၇. ကောသမ္ဗိဝါသီတိဿတ္ထေရသာမဏေရဝတ္ထု

သန္တံ တဿ မနံ ဟောတီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော တိဿတ္ထေရဿ သာမဏေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

ဧကော ကိရ ကောသမ္ဗိဝါသီ ကုလပုတ္တော သတ္ထု သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ လဒ္ဓုပသမ္ပဒေါ ‘‘ကောသမ္ဗိဝါသီတိဿတ္ထေရော’’တိ ပညာယိ. တဿ ကောသမ္ဗိယံ ဝုဋ္ဌဝဿဿ ဥပဋ္ဌာကော တိစီဝရဉ္စေဝ သပ္ပိဖာဏိတဉ္စ အာဟရိတွာ ပါဒမူလေ ဌပေသိ. အထ နံ ထေရော အာဟ – ‘‘ကိံ ဣဒံ ဥပါသကာ’’တိ. ‘‘နနု မယာ၊ ဘန္တေ၊ တုမှေ ဝဿံ ဝါသိတာ၊ အမှာကဉ္စ ဝိဟာရေ ဝုဋ္ဌဝဿာ ဣမံ လာဘံ လဘန္တိ၊ ဂဏှထ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဟောတု၊ ဥပါသက၊ န မယှံ ဣမိနာ အတ္ထော’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ၊ ဘန္တေ’’တိ? ‘‘မမ သန္တိကေ ကပ္ပိယကာရကော သာမဏေရောပိ နတ္ထိ၊ အာဝုသော’’တိ. ‘‘သစေ၊ ဘန္တေ၊ ကပ္ပိယကာရကော နတ္ထိ၊ မမ ပုတ္တော အယျဿ သန္တိကေ သာမဏေရော ဘဝိဿတီ’’တိ. ထေရော အဓိဝါသေသိ. ဥပါသကော သတ္တဝဿိကံ အတ္တနော ပုတ္တံ ထေရဿ သန္တိကံ နေတွာ ‘‘ဣမံ ပဗ္ဗာဇေထာ’’တိ အဒါသိ. အထဿ ထေရော ကေသေ တေမေတွာ တစပဉ္စကကမ္မဋ္ဌာနံ ဒတွာ ပဗ္ဗာဇေသိ. သော ခုရဂ္ဂေယေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ.

