၄. ကာဠုဒါယိတ္ထေရအပဒါနဝဏ္ဏနာ

ပဒုမုတ္တရဗုဒ္ဓဿာတိအာဒိကံ အာယသ္မတော ကာဠုဒါယိတ္ထေရဿ အပဒါနံ. အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယာနိ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဟံသဝတီနဂရေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တော သတ္ထု ဓမ္မဒေသနံ သုဏန္တော သတ္ထာရံ ဧကံ ဘိက္ခုံ ကုလပ္ပသာဒကာနံ ဘိက္ခူနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေန္တံ ဒိသွာ တဇ္ဇံ အဘိနီဟာရံ ကတွာ တံ ဌာနန္တရံ ပတ္ထေသိ.

သော ယာဝဇီဝံ ကုသလံ ကတွာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော အမှာကံ ဗောဓိသတ္တဿ မာတုကုစ္ဆိယံ ပဋိသန္ဓိဂ္ဂဟဏဒိဝသေ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံယေဝ အမစ္စဂေဟေ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ၊ ဗောဓိသတ္တေန သဒ္ဓိံ ဧကဒိဝသံယေဝ ဇာတောတိ တံ ဒိဝသံယေဝ နံ ဒုကူလစုမ္ဗဋကေ နိပဇ္ဇာပေတွာ ဗောဓိသတ္တဿ ဥပဋ္ဌာနတ္ထာယ နယိံသု. ဗောဓိသတ္တေန ဟိ သဒ္ဓိံ ဗောဓိရုက္ခော၊ ရာဟုလမာတာ၊ စတ္တာရော နိဓီ၊ အာရောဟနဟတ္ထီ၊ အဿကဏ္ဍကော၊ အာနန္ဒော၊ ဆန္နော၊ ကာဠုဒါယီတိ ဣမေ သတ္တ ဧကဒိဝသေ ဇာတတ္တာ သဟဇာတာ နာမ အဟေသုံ. အထဿ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ သကလနဂရဿ ဥဒဂ္ဂစိတ္တဒိဝသေ ဇာတတ္တာ ဥဒါယိတွေဝ နာမံ အကံသု. ထောကံ ကာဠဓာတုကတ္တာ ပန ကာဠုဒါယီတိ ပညာယိတ္ထ. သော ဗောဓိသတ္တေန သဒ္ဓိံ ကုမာရကီဠံ ကီဠန္တော ဝုဒ္ဓိံ အဂမာသိ.

အပရဘာဂေ လောကနာထေ မဟာဘိနိက္ခမနံ နိက္ခမိတွာ အနုက္ကမေန သဗ္ဗညုတံ ပတွာ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကေ ရာဇဂဟံ ဥပနိဿာယ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တေ သုဒ္ဓေါဒနမဟာရာဇာ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ ပုရိသသဟဿပရိဝါရံ ဧကံ အမစ္စံ ‘‘ပုတ္တံ မေ ဣဓာနေဟီ’’တိ ပေသေသိ. သော ဓမ္မဒေသနာဝေလာယံ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ပရိသပရိယန္တေ ဌိတော ဓမ္မံ သုတွာ သပရိဝါရော အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. အထ နေ သတ္ထာ ‘‘ဧထ၊ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဟတ္ထံ ပသာရေသိ. သဗ္ဗေ တင်္ခဏညေဝ ဣဒ္ဓိမယပတ္တစီဝရဓရာ ဝဿသဋ္ဌိကတ္ထေရာ ဝိယ အဟေသုံ. အရဟတ္တပ္ပတ္တိတော ပဋ္ဌာယ ပန အရိယာ မဇ္ဈတ္တာဝ ဟောန္တိ. တသ္မာ ရညာ ပဟိတသာသနံ ဒသဗလဿ န ကထေသိ. ရာဇာ ‘‘နေဝ ဂတော အာဂစ္ဆတိ၊ န သာသနံ သုယျတီ’’တိ အပရံ အမစ္စံ ပုရိသသဟဿေဟိ ပေသေသိ. တသ္မိမ္ပိ တထာ ပဋိပန္နေ အပရမ္ပိ ပေသေသီတိ ဧဝံ နဝဟိ ပုရိသသဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ နဝ အမစ္စေ ပေသေသိ. သဗ္ဗေ အရဟတ္တံ ပတွာ တုဏှီ အဟေသုံ.

