၃. ပရိဇိဏ္ဏဗြာဟ္မဏပုတ္တဝတ္ထု

ဓနပါလောတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော အညတရဿ ပရိဇိဏ္ဏဗြာဟ္မဏဿ ပုတ္တေ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

သာဝတ္ထိယံ ကိရေကော ဗြာဟ္မဏော အဋ္ဌသတသဟဿဝိဘဝေါ ဝယပ္ပတ္တာနံ စတုန္နံ ပုတ္တာနံ အာဝါဟံ ကတွာ စတ္တာရိ သတသဟဿာနိ အဒါသိ. အထဿ ဗြာဟ္မဏိယာ ကာလကတာယ ပုတ္တာ သမ္မန္တယိံသု – ‘‘သစေ အယံ အညံ ဗြာဟ္မဏိံ အာနေဿတိ၊ တဿာ ကုစ္ဆိယံ နိဗ္ဗတ္တာနံ ဝသေန ကုလသန္တကံ ဘိဇ္ဇိဿတိ၊ ဟန္ဒ နံ မယံ သင်္ဂဏှိဿာမာ’’တိ တေ တံ ပဏီတေဟိ ဃာသစ္ဆာဒနာဒီဟိ ဥပဋ္ဌဟန္တာ ဟတ္ထပါဒသမ္ဗာဟနာဒီနိ ကရောန္တာ ဥပဋ္ဌဟိတွာ ဧကဒိဝသမဿ ဒိဝါ နိဒ္ဒါယိတွာ ဝုဋ္ဌိတဿ ဟတ္ထပါဒေ သမ္ဗာဟန္တာ ပါဋိယေက္ကံ ဃရာဝါသေ အာဒီနဝံ ဝတွာ ‘‘မယံ တုမှေ ဣမိနာ နီဟာရေန ယာဝဇီဝံ ဥပဋ္ဌဟိဿာမ၊ သေသဓနမ္ပိ နော ဒေထာ’’တိ ယာစိံသု. ဗြာဟ္မဏော ပုန ဧကေကဿ သတသဟဿံ ဒတွာ အတ္တနော နိဝတ္ထပါရုပနမတ္တံ ဌပေတွာ သဗ္ဗံ ဥပဘောဂပရိဘောဂံ စတ္တာရော ကောဋ္ဌာသေ ကတွာ နိယျာဒေသိ. တံ ဇေဋ္ဌပုတ္တော ကတိပါဟံ ဥပဋ္ဌဟိ. အထ နံ ဧကဒိဝသံ နှတွာ အာဂစ္ဆန္တံ ဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌတွာ သုဏှာ ဧဝမာဟ – ‘‘ကိံ တယာ ဇေဋ္ဌပုတ္တဿ သတံ ဝါ သဟဿံ ဝါ အတိရေကံ ဒိန္နံ အတ္ထိ၊ နနု သဗ္ဗေသံ ဒွေ ဒွေ သတသဟဿာနိ ဒိန္နာနိ၊ ကိံ သေသပုတ္တာနံ ဃရဿ မဂ္ဂံ န ဇာနာသီ’’တိ. သောပိ ‘‘နဿ ဝသလီ’’တိ ကုဇ္ဈိတွာ အညဿ ဃရံ အဂမာသိ. တတောပိ ကတိပါဟစ္စယေန ဣမိနာဝ ဥပါယေန ပလာပိတော အညဿာတိ ဧဝံ ဧကဃရမ္ပိ ပဝေသနံ အလဘမာနော ပဏ္ဍရင်္ဂပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဘိက္ခာယ စရန္တော ကာလာနမစ္စယေန ဇရာဇိဏ္ဏော ဒုဗ္ဘောဇနဒုက္ခသေယျာဟိ မိလာတသရီရော ဘိက္ခာယ စရန္တော အာဂမ္မ ပီဌိကာယ နိပန္နော နိဒ္ဒံ ဩက္ကမိတွာ ဥဋ္ဌာယ နိသိန္နော အတ္တာနံ ဩလောကေတွာ ပုတ္တေသု အတ္တနော ပတိဋ္ဌံ အပဿန္တော စိန္တေသိ – ‘‘သမဏော ကိရ ဂေါတမော အဗ္ဘာကုဋိကော ဥတ္တာနမုခေါ သုခသမ္ဘာသော ပဋိသန္ထာရကုသလော၊ သက္ကာ သမဏံ ဂေါတမံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဋိသန္ထာရံ လဘိတု’’န္တိ. သော နိဝါသနပါရုပနံ သဏ္ဌာပေတွာ ဘိက္ခဘာဇနံ ဂဟေတွာ ဒဏ္ဍမာဒါယ ဘဂဝတော သန္တိကံ အဂမာသိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ (သံ. နိ. ၁.၂၀၀) –

