၆. ပုဏ္ဏဒါသီဝတ္ထု

သဒါ ဇာဂရမာနာနန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဂိဇ္ဈကူဋေ ဝိဟရန္တော ပုဏ္ဏံ နာမ ရာဇဂဟသေဋ္ဌိနော ဒါသိံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

တဿာ ကိရ ဧကဒိဝသံ ကောဋ္ဋနတ္ထာယ ဗဟုဝီဟိံ အဒံသု. သာ ရတ္တိမ္ပိ ဒီပံ ဇာလေတွာ ဝီဟိံ ကောဋ္ဋေန္တီ ဝိဿမနတ္ထာယ သေဒတိန္တေန ဂတ္တေန ဗဟိဝါတေ အဋ္ဌာသိ. တသ္မိံ သမယေ ဒဗ္ဗော မလ္လပုတ္တော ဘိက္ခူနံ သေနာသနပညာပကော အဟောသိ. သော ဓမ္မဿဝနံ သုတွာ အတ္တနော အတ္တနော သေနာသနံ ဂစ္ဆန္တာနံ ဘိက္ခူနံ အင်္ဂုလိံ ဇာလေတွာ ပုရတော ပုရတော မဂ္ဂဒေသနတ္ထာယ ဂစ္ဆန္တော ဘိက္ခူနံ အာလောကံ နိမ္မိနိ. ပုဏ္ဏာ တေနာလောကေန ပဗ္ဗတေ ဝိစရန္တေ ဘိက္ခူ ဒိသွာ ‘‘အဟံ တာဝ အတ္တနော ဒုက္ခေန ဥပဒ္ဒုတာ ဣမာယပိ ဝေလာယ နိဒ္ဒံ န ဥပေမိ၊ ဘဒ္ဒန္တာ ကိံ ကာရဏာ န နိဒ္ဒါယန္တီ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘အဒ္ဓါ ကဿစိ ဘိက္ခုနော အဖာသုကံ ဝါ ဘဝိဿတိ၊ ဒီဃဇာတိကေန ဝါ ဥပဒ္ဒဝေါ ဘဝိဿတီ’’တိ သညံ ကတွာ ပါတောဝ ကုဏ္ဍကံ အာဒါယ ဥဒကေန တေမေတွာ ဟတ္ထတလေ ပူဝံ ကတွာ အင်္ဂါရေသု ပစိတွာ ဥစ္ဆင်္ဂေ ကတွာ တိတ္ထမဂ္ဂေ ခါဒိဿာမီတိ ဃဋံ အာဒါယ တိတ္ထာဘိမုခီ ပါယာသိ. သတ္ထာပိ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိတုံ တမေဝ မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိ.

သာ သတ္ထာရံ ဒိသွာ စိန္တေသိ – ‘‘အညေသု ဒိဝသေသု သတ္ထရိ ဒိဋ္ဌေပိ မမ ဒေယျဓမ္မော န ဟောတိ၊ ဒေယျဓမ္မေ သတိ သတ္ထာရံ န ပဿာမိ၊ ဣဒါနိ မေ ဒေယျဓမ္မော စ အတ္ထိ၊ သတ္ထာ စ သမ္မုခီဘူတော. သစေ လူခံ ဝါ ပဏီတံ ဝါတိ အစိန္တေတွာ ဂဏှေယျ၊ ဒဒေယျာဟံ ဣမံ ပူဝ’’န္တိ ဃဋံ ဧကမန္တေ နိက္ခိပိတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဣမံ လူခံ ဒါနံ ပဋိဂ္ဂဏှန္တာ မမ သင်္ဂဟံ ကရောထာ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ အာနန္ဒတ္ထေရံ ဩလောကေတွာ တေန နီဟရိတွာ ဒိန္နံ မဟာရာဇဒတ္တိယံ ပတ္တံ ဥပနာမေတွာ ပူဝံ ဂဏှိ. ပုဏ္ဏာပိ တံ သတ္ထု ပတ္တေ ပတိဋ္ဌပေတွာဝ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌဓမ္မောယေဝ မေ သမိဇ္ဈတူ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ‘‘ဧဝံ ဟောတူ’’တိ ဌိတကောဝ အနုမောဒနံ အကာသိ.