အထ ရာဇာ စိန္တေသိ – ‘‘ဧတ္တကာ ဇနာ မယိ သိနေဟာဘာဝေန ဒသဗလဿ ဣဓာဂမနတ္ထာယ န ကိဉ္စိ ကထယိံသု၊ အယံ ခေါ ဥဒါယိ ဒသဗလေန သမဝယော၊ သဟပံသုကီဠိကော၊ မယိ စ သိနေဟော အတ္ထိ၊ ဣမံ ပေသေဿာမီ’’တိ တံ ပက္ကောသာပေတွာ၊ ‘‘တာတ၊ တွံ ပုရိသသဟဿပရိဝါရော ရာဇဂဟံ ဂန္တွာ ဒသဗလံ ဣဓာနေဟီ’’တိ ဝတွာ ပေသေသိ. သော ပန ဂစ္ဆန္တော ‘‘သစာဟံ၊ ဒေဝ၊ ပဗ္ဗဇိတုံ လဘိဿာမိ၊ ဧဝါဟံ ဘဂဝန္တံ ဣဓာနေဿာမီ’’တိ ဝတွာ ‘‘ယံ ကိဉ္စိ ကတွာ မမ ပုတ္တံ ဒဿေဟီ’’တိ ဝုတ္တော ရာဇဂဟံ ဂန္တွာ သတ္ထု ဓမ္မဒေသနဝေလာယံ ပရိသပရိယန္တေ ဌိတော ဓမ္မံ သုတွာ သပရိဝါရော အရဟတ္တံ ပတွာ ဧဟိဘိက္ခုဘာဝေ ပတိဋ္ဌာသိ. အရဟတ္တံ ပန ပတွာ ‘‘န တာဝါယံ ဒသဗလဿ ကုလနဂရံ ဂန္တုံ ကာလော၊ ဝသန္တေ ပန ဥပဂတေ ပုပ္ဖိတေ ဝနသဏ္ဍေ ဟရိတတိဏသဉ္ဆန္နာယ ဘူမိယာ ဂမနကာလော ဘဝိဿတီ’’တိ ကာလံ ပဋိမာနေန္တော ဝသန္တေ သမ္ပတ္တေ သတ္ထု ကုလနဂရံ ဂန္တုံ ဂမနမဂ္ဂဝဏ္ဏံ သံဝဏ္ဏေန္တော –

‘‘အင်္ဂါရိနော ဒါနိ ဒုမာ ဘဒန္တေ၊ ဖလေသိနော ဆဒနံ ဝိပ္ပဟာယ၊

တေ အစ္စိမန္တောဝ ပဘာသယန္တိ၊ သမယော မဟာဝီရ ဘာဂီ ရထာနံ.

‘‘ဒုမာနိ ဖုလ္လာနိ မနောရမာနိ၊ သမန္တတော သဗ္ဗဒိသာ ပဝန္တိ၊

ပတ္တံ ပဟာယ ဖလမာသသာနာ၊ ကာလော ဣတော ပက္ကမနာယ ဝီရ.

‘‘နေဝါတိသီတံ န ပနာတိဥဏှံ၊ သုခါ ဥတု အဒ္ဓနိယာ ဘဒန္တေ၊

ပဿန္တု တံ သာကိယာ ကောဠိယာ စ၊ ပစ္ဆာမုခံ ရောဟိနိယံ တရန္တံ.

‘‘အာသာယ ကသတေ ခေတ္တံ၊ ဗီဇံ အာသာယ ဝပ္ပတိ၊

အာသာယ ဝါဏိဇာ ယန္တိ၊ သမုဒ္ဒံ ဓနဟာရကာ၊

ယာယ အာသာယ တိဋ္ဌာမိ၊ သာ မေ အာသာ သမိဇ္ဈတု. (ထေရဂါ. ၅၂၇-၅၃၀)၊

‘‘နာတိသီတံ နာတိဥဏှံ၊ နာတိဒုဗ္ဘိက္ခဆာတကံ၊

သဒ္ဒလာ ဟရိတာ ဘူမိ၊ ဧသ ကာလော မဟာမုနိ. (အ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁.၂၂၅)၊

‘‘ပုနပ္ပုနဉ္စေဝ ဝပန္တိ ဗီဇံ၊ ပုနပ္ပုနံ ဝဿတိ ဒေဝရာဇာ၊

ပုနပ္ပုနံ ခေတ္တံ ကသန္တိ ကဿကာ၊ ပုနပ္ပုနံ ဓညမုပေတိ ရဋ္ဌံ.

