၇. ပေသကာရဓီတာဝတ္ထု

အန္ဓဘူတောတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ အဂ္ဂါဠဝေ စေတိယေ ဝိဟရန္တော ဧကံ ပေသကာရဓီတရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

ဧကဒိဝသဉှိ အာဠဝိဝါသိနော သတ္ထရိ အာဠဝိံ သမ္ပတ္တေ နိမန္တေတွာ ဒါနံ အဒံသု. သတ္ထာ ဘတ္တကိစ္စာဝသာနေ အနုမောဒနံ ကရောန္တော ‘‘အဒ္ဓုဝံ မေ ဇီဝိတံ၊ ဓုဝံ မေ မရဏံ၊ အဝဿံ မယာ မရိတဗ္ဗမေဝ၊ မရဏပရိယောသာနံ မေ ဇီဝိတံ၊ ဇီဝိတမေဝ အနိယတံ၊ မရဏံ နိယတန္တိ ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေထ. ယေသဉှိ မရဏဿတိ အဘာဝိတာ၊ တေ ပစ္ဆိမေ ကာလေ အာသီဝိသံ ဒိသွာ ဘီတအဒဏ္ဍပုရိသော ဝိယ သန္တာသပ္ပတ္တာ ဘေရဝရဝံ ရဝန္တာ ကာလံ ကရောန္တိ. ယေသံ ပန မရဏဿတိ ဘာဝိတာ၊ တေ ဒူရတောဝ အာသီဝိသံ ဒိသွာ ဒဏ္ဍကေန ဂဟေတွာ ဆဍ္ဍေတွာ ဌိတပုရိသော ဝိယ ပစ္ဆိမေ ကာလေ န သန္တသန္တိ၊ တသ္မာ မရဏဿတိ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ အာဟ. တံ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ အဝသေသဇနာ သကိစ္စပ္ပသုတာဝ အဟေသုံ. ဧကာ ပန သောဠသဝဿုဒ္ဒေသိကာ ပေသကာရဓီတာ ‘‘အဟော ဗုဒ္ဓါနံ ကထာ နာမ အစ္ဆရိယာ၊ မယာ ပန မရဏဿတိံ ဘာဝေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ရတ္တိန္ဒိဝံ မရဏဿတိမေဝ ဘာဝေသိ. သတ္ထာပိ တတော နိက္ခမိတွာ ဇေတဝနံ အဂမာသိ. သာပိ ကုမာရိကာ တီဏိ ဝဿာနိ မရဏဿတိံ ဘာဝေသိယေဝ.

အထေကဒိဝသံ သတ္ထာ ပစ္စူသသမယေ လောကံ ဩလောကေန္တော တံ ကုမာရိကံ အတ္တနော ဉာဏဇာလဿ အန္တောပဝိဋ္ဌံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဘဝိဿတီ’’တိ ဥပဓာရေန္တော ‘‘ဣမာယ ကုမာရိကာယ မမ ဓမ္မဒေသနာယ သုတဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ တီဏိ ဝဿာနိ မရဏဿတိ ဘာဝိတာ၊ ဣဒါနာဟံ တတ္ထ ဂန္တွာ ဣမံ ကုမာရိကံ စတ္တာရော ပဉှေ ပုစ္ဆိတွာ တာယ ဝိဿဇ္ဇေန္တိယာ စတူသု ဌာနေသု သာဓုကာရံ ဒတွာ ဣမံ ဂါထံ ဘာသိဿာမိ. သာ ဂါထာဝသာနေ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိဿတိ၊ တံ နိဿာယ မဟာဇနဿာပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ ဘဝိဿတီ’’တိ ဉတွာ ပဉ္စသတဘိက္ခုပရိဝါရော ဇေတဝနာ နိက္ခမိတွာ အနုပုဗ္ဗေန အဂ္ဂါဠဝဝိဟာရံ အဂမာသိ. အာဠဝိဝါသိနော ‘‘သတ္ထာ အာဂတော’’တိ သုတွာ တံ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ နိမန္တယိံသု. တဒါ သာပိ ကုမာရိကာ သတ္ထု အာဂမနံ သုတွာ ‘‘အာဂတော ကိရ မယှံ ပိတာ၊ သာမိ၊ အာစရိယော ပုဏ္ဏစန္ဒမုခေါ မဟာဂေါတမဗုဒ္ဓေါ’’တိ တုဋ္ဌမာနသာ ‘‘ဣတော မေ တိဏ္ဏံ သံဝစ္ဆရာနံ မတ္ထကေ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော သတ္ထာ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော၊ ဣဒါနိဿ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ သရီရံ ဒဋ္ဌုံ မဓုရောဇဉ္စ ဝရဓမ္မံ သောတုံ လဘိဿာမီ’’တိ စိန္တေသိ. ပိတာ ပနဿာ သာလံ ဂစ္ဆန္တော အာဟ – ‘‘အမ္မ၊ ပရသန္တကော မေ သာဋကော အာရောပိတော၊ တဿ ဝိဒတ္ထိမတ္တံ အနိဋ္ဌိတံ၊ တံ အဇ္ဇ နိဋ္ဌာပေဿာမိ၊ သီဃံ မေ တသရံ ဝဋ္ဋေတွာ အာဟရေယျာသီ’’တိ. သာ စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ သတ္ထု ဓမ္မံ သောတုကာမာ၊ ပိတာ စ မံ ဧဝံ အာဟ. ကိံ နု ခေါ သတ္ထု ဓမ္မံ သုဏာမိ၊ ဥဒါဟု ပိတု တသရံ ဝဋ္ဋေတွာ ဟရာမီ’’တိ? အထဿာ ဧတဒဟောသိ ‘‘ပိတာ မံ တသရေ အနာဟရိယမာနေ ပေါထေယျပိ ပဟရေယျပိ၊ တသ္မာ တသရံ ဝဋ္ဋေတွာ တဿ ဒတွာ ပစ္ဆာ ဓမ္မံ သောဿာမီ’’တိ ပီဌကေ နိသီဒိတွာ တသရံ ဝဋ္ဋေသိ.