အထ ခေါ အညတရော ဗြာဟ္မဏမဟာသာလော လူခေါ လူခပါဝုရဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. သတ္ထာ ဧကမန္တံ နိသိန္နေန တေန သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိန္နု တွံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ လူခေါ လူခပါဝုရဏော’’တိ. ဣဓ မေ၊ ဘော ဂေါတမ၊ စတ္တာရော ပုတ္တာ၊ တေ မံ ဒါရေဟိ သံပုစ္ဆ ဃရာ နိက္ခာမေန္တီတိ. တေန ဟိ တွံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဣမာ ဂါထာယော ပရိယာပုဏိတွာ သဘာယံ မဟာဇနကာယေ သန္နိပတိတေ ပုတ္တေသု စ သန္နိသိန္နေသု ဘာသဿု –

‘‘ယေဟိ ဇာတေဟိ နန္ဒိဿံ၊ ယေသဉ္စ ဘဝမိစ္ဆိသံ၊

တေ မံ ဒါရေဟိ သံပုစ္ဆ၊ သာဝ ဝါရေန္တိ သူကရံ.

‘‘အသန္တာ ကိရ မံ ဇမ္မာ၊ တာတ တာတာတိ ဘာသရေ၊

ရက္ခသာ ပုတ္တရူပေန၊ တေ ဇဟန္တိ ဝယောဂတံ.

‘‘အဿောဝ ဇိဏ္ဏော နိဗ္ဘောဂေါ၊ ခါဒနာ အပနီယတိ၊

ဗာလကာနံ ပိတာ ထေရော၊ ပရာဂါရေသု ဘိက္ခတိ.

‘‘ဒဏ္ဍောဝ ကိရ မေ သေယျော၊ ယဉ္စေ ပုတ္တာ အနဿဝါ၊

စဏ္ဍမ္ပိ ဂေါဏံ ဝါရေတိ၊ အထော စဏ္ဍမ္ပိ ကုက္ကုရံ.

‘‘အန္ဓကာရေ ပုရေ ဟောတိ၊ ဂမ္ဘီရေ ဂါဓမေဓတိ၊

ဒဏ္ဍဿ အာနုဘာဝေန၊ ခလိတွာ ပတိတိဋ္ဌတီ’’တိ. (သံ. နိ. ၁.၂၀၀)၊

သော ဘဂဝတော သန္တိကေ တာ ဂါထာယော ဥဂ္ဂဏှိတွာ တထာရူပေ ဗြာဟ္မဏာနံ သမာဂမဒိဝသေ သဗ္ဗာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတေသု ပုတ္တေသု တံ သဘံ ဩဂါဟိတွာ ဗြာဟ္မဏာနံ မဇ္ဈေ မဟာရဟေသု အာသနေသု နိသိန္နေသု ‘‘အယံ မေ ကာလော’’တိ သဘာယ မဇ္ဈေ ပဝိသိတွာ ဟတ္ထံ ဥက္ခိပိတွာ ‘‘အဟံ၊ ဘော၊ တုမှာကံ ဂါထာယော ဘာသိတုကာမော၊ သုဏိဿထာ’’တိ ဝတွာ ‘‘ဘာသဿု၊ ဗြာဟ္မဏ၊ သုဏောမာ’’တိ ဝုတ္တေ ဌိတကောဝ အဘာသိ. တေန စ သမယေန မနုဿာနံ ဝတ္တံ ဟောတိ ‘‘ယော မာတာပိတူနံ သန္တကံ ခါဒန္တော မာတာပိတရော န ပေါသေတိ၊ သော မာရေတဗ္ဗော’’တိ. တသ္မာ တေ ဗြာဟ္မဏပုတ္တာ ပိတု ပါဒေသု ပတိတွာ ‘‘ဇီဝိတံ နော၊ တာတ၊ ဒေထာ’’တိ ယာစိံသု. သော ပိတု ဟဒယမုဒုတာယ ‘‘မာ မေ၊ ဘော၊ ပုတ္တကေ ဝိနာသယိတ္ထ၊ ပေါသေဿန္တိ မ’’န္တိ အာဟ. အထဿ ပုတ္တေ မနုဿာ အာဟံသု – ‘‘သစေ၊ ဘော၊ အဇ္ဇ ပဋ္ဌာယ ပိတရံ န သမ္မာ ပဋိဇဂ္ဂိဿထ၊ ဃာတေဿာမ ဝေါ’’တိ. တေ ဘီတာ ပိတရံ ပီဌေ နိသီဒါပေတွာ သယံ ဥက္ခိပိတွာ ဂေဟံ နေတွာ သရီရံ တေလေန အဗ္ဘဉ္ဇိတွာ ဥဗ္ဗဋ္ဋေတွာ ဂန္ဓစုဏ္ဏာဒီဟိ နှာပေတွာ ဗြာဟ္မဏိယော ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘အဇ္ဇ ပဋ္ဌာယ အမှာကံ ပိတရံ သမ္မာ ပဋိဇဂ္ဂထ၊ သစေ တုမှေ ပမာဒံ အာပဇ္ဇိဿထ၊ နိဂ္ဂဏှိဿာမ ဝေါ’’တိ ဝတွာ ပဏီတဘောဇနံ ဘောဇေသုံ.

