၇. မဟာကောဋ္ဌိကတ္ထေရအပဒါနဝဏ္ဏနာ
သတ္တမာပဒါနေ ပဒုမုတ္တရော နာမ ဇိနောတိအာဒိကံ အာယသ္မတော မဟာကောဋ္ဌိကတ္ထေရဿ အပဒါနံ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယာနိ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဟံသဝတီနဂရေ မဟာဘောဂကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော မာတာပိတူနံ အစ္စယေန ကုဋုမ္ဗံ သဏ္ဌပေတွာ ဃရာဝါသံ ဝသန္တော ဧကဒိဝသံ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ဓမ္မဒေသနာကာလေ ဟံသဝတီနဂရဝါသိနော ဂန္ဓမာလာဒိဟတ္ထေ ယေန ဗုဒ္ဓေါ ယေန ဓမ္မော ယေန သံဃော၊ တန္နိန္နေ တပ္ပေါဏေ တပ္ပဗ္ဘာရေ ဂစ္ဆန္တေ ဒိသွာ တေဟိ သဒ္ဓိံ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ သတ္ထာရံ ဧကံ ဘိက္ခုံ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေန္တံ ဒိသွာ ‘‘အယံ ဣမသ္မိံ သာသနေ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တာနံ အဂ္ဂေါ၊ ယံနူနာဟမ္ပိ ဧကဿ ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ အယံ ဝိယ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တာနံ အဂ္ဂေါ ဘဝေယျ’’န္တိ စိန္တေတွာ သတ္ထု ဒေသနာပရိယောသာနေ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ သွေ မယှံ ဂေဟေ ဘိက္ခံ ဂဏှထာ’’တိ နိမန္တေသိ. သတ္ထာ အဓိဝါသေသိ. သော ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ သကနိဝေသနံ ဂန္တွာ သဗ္ဗရတ္တိံ ဗုဒ္ဓဿ စ ဘိက္ခုသံဃဿ စ နိသဇ္ဇဋ္ဌာနံ ဂန္ဓမာလာဒီဟိ အလင်္ကရိတွာ ခါဒနီယဘောဇနီယံ ပဋိယာဒါပေတွာ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန သကနိဝေသနေ ဘိက္ခုသတသဟဿပရိဝါရံ သတ္ထာရံ ဝိဝိဓယာဂုခဇ္ဇကပရိဝါရံ သသူပဗျဉ္ဇနံ ဂန္ဓသာလိဘောဇနံ ဘောဇာပေတွာ ဘတ္တကိစ္စပရိယောသာနေ စိန္တေသိ – ‘‘မဟန္တံ ခေါ အဟံ ဌာနန္တရံ ပတ္ထေမိ၊ န ပန ယုတ္တံ မယာ ဧကဒိဝသမေဝ ဒါနံ ဒတွာ တံ ဌာနန္တရံ ပတ္ထေတုံ၊ အနုပဋိပါဋိယာ သတ္တာဟံ ဒါနံ ဒတွာ ပတ္ထေဿာမီ’’တိ. သော တေနေဝ နိယာမေန သတ္တာဟံ မဟာဒါနံ ဒတွာ ဘတ္တကိစ္စပရိယောသာနေ ဒုဿကောဋ္ဌာဂါရံ ဝိဝရာပေတွာ ဥတ္တမံ တိစီဝရပ္ပဟောနကံ သုခုမဝတ္ထံ ဗုဒ္ဓဿ ပါဒမူလေ ဌပေတွာ ဘိက္ခုသတသဟဿဿ စ တိစီဝရံ ဒတွာ တထာဂတံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ယော သော ဘိက္ခု တုမှေဟိ ဣတော သတ္တမေ ဒိဝသမတ္ထကေ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတော၊ အဟမ္ပိ သော ဘိက္ခု ဝိယ အနာဂတေ ဥပ္ပဇ္ဇနကဿ ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တာနံ အဂ္ဂေါ ဘဝေယျ’’န္တိ သတ္ထု ပါဒမူလေ နိပဇ္ဇိတွာ ပတ္ထနံ အကာသိ. သတ္ထာ တဿ သမိဇ္ဈနဘာဝံ ဉတွာ ‘‘အနာဂတေ ဣတော ကပ္ပသတသဟဿမတ္ထကေ ဂေါတမော နာမ ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ တဿ သာသနေ တဝ ပတ္ထနာ သမိဇ္ဈိဿတီ’’တိ ဗျာကာသိ. သော တတ္ထ ယာဝတာယုကံ ပုညာနိ ကတွာ တတော စုတော ဒေဝသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတွာ အပရာပရံ ဒေဝမနုဿေသု ပရိဗ္ဘမိ.
ဧဝံ သော ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညဉာဏသမ္ဘာရေ သမ္ဘရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ကောဋ္ဌိကောတိဿ နာမံ အကံသု. ကသ္မာ မာတုယာ ဝါ အယျကပယျကာဒီနံ ဝါ နာမံ အဂ္ဂဟေတွာ ဧဝံ နာမံ ကရိံသူတိ စေ? အတ္တနော ပညဝန္တတာယ ဝေဒင်္ဂေသု သတက္ကပရတက္ကေသု သနိဃဏ္ဍုကေဋုဘေသု သာက္ခရပ္ပဘေဒေသု သကလဗျာကရဏေသု စ ဆေကဘာဝေန စ ဒိဋ္ဌဒိဋ္ဌေ ဇနေ မုခသတ္တီဟိ ကောဋ္ဌေန္တော ပက္ကောဋ္ဌေန္တော ဝိတုဒန္တော ဝိစရတီတိ အနွတ္ထနာမံ ကရိံသူတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သော ဝယပ္ပတ္တော တယော ဝေဒေ ဥဂ္ဂဟေတွာ ဗြာဟ္မဏသိပ္ပေ နိပ္ဖတ္တိံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဥပသမ္ပန္နကာလတော ပဋ္ဌာယ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပတွာ ပဋိသမ္ဘိဒါသု စိဏ္ဏဝသီ ဟုတွာ အဘီတော မဟာထေရေ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တောပိ ဒသဗလံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဋိသမ္ဘိဒါသုယေဝ ပဉှံ ပုစ္ဆိ. ဧဝမယံ ထေရော တတ္ထ ကတာဓိကာရတာယ တတ္ထ စိဏ္ဏဝသီဘာဝေန စ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တာနံ အဂ္ဂေါ ဇာတော. အထ နံ သတ္ထာ မဟာဝေဒလ္လသုတ္တံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိံ ကတွာ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေသိ၊ ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တာနံ ယဒိဒံ မဟာကောဋ္ဌိကော’’တိ (အ. နိ. ၁.၂၀၉၊ ၂၁၈).
၂၂၁. သော အပရေန သမယေန ဝိမုတ္တိသုခံ ပဋိသံဝေဒေန္တော သောမနဿဇာတော အတ္တနော ပုဗ္ဗစရိတာပဒါနံ ပကာသေန္တော ပဒုမုတ္တရော နာမ ဇိနောတိအာဒိမာဟ. တံ သဗ္ဗံ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယတ္တာ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.
ဣတ္ထံ သုဒမာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကောတိ ဧတ္ထ သုဒန္တိ နိဒဿနေ နိပါတော. အာယသ္မာတိ ဂါရဝါဓိဝစနံ၊ ယထာ တံ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနောတိ.
မဟာကောဋ္ဌိကတ္ထေရအပဒါနဝဏ္ဏနာ သမတ္တာ.