၃. အညတရဥက္ကဏ္ဌိတဘိက္ခုဝတ္ထု
သုဒုဒ္ဒသန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော အညတရံ ဥက္ကဏ္ဌိတဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.
သတ္ထရိ ကိရ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တေ ဧကော သေဋ္ဌိပုတ္တော အတ္တနော ကုလူပဂတ္ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ အဟံ ဒုက္ခာ မုစ္စိတုကာမော၊ ဧကံ မေ ဒုက္ခတော မုစ္စနကာရဏံ ကထေထာ’’တိ အာဟ. ‘‘သာဓာဝုသော၊ သစေသိ ဒုက္ခာ မုစ္စိတုကာမော၊ သလာကဘတ္တံ ဒေဟိ၊ ပက္ခိကဘတ္တံ ဒေဟိ၊ ဝဿာဝါသိကံ ဒေဟိ၊ စီဝရာဒယော ပစ္စယေ ဒေဟိ၊ အတ္တနော သာပတေယျံ တယော ကောဋ္ဌာသေ ကတွာ ဧကေန ကမ္မန္တံ ပယောဇေဟိ၊ ဧကေန ပုတ္တဒါရံ ပေါသေဟိ၊ ဧကံ ဗုဒ္ဓသာသနေ ဒေဟီ’’တိ အာဟ. သော ‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ’’တိ ဝုတ္တပဋိပါဋိယာ သဗ္ဗံ ကတွာ ပုန ထေရံ ပုစ္ဆိ – ‘‘တတော ဥတ္တရိံ အညံ ကိံ ကရောမိ၊ ဘန္တေ’’တိ? ‘‘အာဝုသော၊ တီဏိ သရဏာနိ ဂဏှ၊ ပဉ္စ သီလာနိ ဂဏှာဟီ’’တိ. တာနိပိ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ တတော ဥတ္တရိံ ပုစ္ဆိ. ‘‘တေန ဟိ ဒသ သီလာနိ ဂဏှာဟီ’’တိ. ‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ’’တိ ဂဏှိ. သော ဧဝံ အနုပုဗ္ဗေန ပုညကမ္မဿ ကတတ္တာ အနုပုဗ္ဗသေဋ္ဌိပုတ္တော နာမ ဇာတော. တတော ‘‘ဥတ္တရိမ္ပိ ကတ္တဗ္ဗံ အတ္ထိ၊ ဘန္တေ’’တိ ပုန ပုစ္ဆိတွာ၊ ‘‘တေန ဟိ ပဗ္ဗဇာဟီ’’တိ ဝုတ္တော နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိ. တဿေကော အာဘိဓမ္မိကဘိက္ခု အာစရိယော အဟောသိ. ဧကော ဝိနယဓရော ဥပဇ္ဈာယော. တဿ လဒ္ဓူပသမ္ပဒဿ အာစရိယော အတ္တနော သန္တိကံ အာဂတကာလေ အဘိဓမ္မေ ပဉှံ ကထေသိ – ‘‘ဗုဒ္ဓသာသနေ နာမ ဣဒံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ဣဒံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ဥပဇ္ဈာယောပိဿ အတ္တနော သန္တိကံ အာဂတကာလေ ဝိနယေ ပဉှံ ကထေသိ – ‘‘ဗုဒ္ဓသာသနေ နာမ ဣဒံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ဣဒံ န ဝဋ္ဋတိ၊ ဣဒံ ကပ္ပတိ၊ ဣဒံ န ကပ္ပတီ’’တိ. သော စိန္တေသိ – ‘‘အဟော ဘာရိယံ ဣဒံ ကမ္မံ၊ အဟံ ဒုက္ခာ မုစ္စိတုကာမော ပဗ္ဗဇိတော၊ ဣဓ စ မမ ဟတ္ထပသာရဏဋ္ဌာနမ္ပိ န ပညာယတိ၊ ဂေဟေ ဌတွာဝ ဒုက္ခာ မုစ္စိတုံ သက္ကာ၊ မယာ ဂိဟိနာ ဘဝိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. သော တတော ပဋ္ဌာယ ဥက္ကဏ္ဌိတော အနဘိရတော ဒွတ္တိံသာကာရေ သဇ္ဈာယံ န ကရောတိ၊ ဥဒ္ဒေသံ န ဂဏှာတိ၊ ကိသော လူခေါ ဓမနိသန္ထတဂတ္တော အာလဿိယာဘိဘူတော ကစ္ဆုပရိကိဏ္ဏော အဟောသိ.
