၁. သုဘူတိတ္ထေရအပဒါနဝဏ္ဏနာ

ဟိမဝန္တဿာဝိဒူရေတိအာဒိကံ အာယသ္မတော သုဘူတိတ္ထေရဿ အပဒါနံ. အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယာနိ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော ဣတော ကပ္ပသတသဟဿမတ္ထကေ အနုပ္ပန္နေယေဝ ပဒုမုတ္တရေ ဘဂဝတိ လောကနာထေ ဟံသဝတီနဂရေ အညတရဿ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလဿ ဧကပုတ္တကော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ၊ တဿ နန္ဒမာဏဝေါတိ နာမံ အကံသု. သော ဝယပ္ပတ္တော တယော ဝေဒေ ဥဂ္ဂဏှိတွာ တတ္ထ သာရံ အပဿန္တော အတ္တနော ပရိဝါရဘူတေဟိ စတုစတ္တာလီသာယ မာဏဝသဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ ပဗ္ဗတပါဒေ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော ပဉ္စာဘိညာယော စ နိဗ္ဗတ္တေသိ. အန္တေဝါသိကာနမ္ပိ ကမ္မဋ္ဌာနံ အာစိက္ခိ. တေပိ နစိရဿေဝ ဈာနလာဘိနော အဟေသုံ.

တေန စ သမယေန ပဒုမုတ္တရော ဘဂဝါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ဟံသဝတီနဂရံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရန္တော ဧကဒိဝသံ ပစ္စူသသမယေ လောကံ ဝေါလောကေန္တော နန္ဒတာပသဿ အန္တေဝါသိကဇဋိလာနံ အရဟတ္တူပနိဿယံ၊ နန္ဒတာပသဿ စ ဒွီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ သာဝကဋ္ဌာနန္တရဿ ပတ္ထနံ ဒိသွာ ပါတောဝ သရီရပဋိဇဂ္ဂနံ ကတွာ ပုဗ္ဗဏှသမယေ ပတ္တစီဝရမာဒါယ အညံ ကဉ္စိ အနာမန္တေတွာ သီဟော ဝိယ ဧကစရော နန္ဒတာပသဿ အန္တေဝါသိကေသု ဖလာဖလတ္ထာယ ဂတေသု ‘‘ဗုဒ္ဓဘာဝံ မေ ဇာနာတူ’’တိ ပဿန္တဿေဝ နန္ဒတာပသဿ အာကာသတော ဩတရိတွာ ပထဝိယံ ပတိဋ္ဌာသိ. နန္ဒတာပသော ဗုဒ္ဓါနုဘာဝဉ္စေဝ လက္ခဏပါရိပူရိဉ္စ ဒိသွာ လက္ခဏမန္တေ သမ္မသိတွာ ‘‘ဣမေဟိ လက္ခဏေဟိ သမန္နာဂတော နာမ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသန္တော ရာဇာ ဟောတိ စက္ကဝတ္တီ၊ ပဗ္ဗဇန္တော လောကေ ဝိဝဋစ္ဆေဒေါ သဗ္ဗညူ ဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ အယံ ပုရိသာဇာနီယော နိဿံသယံ ဗုဒ္ဓေါ’’တိ ဉတွာ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကတွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ အာသနံ ပညာပေတွာ အဒါသိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. နန္ဒတာပသောပိ အတ္တနော အနုစ္ဆဝိကံ အာသနံ ဂဟေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. တသ္မိံ သမယေ စတုစတ္တာလီသသဟဿဇဋိလာ ပဏီတပဏီတာနိ ဩဇဝန္တာနိ ဖလာဖလာနိ ဂဟေတွာ အာစရိယဿ သန္တိကံ သမ္ပတ္တာ ဗုဒ္ဓါနဉ္စေဝ အာစရိယဿ စ နိသိန္နာကာရံ ဩလောကေတွာ အာဟံသု – ‘‘အာစရိယ၊ မယံ ‘ဣမသ္မိံ လောကေ တုမှေဟိ မဟန္တတရော နတ္ထီ’တိ ဝိစရာမ၊ အယံ ပန ပုရိသော တုမှေဟိ မဟန္တတရော မညေ’’တိ. နန္ဒတာပသော – ‘‘တာတာ၊ ကိံ ဝဒေထ၊ တုမှေ သာသပေန သဒ္ဓိံ အဋ္ဌသဋ္ဌိယောဇနသတသဟဿုဗ္ဗေဓံ သိနေရုံ ဥပမေတုံ ဣစ္ဆထ၊ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓေန သဒ္ဓိံ မာ မံ ဥပမိတ္ထာ’’တိ အာဟ. အထ တေ တာပသာ – ‘‘သစေ အယံ ဩရကော အဘဝိဿ၊ န အမှာကံ အာစရိယော ဧဝံ ဥပမံ အာဟရေယျ. ယာဝ မဟာဝတာယံ ပုရိသာဇာနီယော’’တိ ပါဒေသု နိပတိတွာ သိရသာ ဝန္ဒိံသု. အထ တေ အာစရိယော အာဟ – ‘‘တာတာ၊ အမှာကံ ဗုဒ္ဓါနံ အနုစ္ဆဝိကော ဒေယျဓမ္မော နတ္ထိ၊ ဘဂဝါ စ ဘိက္ခာစာရဝေလာယံ ဣဓာဂတော၊ တသ္မာ မယံ ယထာဗလံ ဒေယျဓမ္မံ ဒဿာမ၊ တုမှေဟိ ယံ ယံ ပဏီတံ ဖလာဖလံ အာဘတံ၊ တံ တံ အာဟရထာ’’တိ အာဟရာပေတွာ သဟတ္ထေနေဝ ဓောဝိတွာ သယံ တထာဂတဿ ပတ္တေ ပတိဋ္ဌာပေသိ. သတ္ထာရာ ဖလာဖလေ ပဋိဂ္ဂဟိတမတ္တေ ဒေဝတာ ဒိဗ္ဗောဇံ ပက္ခိပိံသု. တာပသော ဥဒကမ္ပိ သယမေဝ ပရိဿာဝေတွာ အဒါသိ. တတော ဘောဇနကိစ္စံ နိဋ္ဌာပေတွာ နိသိန္နေ သတ္ထရိ သဗ္ဗေ အန္တေဝါသိကေ ပက္ကောသိတွာ သတ္ထု သန္တိကေ သာရဏီယံ ကထံ ကထေန္တော နိသီဒိ. သတ္ထာ ‘‘ဘိက္ခုသံဃော အာဂစ္ဆတူ’’တိ စိန္တေသိ. သတ္ထု စိတ္တံ ဉတွာ သတသဟဿမတ္တာ ခီဏာသဝါ အာဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ အဋ္ဌံသု.

