၈. သက္ကဝတ္ထု

သာဟု ဒဿနန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝဂါမကေ ဝိဟရန္တော သက္ကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

တထာဂတဿ ဟိ အာယုသင်္ခါရေ ဝိဿဋ္ဌေ လောဟိတပက္ခန္ဒိကာဗာဓဿ ဥပ္ပန္နဘာဝံ ဉတွာ သက္ကော ဒေဝရာဇာ ‘‘မယာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဂိလာနုပဋ္ဌာနံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတွာ တိဂါဝုတပ္ပမာဏံ အတ္တဘာဝံ ဝိဇဟိတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဟတ္ထေဟိ ပါဒေ ပရိမဇ္ဇိ. အထ နံ သတ္ထာ အာဟ ‘‘ကော ဧသော’’တိ? ‘‘အဟံ၊ ဘန္တေ၊ သက္ကော’’တိ. ‘‘ကသ္မာ အာဂတောသီ’’တိ? ‘‘တုမှေ ဂိလာနေ ဥပဋ္ဌဟိတုံ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘သက္က၊ ဒေဝါနံ မနုဿဂန္ဓော ယောဇနသတတော ပဋ္ဌာယ ဂလေ ဗဒ္ဓကုဏပံ ဝိယ ဟောတိ၊ ဂစ္ဆ တွံ၊ အတ္ထိ မေ ဂိလာနုပဋ္ဌကာ ဘိက္ခူ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ၊ စတုရာသီတိယောဇနသဟဿမတ္ထကေ ဌိတော တုမှာကံ သီလဂန္ဓံ ဃာယိတွာ အာဂတော၊ အဟမေဝ ဥပဋ္ဌဟိဿာမီ’’တိ သော သတ္ထု သရီရဝဠဉ္ဇနဘာဇနံ အညဿ ဟတ္ထေနာပိ ဖုသိတုံ အဒတွာ သီသေယေဝ ဌပေတွာ နီဟရန္တော မုခသင်္ကောစနမတ္တမ္ပိ န အကာသိ၊ ဂန္ဓဘာဇနံ ပရိဟရန္တော ဝိယ အဟောသိ. ဧဝံ သတ္ထာရံ ပဋိဇဂ္ဂိတွာ သတ္ထု ဖာသုကကာလေယေဝ အဂမာသိ.

ဘိက္ခူ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ ‘‘အဟော သတ္ထရိ သက္ကဿ သိနေဟော၊ ဧဝရူပံ နာမ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ ပဟာယ မုခသင်္ကောစနမတ္တမ္ပိ အကတွာ ဂန္ဓဘာဇနံ နီဟရန္တော ဝိယ သတ္ထု သရီရဝဠဉ္ဇနဘာဇနံ သီသေန နီဟရန္တော ဥပဋ္ဌာနမကာသီ’’တိ. သတ္ထာ တေသံ ကထံ သုတွာ ကိံ ဝဒေထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနစ္ဆရိယံ ဧတံ၊ ယံ သက္ကော ဒေဝရာဇာ မယိ သိနေဟံ ကရောတိ. အယံ သက္ကော ဟိ ဒေဝရာဇာ မံ နိဿာယ ဇရသက္ကဘာဝံ ဝိဇဟိတွာ သောတာပန္နော ဟုတွာ တရုဏသက္ကဿ ဘာဝံ ပတ္တော၊ အဟံ ဟိဿ မရဏဘယတဇ္ဇိတဿ ပဉ္စသိခဂန္ဓဗ္ဗဒေဝပုတ္တံ ပုရတော ကတွာ အာဂတကာလေ ဣန္ဒသာလဂုဟာယံ ဒေဝပရိသာယ မဇ္ဈေ နိသိန္နဿ –

‘‘ပုစ္ဆ ဝါသဝ မံ ပဉှံ၊ ယံ ကိဉ္စိ မနသိစ္ဆသိ၊

တဿ တဿေဝ ပဉှဿ၊ အဟံ အန္တံ ကရောမိ တေ’’တိ. (ဒီ. နိ. ၂.၃၅၆) –

ဝတွာ တဿ ကင်္ခံ ဝိနောဒေန္တော ဓမ္မံ ဒေသေသိံ. ဒေသနာဝသာနေ စုဒ္ဒသန္နံ ပါဏကောဋီနံ ဓမ္မာဘိသမယော အဟောသိ၊ သက္ကောပိ ယထာနိသိန္နောဝ သောတာပတ္တိဖလံ ပတွာ တရုဏသက္ကော ဇာတော. ဧဝမဿာဟံ ဗဟူပကာရော. တဿ မယိ သိနေဟော နာမ အနစ္ဆရိယော. ဘိက္ခဝေ၊ အရိယာနဉှိ ဒဿနမ္ပိ သုခံ၊ တေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကဋ္ဌာနေ သန္နိဝါသောပိ သုခေါ. ဗာလေဟိ သဒ္ဓိံ ပန သဗ္ဗမေတံ ဒုက္ခန္တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

၂၀၆. ‘‘သာဟု ဒဿနမရိယာနံ၊ သန္နိဝါသော သဒါ သုခေါ၊

အဒဿနေန ဗာလာနံ၊ နိစ္စမေဝ သုခီ သိယာ.