ထေရော တံ ပဗ္ဗာဇေတွာ အဍ္ဎမာသံ တတ္ထ ဝသိတွာ ‘‘သတ္ထာရံ ပဿိဿာမီ’’တိ သာမဏေရံ ဘဏ္ဍကံ ဂါဟာပေတွာ ဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ ဧကံ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ. သာမဏေရော ဥပဇ္ဈာယဿ သေနာသနံ ဂဟေတွာ ပဋိဇဂ္ဂိ. တဿ တံ ပဋိဇဂ္ဂန္တဿေဝ ဝိကာလော ဇာတော၊ တေန အတ္တနော သေနာသနံ ပဋိဇဂ္ဂိတုံ နာသက္ခိ. အထ နံ ဥပဋ္ဌာနဝေလာယံ အာဂန္တွာ နိသိန္နံ ထေရော ပုစ္ဆိ – ‘‘သာမဏေရ၊ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနံ ပဋိဇဂ္ဂိတ’’န္တိ? ‘‘ဘန္တေ၊ ပဋိဇဂ္ဂိတုံ ဩကာသံ နာလတ္ထ’’န္တိ. ‘‘တေန ဟိ မမ ဝသနဋ္ဌာနေယေဝ ဝသ၊ ဒုက္ခံ တေ အာဂန္တုကဋ္ဌာနေ ဗဟိ ဝသိတု’’န္တိ တံ ဂဟေတွာဝ သေနာသနံ ပါဝိသိ. ထေရော ပန ပုထုဇ္ဇနော နိပန္နမတ္တောဝ နိဒ္ဒံ ဩက္ကမိ. သာမဏေရော စိန္တေသိ – ‘‘အဇ္ဇ မေ ဥပဇ္ဈာယေန သဒ္ဓိံ တတိယော ဒိဝသော ဧကသေနာသနေ ဝသန္တဿ၊ ‘သစေ နိပဇ္ဇိတွာ နိဒ္ဒါယိဿာမိ၊ ထေရော သဟသေယျံ အာပဇ္ဇေယျာ’တိ နိသိန္နကောဝ ဝီတိနာမေဿာမီ’’တိ ဥပဇ္ဈာယဿ မဉ္စကသမီပေ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ နိသိန္နကောဝ ရတ္တိံ ဝီတိနာမေသိ. ထေရော ပစ္စူသကာလေ ပစ္စုဋ္ဌာယ ‘‘သာမဏေရံ နိက္ခမာပေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ မဉ္စကပဿေ ဌပိတဗီဇနိံ ဂဟေတွာ ဗီဇနိပတ္တဿ အဂ္ဂေန သာမဏေရဿ ကဋသာရကံ ပဟရိတွာ ဗီဇနိံ ဥဒ္ဓံ ဥက္ခိပန္တော ‘‘သာမဏေရ၊ ဗဟိ နိက္ခမာ’’တိ အာဟ၊ ဗီဇနိပတ္တဒဏ္ဍကော အက္ခိမှိ ပဋိဟညိ၊ တာဝဒေဝ အက္ခိ ဘိဇ္ဇိ. သော ‘‘ကိံ၊ ဘန္တေ’’တိ ဝတွာ ဥဋ္ဌာယ ‘‘ဗဟိ နိက္ခမာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘အက္ခိ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘိန္န’’န္တိ အဝတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန ပဋိစ္ဆာဒေတွာ နိက္ခမိ. ဝတ္တကရဏကာလေ စ ပန ‘‘အက္ခိ မေ ဘိန္န’’န္တိ တုဏှီ အနိသီဒိတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန အက္ခိံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန မုဋ္ဌိသမ္မုဉ္ဇနိံ အာဒါယ ဝစ္စကုဋိဉ္စ မုခဓောဝနဋ္ဌာနဉ္စ သမ္မဇ္ဇိတွာ မုခဓောဝနောဒကဉ္စ ဌပေတွာ ပရိဝေဏံ သမ္မဇ္ဇိ. သော ဥပဇ္ဈာယဿ ဒန္တကဋ္ဌံ ဒဒမာနော ဧကေနေဝ ဟတ္ထေန အဒါသိ.