‘‘ပုနပ္ပုနံ ယာစနကာ စရန္တိ၊ ပုနပ္ပုနံ ဒါနပ္ပတီ ဒဒန္တိ၊

ပုနပ္ပုနံ ဒါနပ္ပတီ ဒဒိတွာ၊ ပုနပ္ပုနံ သဂ္ဂမုပေန္တိ ဌာနံ.

‘‘ဝီရော ဟဝေ သတ္တယုဂံ ပုနေတိ၊ ယသ္မိံ ကုလေ ဇာယတိ ဘူရိပညော၊

မညာမဟံ သက္ကတိ ဒေဝဒေဝေါ၊ တယာ ဟိ ဇာတော မုနိ သစ္စနာမော.

‘‘သုဒ္ဓေါဒနော နာမ ပိတာ မဟေသိနော၊ ဗုဒ္ဓဿ မာတာ ပန မာယနာမာ၊

ယာ ဗောဓိသတ္တံ ပရိဟရိယ ကုစ္ဆိနာ၊ ကာယဿ ဘေဒါ တိဒိဝမှိ မောဒတိ.

‘‘သာ ဂေါတမီ ကာလကတာ ဣတော စုတာ၊ ဒိဗ္ဗေဟိ ကာမေဟိ သမင်္ဂိဘူတာ၊

သာ မောဒတိ ကာမဂုဏေဟိ ပဉ္စဟိ၊ ပရိဝါရိတာ ဒေဝဂဏေဟိ တေဟီ’’တိ. (ထေရဂါ. ၅၃၁-၅၃၅)၊

ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ. တတ္ထ အင်္ဂါရိနောတိ အင်္ဂါရာနိ ဝိယာတိ အင်္ဂါရာနိ. အင်္ဂါရာနိ ရတ္တပဝါဠဝဏ္ဏာနိ ရုက္ခာနံ ပုပ္ဖဖလာနိ၊ တာနိ ဧတေသံ သန္တီတိ အင်္ဂါရိနော၊ အဘိလောဟိတကုသုမကိသလယေဟိ အင်္ဂါရဝုဋ္ဌိသမ္ပရိကိဏ္ဏာ ဝိယာတိ အတ္ထော. ဒါနီတိ ဣမသ္မိံ ကာလေ. ဒုမာတိ ရုက္ခာ. ဘဒန္တေတိ ဘဒ္ဒံ အန္တေ ဧတဿာတိ၊ ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ ဧကဿ ဒ-ကာရဿ လောပံ ကတွာ ဝုစ္စတိ. ဂုဏဝိသေသယုတ္တော၊ ဂုဏဝိသေသယုတ္တာနဉ္စ အဂ္ဂဘူတော သတ္ထာ. တသ္မာ၊ ဘဒန္တေတိ သတ္ထု အာလပနမေဝ၊ ပစ္စတ္တဝစနဉ္စေတံ ဧကာရန္တံ ‘‘သုဂတေ ပဋိကမ္မေ သုခေ ဒုက္ခေ ဇီဝေ’’တိအာဒီသု ဝိယ. ဣဓ ပန သမ္ဗောဓနဋ္ဌေ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တေန ဝုတ္တံ၊ ‘‘ဘဒန္တေတိ အာလပန’’န္တိ. ‘‘ဘဒ္ဒသဒ္ဒေန သမာနတ္ထံ ပဒန္တရမေက’’န္တိ ကေစိ. ဖလာနိ ဧသန္တီတိ ဖလေသိနော. အစေတနေပိ ဟိ သစေတနကိရိယံ အာဟ. ဧဝံ ထေရေန ယာစိတော ဘဂဝါ တတ္ထ ဂမနေ ဗဟူနံ ဝိသေသာဓိဂမနံ ဒိသွာ ဝီသတိသဟဿခီဏာသဝပရိဝုတော ရာဇဂဟတော အတုရိတစာရိကာဝသေန ကပိလဝတ္ထုဂါမိမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိ. ထေရော ဣဒ္ဓိယာ ကပိလဝတ္ထုံ ဂန္တွာ ရညော ပုရတော အာကာသေ ဌိတောဝ အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗဝေသံ ဒိသွာ ရညာ ‘‘ကောသိ တွ’’န္တိ ပုစ္ဆိတော ‘‘အမစ္စပုတ္တံ တယာ ဘဂဝတော သန္တိကံ ပေသိတံ မံ န ဇာနာသိ၊ တွံ ဧဝံ ပန ဇာနာဟီ’’တိ ဒဿေန္တော –

‘‘ဗုဒ္ဓဿ ပုတ္တောမှိ အသယှသာဟိနော၊ အင်္ဂီရသဿပ္ပဋိမဿ တာဒိနော၊

ပိတုပိတာ မယှံ တုဝံသိ သက္က၊ ဓမ္မေန မေ ဂေါတမ အယျကောသီ’’တိ. (ထေရဂါ. ၅၃၆) –

ဂါထမာဟ.

