၁၃. သုမနာဒေဝီဝတ္ထု
ဣဓ နန္ဒတီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော သုမနာဒေဝိံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.
သာဝတ္ထိယဉှိ ဒေဝသိကံ အနာထပိဏ္ဍိကဿ ဂေဟေ ဒွေ ဘိက္ခူသဟဿာနိ ဘုဉ္ဇန္တိ၊ တထာ ဝိသာခါယ မဟာဥပါသိကာယ. သာဝတ္ထိယံ ယော ယော ဒါနံ ဒါတုကာမော ဟောတိ၊ သော သော တေသံ ဥဘိန္နံ ဩကာသံ လဘိတွာဝ ကရောတိ. ကိံ ကာရဏာ? ‘‘တုမှာကံ ဒါနဂ္ဂံ အနာထပိဏ္ဍိကော ဝါ ဝိသာခါ ဝါ အာဂတာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ၊ ‘‘နာဂတာ’’တိ ဝုတ္တေ သတသဟဿံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ကတဒါနမ္ပိ ‘‘ကိံ ဒါနံ နာမေတ’’န္တိ ဂရဟန္တိ. ဥဘောပိ ဟိ တေ ဘိက္ခုသံဃဿ ရုစိဉ္စ အနုစ္ဆဝိကကိစ္စာနိ စ အတိဝိယ ဇာနန္တိ၊ တေသု ဝိစာရေန္တေသု ဘိက္ခူ စိတ္တရူပံ ဘုဉ္ဇန္တိ. တသ္မာ သဗ္ဗေ ဒါနံ ဒါတုကာမာ တေ ဂဟေတွာဝ ဂစ္ဆန္တိ. ဣတိ တေ အတ္တနော အတ္တနော ဃရေ ဘိက္ခူ ပရိဝိသိတုံ န လဘန္တိ. တတော ဝိသာခါ၊ ‘‘ကော နု ခေါ မမ ဌာနေ ဌတွာ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဝိသိဿတီ’’တိ ဥပဓာရေန္တီ ပုတ္တဿ ဓီတရံ ဒိသွာ တံ အတ္တနော ဌာနေ ဌပေသိ. သာ တဿာ နိဝေသနေ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဝိသတိ. အနာထပိဏ္ဍိကောပိ မဟာသုဘဒ္ဒံ နာမ ဇေဋ္ဌဓီတရံ ဌပေသိ. သာ ဘိက္ခူနံ ဝေယျာဝစ္စံ ကရောန္တီ ဓမ္မံ သုဏန္တီ သောတာပန္နာ ဟုတွာ ပတိကုလံ အဂမာသိ. တတော စူဠသုဘဒ္ဒံ ဌပေသိ. သာပိ တထေဝ ကရောန္တီ သောတာပန္နာ ဟုတွာ ပတိကုလံ ဂတာ. အထ သုမနဒေဝိံ နာမ ကနိဋ္ဌဓီတရံ ဌပေသိ. သာ ပန ဓမ္မံ သုတွာ သကဒါဂါမိဖလံ ပတွာ ကုမာရိကာဝ ဟုတွာ တထာရူပေန အဖာသုကေန အာတုရာ အာဟာရုပစ္ဆေဒံ ကတွာ ပိတရံ ဒဋ္ဌုကာမာ ဟုတွာ ပက္ကောသာပေသိ. သော ဧကသ္မိံ ဒါနဂ္ဂေ တဿာ သာသနံ သုတွာဝ အာဂန္တွာ၊ ‘‘ကိံ၊ အမ္မ သုမနေ’’တိ အာဟ. သာပိ နံ အာဟ – ‘‘ကိံ၊ တာတ ကနိဋ္ဌဘာတိကာ’’တိ? ‘‘ဝိလပသိ အမ္မာ’’တိ? ‘‘န ဝိလပါမိ၊ ကနိဋ္ဌဘာတိကာ’’တိ. ‘‘ဘာယသိ၊ အမ္မာ’’တိ? ‘‘န ဘာယာမိ၊ ကနိဋ္ဌဘာတိကာ’’တိ. ဧတ္တကံ ဝတွာယေဝ ပန သာ ကာလမကာသိ. သော သောတာပန္နောပိ သမာနော သေဋ္ဌိဓီတရိ ဥပ္ပန္နသောကံ အဓိဝါသေတုံ အသက္ကောန္တော ဓီတု သရီရကိစ္စံ ကာရေတွာ ရောဒန္တော သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ၊ ‘‘ကိံ၊ ဂဟပတိ၊ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော အဿုမုခေါ ရောဒမာနော အာဂတောသီ’’တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘ဓီတာ မေ၊ ဘန္တေ၊ သုမနဒေဝီ ကာလကတာ’’တိ အာဟ. ‘‘အထ ကသ္မာ သောစသိ၊ နနု သဗ္ဗေသံ ဧကံသိကံ မရဏ’’န္တိ? ‘‘ဇာနာမေတံ၊ ဘန္တေ၊ ဧဝရူပါ နာမ မေ ဟိရိဩတ္တပ္ပသမ္ပန္နာ ဓီတာ၊ သာ မရဏကာလေ သတိံ ပစ္စုပဋ္ဌာပေတုံ အသက္ကောန္တီ ဝိလပမာနာ မတာ၊ တေန မေ အနပ္ပကံ ဒေါမနဿံ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန တာယ ကထိတံ မဟာသေဋ္ဌီ’’တိ? ‘‘အဟံ တံ၊ ဘန္တေ၊ ‘အမ္မ၊ သုမနေ’တိ အာမန္တေသိံ. အထ မံ အာဟ – ‘ကိံ၊ တာတ၊ ကနိဋ္ဌဘာတိကာ’တိ? ‘ဝိလပသိ၊ အမ္မာ’တိ? ‘န ဝိလပါမိ၊ ကနိဋ္ဌဘာတိကာ’တိ. ‘ဘာယသိ၊ အမ္မာ’တိ? ‘န ဘာယာမိ ကနိဋ္ဌဘာတိကာ’တိ. ဧတ္တကံ ဝတွာ ကာလမကာသီ’’တိ. အထ နံ ဘဂဝါ အာဟ – ‘‘န တေ မဟာသေဋ္ဌိ ဓီတာ ဝိလပတီ’’တိ. ‘‘အထ ကသ္မာ ဘန္တေ ဧဝမာဟာ’’တိ? ‘‘ကနိဋ္ဌတ္တာယေဝ. ဓီတာ ဟိ တေ၊ ဂဟပတိ၊ မဂ္ဂဖလေဟိ တယာ မဟလ္လိကာ. တွဉှိ သောတာပန္နော၊ ဓီတာ ပန တေ သကဒါဂါမိနီ. သာ မဂ္ဂဖလေဟိ တယာ မဟလ္လိကတ္တာ တံ ဧဝမာဟာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဂဟပတီ’’တိ. ‘‘ဣဒါနိ ကုဟိံ နိဗ္ဗတ္တာ၊ ဘန္တေ’’တိ? ‘‘တုသိတဘဝနေ၊ ဂဟပတီ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ၊ မမ ဓီတာ ဣဓ ဉာတကာနံ အန္တရေ နန္ဒမာနာ ဝိစရိတွာ ဣတော ဂန္တွာပိ နန္ဒနဋ္ဌာနေယေဝ နိဗ္ဗတ္တာ’’တိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘အာမ၊ ဂဟပတိ၊ အပ္ပမတ္တာ နာမ ဂဟဋ္ဌာ ဝါ ပဗ္ဗဇိတာ ဝါ ဣဓ လောကေ စ ပရလောကေ စ နန္ဒန္တိယေဝါ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –
၁၈. ‘‘ဣဓ နန္ဒတိ ပေစ္စ နန္ဒတိ၊ ကတပုညော ဥဘယတ္ထ နန္ဒတိ၊
ပုညံ မေ ကတန္တိ နန္ဒတိ၊ ဘိယျော နန္ဒတိ သုဂ္ဂတိံ ဂတော’’တိ.
တတ္ထ ဣဓာတိ ဣဓ လောကေ ကမ္မနန္ဒနေန နန္ဒတိ. ပေစ္စာတိ ပရလောကေ ဝိပါကနန္ဒနေန နန္ဒတိ. ကတပုညောတိ နာနပ္ပကာရဿ ပုညဿ ကတ္တာ. ဥဘယတ္ထာတိ ဣဓ ‘‘ကတံ မေ ကုသလံ၊ အကတံ မေ ပါပ’’န္တိ နန္ဒတိ၊ ပရတ္ထ ဝိပါကံ အနုဘဝန္တော နန္ဒတိ. ပုညံ မေတိ ဣဓ နန္ဒန္တော ပန ‘‘ပုညံ မေ ကတ’’န္တိ သောမနဿမတ္တေနေဝ ကမ္မနန္ဒနံ ဥပါဒါယ နန္ဒတိ. ဘိယျောတိ ဝိပါကနန္ဒနေန ပန သုဂတိံ ဂတော သတ္တပညာသဝဿကောဋိယော သဋ္ဌိဝဿသတသဟဿာနိ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝန္တော တုသိတပုရေ အတိဝိယ နန္ဒတီတိ.
ဂါထာပရိယောသာနေ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ. မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ ဇာတာတိ.
သုမနာဒေဝီဝတ္ထု တေရသမံ.