၁၁. အနာထပိဏ္ဍကပုတ္တကာလဝတ္ထု
ပထဗျာ ဧကရဇ္ဇေနာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ကာလံ နာမ အနာထပိဏ္ဍိကဿ ပုတ္တံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.
သော ကိရ တထာဝိဓဿ သဒ္ဓါသမ္ပန္နဿ သေဋ္ဌိနော ပုတ္တော ဟုတွာ နေဝ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တုံ၊ န ဂေဟံ အာဂတကာလေ ဒဋ္ဌုံ၊ န ဓမ္မံ သောတုံ၊ န သံဃဿ ဝေယျာဝစ္စံ ကာတုံ ဣစ္ဆတိ. ပိတရာ ‘‘မာ ဧဝံ၊ တာတ၊ ကရီ’’တိ ဝုတ္တောပိ တဿ ဝစနံ န သုဏာတိ. အထဿ ပိတာ စိန္တေသိ – ‘‘အယံ ဧဝရူပံ ဒိဋ္ဌိံ ဂဟေတွာ ဝိစရန္တော အဝီစိပရာယဏော ဘဝိဿတိ၊ န ခေါ ပနေတံ ပတိရူပံ၊ ယံ မယိ ပဿန္တေ မမ ပုတ္တော နိရယံ ဂစ္ဆေယျ. ဣမသ္မိံ ခေါ ပန လောကေ ဓနဒါနေန အဘိဇ္ဇနကသတ္တော နာမ နတ္ထိ၊ ဓနေန နံ ဘိန္ဒိဿာမီ’’တိ. အထ နံ အာဟ – ‘‘တာတ၊ ဥပေါသထိကော ဟုတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဓမ္မံ သုတွာ ဧဟိ၊ ကဟာပဏသတံ တေ ဒဿာမီ’’တိ. ဒဿထ၊ တာတာတိ. ဒဿာမိ၊ ပုတ္တာတိ. သော ယာဝတတိယံ ပဋိညံ ဂဟေတွာ ဥပေါသထိကော ဟုတွာ ဝိဟာရံ အဂမာသိ. ဓမ္မဿဝနေန ပနဿ ကိစ္စံ နတ္ထိ၊ ယထာဖာသုကဋ္ဌာနေ သယိတွာ ပါတောဝ ဂေဟံ အဂမာသိ. အထဿ ပိတာ ‘‘ပုတ္တော မေ ဥပေါသထိကော အဟောသိ၊ သီဃမဿ ယာဂုအာဒီနိ အာဟရထာ’’တိ ဝတွာ ဒါပေသိ. သော ‘‘ကဟာပဏေ အဂ္ဂဟေတွာ န ဘုဉ္ဇိဿာမီ’’တိ အာဟဋာဟဋံ ပဋိက္ခိပိ. အထဿ ပိတာ ပီဠံ အသဟန္တော ကဟာပဏဘဏ္ဍံ ဒါပေသိ. သော တံ ဟတ္ထေန ဂဟေတွာဝ အာဟာရံ ပရိဘုဉ္ဇိ.
အထ နံ ပုနဒိဝသေ သေဋ္ဌိ၊ ‘‘တာတ၊ ကဟာပဏသဟဿံ တေ ဒဿာမိ၊ သတ္ထု ပုရတော ဌတွာ ဧကံ ဓမ္မပဒံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ အာဂစ္ဆေယျာသီ’’တိ ပေသေသိ. သောပိ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သတ္ထု ပုရတော ဌတွာဝ ဧကမေဝ ပဒံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ ပလာယိတုကာမော အဟောသိ. အထဿ သတ္ထာ အသလ္လက္ခဏာကာရံ အကာသိ. သော တံ ပဒံ အသလ္လက္ခေတွာ ဥပရိပဒံ ဥဂ္ဂဏှိဿာမီတိ ဌတွာ အဿောသိယေဝ. ဥဂ္ဂဏှိဿာမီတိ သုဏန္တောဝ ကိရ သက္ကစ္စံ သုဏာတိ နာမ. ဧဝဉ္စ ကိရ သုဏန္တာနံ ဓမ္မော သောတာပတ္တိမဂ္ဂါဒယော ဒေတိ. သောပိ ဥဂ္ဂဏှိဿာမီတိ သုဏာတိ၊ သတ္ထာပိဿ အသလ္လက္ခဏာကာရံ ကရောတိ. သော ‘‘ဥပရိပဒံ ဥဂ္ဂဏှိဿာမီ’’တိ ဌတွာ သုဏန္တောဝ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာသိ.
