၁. ဒဟရဘိက္ခုဝတ္ထု

ဟီနံ ဓမ္မန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော အညတရံ ဒဟရဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

အညတရော ကိရ ထေရော ဒဟရဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ပါတောဝ ဝိသာခါယ ဂေဟံ အဂမာသိ. ဝိသာခါယ ဂေဟေ ပဉ္စသတာနံ ဘိက္ခူနံ ဓုဝယာဂု နိစ္စပညတ္တာ ဟောတိ. ထေရော တတ္ထ ယာဂုံ ပိဝိတွာ ဒဟရဘိက္ခုံ နိသီဒါပေတွာ သယံ အညံ ဂေဟံ အဂမာသိ. တေန စ သမယေန ဝိသာခါယ ပုတ္တဿ ဓီတာ အယျိကာယ ဌာနေ ဌတွာ ဘိက္ခူနံ ဝေယျာဝစ္စံ ကရောတိ. သာ တဿ ဒဟရဿ ဥဒကံ ပရိဿာဝေန္တီ စာဋိယံ အတ္တနော မုခနိမိတ္တံ ဒိသွာ ဟသိ၊ ဒဟရောပိ တံ ဩလောကေတွာ ဟသိ. သာ တံ ဟသမာနံ ဒိသွာ ‘‘ဆိန္နသီသော ဟသတီ’’တိ အာဟ. အထ နံ ဒဟရော ‘‘တွံ ဆိန္နသီသာ၊ မာတာပိတရောပိ တေ ဆိန္နသီသာ’’တိ အက္ကောသိ. သာ ရောဒမာနာ မဟာနသေ အယျိကာယ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘ကိံ ဣဒံ၊ အမ္မာ’’တိ ဝုတ္တေ တမတ္ထံ အာရောစေသိ. သာ ဒဟရဿ သန္တိကံ အာဂန္တွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ မာ ကုဇ္ဈိ၊ န ဧတံ ဆိန္နကေသနခဿ ဆိန္နနိဝါသနပါရုပနဿ မဇ္ဈေ ဆိန္နကပါလံ အာဒါယ ဘိက္ခာယ စရန္တဿ အယျဿ အဂရုက’’န္တိ အာဟ. ဒဟရော အာမ၊ ဥပါသိကေ၊ တွံ မမ ဆိန္နကေသာဒိဘာဝံ ဇာနာသိ၊ ဣမိဿာ မံ ‘‘ဆိန္နသီသော’’တိ ကတွာ အက္ကောသိတုံ ဝဋ္ဋိဿတီတိ. ဝိသာခါ နေဝ ဒဟရံ သညာပေတုံ အသက္ခိ၊ နပိ ဒါရိကံ. တသ္မိံ ခဏေ ထေရော အာဂန္တွာ ‘‘ကိမိဒံ ဥပါသိကေ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ တမတ္ထံ သုတွာ ဒဟရံ ဩဝဒန္တော အာဟ – ‘‘အပေဟိ၊ အာဝုသော၊ နာယံ ဆိန္နကေသနခဝတ္ထဿ မဇ္ဈေ ဆိန္နကပါလံ အာဒါယ ဘိက္ခာယ စရန္တဿ အက္ကောသော၊ တုဏှီ ဟောဟီ’’တိ. အာမ၊ ဘန္တေ၊ ကိံ တုမှေ အတ္တနော ဥပဋ္ဌာယိကံ အတဇ္ဇေတွာ မံ တဇ္ဇေထ၊ မံ ‘‘ဆိန္နသီသော’’တိ အက္ကောသိတုံ ဝဋ္ဋိဿတီတိ. တသ္မိံ ခဏေ သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကိံ ဣဒ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ဝိသာခါ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. သတ္ထာ တဿ ဒဟရဿ သောတာပတ္တိဖလူပနိဿယံ ဒိသွာ ‘‘မယာ ဣမံ ဒဟရံ အနုဝတ္တိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတွာ ဝိသာခံ အာဟ – ‘‘ကိံ ပန ဝိသာခေ တဝ ဒါရိကာယ ဆိန္နကေသာဒိမတ္တကေနေဝ မမ သာဝကေ ဆိန္နသီသေ ကတွာ အက္ကောသိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ဒဟရော တာဝဒေဝ ဥဋ္ဌာယ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဧတံ ပဉှံ တုမှေဝ သုဋ္ဌု ဇာနာထ၊ အမှာကံ ဥပဇ္ဈာယော စ ဥပါသိကာ စ သုဋ္ဌု န ဇာနန္တီ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ဒဟရဿ အတ္တနော အနုကုလဘာဝံ ဉတွာ ‘‘ကာမဂုဏံ အာရဗ္ဘ ဟသနဘာဝေါ နာမ ဟီနော ဓမ္မော၊ ဟီနဉ္စ နာမ ဓမ္မံ သေဝိတုံ ပမာဒေန သဒ္ဓိံ သံဝသိတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

၁၆၇. ‘‘ဟီနံ ဓမ္မံ န သေဝေယျ၊ ပမာဒေန န သံဝသေ၊

မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိံ န သေဝေယျ၊ န သိယာ လောကဝဍ္ဎနော’’တိ.

တတ္ထ ဟီနံ ဓမ္မန္တိ ပဉ္စကာမဂုဏံ ဓမ္မံ. သော ဟိ ဟီနော ဓမ္မော န အန္တမသော ဩဋ္ဌဂေါဏာဒီဟိပိ ပဋိသေဝိတဗ္ဗော. ဟီနေသု စ နိရယာဒီသု ဌာနေသု နိဗ္ဗတ္တာပေတီတိ ဟီနော နာမ၊ တံ န သေဝေယျ. ပမာဒေနာတိ သတိဝေါဿဂ္ဂလက္ခဏေန ပမာဒေနာပိ န သံဝသေ. န သေဝေယျာတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိမ္ပိ န ဂဏှေယျ. လောကဝဍ္ဎနောတိ ယော ဟိ ဧဝံ ကရောတိ၊ သော လောကဝဍ္ဎနော နာမ ဟောတိ. တသ္မာ ဧဝံ အကရဏေန န သိယာ လောကဝဍ္ဎနောတိ.

ဒေသနာဝသာနေ သော ဒဟရော သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ၊ သမ္ပတ္တာနမ္ပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

ဒဟရဘိက္ခုဝတ္ထု ပဌမံ.