၂. ကုက္ကုဋအဏ္ဍခါဒိကာဝတ္ထု

ပရဒုက္ခူပဓာနေနာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဧကံ ကုက္ကုဋအဏ္ဍခါဒိကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

သာဝတ္ထိယာ ကိရ အဝိဒူရေ ပဏ္ဍုရံ နာမ ဧကော ဂါမော၊ တတ္ထေကော ကေဝဋ္ဋော ဝသတိ. သော သာဝတ္ထိံ ဂစ္ဆန္တော အစိရဝတိယံ ကစ္ဆပအဏ္ဍာနိ ဒိသွာ တာနိ အာဒါယ သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ဧကသ္မိံ ဂေဟေ ပစာပေတွာ ခါဒန္တော တသ္မိံ ဂေဟေ ကုမာရိကာယပိ ဧကံ အဏ္ဍံ အဒါသိ. သာ တံ ခါဒိတွာ တတော ပဋ္ဌာယ အညံ ခါဒနီယံ နာမ န ဣစ္ဆိ. အထဿာ မာတာ ကုက္ကုဋိယာ ဝိဇာတဋ္ဌာနတော ဧကံ အဏ္ဍံ ဂဟေတွာ အဒါသိ. သာ တံ ခါဒိတွာ ရသတဏှာယ ဗဒ္ဓါ တတော ပဋ္ဌာယ သယမေဝ ကုက္ကုဋိယာ အဏ္ဍာနိ ဂဟေတွာ ခါဒတိ. ကုက္ကုဋီ ဝိဇာတဝိဇာတကာလေ တံ အတ္တနော အဏ္ဍာနိ ဂဟေတွာ ခါဒန္တိံ ဒိသွာ တာယ ဥပဒ္ဒုတာ အာဃာတံ ဗန္ဓိတွာ ‘‘ဣတော ဒါနိ စုတာ ယက္ခိနီ ဟုတွာ တဝ ဇာတဒါရကေ ခါဒိတုံ သမတ္ထာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ ပဋ္ဌပေတွာ ကာလံ ကတွာ တသ္မိံယေဝ ဂေဟေ မဇ္ဇာရီ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. ဣတရာပိ ကာလံ ကတွာ တတ္ထေဝ ကုက္ကုဋီ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. ကုက္ကုဋီ အဏ္ဍာနိ ဝိဇာယိ၊ မဇ္ဇာရီ အာဂန္တွာ တာနိ ခါဒိတွာ ဒုတိယမ္ပိ တတိယမ္ပိ ခါဒိယေဝ. ကုက္ကုဋီ ‘‘တယော ဝါရေ မမ အဏ္ဍာနိ ခါဒိတွာ ဣဒါနိ မမ္ပိ ခါဒိတုကာမာသိ၊ ဣတော စုတာ သပုတ္တကံ တံ ခါဒိတုံ လဘေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ ကတွာ တတော စုတာ ဒီပိနီ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. ဣတရာပိ ကာလံ ကတွာ မိဂီ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿာ ဝိဇာတကာလေ ဒီပိနီ အာဂန္တွာ တံ သဒ္ဓိံ ပုတ္တေဟိ ခါဒိ. ဧဝံ ခါဒန္တာ ပဉ္စသု အတ္တဘာဝသတေသု အညမညဿ ဒုက္ခံ ဥပ္ပါဒေတွာ အဝသာနေ ဧကာ ယက္ခိနီ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဧကာ သာဝတ္ထိယံ ကုလဓီတာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. ဣတော ပရံ ‘‘န ဟိ ဝေရေန ဝေရာနီ’’တိ (ဓ. ပ. ၅) ဂါထာယ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဣဓ ပန သတ္ထာ ‘‘ဝေရဉှိ အဝေရေန ဥပသမ္မတိ၊ နော ဝေရေနာ’’တိ ဝတွာ ဥဘိန္နမ္ပိ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

၂၉၁. ‘‘ပရဒုက္ခူပဓာနေန၊ အတ္တနော သုခမိစ္ဆတိ၊

ဝေရသံသဂ္ဂသံသဋ္ဌော၊ ဝေရာ သော န ပရိမုစ္စတီ’’တိ.

တတ္ထ ပရဒုက္ခူပဓာနေနာတိ ပရသ္မိံ ဒုက္ခူပဓာနေန၊ ပရဿ ဒုက္ခုပ္ပါဒနေနာတိ အတ္ထော. ဝေရသံသဂ္ဂသံသဋ္ဌောတိ ယော ပုဂ္ဂလော အက္ကောသနပစ္စက္ကောသနပဟရဏပဋိဟရဏာဒီနံ ဝသေန အညမညံ ကတေန ဝေရသံသဂ္ဂေန သံသဋ္ဌော. ဝေရာ သော န ပရိမုစ္စတီတိ နိစ္စကာလံ ဝေရဝသေန ဒုက္ခမေဝ ပါပုဏာတီတိ အတ္ထော.

ဒေသနာဝသာနေ ယက္ခိနီ သရဏေသု ပတိဋ္ဌာယ ပဉ္စ သီလာနိ သမာဒိယိတွာ ဝေရတော မုစ္စိ၊ ဣတရာပိ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ၊ သမ္ပတ္တာနမ္ပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

ကုက္ကုဋအဏ္ဍခါဒိကာဝတ္ထု ဒုတိယံ.