၁. ဇီဝကပဉှဝတ္ထု

ဂတဒ္ဓိနောတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇီဝကမ္ဗဝနေ ဝိဟရန္တော ဇီဝကေန ပုဋ္ဌပဉှံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ဇီဝကဝတ္ထု ခန္ဓကေ (မဟာဝ. ၃၂၆ အာဒယော) ဝိတ္ထာရိတမေဝ.

ဧကသ္မိံ ပန သမယေ ဒေဝဒတ္တော အဇာတသတ္တုနာ သဒ္ဓိံ ဧကတော ဟုတွာ ဂိဇ္ဈကူဋံ အဘိရုဟိတွာ ပဒုဋ္ဌစိတ္တော ‘‘သတ္ထာရံ ဝဓိဿာမီ’’တိ သိလံ ပဝိဇ္ဈိ. တံ ဒွေ ပဗ္ဗတကူဋာနိ သမ္ပဋိစ္ဆိံသု. တတော ဘိဇ္ဇိတွာ ဂတာ ပပဋိကာ ဘဂဝတော ပါဒံ ပဟရိတွာ လောဟိတံ ဥပ္ပါဒေသိ၊ ဘုသာ ဝေဒနာ ပဝတ္တိံသု. ဘိက္ခူ သတ္ထာရံ မဒ္ဒကုစ္ဆိံ နယိံသု. သတ္ထာ တတောပိ ဇီဝကမ္ဗဝနံ ဂန္တုကာမော ‘‘တတ္ထ မံ နေထာ’’တိ အာဟ. ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ အာဒါယ ဇီဝကမ္ဗဝနံ အဂမံသု. ဇီဝကော တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝဏပဋိကမ္မတ္ထာယ တိခိဏဘေသဇ္ဇံ ဒတွာ ဝဏံ ဗန္ဓိတွာ သတ္ထာရံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘန္တေ၊ မယာ အန္တောနဂရေ ဧကဿ မနုဿဿ ဘေသဇ္ဇံ ကတံ၊ တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ပုန အာဂမိဿာမိ၊ ဣဒံ ဘေသဇ္ဇံ ယာဝ မမာဂမနာ ဗဒ္ဓနိယာမေနေဝ တိဋ္ဌတူ’’တိ. သော ဂန္တွာ တဿ ပုရိသဿ ကတ္တဗ္ဗကိစ္စံ ကတွာ ဒွါရပိဒဟနဝေလာယ အာဂစ္ဆန္တော ဒွါရံ န သမ္ပာပုဏိ. အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အဟော မယာ ဘာရိယံ ကမ္မံ ကတံ၊ ယွာဟံ အညတရဿ ပုရိသဿ ဝိယ တထာဂတဿ ပါဒေ တိခိဏဘေသဇ္ဇံ ဒတွာ ဝဏံ ဗန္ဓိံ၊ အယံ တဿ မောစနဝေလာ၊ တသ္မိံ အမုစ္စမာနေ သဗ္ဗရတ္တိံ ဘဂဝတော သရီရေ ပရိဠာဟော ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ. တသ္မိံ ခဏေ သတ္ထာ အာနန္ဒတ္ထေရံ အာမန္တေသိ – ‘‘အာနန္ဒ၊ ဇီဝကော သာယံ အာဂစ္ဆန္တော ဒွါရံ န သမ္ပာပုဏိ၊ ‘အယံ ဝဏဿ မောစနဝေလာ’တိ ပန စိန္တေသိ၊ မောစေသိ န’’န္တိ. ထေရော မောစေသိ၊ ဝဏော ရုက္ခတော ဆလ္လိ ဝိယ အပဂတော. ဇီဝကော အန္တောအရုဏေယေဝ သတ္ထု သန္တိကံ ဝေဂေန အာဂန္တွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ သရီရေ ဝေါ ပရိဠာဟော ဥပ္ပန္နော’’တိ ပုစ္ဆိ. သတ္ထာ ‘‘တထာဂတဿ ခေါ၊ ဇီဝက၊ ဗောဓိမဏ္ဍေယေဝ သဗ္ဗပရိဠာဟော ဝူပသန္တော’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

၉၀. ‘‘ဂတဒ္ဓိနော ဝိသောကဿ၊ ဝိပ္ပမုတ္တဿ သဗ္ဗဓိ၊

သဗ္ဗဂန္ထပ္ပဟီနဿ၊ ပရိဠာဟော န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ.

တတ္ထ ဂတဒ္ဓိနောတိ ဂတမဂ္ဂဿ ကန္တာရဒ္ဓါ ဝဋ္ဋဒ္ဓါတိ ဒွေ အဒ္ဓါ နာမ. တေသု ကန္တာရပဋိပန္နော ယာဝ ဣစ္ဆိတဋ္ဌာနံ န ပါပုဏာတိ၊ တာဝ အဒ္ဓိကောယေဝ၊ ဧတသ္မိံ ပန ပတ္တေ ဂတဒ္ဓိ နာမ ဟောတိ. ဝဋ္ဋသန္နိဿိတာပိ သတ္တာ ယာဝ ဝဋ္ဋေ ဝသန္တိ၊ တာဝ အဒ္ဓိကာ ဧဝ. ကသ္မာ? ဝဋ္ဋဿ အခေပိတတ္တာ. သောတာပန္နာဒယောပိ အဒ္ဓိကာ ဧဝ၊ ဝဋ္ဋံ ပန ခေပေတွာ ဌိတော ခီဏာသဝေါ ဂတဒ္ဓိ နာမ ဟောတိ. တဿ ဂတဒ္ဓိနော. ဝိသောကဿာတိ ဝဋ္ဋမူလကဿ သောကဿ ဝိဂတတ္တာ ဝိသောကဿ. ဝိပ္ပမုတ္တဿ သဗ္ဗဓီတိ သဗ္ဗေသု ခန္ဓာဒိဓမ္မေသု ဝိပ္ပမုတ္တဿ၊ သဗ္ဗဂန္ထပ္ပဟီနဿာတိ စတုန္နမ္ပိ ဂန္ထာနံ ပဟီနတ္တာ သဗ္ဗာဂန္ထပ္ပဟီနဿ. ပရိဠာဟော န ဝိဇ္ဇတီတိ ဒုဝိဓော ပရိဠာဟော ကာယိကော စေတသိကော စာတိ. တေသု ခီဏာသဝဿ သီတုဏှာဒိဝသေန ဥပ္ပန္နတ္တာ ကာယိကပရိဠာဟော အနိဗ္ဗုတောဝ၊ တံ သန္ဓာယ ဇီဝကော ပုစ္ဆတိ. သတ္ထာ ပန ဓမ္မရာဇတာယ ဒေသနာဝိဓိကုသလတာယ စေတသိကပရိဠာဟဝသေန ဒေသနံ ဝိနိဝတ္တေန္တော၊ ‘‘ဇီဝက၊ ပရမတ္ထေန ဧဝရူပဿ ခီဏာသဝဿ ပရိဠာဟော န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ အာဟ.

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

ဇီဝကပဉှဝတ္ထု ပဌမံ.