အထ နန္ဒတာပသော အန္တေဝါသိကေ အာမန္တေသိ – ‘‘တာတာ၊ ဗုဒ္ဓါနံ နိသိန္နာသနမ္ပိ နီစံ၊ သမဏသတသဟဿဿပိ အာသနံ နတ္ထိ. တုမှေဟိ အဇ္ဇ ဥဠာရံ ဘဂဝတော ဘိက္ခုသံဃဿ စ သက္ကာရံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ပဗ္ဗတပါဒတော ဝဏ္ဏဂန္ဓသမ္ပန္နာနိ ပုပ္ဖါနိ အာဟရထာ’’တိ အာဟ. အစိန္တေယျတ္တာ ဣဒ္ဓိဝိသယဿ တေ မုဟုတ္တေနေဝ ဝဏ္ဏဂန္ဓရသသမ္ပန္နာနိ ပုပ္ဖါနိ အာဟရိတွာ ဗုဒ္ဓါနံ ယောဇနပ္ပမာဏံ ပုပ္ဖါသနံ ပညာပေသုံ. အဂ္ဂသာဝကာနံ တိဂါဝုတံ၊ သေသဘိက္ခူနံ အဍ္ဎယောဇနာဒိဘေဒံ၊ သံဃနဝကဿ ဥသဘမတ္တံ ပညာပေသုံ. ဧဝံ ပညတ္တေသု အာသနေသု နန္ဒတာပသော တထာဂတဿ ပုရတော အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ ဌိတော၊ ‘‘ဘန္တေ၊ အမှာကံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ ဣမံ ပုပ္ဖါသနံ အာရုယှ နိသီဒထာ’’တိ အာဟ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပုပ္ဖါသနေ. ဧဝံ နိသိန္နေ သတ္ထရိ သတ္ထု အာကာရံ ဉတွာ ဘိက္ခူ အတ္တနော အတ္တနော ပတ္တာသနေ နိသီဒိံသု. နန္ဒတာပသော မဟန္တံ ပုပ္ဖစ္ဆတ္တံ ဂဟေတွာ တထာဂတဿ မတ္ထကေ ဓာရေန္တော အဋ္ဌာသိ. သတ္ထာ ‘‘တာပသာနံ အယံ သက္ကာရော မဟပ္ဖလော ဟောတူ’’တိ နိရောဓသမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိ. သတ္ထု သမာပန္နဘာဝံ ဉတွာ ဘိက္ခူပိ သမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိံသု. တထာဂတေ သတ္တာဟံ နိရောဓံ သမာပဇ္ဇိတွာ နိသိန္နေ အန္တေဝါသိကာ ဘိက္ခာစာရကာလေ သမ္ပတ္တေ ဝနမူလဖလာဖလံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ သေသကာလေ ဗုဒ္ဓါနံ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ အဋ္ဌံသု. နန္ဒတာပသော ပန ဘိက္ခာစာရမ္ပိ အဂန္တွာ ပုပ္ဖစ္ဆတ္တံ ဓာရေန္တောယေဝ သတ္တာဟံ ပီတိသုခေနေဝ ဝီတိနာမေသိ.