အာဠဝိဝါသိနောပိ သတ္ထာရံ ပရိဝိသိတွာ ပတ္တံ ဂဟေတွာ အနုမောဒနတ္ထာယ အဋ္ဌံသု. သတ္ထာ ‘‘ယမဟံ ကုလဓီတရံ နိဿာယ တိံသယောဇနမဂ္ဂံ အာဂတော၊ သာ အဇ္ဇာပိ ဩကာသံ န လဘတိ. တာယ ဩကာသေ လဒ္ဓေ အနုမောဒနံ ကရိဿာမီ’’တိ တုဏှီဘူတော အဟောသိ. ဧဝံ တုဏှီဘူတမ္ပိ သတ္ထာရံ သဒေဝကေ လောကေ ကောစိ ကိဉ္စိ ဝတ္တုံ န ဝိသဟတိ. သာပိ ခေါ ကုမာရိကာ တသရံ ဝဋ္ဋေတွာ ပစ္ဆိယံ ဌပေတွာ ပိတု သန္တိကံ ဂစ္ဆမာနာ ပရိသပရိယန္တေ ဌတွာ သတ္ထာရံ ဩလောကယမာနာဝ အဋ္ဌာသိ. သတ္ထာပိ ဂီဝံ ဥက္ခိပိတွာ တံ ဩလောကေသိ. သာ ဩလောကိတာကာရေနေဝ အညာသိ – ‘‘သတ္ထာ ဧဝရူပါယ ပရိသာယ မဇ္ဈေ နိသီဒိတွာဝ မံ ဩလောကေန္တော မမာဂမနံ ပစ္စာသီသတိ၊ အတ္တနော သန္တိကံ အာဂမနမေဝ ပစ္စာသီသတီ’’တိ. သာ တသရပစ္ဆိံ ဌပေတွာ သတ္ထု သန္တိကံ အဂမာသိ. ကသ္မာ ပန နံ သတ္ထာ ဩလောကေသီတိ? ဧဝံ ကိရဿ အဟောသိ ‘‘ဧသာ ဧတ္တောဝ ဂစ္ဆမာနာ ပုထုဇ္ဇနကာလကိရိယံ ကတွာ အနိယတဂတိကာ ဘဝိဿတိ၊ မမ သန္တိကံ အာဂန္တွာ ဂစ္ဆမာနာ သောတာပတ္တိဖလံ ပတွာ နိယတဂတိကာ ဟုတွာ တုသိတဝိမာနေ နိဗ္ဗတ္တိဿတီ’’တိ. တဿာ ကိရ တံ ဒိဝသံ မရဏတော မုတ္တိ နာမ နတ္ထိ. သာ ဩလောကိတသညာဏေနေဝ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသီနံ အန္တရံ ပဝိသိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. တထာရူပါယ ပရိသာယ မဇ္ဈေ နိသီဒိတွာ တုဏှီဘူတံ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဌိတက္ခဏေယေဝ တံ အာဟ – ‘‘ကုမာရိကေ၊ ကုတော အာဂစ္ဆသီ’’တိ? ‘‘န ဇာနာမိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကတ္ထ ဂမိဿသီ’’တိ? ‘‘န ဇာနာမိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘န ဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ဇာနာမိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဇာနာသီ’’တိ? ‘‘န ဇာနာမိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ဣတိ နံ သတ္ထာ စတ္တာရော ပဉှေ ပုစ္ဆိ. မဟာဇနော ဥဇ္ဈာယိ – ‘‘အမ္ဘော၊ ပဿထ၊ အယံ ပေသကာရဓီတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန သဒ္ဓိံ ဣစ္ဆိတိစ္ဆိတံ ကထေသိ၊ နနု နာမ ဣမာယ ‘ကုတော အာဂစ္ဆသီ’တိ ဝုတ္တေ ‘ပေသကာရဂေဟတော’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ‘ကဟံ ဂစ္ဆသီ’တိ ဝုတ္တေ ‘ပေသကာရသာလ’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ’’တိ.

