၁၀. စုန္ဒသူကရိကဝတ္ထု

ဣဓ သောစေတီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော စုန္ဒသူကရိကံ နာမ ပုရိသံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

သော ကိရ ပဉ္စပဏ္ဏာသ ဝဿာနိ သူကရေ ဝဓိတွာ ခါဒန္တော စ ဝိက္ကိဏန္တော စ ဇီဝိကံ ကပ္ပေသိ. ဆာတကာလေ သကဋေန ဝီဟိံ အာဒါယ ဇနပဒံ ဂန္တွာ ဧကနာဠိဒွေနာဠိမတ္တေန ဂါမသူကရပေါတကေ ကိဏိတွာ သကဋံ ပူရေတွာ အာဂန္တွာ ပစ္ဆာနိဝေသနေ ဝဇံ ဝိယ ဧကံ ဌာနံ ပရိက္ခိပိတွာ တတ္ထေဝ တေသံ နိဝါပံ ရောပေတွာ၊ တေသု နာနာဂစ္ဆေ စ သရီရမလဉ္စ ခါဒိတွာ ဝဍ္ဎိတေသု ယံ ယံ မာရေတုကာမော ဟောတိ၊ တံ တံ အာဠာနေ နိစ္စလံ ဗန္ဓိတွာ သရီရမံသဿ ဥဒ္ဓုမာယိတွာ ဗဟလဘာဝတ္ထံ စတုရဿမုဂ္ဂရေန ပေါထေတွာ၊ ‘‘ဗဟလမံသော ဇာတော’’တိ ဉတွာ မုခံ ဝိဝရိတွာ အန္တရေ ဒဏ္ဍကံ ဒတွာ လောဟထာလိယာ ပက္ကုထိတံ ဥဏှောဒကံ မုခေ အာသိဉ္စတိ. တံ ကုစ္ဆိံ ပဝိသိတွာ ပက္ကုထိတံ ကရီသံ အာဒါယ အဓောဘာဂေန နိက္ခမတိ၊ ယာဝ ထောကမ္ပိ ကရီသံ အတ္ထိ၊ တာဝ အာဝိလံ ဟုတွာ နိက္ခမတိ၊ သုဒ္ဓေ ဥဒရေ အစ္ဆံ အနာဝိလံ ဟုတွာ နိက္ခမတိ. အထဿ အဝသေသံ ဥဒကံ ပိဋ္ဌိယံ အာသိဉ္စတိ. တံ ကာဠစမ္မံ ဥပ္ပါဋေတွာ ဂစ္ဆတိ. တတော တိဏုက္ကာယ လောမာနိ ဈာပေတွာ တိခိဏေန အသိနာ သီသံ ဆိန္ဒတိ. ပဂ္ဃရဏတံ လောဟိတံ ဘာဇနေန ပဋိဂ္ဂဟေတွာ မံသံ လောဟိတေန မဒ္ဒိတွာ ပစိတွာ ပုတ္တဒါရမဇ္ဈေ နိသိန္နော ခါဒိတွာ သေသံ ဝိက္ကိဏာတိ. တဿ ဣမိနာဝ နိယာမေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တဿ ပဉ္စပဏ္ဏာသ ဝဿာနိ အတိက္ကန္တာနိ. တထာဂတေ ဓုရဝိဟာရေ ဝသန္တေ ဧကဒိဝသမ္ပိ ပုပ္ဖမုဋ္ဌိမတ္တေန ပူဇာ ဝါ ကဋစ္ဆုမတ္တံ ဘိက္ခဒါနံ ဝါ အညံ ဝါ ကိဉ္စိ ပုညံ နာမ နာဟောသိ. အထဿ သရီရေ ရောဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇိ၊ ဇီဝန္တဿေဝ အဝီစိမဟာနိရယသန္တာပေါ ဥပဋ္ဌဟိ. အဝီစိသန္တာပေါ နာမ ယောဇနသတေ ဌတွာ ဩလောကေန္တဿ အက္ခီနံ ဘိဇ္ဇနသမတ္ထော ပရိဠာဟော ဟောတိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ –

