ထေဝ နိသီဒါပေတွာ ဘတ္တံ အဒါသိ. သန္တိကေ စဿ နိသီဒိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဣမသ္မိံ ဂေဟေ န ကိဉ္စိ နတ္ထိ နာမ၊ ကေဝလံ မယံ ဝိစရဏကမနုဿမေဝ န လဘာမာ’’တိ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသိ. သော ကထိပါဟေနေဝ တဿာ ကထံ သုတွာ ဥက္ကဏ္ဌိ. အထ နံ ဧကဒိဝသံ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ဒိသွာ ‘‘ကသ္မာ တွံ၊ အာဝုသော၊ ကိသော ဥပ္ပဏ္ဍုပဏ္ဍုကဇာတောသီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဥက္ကဏ္ဌိတောမှိ၊ အာဝုသော’’တိ ဝုတ္တေ အာစရိယုပဇ္ဈာယာနံ သန္တိကံ နယိံသု. တေပိ နံ သတ္ထု သန္တိကံ နေတွာ တမတ္ထံ အာရောစေသုံ. သတ္ထာ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဥက္ကဏ္ဌိတောသီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘သစ္စ’’န္တိ ဝုတ္တေ ‘‘ကသ္မာ တွံ မာဒိသဿ အာရဒ္ဓဝီရိယဿ ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ ‘သောတာပန္နော’တိ ဝါ ‘သကဒါဂါမီ’တိ ဝါ အတ္တာနံ အဝဒါပေတွာ ‘ဥက္ကဏ္ဌိတော’တိ ဝဒါပေသိ၊ ဘာရိယံ တေ ကမ္မံ ကတ’’န္တိ ဝတွာ ‘‘ကိံ ကာရဏာ ဥက္ကဏ္ဌိတောသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဘန္တေ၊ ဧကာ မံ ဣတ္ထီ ဧဝမာဟာ’’တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘ဘိက္ခု၊ အနစ္ဆရိယံ ဧတံ တဿာ ကိရိယံ. သာ ဟိ ပုဗ္ဗေ သကလဇမ္ဗုဒီပေ အဂ္ဂဓနုဂ္ဂဟပဏ္ဍိတံ ပဟာယ တံမုဟုတ္တဒိဋ္ဌကေ ဧကသ္မိံ သိနေဟံ ဥပ္ပါဒေတွာ တံ ဇီဝိတက္ခယံ ပါပေသီ’’တိ ဝတွာ တဿတ္ထဿ ပကာသနတ္ထံ ဘိက္ခူဟိ ယာစိတော –

အတီတေ စူဠဓနုဂ္ဂဟပဏ္ဍိတကာလေ တက္ကသိလာယံ ဒိသာပါမောက္ခဿ အာစရိယဿ သန္တိကေ သိပ္ပံ ဥဂ္ဂဟေတွာ တေန တုဋ္ဌေန ဒိန္နံ ဓီတရံ အာဒါယ ဗာရာဏသိံ ဂစ္ဆန္တဿ ဧကသ္မိံ အဋဝိမုခေ ဧကူနပညာသာယ ကဏ္ဍေဟိ ဧကူနပညာသစောရေ မာရေတွာ ကဏ္ဍေသု ခီဏေသု စောရဇေဋ္ဌကံ ဂဟေတွာ ဘူမိယံ ပါတေတွာ၊ ‘‘ဘဒ္ဒေ၊ အသိံ အာဟရာ’’တိ ဝုတ္တေ တာယ တင်္ခဏံ ဒိဋ္ဌစောရေ သိနေဟံ ကတွာ စောရဿ ဟတ္ထေ အသိထရုံ ဌပေတွာ စောရေန ဓနုဂ္ဂဟပဏ္ဍိတဿ မာရိတဘာဝံ အာဝိကတွာ စောရေန စ တံ အာဒါယ ဂစ္ဆန္တေန ‘‘မမ္ပိ ဧသာ အညံ ဒိသွာ အတ္တနော သာမိကံ ဝိယ မာရာပေဿတိ၊ ကိံ မေ ဣမာယာ’’တိ ဧကံ နဒိံ ဒိသွာ ဩရိမတီရေ တံ ဌပေတွာ တဿာ ဘဏ္ဍကံ အာဒါယ ‘‘တွံ ဣဓေဝ ဟောဟိ၊ ယာဝါဟံ ဘဏ္ဍိကံ ဥတ္တာရေမီ’’တိ တတ္ထေဝ တံ ပဟာယ ဂမနဘာဝဉ္စ အာဝိကတွာ –

‘‘သဗ္ဗံ ဘဏ္ဍံ သမာဒါယ၊ ပါရံ တိဏ္ဏောသိ ဗြာဟ္မဏ၊

ပစ္စာဂစ္ဆ လဟုံ ခိပ္ပံ၊ မမ္ပိ တာရေဟိ ဒါနိတော.

‘‘အသန္ထုတံ မံ စိရသန္ထုတေန၊

နိမီနိ ဘောတီ အဒ္ဓုဝံ ဓုဝေန၊

မယာပိ ဘောတီ နိမိနေယျ အညံ၊

ဣတော အဟံ ဒူရတရံ ဂမိဿံ.

