၆. ပါဝေယျကာဇီဝကဝတ္ထု

န ပရေသံ ဝိလောမာနီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော ပါဝေယျံ နာမ အာဇီဝကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

သာဝတ္ထိယံ ကိရေကာ ဂဟပတာနီ ပုတ္တဋ္ဌာနေ ဌပေတွာ ပါဝေယျံ နာမ အာဇီဝကံ ပဋိဇဂ္ဂိ. တဿာနန္တရဃရေသု မနုဿာ သတ္ထု ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ အာဂန္တွာ၊ ‘‘အဟော အစ္ဆရိယာ ဗုဒ္ဓါနံ ဓမ္မဒေသနာ’’တိ နာနပ္ပကာရေဟိ ဗုဒ္ဓဂုဏေ ဝဏ္ဏေန္တိ. သာ ဗုဒ္ဓါနံ ဂုဏကထံ သုတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဓမ္မံ သောတုကာမာ အာဇီဝကဿ ဧတမတ္ထံ ကထေတွာ၊ ‘‘ဂစ္ဆိဿာမိ အဟံ ဗုဒ္ဓသန္တိကံ၊ အယျာ’’တိ အာဟ. သော ‘‘မာ ဂစ္ဆာဟီ’’တိ နိဝါရေတွာ တံ ပုနပ္ပုနံ ယာစမာနမ္ပိ နိဝါရေသိ ဧဝ. သာ ‘‘အယံ မမ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဓမ္မံ သောတုံ န ဒေတိ၊ သတ္ထာရံ နိမန္တေတွာ ဣဓေဝ ဓမ္မံ သုဏိဿာမီ’’တိ သာယနှသမယေ ပုတ္တံ ပက္ကောသိတွာ၊ ‘‘ဂစ္ဆ၊ တာတ၊ သွာတနာယ သတ္ထာရံ နိမန္တေဟီ’’တိ ပေသေသိ. သော ဂစ္ဆန္တော ပဌမတရံ အာဇီဝကဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ တံ ဝန္ဒိတွာ နိသီဒိ. အထ နံ သော ‘‘ကဟံ ဂစ္ဆသီ’’တိ အာဟ. ‘‘မာတု ဝစနေန သတ္ထာရံ နိမန္တေတုံ ဂစ္ဆာမီ’’တိ အာဟ. ‘‘မာ တဿ သန္တိကံ ဂစ္ဆာဟီ’’တိ. ‘‘အလံ၊ အယျ၊ မမ မာတု ဘာယာမိ၊ ဂစ္ဆိဿာမဟ’’န္တိ. ‘‘ဧတဿ ကတသက္ကာရံ ဥဘောပိ ခါဒိဿာမ၊ မာ ဂစ္ဆာဟီ’’တိ. ‘‘အလံ၊ အယျ၊ မာတာ မေ တဇ္ဇေဿတီ’’တိ. တေန ဟိ ဂစ္ဆ၊ ဂန္တွာ ပန နိမန္တေတွာ၊ ‘‘အမှာကံ ဂေဟံ အသုကဋ္ဌာနေ ဝါ အသုကဝီထိယံ ဝါ အသုကမဂ္ဂေန ဝါ ဂန္တဗ္ဗ’’န္တိ မာ အာစိက္ခိ. ‘‘သန္တိကေ ဌိတော ဝိယ အညေန မဂ္ဂေန ဂစ္ဆန္တော ဝိယ ပလာယိတွာ ဧဟီ’’တိ. သော အာဇီဝကဿ ဝစနံ သုတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ နိမန္တေတွာ အာဇီဝကေန ဝုတ္တနိယာမေနေဝ သဗ္ဗံ ကတွာ တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ၊ ‘‘ကိံ တေ ကတ’’န္တိ ပုဋ္ဌော၊ ‘‘သဗ္ဗံ ကတံ၊ အယျာ’’တိ အာဟ. ‘‘ဘဒ္ဒကံ တေ ကတံ၊ တဿ သက္ကာရံ ဥဘောပိ ခါဒိဿာမာ’’တိ ဝတွာ ပုနဒိဝသေ အာဇီဝကော ပါတောဝ တံ ဂေဟံ အဂမာသိ. တံ ဂဟေတွာ ပစ္ဆာဂဗ္ဘေ နိသီဒါပေသုံ.