သတ္ထာ နိရောဓတော ဝုဋ္ဌာယ အရဏဝိဟာရိအင်္ဂေန ဒက္ခိဏေယျင်္ဂေန စာတိ ဒွီဟိ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ဧကံ သာဝကံ ‘‘ဣသိဂဏဿ ပုပ္ဖါသနာနုမောဒနံ ကရောဟီ’’တိ အာဏာပေသိ. သော စက္ကဝတ္တိရညော သန္တိကာ ပဋိလဒ္ဓမဟာလာဘော မဟာယောဓော ဝိယ တုဋ္ဌမာနသော အတ္တနော ဝိသယေ ဌတွာ တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ သမ္မသိတွာ အနုမောဒနမကာသိ. တဿ ဒေသနာဝသာနေ သတ္ထာ သယံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. သတ္ထု ဒေသနာဝသာနေ သဗ္ဗေပိ စတုစတ္တာလီသသဟဿတာပသာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု. သတ္ထာ – ‘‘ဧထ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဟတ္ထံ ပသာရေသိ. တေသံ တာဝဒေဝ ကေသမဿူ အန္တရဓာယိံသု. အဋ္ဌ ပရိက္ခာရာ သရီရေ ပဋိမုက္ကာဝ အဟေသုံ. တေ သဋ္ဌိဝဿိကတ္ထေရာ ဝိယ သတ္ထာရံ ပရိဝါရယိံသု. နန္ဒတာပသော ပန ဝိက္ခိတ္တစိတ္တတာယ ဝိသေသံ နာဓိဂဉ္ဆိ. တဿ ကိရ အရဏဝိဟာရိတ္ထေရဿ ဓမ္မံ သောတုံ အာရဒ္ဓကာလတော ပဋ္ဌာယ – ‘‘အဟော ဝတာဟမ္ပိ အနာဂတေ ဧကဿ ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ဣမိနာ သာဝကေန လဒ္ဓဂုဏံ လဘေယျ’’န္တိ စိတ္တံ ဥဒပါဒိ. သော တေန ဝိတက္ကေန မဂ္ဂဖလပဋိဝေဓံ ကာတုံ နာသက္ခိ. တထာဂတံ ပန ဝန္ဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ သမ္မုခေ ဌိတော ဧဝမာဟ – ‘‘ဘန္တေ၊ ယေန ဘိက္ခုနာ ဣသိဂဏဿ ပုပ္ဖါသနာနုမောဒနာ ကတာ၊ ကော နာမာယံ တုမှာကံ သာသနေ’’တိ? ‘‘အရဏဝိဟာရိအင်္ဂေန စ ဒက္ခိဏေယျင်္ဂေန စ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနံ ပတ္တော ဧသော ဘိက္ခူ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ၊ ယွာယံ မယာ သတ္တာဟံ ပုပ္ဖစ္ဆတ္တံ ဓာရေန္တေန သက္ကာရော ကတော၊ တေန အဓိကာရေန အညံ သမ္ပတ္တိံ န ပတ္ထေမိ၊ အနာဂတေ ပန ဧကဿ ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ အယံ ထေရော ဝိယ ဒွီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော သာဝကော ဘဝေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ အကာသိ.