‘‘ကာယံ ဧဠဂလာဂုမ္ဗေ၊ ကရောတိ အဟုဟာသိယံ၊

နယီဓ နစ္စံ ဝါ ဂီတံ ဝါ၊ တာဠံ ဝါ သုသမာဟိတံ၊

အနမှိကာလေ သုသောဏိ၊ ကိံ နု ဇဂ္ဃသိ သောဘနေ.

‘‘သိင်္ဂါလ ဗာလ ဒုမ္မေဓ၊ အပ္ပပညောသိ ဇမ္ဗုက၊

ဇီနော မစ္ဆဉ္စ ပေသိဉ္စ၊ ကပဏော ဝိယ ဈာယသိ.

‘‘သုဒဿံ ဝဇ္ဇမညေသံ၊ အတ္တနော ပန ဒုဒ္ဒသံ၊

ဇီနာ ပတိဉ္စ ဇာရဉ္စ၊ မညေ တွညေဝ ဈာယသိ.

‘‘ဧဝမေတံ မိဂရာဇ၊ ယထာ ဘာသသိ ဇမ္ဗုက၊

သာ နူနာဟံ ဣတော ဂန္တွာ၊ ဘတ္တု ဟေဿံ ဝသာနုဂါ.

‘‘ယော ဟရေ မတ္တိကံ ထာလံ၊ ကံသထာလမ္ပိ သော ဟရေ၊

ကတဉ္စေဝ တယာ ပါပံ၊ ပုနပေဝံ ကရိဿသီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၅.၁၂၈-၁၃၄) –

ဣမံ ပဉ္စကနိပါတေ စူဠဓနုဂ္ဂဟဇာတကံ ဝိတ္ထာရေတွာ ‘‘တဒါ စူဠဓနုဂ္ဂဟပဏ္ဍိတော တွံ အဟောသိ၊ သာ ဣတ္ထီ ဧတရဟိ အယံ ကုမာရိကာ၊ သိင်္ဂါလရူပေန အာဂန္တွာ တဿာ နိဂ္ဂဟကာရကော သက္ကော ဒေဝရာဇာ အဟမေဝါ’’တိ ဝတွာ ‘‘ဧဝံ သာ ဣတ္ထီ တံမုဟုတ္တဒိဋ္ဌကေ ဧကသ္မိံ သိနေဟေန သကလဇမ္ဗုဒီပေ အဂ္ဂပဏ္ဍိတံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ၊ တံ ဣတ္ထိံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နံ တဝ တဏှံ ဆိန္ဒိတွာ ဝိဟရာဟိ ဘိက္ခူ’’တိ တံ ဩဝဒိတွာ ဥတ္တရိမ္ပိ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမာ ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ –

၃၄၉. ‘‘ဝိတက္ကမထိတဿ ဇန္တုနော၊

တိဗ္ဗရာဂဿ သုဘာနုပဿိနော၊

ဘိယျော တဏှာ ပဝဍ္ဎတိ၊

ဧသ ခေါ ဒဠှံ ကရောတိ ဗန္ဓနံ.

၃၅၀. ‘‘ဝိတက္ကူပသမေ စ ယော ရတော၊

အသုဘံ ဘာဝယတေ သဒါ သတော၊

ဧသ ခေါ ဗျန္တိ ကာဟိတိ၊

ဧသ ဆေစ္ဆတိ မာရဗန္ဓန’’န္တိ.

တတ္ထ ဝိတက္ကမထိတဿာတိ ကာမဝိတက္ကာဒီဟိ ဝိတက္ကေဟိ နိမ္မထိတဿ. တိဗ္ဗရာဂဿာတိ ဗဟလရာဂဿ. သုဘာနုပဿိနောတိ ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ သုဘနိမိတ္တဂါဟာဒိဝသေန ဝိဿဋ္ဌမာနသတာယ သုဘန္တိ အနုပဿန္တဿ. တဏှာတိ ဧဝရူပဿ ဈာနာဒီသု ဧကမ္ပိ န ဝဍ္ဎတိ၊ အထ ခေါ ဆဒွါရိကာ တဏှာယေဝ ဘိယျော ဝဍ္ဎတိ. ဧသ ခေါတိ ဧသော ပုဂ္ဂလော တဏှာဗန္ဓနံ ဒဠှံ သုထိရံ ကရောတိ. ဝိတက္ကူပသမေတိ မိစ္ဆာဝိတက္ကာဒီနံ ဝူပသမသင်္ခါတေ ဒသသု အသုဘေသု ပဌမဇ္ဈာနေ. သဒါ သတောတိ ယော ဧတ္ထ အဘိရတော ဟုတွာ နိစ္စံ ဥပဋ္ဌိတသတိတာယ သတော တံ အသုဘဈာနံ ဘာဝေတိ. ဗျန္တိ ကာဟိတီတိ ဧသ ဘိက္ခု တီသု ဘဝေသု ဥပ္ပဇ္ဇနကံ တဏှံ ဝိဂတန္တံ ကရိဿတိ. မာရဗန္ဓနန္တိ ဧသော တေဘူမကဝဋ္ဋသင်္ခါတံ မာရဗန္ဓနမ္ပိ ဆိန္ဒိဿတီတိ အတ္ထော.

ဒေသနာဝသာနေ သော ဘိက္ခု သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ၊ သမ္ပတ္တာနမ္ပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

စူဠဓနုဂ္ဂဟပဏ္ဍိတဝတ္ထု သတ္တမံ.