သော ပုနဒိဝသေ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခေန ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံယေဝ သာဝတ္ထိံ ပါဝိသိ. မဟာသေဋ္ဌိ တံ ဒိသွာ ‘‘အဇ္ဇ မမ ပုတ္တဿ အာကာရော ရုစ္စတီ’’တိ စိန္တေသိ. တဿပိ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အဟော ဝတ မေ ပိတာ အဇ္ဇ သတ္ထု သန္တိကေ ကဟာပဏေ န ဒဒေယျ၊ ကဟာပဏကာရဏာ မယှံ ဥပေါသထိကဘာဝံ ပဋိစ္ဆာဒေယျာ’’တိ. သတ္ထာ ပနဿ ဟိယျောဝ ကဟာပဏဿ ကာရဏာ ဥပေါသထိကဘာဝံ အညာသိ. မဟာသေဋ္ဌိ၊ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ယာဂုံ ဒါပေတွာ ပုတ္တဿပိ ဒါပေသိ. သော နိသီဒိတွာ တုဏှီဘူတောဝ ယာဂုံ ပိဝိ၊ ခါဒနီယံ ခါဒိ၊ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိ. မဟာသေဋ္ဌိ သတ္ထု ဘတ္တကိစ္စာဝသာနေ ပုတ္တဿ ပုရတော သဟဿဘဏ္ဍိကံ ဌပါပေတွာ၊ ‘‘တာတ၊ မယာ တေ ‘သဟဿံ ဒဿာမီ’တိ ဝတွာ ဥပေါသထံ သမာဒါပေတွာ ဝိဟာရံ ပဟိတော. ဣဒံ တေ သဟဿ’’န္တိ အာဟ. သော သတ္ထု ပုရတော ကဟာပဏေ ဒိယျမာနေ ဒိသွာ လဇ္ဇန္တော ‘‘အလံ မေ ကဟာပဏေဟီ’’တိ ဝတွာ၊ ‘‘ဂဏှ၊ တာတာ’’တိ ဝုစ္စမာနောပိ န ဂဏှိ. အထဿ ပိတာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ အဇ္ဇ မေ ပုတ္တဿ အာကာရော ရုစ္စတီ’’တိ ဝတွာ ‘‘ကိံ၊ မဟာသေဋ္ဌီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘မယာ ဧသ ပုရိမဒိဝသေ ‘ကဟာပဏသတံ တေ ဒဿာမီ’တိ ဝတွာ ဝိဟာရံ ပေသိတော. ပုနဒိဝသေ ကဟာပဏေ အဂ္ဂဟေတွာ ဘုဉ္ဇိတုံ န ဣစ္ဆိ၊ အဇ္ဇ ပန ဒိယျမာနေပိ ကဟာပဏေ န ဣစ္ဆတီ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ‘‘အာမ၊ မဟာသေဋ္ဌိ၊ အဇ္ဇ တဝ ပုတ္တဿ စက္ကဝတ္တိသမ္ပတ္တိတောပိ ဒေဝလောကဗြဟ္မလောကသမ္ပတ္တီဟိပိ သောတာပတ္တိဖလမေဝ ဝရ’’န္တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –
၁၇၈. ‘‘ပထဗျာ ဧကရဇ္ဇေန၊ သဂ္ဂဿ ဂမနေန ဝါ၊
သဗ္ဗလောကာဓိပစ္စေန၊ သောတာပတ္တိဖလံ ဝရ’’န္တိ.
တတ္ထ ပထဗျာ ဧကရဇ္ဇေနာတိ စက္ကဝတ္တိရဇ္ဇေန. သဂ္ဂဿ ဂမနေန ဝါတိ ဆဗ္ဗီသတိဝိဓဿ သဂ္ဂဿ အဓိဂမနေန. သဗ္ဗလောကာဓိပစ္စေနာတိ န ဧကသ္မိံ ဧတ္တကေ လောကေ နာဂသုပဏ္ဏဝေမာနိကပေတေဟိ သဒ္ဓိံ၊ သဗ္ဗသ္မိံ လောကေ အာဓိပစ္စေန. သောတာပတ္တိဖလံ ဝရန္တိ ယသ္မာ ဧတ္တကေ ဌာနေ ရဇ္ဇံ ကာရေတွာပိ နိရယာဒီဟိ အမုတ္တောဝ ဟောတိ၊ သောတာပန္နော ပန ပိဟိတာပါယဒွါရော ဟုတွာ သဗ္ဗဒုဗ္ဗလောပိ အဋ္ဌမေ ဘဝေ န နိဗ္ဗတ္တတိ၊ တသ္မာ သောတာပတ္တိဖလမေဝ ဝရံ ဥတ္တမန္တိ အတ္ထော.
ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.
အနာထပိဏ္ဍကပုတ္တကာလဝတ္ထု ဧကာဒသမံ.
လောကဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
တေရသမော ဝဂ္ဂေါ.