တတ္ထ ဗုဒ္ဓဿ ပုတ္တောမှီတိ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓဿ ဩရဿ ပုတ္တော အမှိ. အသယှသာဟိနောတိ အဘိသမ္ဗောဓိတော ပုဗ္ဗေ ဌပေတွာ မဟာဗောဓိသတ္တံ အညေဟိ သဟိတုံ ဝဟိတုံ အသက္ကုဏေယျတ္တာ အသယှဿ သကလဿ ဗောဓိသမ္ဘာရဿ မဟာကာရုဏိကာဓိကာရဿ စ သဟနတော ဝဟနတော၊ တတော ပရမ္ပိ အညေဟိ သဟိတုံ အဘိဘဝိတုံ အသက္ကုဏေယျတ္တာ အသယှာနံ ပဉ္စန္နံ မာရာနံ သဟနတော အဘိဘဝနတော၊ အာသယာနုသယစရိတာဓိမုတ္တိအာဒိဝိဘာဂါဝဗောဓနေန ယထာရဟံ ဝေနေယျာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသမ္ပရာယိကပရမတ္ထေဟိ အနုသာသနီသင်္ခါတဿ အညေဟိ အသယှဿ ဗုဒ္ဓကိစ္စဿ သဟနတော၊ တတ္ထ ဝါ သာဓုကာရိဘာဝတော အသယှသာဟိနော. အင်္ဂီရသဿာတိ အင်္ဂီကတသီလာဒိသမ္ပတ္တိကဿ. အင်္ဂမင်္ဂေဟိ နိစ္ဆရဏကဩဘာသဿာတိ အပရေ. ကေစိ ပန ‘‘အင်္ဂီရသော၊ သိဒ္ဓတ္ထောတိ ဒွေ နာမာနိ ပိတရာယေဝ ဂဟိတာနီ’’တိ ဝဒန္တိ. အပ္ပဋိမဿာတိ အနူပမဿ. ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌေသု တာဒိလက္ခဏပ္ပတ္တိယာ တာဒိနော. ပိတုပိတာ မယှံ တုဝံသီတိ အရိယဇာတိဝသေန မယှံ ပိတု သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ လောကဝေါဟာရေန တွံ ပိတာ အသိ. သက္ကာတိ ဇာတိဝသေန ရာဇာနံ အာလပတိ. ဓမ္မေနာတိ သဘာဝေန အရိယဇာတိ လောကိယဇာတီတိ ဒွိန္နံ ဇာတီနံ သဘာဝသမောဓာနေန. ဂေါတမာတိ ရာဇာနံ ဂေါတ္တေန အာလပတိ. အယျကောသီတိ ပိတာမဟော အသိ. ဧတ္ထ စ ‘‘ဗုဒ္ဓဿ ပုတ္တောမှီ’’တိအာဒိံ ဝဒန္တော ထေရော အညံ ဗျာကာသိ.