သတ္ထာ မဟာဇနံ နိဿဒ္ဒံ ကတွာ၊ ‘‘ကုမာရိကေ၊ တွံ ကုတော အာဂစ္ဆသီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ကသ္မာ န ဇာနာမီတိ ဝဒေသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ဘန္တေ၊ တုမှေ မမ ပေသကာရဂေဟတော အာဂတဘာဝံ ဇာနာထ၊ ‘‘ကုတော အာဂတာသီ’’တိ ပုစ္ဆန္တာ ပန ‘‘ကုတော အာဂန္တွာ ဣဓ နိဗ္ဗတ္တာသီ’’တိ ပုစ္ဆထ. အဟံ ပန န ဇာနာမိ ‘‘ကုတော စ အာဂန္တွာ ဣဓ နိဗ္ဗတ္တာမှီ’’တိ. အထဿာ သတ္ထာ ‘‘သာဓု သာဓု၊ ကုမာရိကေ၊ မယာ ပုစ္ဆိတပဉှောဝ တယာ ဝိဿဇ္ဇိတော’’တိ ပဌမံ သာဓုကာရံ ဒတွာ ဥတ္တရိမ္ပိ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကတ္ထ ဂမိဿသီတိ ပုန ပုဋ္ဌာ ကသ္မာ ‘န ဇာနာမီ’တိ ဝဒေသီ’’တိ? ဘန္တေ၊ တုမှေ မံ တသရပစ္ဆိံ ဂဟေတွာ ပေသကာရသာလံ ဂစ္ဆန္တိံ ဇာနာထ၊ ‘‘ဣတော ဂန္တွာ ကတ္ထ နိဗ္ဗတ္တိဿသီ’’တိ ပုစ္ဆထ. အဟဉ္စ ဣတော စုတာ န ဇာနာမိ ‘‘ကတ္ထ ဂန္တွာ နိဗ္ဗတ္တိဿာမီ’’တိ. အထဿာ သတ္ထာ ‘‘မယာ ပုစ္ဆိတပဉှောယေဝ တယာ ဝိဿဇ္ဇိတော’’တိ ဒုတိယံ သာဓုကာရံ ဒတွာ ဥတ္တရိမ္ပိ ပုစ္ဆိ – ‘‘အထ ကသ္မာ ‘န ဇာနာသီ’တိ ပုဋ္ဌာ ‘ဇာနာမီ’တိ ဝဒေသီ’’တိ? ‘‘မရဏဘာဝံ ဇာနာမိ၊ ဘန္တေ၊ တသ္မာ ဧဝံ ဝဒေမီ’’တိ. အထဿာ သတ္ထာ ‘‘မယာ ပုစ္ဆိတပဉှောယေဝ တယာ ဝိဿဇ္ဇိတော’’တိ တတိယံ သာဓုကာရံ ဒတွာ ဥတ္တရိမ္ပိ ပုစ္ဆိ – ‘‘အထ ကသ္မာ ‘ဇာနာသီ’တိ ပုဋ္ဌာ ‘န ဇာနာမီ’တိ ဝဒေသီ’’တိ. မမ မရဏဘာဝမေဝ အဟံ ဇာနာမိ၊ ဘန္တေ၊ ‘‘ရတ္တိန္ဒိဝပုဗ္ဗဏှာဒီသု ပန အသုကကာလေ နာမ မရိဿာမီ’’တိ န ဇာနာမိ၊ တသ္မာ ဧဝံ ဝဒေမီတိ. အထဿာ သတ္ထာ ‘‘မယာ ပုစ္ဆိတပဉှောယေဝ တယာ ဝိဿဇ္ဇိတော’’တိ စတုတ္ထံ သာဓုကာရံ ဒတွာ ပရိသံ အာမန္တေတွာ ‘‘ဧတ္တကံ နာမ တုမှေ ဣမာယ ကထိတံ န ဇာနာထ၊ ကေဝလံ ဥဇ္ဈာယထေဝ. ယေသဉှိ ပညာစက္ခု နတ္ထိ၊ တေ အန္ဓာ ဧဝ. ယေသံ ပညာစက္ခု အတ္ထိ၊ တေ ဧဝ စက္ခုမန္တော’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

