၆. သူကရပေတဝတ္ထု

ဝါစာနုရက္ခီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော သူကရပေတံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

ဧကသ္မိဉှိ ဒိဝသေ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော လက္ခဏတ္ထေရေန သဒ္ဓိံ ဂိဇ္ဈကူဋာ ဩရောဟန္တော ဧကသ္မိံ ပဒေသေ သိတံ ပါတွာကာသိ. ‘‘ကော နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဟေတု သိတဿ ပါတုကမ္မာယာ’’တိ လက္ခဏတ္ထေရေန ပုဋ္ဌော ‘‘အကာလော၊ အာဝုသော၊ ဣမဿ ပဉှဿ၊ သတ္ထု သန္တိကေ မံ ပုစ္ဆေယျာထာ’’တိ ဝတွာ လက္ခဏတ္ထေရေန သဒ္ဓိံယေဝ ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ဝေဠုဝနံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ နိသီဒိ. အထ နံ လက္ခဏတ္ထေရော တမတ္ထံ ပုစ္ဆိ. သော အာဟ – ‘‘အာဝုသော၊ အဟံ ဧကံ ပေတံ အဒ္ဒသံ၊ တဿ တိဂါဝုတပ္ပမာဏံ သရီရံ၊ တံ မနုဿသရီရသဒိသံ. သီသံ ပန သူကရဿ ဝိယ၊ တဿ မုခေ နင်္ဂုဋ္ဌံ ဇာတံ၊ တတော ပုဠဝါ ပဂ္ဃရန္တိ. သွာဟံ ‘န မေ ဧဝရူပေါ သတ္တော ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော’တိ တံ ဒိသွာ သိတံ ပါတွာကာသိ’’န္တိ. သတ္ထာ ‘‘စက္ခုဘူတာ ဝတ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မမ သာဝကာ ဝိဟရန္တီ’’တိ ဝတွာ ‘‘အဟမ္ပေတံ သတ္တံ ဗောဓိမဏ္ဍေယေဝ အဒ္ဒသံ. ‘ယေ ပန မေ န သဒ္ဒဟေယျုံ၊ တေသံ အဟိတာယ အဿာ’တိ ပရေသံ အနုကမ္ပာယ န ကထေသိံ. ဣဒါနိ မောဂ္ဂလ္လာနံ သက္ခိံ ကတွာ ကထေမိ. သစ္စံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မောဂ္ဂလ္လာနော အာဟာ’’တိ ကထေသိ. တံ သုတွာ ဘိက္ခူ သတ္ထာရံ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ကိံ ပန၊ ဘန္တေ၊ တဿ ပုဗ္ဗကမ္မ’’န္တိ. သတ္ထာ ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုဏာထာ’’တိ အတီတံ အာဟရိတွာ တဿ ပုဗ္ဗကမ္မံ ကထေသိ.

ကဿပဗုဒ္ဓကာလေ ကိရ ဧကသ္မိံ ဂါမကာဝါသေ ဒွေ ထေရာ သမဂ္ဂဝါသံ ဝသိံသု. တေသု ဧကော သဋ္ဌိဝဿော၊ ဧကော ဧကူနသဋ္ဌိဝဿော. ဧကူနသဋ္ဌိဝဿော ဣတရဿ ပတ္တစီဝရံ အာဒါယ ဝိစရိ၊ သာမဏေရော ဝိယ သဗ္ဗံ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ အကာသိ. တေသံ ဧကမာတုကုစ္ဆိယံ ဝုတ္ထဘာတူနံ ဝိယ သမဂ္ဂဝါသံ ဝသန္တာနံ ဝသနဋ္ဌာနံ ဧကော ဓမ္မကထိကော အာဂမိ. တဒါ စ ဓမ္မဿဝနဒိဝသော ဟောတိ. ထေရာ နံ သင်္ဂဏှိတွာ ‘‘ဓမ္မကထံ နော ကထေဟိ သပ္ပုရိသာ’’တိ အာဟံသု. သော ဓမ္မကထံ ကထေသိ. ထေရာ ‘‘ဓမ္မကထိကော နော လဒ္ဓေါ’’တိ တုဋ္ဌစိတ္တာ ပုနဒိဝသေ တံ အာဒါယ ဓုရဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိတွာ တတ္ထ ကတဘတ္တကိစ္စာ၊ ‘‘အာဝုသော၊ ဟိယျော ကထိတဋ္ဌာနတောဝ ထောကံ ဓမ္မံ ကထေဟီ’’တိ မနုဿာနံ ဓမ္မံ ကထာပေသုံ. မနုဿာ ဓမ္မကထံ သုတွာ ပုနဒိဝသတ္ထာယပိ နိမန္တယိံသု. ဧဝံ သမန္တာ ဘိက္ခာစာရဂါမေသု ဒွေ ဒွေ ဒိဝသေ တံ အာဒါယ ပိဏ္ဍာယ စရိံသု.