ဗြာဟ္မဏော သုဘောဇနဉ္စ သုခသေယျဉ္စ အာဂမ္မ ကတိပါဟစ္စယေန သဉ္ဇာတဗလော ပီဏိန္ဒြိယော အတ္တဘာဝံ ဩလောကေတွာ ‘‘အယံ မေ သမ္ပတ္တိ သမဏံ ဂေါတမံ နိဿာယ လဒ္ဓါ’’တိ ပဏ္ဏာကာရတ္ထာယ ဧကံ ဒုဿယုဂံ အာဒါယ ဘဂဝတော သန္တိကံ ဂန္တွာ ကတပဋိသန္ထာရော ဧကမန္တံ နိသိန္နော တံ ဒုဿယုဂံ ဘဂဝတော ပါဒမူလေ ဌပေတွာ ‘‘မယံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဗြာဟ္မဏာ နာမ အာစရိယဿ အာစရိယဓနံ ပရိယေသာမ၊ ပဋိဂ္ဂဏှာတု မေ ဘဝံ ဂေါတမော အာစရိယော အာစရိယဓန’’န္တိ အာဟ. ဘဂဝါ တဿ အနုကမ္ပာယ တံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. ဒေသနာဝသာနေ ဗြာဟ္မဏော သရဏေသု ပတိဋ္ဌာယ ဧဝမာဟ – ‘‘ဘော ဂေါတမ၊ မယှံ ပုတ္တေဟိ စတ္တာရိ ဓုဝဘတ္တာနိ ဒိန္နာနိ၊ တတော အဟံ ဒွေ တုမှာကံ ဒမ္မီ’’တိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘ကလျာဏံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ မယံ ပန ရုစ္စနဋ္ဌာနမေဝ ဂမိဿာမာ’’တိ ဝတွာ ဥယျောဇေသိ. ဗြာဟ္မဏော ဃရံ ဂန္တွာ ပုတ္တေ အာဟ – ‘‘တာတာ၊ သမဏော ဂေါတမော မယှံ သဟာယော၊ တဿ မေ ဒွေ ဓုဝဘတ္တာနိ ဒိန္နာနိ၊ တုမှေ တသ္မိံ သမ္ပတ္တေ မာ ပမဇ္ဇိတ္ထာ’’တိ. တေ ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိံသု.

သတ္ထာ ပုနဒိဝသေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော ဇေဋ္ဌပုတ္တဿ ဃရဒွါရံ အဂမာသိ. သော သတ္ထာရံ ဒိသွာ ပတ္တမာဒါယ ဃရံ ပဝေသေတွာ မဟာရဟေ ပလ္လင်္ကေ နိသီဒါပေတွာ ပဏီတဘောဇနမဒါသိ. သတ္ထာ ပုနဒိဝသေ ဣတရဿ ဣတရဿာတိ ပဋိပါဋိယာ သဗ္ဗေသံ ဃရာနိ အဂမာသိ. သဗ္ဗေ တေ တထေဝ သက္ကာရံ အကံသု. ဧကဒိဝသံ ဇေဋ္ဌပုတ္တော မင်္ဂလေ ပစ္စုပဋ္ဌိတေ ပိတရံ အာဟ – ‘‘တာတ၊ ကဿ မင်္ဂလံ ဒေမာ’’တိ? ‘‘နာဟံ အညေ ဇာနာမိ၊ သမဏော ဂေါတမော မယှံ သဟာယော’’တိ. ‘‘တေန ဟိ တံ သွာတနာယ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ နိမန္တေထာ’’တိ. ဗြာဟ္မဏော တထာ အကာသိ. သတ္ထာ ပုနဒိဝသေ သပရိဝါရော တဿ ဂေဟံ အဂမာသိ. သော ဟရိတုပလိတ္တေ သဗ္ဗာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတေ ဂေဟေ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ နိသီဒါပေတွာ အပ္ပေါဒကမဓုပါယသေန စေဝ ပဏီတေန ခါဒနီယေန စ ပရိဝိသိ. အန္တရာဘတ္တသ္မိံယေဝ ဗြာဟ္မဏဿ စတ္တာရော ပုတ္တာ သတ္ထု သန္တိကေ နိသီဒိတွာ အာဟံသု – ‘‘ဘော ဂေါတမ၊ မယံ အမှာကံ ပိတရံ ပဋိဇဂ္ဂါမ န ပမဇ္ဇာမ၊ ပဿထိမဿ အတ္တဘာဝ’’န္တိ.