၂၀၇. ‘‘ဗာလသင်္ဂတစာရီ ဟိ၊ ဒီဃမဒ္ဓါန သောစတိ၊

ဒုက္ခော ဗာလေဟိ သံဝါသော၊ အမိတ္တေနေဝ သဗ္ဗဒါ၊

ဓီရော စ သုခသံဝါသော၊ ဉာတီနံဝ သမာဂမော’’.

တသ္မာ ဟိ –

၂၀၈. ‘‘ဓီရဉ္စ ပညဉ္စ ဗဟုဿုတဉ္စ၊ဓောရယှသီလံ ဝတဝန္တမရိယံ၊

တံ တာဒိသံ သပ္ပုရိသံ သုမေဓံ၊ဘဇေထ နက္ခတ္တပထံ ဝ စန္ဒိမာ’’တိ.

တတ္ထ သာဟူတိ သုန္ဒရံ ဘဒ္ဒကံ. သန္နိဝါသောတိ န ကေဝလဉ္စ တေသံ ဒဿနမေဝ၊ တေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကဋ္ဌာနေ နိသီဒနာဒိဘာဝေါပိ တေသံ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကာတုံ လဘနဘာဝေါပိ သာဓုယေဝ. ဗာလသင်္ဂတစာရီ ဟီတိ ယော ဗာလေန သဟစာရီ. ဒီဃမဒ္ဓါနန္တိ သော ဗာလသဟာယေန ‘‘ဧဟိ သန္ဓိစ္ဆေဒါဒီနိ ကရောမာ’’တိ ဝုစ္စမာနော တေန သဒ္ဓိံ ဧကစ္ဆန္ဒော ဟုတွာ တာနိ ကရောန္တော ဟတ္ထစ္ဆေဒါဒီနိ ပတွာ ဒီဃမဒ္ဓါနံ သောစတိ. သဗ္ဗဒါတိ ယထာ အသိဟတ္ထေန ဝါ အမိတ္တေန အာသီဝိသာဒီဟိ ဝါ သဒ္ဓိံ ဧကတော ဝါသော နာမ နိစ္စံ ဒုက္ခော၊ တထေဝ ဗာလေဟိ သဒ္ဓိန္တိ အတ္ထော. ဓီရော စ သုခသံဝါသောတိ ဧတ္ထ သုခေါ သံဝါသော ဧတေနာတိ သုခသံဝါသော၊ ပဏ္ဍိတေန သဒ္ဓိံ ဧကဋ္ဌာနေ သံဝါသော သုခေါတိ အတ္ထော. ကထံ? ဉာတီနံဝ သမာဂမောတိ ယထာပိ ဉာတီနံ သမာဂမော သုခေါ၊ ဧဝံ သုခေါ.

တသ္မာ ဟီတိ ယသ္မာ ဗာလေဟိ သဒ္ဓိံ သံဝါသော ဒုက္ခော၊ ပဏ္ဍိတေန သဒ္ဓိံ သုခေါ၊ တသ္မာ ဟိ ဓိတိသမ္ပန္နံ ဓီရဉ္စ၊ လောကိယလောကုတ္တရပညာသမ္ပန္နံ ပညဉ္စ၊ အာဂမာဓိဂမသမ္ပန္နံ ဗဟုဿုတဉ္စ၊ အရဟတ္တပါပနကသင်္ခါတာယ ဓုရဝဟနသီလတာယ ဓောရယှသီလံ၊ သီလဝတေန စေဝ ဓုတင်္ဂဝတေန စ ဝတဝန္တံ၊ ကိလေသေဟိ အာရကတာယ အရိယံ၊ တထာရူပံ သပ္ပုရိသံ သောဘနပဉှံ ယထာ နိမ္မလံ နက္ခတ္တပထသင်္ခါတံ အာကာသံ စန္ဒိမာ ဘဇတိ၊ ဧဝံ ဘဇေထ ပယိရုပါသေထာတိ အတ္ထော.

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

သက္ကဝတ္ထု အဋ္ဌမံ.

သုခဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ပန္နရသမော ဝဂ္ဂေါ.