ဓမ္မကထိကော စိန္တေသိ – ‘‘ဣမေ ဒွေပိ အတိမုဒုကာ၊ မယာ ဥဘောပေတေ ပလာပေတွာ ဣမသ္မိံ ဝိဟာရေ ဝသိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. သော သာယံ ထေရူပဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ဘိက္ခူနံ ဥဋ္ဌာယ ဂတကာလေ နိဝတ္တိတွာ မဟာထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ကိဉ္စိ ဝတ္တဗ္ဗံ အတ္ထီ’’တိ ဝတွာ ‘‘ကထေဟိ၊ အာဝုသော’’တိ ဝုတ္တေ ထောကံ စိန္တေတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ကထာ နာမေသာ မဟာသာဝဇ္ဇာ’’တိ ဝတွာ အကထေတွာဝ ပက္ကာမိ. အနုထေရဿာပိ သန္တိကံ ဂန္တွာ တထေဝ အကာသိ. သော ဒုတိယဒိဝသေ တထေဝ ကတွာ တတိယဒိဝသေ တေသံ အတိဝိယ ကောတုဟလေ ဥပ္ပန္နေ မဟာထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ကိဉ္စိ ဝတ္တဗ္ဗံ အတ္ထိ၊ တုမှာကံ ပန သန္တိကေ ဝတ္တုံ န ဝိသဟာမီ’’တိ ဝတွာ ထေရေန ‘‘ဟောတု၊ အာဝုသော၊ ကထေဟီ’’တိ နိပ္ပီဠိတော အာဟ – ‘‘ကိံ ပန၊ ဘန္တေ၊ အနုထေရော တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ သံဘောဂေါ’’တိ. သပ္ပုရိသ၊ ကိံ နာမေတံ ကထေသိ၊ မယံ ဧကမာတုကုစ္ဆိယံ ဝုတ္ထပုတ္တာ ဝိယ၊ အမှေသု ဧကေန ယံ လဒ္ဓံ၊ ဣတရေနာပိ လဒ္ဓမေဝ ဟောတိ. မယာ ဧတဿ ဧတ္တကံ ကာလံ အဂုဏော နာမ န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗောတိ? ဧဝံ၊ ဘန္တေတိ. အာမာဝုသောတိ. ဘန္တေ မံ အနုထေရော ဧဝမာဟ – ‘‘သပ္ပုရိသ၊ တွံ ကုလပုတ္တော၊ အယံ မဟာထေရော လဇ္ဇီ ပေသလောတိ ဧတေန သဒ္ဓိံ သံဘောဂံ ကရောန္တော ဥပပရိက္ခိတွာ ကရေယျာသီ’’တိ ဧဝမေသ မံ အာဂတဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ ဝဒတီတိ.

