၁. တယောဇနပဗ္ဗဇိတဝတ္ထု

အယောဂေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော တယော ပဗ္ဗဇိတေ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

သာဝတ္ထိယံ ကိရ ဧကသ္မိံ ကုလေ မာတာပိတူနံ ဧကပုတ္တကော အဟောသိ ပိယော မနာပေါ. သော ဧကဒိဝသံ ဂေဟေ နိမန္တိတာနံ ဘိက္ခူနံ အနုမောဒနံ ကရောန္တာနံ ဓမ္မကထံ သုတွာ ပဗ္ဗဇိတုကာမော ဟုတွာ မာတာပိတရော ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ. တေ နာနုဇာနိံသု. တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အဟံ မာတာပိတူနံ အပဿန္တာနံယေဝ ဗဟိ ဂန္တွာ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ. အထဿ ပိတာ ဗဟိ နိက္ခမန္တော ‘‘ဣမံ ရက္ခေယျာသီ’’တိ မာတရံ ပဋိစ္ဆာပေသိ၊ မာတာ ဗဟိ နိက္ခမန္တီ ပိတရံ ပဋိစ္ဆာပေသိ. အထဿ ဧကဒိဝသံ ပိတရိ ဗဟိ ဂတေ မာတာ ‘‘ပုတ္တံ ရက္ခိဿာမီ’’တိ ဧကံ ဒွါရဗာဟံ နိဿာယ ဧကံ ပါဒေဟိ ဥပ္ပီဠေတွာ ဆမာယ နိသိန္နာ သုတ္တံ ကန္တတိ. သော ‘‘ဣမံ ဝဉ္စေတွာ ဂမိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ၊ ‘‘အမ္မ၊ ထောကံ တာဝ အပေဟိ၊ သရီရဝလဉ္ဇံ ကရိဿာမီ’’တိ ဝတွာ တာယ ပါဒေ သမိဉ္ဇိတေ နိက္ခမိတွာ ဝေဂေန ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘ပဗ္ဗာဇေထ မံ၊ ဘန္တေ’’တိ ယာစိတွာ တေသံ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိ.

အထဿ ပိတာ အာဂန္တွာ မာတရံ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကဟံ မေ ပုတ္တော’’တိ? ‘‘သာမိ၊ ဣမသ္မိံ ပဒေသေ အဟောသီ’’တိ. သော ‘‘ကဟံ နု ခေါ မေ ပုတ္တော’’တိ ဩလောကေန္တော တံ အဒိသွာ ‘‘ဝိဟာရံ ဂတော ဘဝိဿတီ’’တိ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ပုတ္တံ ပဗ္ဗဇိတံ ဒိသွာ ကန္ဒိတွာ ရောဒိတွာ၊ ‘‘တာတ၊ ကိံ မံ နာသေသီ’’တိ ဝတွာ ‘‘မမ ပုတ္တေ ပဗ္ဗဇိတေ အဟံ ဣဒါနိ ဂေဟေ ကိံ ကရိဿာမီ’’တိ သယမ္ပိ ဘိက္ခူ ယာစိတွာ ပဗ္ဗဇိ. အထဿ မာတာပိ ‘‘ကိံ နု ခေါ မေ ပုတ္တော စ ပတိ စ စိရာယန္တိ၊ ကစ္စိ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ပဗ္ဗဇိတာ’’တိ တေ ဩလောကေန္တီ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဥဘောပိ ပဗ္ဗဇိတေ ဒိသွာ ‘‘ဣမေသံ ပဗ္ဗဇိတကာလေ မမ ဂေဟေန ကော အတ္ထော’’တိ သယမ္ပိ ဘိက္ခုနိဥပဿယံ ဂန္တွာ ပဗ္ဗဇိ. တေ ပဗ္ဗဇိတွာပိ ဝိနာ ဘဝိတုံ န သက္ကောန္တိ၊ ဝိဟာရေပိ ဘိက္ခုနိဥပဿယေပိ ဧကတောဝ နိသီဒိတွာ သလ္လပန္တာ ဒိဝသံ ဝီတိနာမေန္တိ. တေန ဘိက္ခူပိ ဘိက္ခူနိယောပိ ဥဗ္ဗာဠှာ ဟောန္တိ.

အထေကဒိဝသံ ဘိက္ခူ နေသံ ကိရိယံ သတ္ထုံ အာရောစေသုံ. သတ္ထာ တေ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ ဧဝံ ကရောထာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘သစ္စ’’န္တိ ဝုတ္တေ ‘‘ကသ္မာ ဧဝံ ကရောထ? န ဟိ ဧသ ပဗ္ဗဇိတာနံ ယောဂေါ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ၊ ဝိနာ ဘဝိတုံ န သက္ကောမာ’’တိ. ‘‘ပဗ္ဗဇိတကာလတော ပဋ္ဌာယ ဧဝံ ကရဏံ အယုတ္တံ. ပိယာနဉှိ အဒဿနံ၊ အပ္ပိယာနဉ္စ ဒဿနံ ဒုက္ခမေဝ. တသ္မာ သတ္တေသု စ သင်္ခါရေသု စ ကဉ္စိ ပိယံ ဝါ အပ္ပိယံ ဝါ ကာတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

၂၀၉. ‘‘အယောဂေ ယုဉ္ဇမတ္တာနံ၊ ယောဂသ္မိဉ္စ အယောဇယံ၊

အတ္ထံ ဟိတွာ ပိယဂ္ဂါဟီ၊ ပိဟေတတ္တာနုယောဂိနံ.