ပဋိဝိဿကမနုဿာ တံ ဂေဟံ အလ္လဂေါမယေန ဥပလိမ္ပိတွာ လာဇပဉ္စမာနိ ပုပ္ဖါနိ ဝိကိရိတွာ သတ္ထု နိသီဒနတ္ထာယ မဟာရဟံ အာသနံ ပညာပေသုံ. ဗုဒ္ဓေဟိ သဒ္ဓိံ အပရိစိတမနုဿာ ဟိ အာသနပညတ္တိံ န ဇာနန္တိ၊ ဗုဒ္ဓါနဉ္စ မဂ္ဂဒေသကေန ကိစ္စံ နာမ နတ္ထိ၊ ဗောဓိမူလေ ဒသသဟဿိသောကဓာတုံ ကမ္ပေတွာ သမ္ဗောဓိံ ပတ္တဒိဝသေယေဝ ဟိ နေသံ ‘‘အယံ မဂ္ဂေါ နိရယံ ဂစ္ဆတိ၊ အယံ တိရစ္ဆာနယောနိံ၊ အယံ ပေတ္တိဝိသယံ၊ အယံ မနုဿလောကံ၊ အယံ ဒေဝလောကံ၊ အယံ အမတမဟာနိဗ္ဗာန’’န္တိ သဗ္ဗေ မဂ္ဂါ အာဝိဘူတာ. ဂါမနိဂမာဒီနံ ပန မဂ္ဂေ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ. တသ္မာ သတ္ထာ ပါတောဝ ပတ္တစီဝရမာဒါယ မဟာဥပါသိကာယ ဂေဟဒွါရံ ဂတော. သာ ဂေဟာ နိက္ခမိတွာ သတ္ထာရံ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ အန္တောနိဝေသနံ ပဝေသေတွာ အာသနေ နိသီဒါပေတွာ ဒက္ခိဏောဒကံ ဒတွာ ပဏီတေန ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန ပရိဝိသိ. ဥပါသိကာ ကတဘတ္တကိစ္စဿ သတ္ထုနော အနုမောဒနံ ကာရေတုကာမာ ပတ္တံ ဂဏှိ. သတ္ထာ မဓုရဿရေန အနုမောဒနဓမ္မကထံ အာရဘိ. ဥပါသိကာ ‘‘သာဓု၊ သာဓူ’’တိ သာဓုကာရံ ဒဒမာနာ ဓမ္မံ သုဏိ. အာဇီဝကောပိ ပစ္ဆာဂဗ္ဘေ နိသိန္နောဝ တဿာ သာဓုကာရံ ဒတွာ ဓမ္မံ သုဏန္တိယာ သဒ္ဒံ သုတွာ သန္ဓာရေတုံ နာသက္ခိ. ‘‘န ဣဒါနေသာ မယှ’’န္တိ နိက္ခမိတွာ ‘‘နဋ္ဌာသိ ကာဠကဏ္ဏိ၊ ဧတဿ ဧဝံ သက္ကာရံ ကရောတီ’’တိ နာနပ္ပကာရေန ဥပါသိကဉ္စ သတ္ထာရဉ္စ အက္ကောသန္တော ပလာယိ. ဥပါသိကာ တဿ ကထာယ လဇ္ဇိတာ အညထတ္တံ ဂတံ စိတ္တံ ဒေသနာနုသာရေန ဉာဏံ ပေသေတုံ နာသက္ခိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘ကိံ ဥပါသိကေ စိတ္တံ ဒေသနာနုဂတံ ကာတုံ န သက္ကောသီ’’တိ? ‘‘ဘန္တေ၊ ဧတဿ မေ ကထာယ စိတ္တံ အညထတ္တံ ဥပဂတ’’န္တိ. သတ္ထာ ‘‘ဧဝရူပဿ ဝိသဘာဂဇနဿ ကထိတံ ကထံ နာမ အာဝဇ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတိ၊ ဧဝရူပံ အသမန္နာဟရိတွာ အတ္တနော ကတာကတမေဝ ဩလောကေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