မဟာထေရော တံ သုတွာဝ ကုဒ္ဓမာနသော ဒဏ္ဍာဘိဟတံ ကုလာလဘာဇနံ ဝိယ ဘိဇ္ဇိ. ဣတရောပိ ဥဋ္ဌာယ အနုထေရဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ တထေဝ အဝေါစ၊ သောပိ တထေဝ ဘိဇ္ဇိ. တေသု ကိဉ္စာပိ ဧတ္တကံ ကာလံ ဧကောပိ ဝိသုံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌပုဗ္ဗော နာမ နတ္ထိ၊ ပုနဒိဝသေ ပန ဝိသုံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိတွာ အနုထေရော ပုရေတရံ အာဂန္တွာ ဥပဋ္ဌာနသာလာယ အဋ္ဌာသိ၊ မဟာထေရော ပစ္ဆာ အဂမာသိ. တံ ဒိသွာ အနုထေရော စိန္တေသိ – ‘‘ကိံ နု ခေါ ဣမဿ ပတ္တစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ဥဒါဟု နော’’တိ. သော ‘‘န ဣဒါနိ ပဋိဂ္ဂဟေဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာပိ ‘‘ဟောတု၊ န မယာ ဧဝံ ကတပုဗ္ဗံ၊ မယာ အတ္တနော ဝတ္တံ ဟာပေတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိတ္တံ မုဒုကံ ကတွာ ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ပတ္တစီဝရံ ဒေထာ’’တိ အာဟ. ဣတရော ‘‘ဂစ္ဆ၊ ဒုဗ္ဗိနီတ၊ န တွံ မမ ပတ္တစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတုံ ယုတ္တရူပေါ’’တိ အစ္ဆရံ ပဟရိတွာ တေနပိ ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ အဟမ္ပိ တုမှာကံ ပတ္တစီဝရံ န ပဋိဂ္ဂဏှာမီတိ စိန္တေသိ’’န္တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘အာဝုသော နဝက၊ ကိံ တွံ စိန္တေသိ၊ မမ ဣမသ္မိံ ဝိဟာရေ ကောစိ သင်္ဂေါ အတ္ထီ’’တိ အာဟ. ဣတရောပိ ‘‘တုမှေ ပန၊ ဘန္တေ၊ ကိံ ဧဝံ မညထ ‘မမ ဣမသ္မိံ ဝိဟာရေ ကောစိ သင်္ဂေါ အတ္ထီ’တိ၊ ဧသော တေ ဝိဟာရော’’တိ ဝတွာ ပတ္တစီဝရံ အာဒါယ နိက္ခမိ. ဣတရောပိ နိက္ခမိ. တေ ဥဘောပိ ဧကမဂ္ဂေနာပိ အဂန္တွာ ဧကော ပစ္ဆိမဒွါရေန မဂ္ဂံ ဂဏှိ၊ ဧကော ပုရတ္ထိမဒွါရေန. ဓမ္မကထိကော၊ ‘‘ဘန္တေ၊ မာ ဧဝံ ကရောထ၊ မာ ဧဝံ ကရောထာ’’တိ ဝတွာ ‘‘တိဋ္ဌာဝုသော’’တိ ဝုတ္တေ နိဝတ္တိ. သော ပုနဒိဝသေ ဓုရဂါမံ ပဝိဋ္ဌော မနုဿေဟိ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဘဒ္ဒန္တာ ကုဟိ’’န္တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘အာဝုသော၊ မာ ပုစ္ဆထ၊ တုမှာကံ ကုလုပကာ ဟိယျော ကလဟံ ကတွာ နိက္ခမိံသု၊ အဟံ ယာစန္တောပိ နိဝတ္တေတုံ နာသက္ခိ’’န္တိ အာဟ. တေသု ဗာလာ တုဏှီ အဟေသုံ. ပဏ္ဍိတာ ပန ‘‘အမှေဟိ ဧတ္တကံ ကာလံ ဘဒ္ဒန္တာနံ ကိဉ္စိ ခလိတံ နာမ န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗံ၊ တေသံ ဘယံ ဣမံ နိဿာယ ဥပ္ပန္နံ ဘဝိဿတီ’’တိ ဒေါမနဿပ္ပတ္တာ အဟေသုံ.

