၈. ကာလတ္ထေရဝတ္ထု

ယော သာသနန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ကာလတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

သာဝတ္ထိယံ ကိရေကာ ဣတ္ထီ မာတုဋ္ဌာနေ ဌတွာ တံ ထေရံ ဥပဋ္ဌဟိ. တဿာ ပဋိဝိဿကဂေဟေ မနုဿာ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ အာဂန္တွာ ‘‘အဟော ဗုဒ္ဓါ နာမ အစ္ဆရိယာ၊ အဟော ဓမ္မဒေသနာ မဓုရာ’’တိ ပသံသန္တိ. သာ ဣတ္ထီ တေသံ ကထံ သုတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ အဟမ္ပိ သတ္ထု ဓမ္မဒေသနံ သောတုကာမာ’’တိ တဿ အာရောစေသိ. သော ‘‘တတ္ထ မာ ဂမီ’’တိ တံ နိဝါရေသိ. သာ ပုနဒိဝသေ ပုနဒိဝသေပီတိ ယာဝတတိယံ တေန နိဝါရိယမာနာပိ သောတုကာမာဝ အဟောသိ. ကသ္မာ သော ပနေတံ နိဝါရေသီတိ? ဧဝံ ကိရဿ အဟောသိ – ‘‘သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ မယိ ဘိဇ္ဇိဿတီ’’တိ. သာ ဧကဒိဝသံ ပါတောဝ ဘုတ္တပါတရာသာ ဥပေါသထံ သမာဒိယိတွာ၊ ‘‘အမ္မ၊ သာဓုကံ အယျံ ပရိဝိသေယျာသီ’’တိ ဓီတရံ အာဏာပေတွာ ဝိဟာရံ အဂမာသိ. ဓီတာပိဿာ တံ ဘိက္ခုံ အာဂတကာလေ ပရိဝိသိတွာ ‘‘ကုဟိံ မဟာဥပါသိကာ’’တိ ဝုတ္တာ ‘‘ဓမ္မဿဝနာယ ဝိဟာရံ ဂတာ’’တိ အာဟ. သော တံ သုတွာဝ ကုစ္ဆိယံ ဥဋ္ဌိတေန ဍာဟေန သန္တပ္ပမာနော ‘‘ဣဒါနိ သာ မယိ ဘိန္နာ’’တိ ဝေဂေန ဂန္တွာ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုဏမာနံ ဒိသွာ သတ္ထာရံ အာဟ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ အယံ ဣတ္ထီ ဒန္ဓာ သုခုမံ ဓမ္မကထံ န ဇာနာတိ၊ ဣမိဿာ ခန္ဓာဒိပဋိသံယုတ္တံ သုခုမံ ဓမ္မကထံ အကထေတွာ ဒါနကထံ ဝါ သီလကထံ ဝါ ကထေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. သတ္ထာ တဿဇ္ဈာသယံ ဝိဒိတွာ ‘‘တွံ ဒုပ္ပညော ပါပိကံ ဒိဋ္ဌိံ နိဿာယ ဗုဒ္ဓါနံ သာသနံ ပဋိက္ကောသသိ. အတ္တဃာတာယေဝ ဝါယမသီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

၁၆၄. ‘‘ယော သာသနံ အရဟတံ၊ အရိယာနံ ဓမ္မဇီဝိနံ၊

ပဋိက္ကောသတိ ဒုမ္မေဓော၊ ဒိဋ္ဌိံ နိဿာယ ပါပိကံ၊

ဖလာနိ ကဋ္ဌကဿေဝ၊ အတ္တဃာတာယ ဖလ္လတီ’’တိ.

တဿတ္ထော – ယော ဒုမ္မေဓော ပုဂ္ဂလော အတ္တနော သက္ကာရဟာနိဘယေန ပါပိကံ ဒိဋ္ဌိံ နိဿာယ ‘‘ဓမ္မံ ဝါ သောဿာမ၊ ဒါနံ ဝါ ဒဿာမာ’’တိ ဝဒန္တေ ပဋိက္ကောသန္တော အရဟတံ အရိယာနံ ဓမ္မဇီဝိနံ ဗုဒ္ဓါနံ သာသနံ ပဋိက္ကောသတိ၊ တဿ တံ ပဋိက္ကောသနံ သာ စ ပါပိကာ ဒိဋ္ဌိ ဝေဠုသင်္ခါတဿ ကဋ္ဌကဿ ဖလာနိ ဝိယ ဟောတိ. တသ္မာ ယထာ ကဋ္ဌကော ဖလာနိ ဂဏှန္တော အတ္တဃာတာယ ဖလ္လတိ၊ အတ္တနော ဃာတတ္ထမေဝ ဖလတိ၊ ဧဝံ သောပိ အတ္တဃာတာယ ဖလ္လတီတိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ –

‘‘ဖလံ ဝေ ကဒလိံ ဟန္တိ၊ ဖလံ ဝေဠုံ ဖလံ နဠံ၊

သက္ကာရော ကာပုရိသံ ဟန္တိ၊ ဂဗ္ဘော အဿတရိံ ယထာ’’တိ. (စူဠဝ. ၃၃၅၊ အ. နိ. ၄.၆၈)၊

ဒေသနာဝသာနေ ဥပါသိကာ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ၊ သမ္ပတ္တပရိသာယပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

ကာလတ္ထေရဝတ္ထု အဋ္ဌမံ.