၅၀. ‘‘န ပရေသံ ဝိလောမာနိ၊ န ပရေသံ ကတာကတံ၊

အတ္တနောဝ အဝေက္ခေယျ၊ ကတာနိ အကတာနိ စာ’’တိ.

တတ္ထ န ပရေသံ ဝိလောမာနီတိ ပရေသံ ဝိလောမာနိ ဖရုသာနိ မမ္မစ္ဆေဒကဝစနာနိ န မနသိကာတဗ္ဗာနိ. န ပရေသံ ကတာကတန္တိ ‘‘အသုကော ဥပါသကော အဿဒ္ဓေါ အပ္ပသန္နော၊ နာပိဿ ဂေဟေ ကဋစ္ဆုဘိက္ခာဒီနိ ဒိယျန္တိ၊ န သလာကဘတ္တာဒီနိ၊ န စီဝရာဒိပစ္စယဒါနံ ဧတဿ အတ္ထိ၊ တထာ အသုကာ ဥပါသိကာ အဿဒ္ဓါ အပ္ပသန္နာ၊ နာပိဿာ ဂေဟေ ကဋစ္ဆုဘိက္ခာဒီနိ ဒိယျန္တိ၊ န သလာကဘတ္တာဒီနိ၊ န စီဝရာဒိပစ္စယဒါနံ ဧတိဿာ အတ္ထိ၊ တထာ အသုကော ဘိက္ခု အဿဒ္ဓေါ အပ္ပသန္နော၊ နာပိ ဥပဇ္ဈာယဝတ္တံ ကရောတိ၊ န အာစရိယဝတ္တံ၊ န အာဂန္တုကဝတ္တံ၊ န ဂမိကဝတ္တံ၊ န စေတိယင်္ဂဏဝတ္တံ၊ န ဥပေါသထာဂါရဝတ္တံ၊ န ဘောဇနသာလာဝတ္တံ၊ န ဇန္တာဃရဝတ္တာဒီနိ၊ နာပိဿ ကိဉ္စိ ဓုတင်္ဂံ အတ္ထိ၊ န ဘာဝနာရာမတာယ ဥဿာဟမတ္တမ္ပီ’’တိ ဧဝံ ပရေသံ ကတာကတံ နာမ န ဩလောကေတဗ္ဗံ. အတ္တနောဝ အဝေက္ခေယျာတိ ‘‘ကထံ ဘူတဿ မေ ရတ္တိန္ဒိဝါ ဝီတိဝတ္တန္တီတိ ပဗ္ဗဇိတေန အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ (အ. နိ. ၁၀.၄၈) ဣမံ ဩဝါဒံ အနုဿရန္တော သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတော ကုလပုတ္တော ‘‘ကိံ နု ခေါ အဟံ ‘အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာ’တိ တိလက္ခဏံ အာရောပေတွာ ယောဂေ ကမ္မံ ကာတုံ သက္ခိံ၊ နာသက္ခိ’’န္တိ ဧဝံ အတ္တနော ကတာကတာနိ ဩလောကေယျာတိ.

ဒေသနာဝသာနေ သာ ဥပါသိကာ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌိတာ၊ ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဇာတာတိ.

ပါဝေယျကာဇီဝကဝတ္ထု ဆဋ္ဌံ.