အထ နံ ဒဟရသာမဏေရာ၊ ‘‘အာဝုသော၊ ကိံ တွံ ဌိတဋ္ဌာနေ ဌိတောဝ နိသိန္နဋ္ဌာနေ နိသိန္နောဝ အဟောသိ၊ ပဏ္ဍုရောဂါဘိဘူတော ကိသော လူခေါ ဓမနိသန္ထတဂတ္တော အာလဿိယာဘိဘူတော ကစ္ဆုပရိကိဏ္ဏော၊ ကိံ တေ ကတ’’န္တိ ပုစ္ဆိံသု. ‘‘ဥက္ကဏ္ဌိတောမှိ၊ အာဝုသော’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ? သော တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. တေ တဿ အာစရိယုပဇ္ဈာယာနံ အာစိက္ခိံသု. အာစရိယုပဇ္ဈာယာ တံ အာဒါယ သတ္ထု သန္တိကံ အဂမံသု. သတ္ထာ ‘‘ကိံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဂတတ္ထာ’’တိ အာဟ. ‘‘ဘန္တေ၊ အယံ ဘိက္ခု တုမှာကံ သာသနေ ဥက္ကဏ္ဌိတော’’တိ. ‘‘ဧဝံ ကိရ ဘိက္ခူ’’တိ. ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ? ‘‘အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဒုက္ခာ မုစ္စိတုကာမောဝ ပဗ္ဗဇိတော၊ တဿ မေ အာစရိယော အဘိဓမ္မကထံ ကထေသိ၊ ဥပဇ္ဈာယော ဝိနယကထံ ကထေသိ၊ သွာဟံ ‘ဣဓ မေ ဟတ္ထပသာရဏဋ္ဌာနမ္ပိ နတ္ထိ၊ ဂိဟိနာ ဟုတွာ သက္ကာ ဒုက္ခာ မုစ္စိတုံ၊ ဂိဟိ ဘဝိဿာမီ’တိ သန္နိဋ္ဌာနမကာသိံ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘သစေ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဧကမေဝ ရက္ခိတုံ သက္ခိဿသိ၊ အဝသေသာနံ ရက္ခနကိစ္စံ နတ္ထီ’’တိ. ‘‘ကိံ၊ ဘန္တေ’’တိ? ‘‘တဝ စိတ္တမေဝ ရက္ခိတုံ သက္ခိဿသီ’’တိ. ‘‘သက္ခိဿာမိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ အတ္တနော စိတ္တမေဝ ရက္ခာဟိ၊ သက္ကာ ဒုက္ခာ မုစ္စိတု’’န္တိ ဣမံ ဩဝါဒံ ဒတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –
၃၆. ‘‘သုဒုဒ္ဒသံ သုနိပုဏံ၊ ယတ္ထကာမနိပါတိနံ၊
စိတ္တံ ရက္ခေထ မေဓာဝီ၊ စိတ္တံ ဂုတ္တံ သုခါဝဟ’’န္တိ.
တတ္ထ သုဒုဒ္ဒသန္တိ သုဋ္ဌု ဒုဒ္ဒသံ. သုနိပုဏန္တိ သုဋ္ဌု နိပုဏံ ပရမသဏှံ. ယတ္ထကာမနိပါတိနန္တိ ဇာတိအာဒီနိ အနောလောကေတွာ လဘိတဗ္ဗာလဘိတဗ္ဗယုတ္တာယုတ္တဋ္ဌာနေသု ယတ္ထ ကတ္ထစိ နိပတနသီလံ. စိတ္တံ ရက္ခေထ မေဓာဝီတိ အန္ဓဗာလော ဒုမ္မေဓော အတ္တနော စိတ္တံ ရက္ခိတုံ သမတ္ထော နာမ နတ္ထိ၊ စိတ္တဝသိကော ဟုတွာ အနယဗျသနံ ပါပုဏာတိ. မေဓာဝီ ပန ပဏ္ဍိတောဝ စိတ္တံ ရက္ခိတုံ သက္ကောတိ၊ တသ္မာ တွမ္ပိ စိတ္တမေဝ ဂေါပေဟိ. ဣဒဉှိ စိတ္တံ ဂုတ္တံ သုခါဝဟံ မဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနသုခါနိ အာဝဟတီတိ.
ဒေသနာပရိယောသာနေ သော ဘိက္ခု သောတာပတ္တိဖလံ ပါပုဏိ၊ အညေပိ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ၊ ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ အဟောသီတိ.
အညတရဥက္ကဏ္ဌိတဘိက္ခုဝတ္ထု တတိယံ.