ဧဝံ ပန အတ္တာနံ ဇာနာပေတွာ ဟဋ္ဌတုဋ္ဌေန ရညာ မဟာရဟေ ပလ္လင်္ကေ နိသီဒါပေတွာ အတ္တနော ပဋိယာဒိတဿ နာနဂ္ဂရသဘောဇနဿ ပတ္တံ ပူရေတွာ ဒိန္နေ ဂမနာကာရံ ဒဿေသိ. ‘‘ကသ္မာ၊ ဘန္တေ၊ ဂန္တုကာမတ္ထ၊ ဘုဉ္ဇထာ’’တိ စ ဝုတ္တေ၊ ‘‘သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဘုဉ္ဇိဿာမီ’’တိ. ‘‘ကဟံ ပန သတ္ထာ’’တိ? ‘‘ဝီသတိသဟဿဘိက္ခုပရိဝါရော တုမှာကံ ဒဿနတ္ထာယ မဂ္ဂံ ပဋိပန္နော’’တိ. ‘‘တုမှေ ဣမံ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇထ၊ အညံ ဘဂဝတော ဟရိဿထ. ယာဝ စ မမ ပုတ္တော ဣမံ နဂရံ သမ္ပာပုဏာတိ၊ တာဝဿ ဣတော ပိဏ္ဍပါတံ ဟရထာ’’တိ ဝုတ္တေ ထေရော ဘတ္တကိစ္စံ ကတွာ ရညော ပရိသာယ စ ဓမ္မံ ကထေတွာ သတ္ထု အာဂမနတော ပုရေတရမေဝ သကလရာဇနိဝေသနံ ရတနတ္တယေ အဘိပ္ပသန္နံ ကရောန္တော သဗ္ဗေသံ ပဿန္တာနံယေဝ သတ္ထု အာဟရိတဗ္ဗဘတ္တပုဏ္ဏံ ပတ္တံ အာကာသေ ဝိဿဇ္ဇေတွာ သယမ္ပိ ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ ပိဏ္ဍပါတံ ဥပနာမေတွာ သတ္ထု ဟတ္ထေ ဌပေသိ. သတ္ထာ တံ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇိ. ဧဝံ သဋ္ဌိယောဇနမဂ္ဂေ ဒိဝသေ ဒိဝသေ ယောဇနံ ဂစ္ဆန္တဿ ဘဂဝတော ရာဇဂေဟတောယေဝ ပိဏ္ဍပါတံ အာဟရိတွာ အဒါသိ. အထ နံ ဘဂဝါ ‘‘အယံ မယှံ ပိတုနော သကလနိဝေသနံ ပသာဒေတီ’’တိ ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မမ သာဝကာနံ ကုလပ္ပသာဒကာနံ ဘိက္ခူနံ ယဒိဒံ ကာဠုဒါယီ’’တိ (အ. နိ. ၁.၂၁၉၊ ၂၂၅) ကုလပ္ပသာဒကာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေသိ.

၄၈-၉. ဧဝံ သော ကတပုညသမ္ဘာရာနုရူပေန အရဟတ္တံ ပတွာ ပတ္တဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနော အတ္တနော ပုဗ္ဗကမ္မံ သရိတွာ သောမနဿဝသေန ပုဗ္ဗစရိတာပဒါနံ ပကာသေန္တော ပဒုမုတ္တရဿ ဗုဒ္ဓဿာတိအာဒိမာဟ. အဒ္ဓါနံ ပဋိပန္နဿာတိ အပရရဋ္ဌံ ဂမနတ္ထာယ ဒူရမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇန္တဿ. စရတော စာရိကံ တဒါတိ အန္တောမဏ္ဍလံ မဇ္ဈေမဏ္ဍလံ ဗဟိမဏ္ဍလန္တိ တီဏိ မဏ္ဍလာနိ တဒါ စာရိကံ စရတော စရန္တဿ ပဒုမုတ္တရဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော သုဖုလ္လံ သုဋ္ဌု ဖုလ္လံ ပဗောဓိတံ ဂယှ ဂဟေတွာ န ကေဝလမေဝ ပဒုမံ၊ ဥပ္ပလဉ္စ မလ္လိကံ ဝိကသိတံ အဟံ ဂယှ ဥဘောဟိ ဟတ္ထေဟိ ဂဟေတွာ ပူရေသိန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ပရမန္နံ ဂဟေတွာနာတိ ပရမံ ဥတ္တမံ သေဋ္ဌံ မဓုရံ သဗ္ဗသုပက္ကံ သာလိဩဒနံ ဂဟေတွာ သတ္ထုနော အဒါသိံ ဘောဇေသိန္တိ အတ္ထော.

၉၇. သကျာနံ နန္ဒိဇနနောတိ သကျရာဇကုလာနံ ဘဂဝတော ဉာတီနံ အာရောဟပရိဏာဟရူပယောဗ္ဗနဝစနာလပနသမ္ပတ္တိယာ နန္ဒံ တုဋ္ဌိံ ဇနေန္တော ဥပ္ပါဒေန္တော. ဉာတိဗန္ဓု ဘဝိဿတီတိ ဉာတော ပါကဋော ဗန္ဓု ဘဝိဿတိ. သေသံ သုဝိညေယျမေဝါတိ.

ကာဠုဒါယိတ္ထေရအပဒါနဝဏ္ဏနာ သမတ္တာ.