သတ္ထာ ‘‘ကလျာဏံ ဝေါ ကတံ၊ မာတာပိတုပေါသနံ နာမ ပေါရာဏကပဏ္ဍိတာနံ အာစိဏ္ဏမေဝါ’’တိ ဝတွာ ‘‘တဿ နာဂဿ ဝိပ္ပဝါသေန၊ ဝိရူဠှာ သလ္လကီ စ ကုဋဇာ စာ’’တိ ဣမံ ဧကာဒသနိပါတေ မာတုပေါသကနာဂရာဇဇာတကံ (စရိယာ. ၂.၁ အာဒယော၊ ဇာ. ၁.၁၁.၁ အာဒယော) ဝိတ္ထာရေန ကထေတွာ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

၃၂၄. ‘‘ဓနပါလော နာမ ကုဉ္ဇရော၊

ကဋုကဘေဒနော ဒုန္နိဝါရယော၊

ဗဒ္ဓေါ ကဗဠံ န ဘုဉ္ဇတိ၊

သုမရတိ နာဂဝနဿ ကုဉ္ဇရော’’တိ.

တတ္ထ ဓနပါလော နာမာတိ တဒါ ကာသိကရညာ ဟတ္ထာစရိယံ ပေသေတွာ ရမဏီယေ နာဂဝနေ ဂါဟာပိတဿ ဟတ္ထိနော ဧတံ နာမံ. ကဋုကဘေဒနောတိ တိခိဏမဒေါ. ဟတ္ထီနဉှိ မဒကာလေ ကဏ္ဏစူဠိကာ ပဘိဇ္ဇန္တိ၊ ပကတိယာပိ ဟတ္ထိနော တသ္မိံ ကာလေ အင်္ကုသေ ဝါ ကုန္တတောမရေ ဝါ န ဂဏေန္တိ၊ စဏ္ဍာ ဘဝန္တိ. သော ပန အတိစဏ္ဍောယေဝ. တေန ဝုတ္တံ – ကဋုကဘေဒနော ဒုန္နိဝါရယောတိ. ဗဒ္ဓေါ ကဗဠံ န ဘုဉ္ဇတီတိ သော ဗဒ္ဓေါ ဟတ္ထိသာလံ ပန နေတွာ ဝိစိတြသာဏိယာ ပရိက္ခိပါပေတွာ ကတဂန္ဓပရိဘဏ္ဍာယ ဥပရိ ဗဒ္ဓဝိစိတြဝိတာနာယ ဘူမိယာ ဌပိတော ရညာ ရာဇာရဟေန နာနဂ္ဂရသေန ဘောဇနေန ဥပဋ္ဌာပိတောပိ ကိဉ္စိ ဘုဉ္ဇိတုံ န ဣစ္ဆိ၊ တမတ္ထံ သန္ဓာယ ‘‘ဗဒ္ဓေါ ကဗဠံ န ဘုဉ္ဇတီ’’တိ ဝုတ္တံ. သုမရတိ နာဂဝနဿာတိ သော ရမဏီယံ မေ ဝသနဋ္ဌာနန္တိ နာဂဝနံ သရတိ. ‘‘မာတာ ပန မေ အရညေ ပုတ္တဝိယောဂေန ဒုက္ခပ္ပတ္တာ အဟောသိ၊ မာတာပိတုဥပဋ္ဌာနဓမ္မော န မေ ပူရတိ၊ ကိံ မေ ဣမိနာ ဘောဇနေနာ’’တိ ဓမ္မိကံ မာတာပိတုဥပဋ္ဌာနဓမ္မမေဝ သရိ. တံ ပန ယသ္မာ တသ္မိံ နာဂဝနေယေဝ ဌိတော သက္ကာ ပူရေတုံ၊ တေန ဝုတ္တံ – သုမရတိ နာဂဝနဿ ကုဉ္ဇရောတိ. သတ္ထရိ ဣမံ အတ္တနော ပုဗ္ဗစရိယံ အာနေတွာ ကထေန္တေ ကထေန္တေယေဝ သဗ္ဗေပိ တေ အဿုဓာရာ ပဝတ္တေတွာ မုဒုဟဒယာ ဩဟိတသောတာ ဘဝိံသု. အထ နေသံ ဘဂဝါ သပ္ပါယံ ဝိဒိတွာ သစ္စာနိ ပကာသေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေသိ.

ဒေသနာဝသာနေ သဒ္ဓိံ ပုတ္တေဟိ စေဝ သုဏိသာဟိ စ ဗြာဟ္မဏော သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟီတိ.

ပရိဇိဏ္ဏဗြာဟ္မဏပုတ္တဝတ္ထု တတိယံ.