ပုဏ္ဏာပိ စိန္တေသိ – ‘‘ကိဉ္စာပိ မေ သတ္ထာ သင်္ဂဟံ ကရောန္တော ပူဝံ ဂဏှိ၊ န ပနိဒံ ခါဒိဿတိ. အဒ္ဓါ ပုရတော ကာကဿ ဝါ သုနခဿ ဝါ ဒတွာ ရညော ဝါ ရာဇပုတ္တဿ ဝါ ဂေဟံ ဂန္တွာ ပဏီတဘောဇနံ ဘုဉ္ဇိဿတီ’’တိ. သတ္ထာပိ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဧသာ စိန္တေသီ’’တိ တဿာ စိတ္တာစာရံ ဉတွာ အာနန္ဒတ္ထေရံ ဩလောကေတွာ နိသီဒနာကာရံ ဒဿေသိ. ထေရော စီဝရံ ပညာပေတွာ အဒါသိ. သတ္ထာ ဗဟိနဂရေယေဝ နိသီဒိတွာ ဘတ္တကိစ္စံ အကာသိ. ဒေဝတာ သကလစက္ကဝါဠဂဗ္ဘေ ဒေဝမနုဿာနံ ဥပကပ္ပနကံ ဩဇံ မဓုပဋလံ ဝိယ ပီဠေတွာ တတ္ထ ပက္ခိပိံသု. ပုဏ္ဏာ စ ဩလောကေန္တီ အဋ္ဌာသိ. ဘတ္တကိစ္စာဝသာနေ ထေရော ဥဒကံ အဒါသိ. သတ္ထာ ကတဘတ္တကိစ္စော ပုဏ္ဏံ အာမန္တေတွာ ‘‘ကသ္မာ တွံ ပုဏ္ဏေ မမ သာဝကေ ပရိဘဝသီ’’တိ အာဟ. န ပရိဘဝါမိ၊ ဘန္တေတိ. အထ တယာ မမ သာဝကေ ဩလောကေတွာ ကိံ ကထိတန္တိ? ‘‘အဟံ တာဝ ဣမိနာ ဒုက္ခုပဒ္ဒဝေန နိဒ္ဒံ န ဥပေမိ၊ ဘဒ္ဒန္တာ ကိမတ္ထံ နိဒ္ဒံ န ဥပေန္တိ၊ အဒ္ဓါ ကဿစိ အဖာသုကံ ဝါ ဘဝိဿတိ၊ ဒီဃဇာတိကေန ဝါ ဥပဒ္ဒဝေါ ဘဝိဿတီ’’တိ ဧတ္တကံ မယာ၊ ဘန္တေ၊ စိန္တိတန္တိ. သတ္ထာ တဿာ ဝစနံ သုတွာ ‘‘ပုဏ္ဏေ တွံ န တာဝ ဒုက္ခုပဒ္ဒဝေန နိဒ္ဒါယသိ၊ မမ သာဝကာ သဒါ ဇာဂရိယမနုယုတ္တတာယ န နိဒ္ဒါယန္တီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

၂၂၆. ‘‘သဒါ ဇာဂရမာနာနံ၊ အဟောရတ္တာနုသိက္ခိနံ၊

နိဗ္ဗာနံ အဓိမုတ္တာနံ၊ အတ္ထံ ဂစ္ဆန္တိ အာသဝါ’’တိ.

တတ္ထ အဟောရတ္တာနုသိက္ခိနန္တိ ဒိဝါ စ ရတ္တိဉ္စ တိဿော သိက္ခာ သိက္ခမာနာနံ. နိဗ္ဗာနံ အဓိမုတ္တာနန္တိ နိဗ္ဗာနဇ္ဈာသယာနံ. အတ္ထံ ဂစ္ဆန္တီတိ ဧဝရူပါနံ သဗ္ဗေပိ အာသဝါ အတ္ထံ ဝိနာသံ နတ္ထိဘာဝံ ဂစ္ဆန္တီတိ အတ္ထော.

ဒေသနာဝသာနေ ယထာဌိတာ ပုဏ္ဏာ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ၊ သမ္ပတ္တပရိသာယပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

သတ္ထာ ကုဏ္ဍကအင်္ဂါရပူဝေန ဘတ္တကိစ္စံ ကတွာ ဝိဟာရံ အဂမာသိ. ဘိက္ခူ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ ‘‘ဒုက္ကရံ၊ အာဝုသော၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန ကတံ ပုဏ္ဏာယ ဒိန္နေန ကုဏ္ဍကအင်္ဂါရပူဝေန ဘတ္တကိစ္စံ ကရောန္တေနာ’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဒါနေဝ၊ ပုဗ္ဗေပိ မယာ ဣမာယ ဒိန္နကုဏ္ဍကံ ပရိဘုတ္တမေဝါ’’တိ ဝတွာ အတီတံ အာဟရိတွာ –

‘‘ဘုတွာ တိဏပရိဃာသံ၊ ဘုတွာ အာစာမကုဏ္ဍကံ၊

ဧတံ တေ ဘောဇနံ အာသိ၊ ကသ္မာ ဒါနိ န ဘုဉ္ဇသိ.

‘‘ယတ္ထ ပေါသံ န ဇာနန္တိ၊ ဇာတိယာ ဝိနယေန ဝါ၊

ဗဟုံ တတ္ထ မဟာဗြဟ္မေ၊ အပိ အာစာမကုဏ္ဍကံ.

‘‘တွဉ္စ ခေါ မံ ပဇာနာသိ၊ ယာဒိသာယံ ဟယုတ္တမော၊

ဇာနန္တော ဇာနမာဂမ္မ၊ န တေ ဘက္ခာမိ ကုဏ္ဍက’’န္တိ. (ဇာ. ၁.၃.၁၀-၁၂) –

ဣမံ ကုဏ္ဍကသိန္ဓဝပေါတကဇာတကံ ဝိတ္ထာရေတွာ ကထေသိ.

ပုဏ္ဏဒါသီဝတ္ထု ဆဋ္ဌံ.