၁၇၄. ‘‘အန္ဓဘူတော အယံ လောကော၊ တနုကေတ္ထ ဝိပဿတိ၊

သကုဏော ဇာလမုတ္တောဝ၊ အပ္ပေါ သဂ္ဂါယ ဂစ္ဆတီ’’တိ.

တတ္ထ အန္ဓဘူတော အယံ လောကောတိ အယံ လောကိယမဟာဇနော ပညာစက္ခုနော အဘာဝေန အန္ဓဘူတော. တနုကေတ္ထာတိ တနုကော ဧတ္ထ၊ န ဗဟု ဇနော အနိစ္စာဒိဝသေန ဝိပဿတိ. ဇာလမုတ္တောဝါတိ ယထာ ဆေကေန သာကုဏိကေန ဇာလေန ဩတ္ထရိတွာ ဂယှမာနေသု ဝဋ္ဋကေသု ကောစိဒေဝ ဇာလတော မုစ္စတိ. သေသာ အန္တောဇာလမေဝ ပဝိသန္တိ. တထာ မရဏဇာလေန ဩတ္ထဋေသု သတ္တေသု ဗဟူ အပါယဂါမိနော ဟောန္တိ၊ အပ္ပေါ ကောစိဒေဝ သတ္တော သဂ္ဂါယ ဂစ္ဆတိ၊ သုဂတိံ ဝါ နိဗ္ဗာနံ ဝါ ပါပုဏာတီတိ အတ္ထော.

ဒေသနာဝသာနေ ကုမာရိကာ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ၊ မဟာဇနဿာပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

သာပိ တသရပစ္ဆိံ ဂဟေတွာ ပိတု သန္တိကံ အဂမာသိ၊ သောပိ နိသိန္နကောဝ နိဒ္ဒါယိ. တဿာ အသလ္လက္ခေတွာဝ တသရပစ္ဆိံ ဥပနာမေန္တိယာ တသရပစ္ဆိ ဝေမကောဋိယံ ပဋိဟညိတွာ သဒ္ဒံ ကုရုမာနာ ပတိ. သော ပဗုဇ္ဈိတွာ ဂဟိတနိမိတ္တေနေဝ ဝေမကောဋိံ အာကဍ္ဎိ. ဝေမကောဋိ ဂန္တွာ တံ ကုမာရိကံ ဥရေ ပဟရိ၊ သာ တတ္ထေဝ ကာလံ ကတွာ တုသိတဘဝနေ နိဗ္ဗတ္တိ. အထဿာ ပိတာ တံ ဩလောကေန္တော သကလသရီရေန လောဟိတမက္ခိတေန ပတိတွာ မတံ အဒ္ဒသ. အထဿ မဟာသောကော ဥပ္ပဇ္ဇိ. သော ‘‘န မမ သောကံ အညော နိဗ္ဗာပေတုံ သက္ခိဿတီ’’တိ ရောဒန္တော သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ တမတ္ထံ အာရောစေတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ သောကံ မေ နိဗ္ဗာပေထာ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ တံ သမဿာသေတွာ ‘‘မာ သောစိ၊ ဥပါသက. အနမတဂ္ဂသ္မိဉှိ သံသာရေ တဝ ဧဝမေဝ ဓီတု မရဏကာလေ ပဂ္ဃရိတအဿု စတုန္နံ မဟာသမုဒ္ဒါနံ ဥဒကတော အတိရေကတရ’’န္တိ ဝတွာ အနမတဂ္ဂကထံ ကထေသိ. သော တနုဘူတသောကော သတ္ထာရံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိတွာ လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ န စိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏီတိ.

ပေသကာရဓီတာဝတ္ထု သတ္တမံ.