‘‘တဿ အယောမယာ ဘူမိ၊ ဇလိတာ တေဇသာယုတာ၊

သမန္တာ ယောဇနသတံ၊ ဖရိတွာ တိဋ္ဌတိ သဗ္ဗဒါ’’တိ. (မ. နိ. ၃.၂၆၇၊ အ. နိ. ၃.၃၆)၊

နာဂသေနတ္ထေရေန ပနဿ ပါကတိကဂ္ဂိသန္တာပတော အဓိမတ္တတာယ အယံ ဥပမာ ဝုတ္တာ – ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကူဋာဂါရမတ္တော ပါသာဏောပိ နေရယိကဂ္ဂိမှိ ပက္ခိတ္တော ခဏေန ဝိလယံ ဂစ္ဆတိ၊ နိဗ္ဗတ္တသတ္တာ ပနေတ္ထ ကမ္မဗလေန မာတုကုစ္ဆိဂတာ ဝိယ န ဝိလီယန္တီ’’တိ (မိ. ပ. ၂.၄.၆). တဿ တသ္မိံ သန္တာပေ ဥပဋ္ဌိတေ ကမ္မသရိက္ခကော အာကာရော ဥပ္ပဇ္ဇိ. ဂေဟမဇ္ဈေယေဝ သူကရရဝံ ရဝိတွာ ဇဏ္ဏုကေဟိ ဝိစရန္တော ပုရတ္ထိမဝတ္ထုမ္ပိ ပစ္ဆိမဝတ္ထုမ္ပိ ဂစ္ဆတိ. အထဿ ဂေဟမာနုသကာ တံ ဒဠှံ ဂဟေတွာ မုခံ ပိဒဟန္တိ. ကမ္မဝိပါကော နာမ န သက္ကာ ကေနစိ ပဋိဗာဟိတုံ. သော ဝိရဝန္တောဝ ဣတော စိတော စ ဝိစရတိ. သမန္တာ သတ္တသု ဃရေသု မနုဿာ နိဒ္ဒံ န လဘန္တိ. မရဏဘယေန တဇ္ဇိတဿ ပန ဗဟိနိက္ခမနံ နိဝါရေတုံ အသက္ကောန္တော သဗ္ဗော ဂေဟဇနော ယထာ အန္တောဌိတော ဗဟိ ဝိစရိတုံ န သက္ကောတိ၊ တထာ ဂေဟဒွါရာနိ ထကေတွာ ဗဟိဂေဟံ ပရိဝါရေတွာ ရက္ခန္တော အစ္ဆတိ. ဣတရော အန္တောဂေဟေယေဝ နိရယသန္တာပေန ဝိရဝန္တော ဣတော စိတော စ ဝိစရတိ. ဧဝံ သတ္တဒိဝသာနိ ဝိစရိတွာ အဋ္ဌမေ ဒိဝသေ ကာလံ ကတွာ အဝီစိမဟာနိရယေ နိဗ္ဗတ္တိ. အဝီစိမဟာနိရယော ဒေဝဒူတသုတ္တေန (မ. နိ. ၃.၂၆၁ အာဒယော၊ အ. နိ. ၃.၃၆) ဝဏ္ဏေတဗ္ဗောတိ.

ဘိက္ခူ တဿ ဃရဒွါရေန ဂစ္ဆန္တာ တံ သဒ္ဒံ သုတွာ၊ ‘‘သူကရသဒ္ဒေါ’’တိ သညိနော ဟုတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သတ္ထု သန္တိကေ နိသိန္နာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဘန္တေ၊ စုန္ဒသူကရိတဿ ဂေဟဒွါရံ ပိဒဟိတွာ သူကရာနံ မာရိယမာနာနံ အဇ္ဇ သတ္တမော ဒိဝသော၊ ဂေဟေ ကာစိ မင်္ဂလကိရိယာ ဘဝိဿတိ မညေ. ဧတ္တကေ နာမ၊ ဘန္တေ၊ သူကရေ မာရေန္တဿ ဧကမ္ပိ မေတ္တစိတ္တံ ဝါ ကာရုညံ ဝါ နတ္ထိ၊ န ဝတ နော ဧဝရူပေါ ကက္ခဠော ဖရုသော သတ္တော ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော’’တိ. သတ္ထာ – ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ သော ဣမေ သတ္တဒိဝသေ သူကရေ မာရေတိ၊ ကမ္မသရိက္ခကံ ပနဿ ဝိပါကံ ဥဒပါဒိ၊ ဇီဝန္တဿေဝ အဝီစိမဟာနိရယသန္တာပေါ ဥပဋ္ဌာသိ. သော တေန သန္တာပေန သတ္တ ဒိဝသာနိ သူကရရဝံ ရဝန္တော အန္တောနိဝေသနေ ဝိစရိတွာ အဇ္ဇ ကာလံ ကတွာ အဝီစိမှိ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ ဝတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဣဓ လောကေ ဧဝံ သောစိတွာ ပုန ဂန္တွာ သောစနဋ္ဌာနေယေဝ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘အာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပမတ္တာ နာမ ဂဟဋ္ဌာ ဝါ ဟောန္တု ပဗ္ဗဇိတာ ဝါ၊ ဥဘယတ္ထ သောစန္တိယေဝါ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

၁၅. ‘‘ဣဓ သောစတိ ပေစ္စ သောစတိ၊

ပါပကာရီ ဥဘယတ္ထ သောစတိ၊

သော သောစတိ သော ဝိဟညတိ၊

ဒိသွာ ကမ္မကိလိဋ္ဌမတ္တနော’’တိ.

တတ္ထ ပါပကာရီတိ နာနပ္ပကာရဿ ပါပကမ္မဿ ကာရကော ပုဂ္ဂလော ‘‘အကတံ ဝတ မေ ကလျာဏံ၊ ကတံ ပါပ’’န္တိ ဧကံသေနေဝ မရဏသမယေ ဣဓ သောစတိ၊ ဣဒမဿ ကမ္မသောစနံ. ဝိပါကံ အနုဘဝန္တော ပန ပေစ္စ သောစတိ. ဣဒမဿ ပရလောကေ ဝိပါကသောစနံ. ဧဝံ သော ဥဘယတ္ထ သောစတိယေဝ. တေနေဝ ကာရဏေန ဇီဝမာနောယေဝ သော စုန္ဒသူကရိကောပိ သောစတိ. ဒိသွာ ကမ္မကိလိဋ္ဌန္တိ အတ္တနော ကိလိဋ္ဌကမ္မံ ပဿိတွာ နာနပ္ပကာရကံ ဝိလပန္တော ဝိဟညတီတိ.

ဂါထာပရိယောသာနေ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ. မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ ဇာတာတိ.

စုန္ဒသူကရိကဝတ္ထု ဒသမံ.