၂၁၀. ‘‘မာ ပိယေဟိ သမာဂဉ္ဆိ၊ အပ္ပိယေဟိ ကုဒါစနံ၊

ပိယာနံ အဒဿနံ ဒုက္ခံ၊ အပ္ပိယာနဉ္စ ဒဿနံ.

၂၁၁. ‘‘တသ္မာ ပိယံ န ကယိရာထ၊ ပိယာပါယော ဟိ ပါပကော၊

ဂန္ထာ တေသံ န ဝိဇ္ဇန္တိ၊ ယေသံ နတ္ထိ ပိယာပ္ပိယ’’န္တိ.

တတ္ထ အယောဂေတိ အယုဉ္ဇိတဗ္ဗေ အယောနိသောမနသိကာရေ. ဝေသိယာဂေါစရာဒိဘေဒဿ ဟိ ဆဗ္ဗိဓဿ အဂေါစရဿ သေဝနံ ဣဓ အယောနိသောမနသိကာရော နာမ၊ တသ္မိံ အယောနိသောမနသိကာရေ အတ္တာနံ ယုဉ္ဇန္တောတိ အတ္ထော. ယောဂသ္မိန္တိ တဗ္ဗိပရီတေ စ ယောနိသောမနသိကာရေ အယုဉ္ဇန္တောတိ အတ္ထော. အတ္ထံ ဟိတွာတိ ပဗ္ဗဇိတကာလတော ပဋ္ဌာယ အဓိသီလာဒိသိက္ခတ္တယံ အတ္ထော နာမ၊ တံ အတ္ထံ ဟိတွာ. ပိယဂ္ဂါဟီတိ ပဉ္စကာမဂုဏသင်္ခါတံ ပိယမေဝ ဂဏှန္တော. ပိဟေတတ္တာနုယောဂိနန္တိ တာယ ပဋိပတ္တိယာ သာသနတော စုတော ဂိဟိဘာဝံ ပတွာ ပစ္ဆာ ယေ အတ္တာနုယောဂံ အနုယုတ္တာ သီလာဒီနိ သမ္ပာဒေတွာ ဒေဝမနုဿာနံ သန္တိကာ သက္ကာရံ လဘန္တိ၊ တေသံ ပိဟေတိ၊ ‘‘အဟော ဝတာဟမ္ပိ ဧဝရူပေါ အဿ’’န္တိ ဣစ္ဆတီတိ အတ္ထော.

မာ ပိယေဟီတိ ပိယေဟိ သတ္တေဟိ ဝါ သင်္ခါရေဟိ ဝါ ကုဒါစနံ ဧကက္ခဏေပိ န သမာဂစ္ဆေယျ၊ တထာ အပ္ပိယေဟိ. ကိံ ကာရဏာ? ပိယာ နဉှိ ဝိယောဂဝသေန အဒဿနံ အပ္ပိယာနဉ္စ ဥပသင်္ကမနဝသေန ဒဿနံ နာမ ဒုက္ခံ. တသ္မာတိ ယသ္မာ ဣဒံ ဥဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ တသ္မာ ကဉ္စိ သတ္တံ ဝါ သင်္ခါရံ ဝါ ပိယံ နာမ န ကရေယျ. ပိယာပါယော ဟီတိ ပိယေဟိ အပါယော ဝိယောဂေါ. ပါပကောတိ လာမကော. ဂန္ထာ တေသံ န ဝိဇ္ဇန္တီတိ ယေသံ ပိယံ နတ္ထိ၊ တေသံ အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထော ပဟီယတိ. ယေသံ အပ္ပိယံ နတ္ထိ၊ တေသံ ဗျာပါဒေါ ကာယဂန္ထော. တေသု ပန ဒွီသု ပဟီနေသု သေသဂန္ထာ ပဟီနာ ဟောန္တိ. တသ္မာ ပိယံ ဝါ အပ္ပိယံ ဝါ န ကတ္တဗ္ဗန္တိ အတ္ထော.

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ. တေန ပန တယော ဇနာ ‘‘မယံ ဝိနာ ဘဝိတုံ န သက္ကောမာ’’တိ ဝိဗ္ဘမိတွာ ဂေဟမေဝ အဂမိံသူတိ.

တယောဇနပဗ္ဗဇိတဝတ္ထု ပဌမံ.