အထ နံ ဥပဇ္ဈာယော အာဟ – ‘‘အသိက္ခိတော ဝတာယံ သာမဏေရော၊ အာစရိယုပဇ္ဈာယာနံ ဧကေန ဟတ္ထေန ဒန္တကဋ္ဌံ ဒါတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ဇာနာမဟံ၊ ဘန္တေ၊ ‘‘န ဧဝံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ၊ ဧကော ပန မေ ဟတ္ထော န တုစ္ဆောတိ. ‘‘ကိံ သာမဏေရာ’’တိ? သော အာဒိတော ပဋ္ဌာယ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. ထေရော သုတွာဝ သံဝိဂ္ဂမာနသော ‘‘အဟော ဝတ မယာ ဘာရိယံ ကမ္မံ ကတ’’န္တိ ဝတွာ ‘‘ခမာဟိ မေ၊ သပ္ပုရိသ၊ နာဟမေတံ ဇာနာမိ၊ အဝဿယော မေ ဟောဟီ’’တိ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ သတ္တဝဿိကဒါရကဿ ပါဒမူလေ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိ. အထ နံ သာမဏေရော အာဟ – ‘‘နာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဧတဒတ္ထာယ ကထေသိံ၊ တုမှာကံ စိတ္တံ အနုရက္ခန္တေန မယာ ဧဝံ ဝုတ္တံ နေဝေတ္ထ တုမှာကံ ဒေါသော အတ္ထိ၊ န မယှံ. ဝဋ္ဋဿေဝေသော ဒေါသော၊ မာ စိန္တယိတ္ထ၊ မယာ တုမှာကံ ဝိပ္ပဋိသာရံ ရက္ခန္တေနေဝ နာရောစိတ’’န္တိ. ထေရော သာမဏေရေန အဿာသိယမာနောပိ အနဿာသိတွာ ဥပ္ပန္နသံဝေဂေါ သာမဏေရဿ ဘဏ္ဍကံ ဂဟေတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ပါယာသိ. သတ္ထာပိဿ အာဂမနံ ဩလောကေန္တောဝ နိသီဒိ. သော ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံ ပဋိသမ္မောဒနံ ကတွာ ‘‘ခမနီယံ တေ ဘိက္ခု၊ ကိဉ္စိ အတိရေကံ အဖာသုကံ အတ္ထီ’’တိ ပုစ္ဆိတော အာဟ – ‘‘ခမနီယံ၊ ဘန္တေ၊ နတ္ထိ မေ ကိဉ္စိ အတိရေကံ အဖာသုကံ၊ အပိစ ခေါ ပန မေ အယံ ဒဟရသာမဏေရော ဝိယ အညော အတိရေကဂုဏော န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော’’တိ. ‘‘ကိံ ပန ဣမိနာ ကတံ ဘိက္ခူ’’တိ. သော အာဒိတော ပဋ္ဌာယ သဗ္ဗံ တံ ပဝတ္တိံ ဘဂဝတော အာရောစေန္တော အာဟ – ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ၊ မယာ ခမာပိယမာနော မံ ဧဝံ ဝဒေသိ ‘နေဝေတ္ထ တုမှာကံ ဒေါသော အတ္ထိ၊ န မယှံ. ဝဋ္ဋဿေဝေသော ဒေါသော၊ တုမှေ မာ စိန္တယိတ္ထာ’တိ၊ ဣတိ မံ အဿာသေသိယေဝ၊ မယိ နေဝ ကောပံ၊ န ဒေါသမကာသိ၊ န မေ၊ ဘန္တေ၊ ဧဝရူပေါ ဂုဏသမ္ပန္နော ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော’’တိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘ဘိက္ခု ခီဏာသဝါ နာမ န ကဿစိ ကုပ္ပန္တိ၊ န ဒုဿန္တိ၊ သန္တိန္ဒြိယာ သန္တမာနသာဝ ဟောန္တီ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

၉၆. ‘‘သန္တံ တဿ မနံ ဟောတိ၊ သန္တာ ဝါစာ စ ကမ္မ စ၊

သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တဿ၊ ဥပသန္တဿ တာဒိနော’’တိ.

တတ္ထ သန္တံ တဿာတိ တဿ ခီဏာသဝသာမဏေရဿ အဘိဇ္ဈာဒီနံ အဘာဝေန မနံ သန္တမေဝ ဟောတိ ဥပသန္တံ နိဗ္ဗုတံ. တထာ မုသာဝါဒါဒီနံ အဘာဝေန ဝါစာ စ ပါဏာတိပါတာဒီနံ အဘာဝေန ကာယကမ္မဉ္စ သန္တမေဝ ဟောတိ. သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တဿာတိ နယေန ဟေတုနာ ဇာနိတွာ ပဉ္စဟိ ဝိမုတ္တီဟိ ဝိမုတ္တဿ. ဥပသန္တဿာတိ အဗ္ဘန္တရေ ရာဂါဒီနံ ဥပသမေန ဥပသန္တဿ. တာဒိနောတိ တထာရူပဿ ဂုဏသမ္ပန္နဿာတိ.

ဒေသနာဝသာနေ ကောသမ္ဗိဝါသီတိဿတ္ထေရော သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. သေသမဟာဇနဿာပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

ကောသမ္ဗိဝါသီတိဿတ္ထေရသာမဏေရဝတ္ထု သတ္တမံ.