တေပိ ထေရာ ဂတဋ္ဌာနေ စိတ္တသုခံ နာမ န လဘိံသု. မဟာထေရော စိန္တေသိ – ‘‘အဟော နဝကဿ ဘိက္ခုနော ဘာရိယံ ကမ္မံ ကတံ၊ မုဟုတ္တံ ဒိဋ္ဌံ နာမ အာဂန္တုကဘိက္ခုံ အာဟ – ‘မဟာထေရေန သဒ္ဓိံ သံဘောဂံ မာ အကာသီ’’’တိ. ဣတရောပိ စိန္တေသိ – ‘‘အဟော မဟာထေရဿ ဘာရိယံ ကမ္မံ ကတံ၊ မုဟုတ္တံ ဒိဋ္ဌံ နာမ အာဂန္တုကဘိက္ခုံ အာဟ – ‘ဣမိနာ သဒ္ဓိံ သံဘောဂံ မာ အကာသီ’’’တိ. တေသံ နေဝ သဇ္ဈာယော န မနသိကာရော အဟောသိ. တေ ဝဿသတစ္စယေန ပစ္ဆိမဒိသာယ ဧကံ ဝိဟာရံ အဂမံသု. တေသံ ဧကမေဝ သေနာသနံ ပါပုဏိ. မဟာထေရေ ပဝိသိတွာ မဉ္စကေ နိသိန္နေ ဣတရောပိ ပါဝိသိ. မဟာထေရော တံ ဒိသွာဝ သဉ္ဇာနိတွာ အဿူနိ သန္ဓာရေတုံ နာသက္ခိ. ဣတရောပိ မဟာထေရံ သဉ္ဇာနိတွာ အဿုပုဏ္ဏေဟိ နေတ္တေဟိ ‘‘ကထေမိ နု ခေါ မာ ကထေမီ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘န တံ သဒ္ဓေယျရူပ’’န္တိ ထေရံ ဝန္ဒိတွာ ‘‘အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဧတ္တကံ ကာလံ တုမှာကံ ပတ္တစီဝရံ ဂဟေတွာ ဝိစရိံ၊ အပိ နု ခေါ မေ ကာယဒွါရာဒီသု တုမှေဟိ ကိဉ္စိ အသာရုပ္ပံ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗ’’န္တိ. ‘‘န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗံ၊ အာဝုသော’’တိ. အထ ကသ္မာ ဓမ္မကထိကံ အဝစုတ္ထ ‘‘မာ ဧတေန သဒ္ဓိံ သံဘောဂမကာသီ’’တိ? ‘‘နာဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧဝံ ကထေမိ၊ တယာ ကိရ မမ အန္တရေ ဧဝံ ဝုတ္တ’’န္တိ. ‘‘အဟမ္ပိ၊ ဘန္တေ၊ န ဝဒါမီ’’တိ. တေ တသ္မိံ ခဏေ ‘‘တေန အမှေ ဘိန္ဒိတုကာမေန ဧဝံ ဝုတ္တံ ဘဝိဿတီ’’တိ ဉတွာ အညမညံ အစ္စယံ ဒေသယိံသု. တေ ဝဿသတံ စိတ္တဿာဒံ အလဘန္တာ တံ ဒိဝသံ သမဂ္ဂါ ဟုတွာ ‘‘အာယာမ၊ နံ တတော ဝိဟာရာ နိက္ကဍ္ဎိဿာမာ’’တိ ပက္ကမိတွာ အနုပုဗ္ဗေန တံ ဝိဟာရံ အဂမံသု.

ဓမ္မကထိကောပိ ထေရေ ဒိသွာ ပတ္တစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတုံ ဥပဂစ္ဆိ. ထေရာ ‘‘န တွံ ဣမသ္မိံ ဝိဟာရေ ဝသိတုံ ယုတ္တရူပေါ’’တိ အစ္ဆရံ ပဟရိံသု. သော သဏ္ဌာတုံ အသက္ကောန္တော တာဝဒေဝ နိက္ခမိတွာ ပလာယိ. အထ နံ ဝီသတိ ဝဿသဟဿာနိ ကတော သမဏဓမ္မော သန္ဓာရေတုံ နာသက္ခိ၊ တတော စဝိတွာ အဝီစိမှိ နိဗ္ဗတ္တော ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ ပစ္စိတွာ ဣဒါနိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ဝုတ္တပ္ပကာရေန အတ္တဘာဝေန ဒုက္ခံ အနုဘောတီတိ.

သတ္ထာ ဣဒံ တဿ ပုဗ္ဗကမ္မံ အာဟရိတွာ၊ ‘‘ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ နာမ ကာယာဒီဟိ ဥပသန္တရူပေန ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

၂၈၁. ‘‘ဝါစာနုရက္ခီ မနသာ သုသံဝုတော၊

ကာယေန စ နာကုသလံ ကယိရာ၊

ဧတေ တယော ကမ္မပထေ ဝိသောဓယေ၊

အာရာဓယေ မဂ္ဂမိသိပ္ပဝေဒိတ’’န္တိ.

တဿတ္ထော – စတုန္နံ ဝစီဒုစ္စရိတာနံ ဝဇ္ဇနေန ဝါစာနုရက္ခီ အဘိဇ္ဈာဒီနံ အနုပ္ပါဒနေန မနသာ စ သုဋ္ဌု သံဝုတော ပါဏာတိပါတာဒယော ပဇဟန္တော ကာယေန စ အကုသလံ န ကယိရာ. ဧဝံ ဧတေ တယော ကမ္မပထေ ဝိသောဓယေ. ဧဝံ ဝိသောဓေန္တော ဟိ သီလက္ခန္ဓာဒီနံ ဧသကေဟိ ဗုဒ္ဓါဒီဟိ ဣသီဟိ ပဝေဒိတံ အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂံ အာရာဓေယျာတိ.

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

သူကရပေတဝတ္ထု ဆဋ္ဌံ.