သတ္ထာ ‘‘သမိဇ္ဈိဿတိ နု ခေါ ဣမဿ တာပသဿ ပတ္ထနာ’’တိ အနာဂတံသဉာဏံ ပေသေတွာ ဩလောကေန္တော ကပ္ပသတသဟဿံ အတိက္ကမိတွာ သမိဇ္ဈနကဘာဝံ ဒိသွာ၊ ‘‘တာပသ၊ န တေ အယံ ပတ္ထနာ မောဃံ ဘဝိဿတိ၊ အနာဂတေ ကပ္ပသတသဟဿံ အတိက္ကမိတွာ ဂေါတမော နာမ ဗုဒ္ဓေါ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ တဿ သန္တိကေ သမိဇ္ဈိဿတီ’’တိ ဓမ္မကထံ ကထေတွာ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော အာကာသံ ပက္ခန္ဒိ. နန္ဒတာပသော ယာဝ စက္ခုပထံ န သမတိက္ကမတိ၊ တာဝ သတ္ထု ဘိက္ခုသံဃဿ စ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ အဋ္ဌာသိ. သော အပရဘာဂေ ကာလေန ကာလံ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဓမ္မံ သုဏိတွာ အပရိဟီနဇ္ဈာနောဝ ကာလံ ကတွာ ဗြဟ္မလောကေ နိဗ္ဗတ္တော. တတော ပန စုတော အပရာနိပိ ပဉ္စ ဇာတိသတာနိ ပဗ္ဗဇိတွာ အာရညကောဝ အဟောသိ၊ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေပိ ပဗ္ဗဇိတွာ အာရညကော ဟုတွာ ဂတပစ္စာဂတဝတ္တံ ပူရေသိ. ဧတံ ကိရ ဝတ္တံ အပရိပူရေတွာ မဟာသာဝကဘာဝံ ပါပုဏန္တာ နာမ နတ္ထိ၊ ဂတပစ္စာဂတဝတ္တံ ပန အာဂမဋ္ဌကထာသု ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သော ဝီသတိဝဿသဟဿာနိ ဂတပစ္စာဂတဝတ္တံ ပူရေတွာ ကာလံ ကတွာ တာဝတိံသဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိ.

ဧဝံ သော တာဝတိံသဘဝနေ အပရာပရံ ဥပ္ပဇ္ဇနဝသေန ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတွာ တတော စုတော မနုဿလောကေ အနေကသတက္ခတ္တုံ စက္ကဝတ္တိရာဇာ ပဒေသရာဇာ စ ဟုတွာ ဥဠာရံ မနုဿသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတွာ အမှာကံ ဘဂဝတော ဥပ္ပန္နကာလေ သာဝတ္ထိယံ သုမနသေဋ္ဌိဿ ဂေဟေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ ကနိဋ္ဌော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. သုဘူတီတိဿ နာမံ အဟောသိ.

တေန စ သမယေန အမှာကံ ဘဂဝါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကော အနုပုဗ္ဗေန ရာဇဂဟံ ဂန္တွာ တတ္ထ ဝေဠုဝနပဋိဂ္ဂဟဏာဒိနာ လောကာနုဂ္ဂဟံ ကရောန္တော ရာဇဂဟံ ဥပနိဿာယ သီတဝနေ ဝိဟာသိ. တဒါ အနာထပိဏ္ဍိကော သေဋ္ဌိ သာဝတ္ထိယံ ဥဋ္ဌာနကံ ဘဏ္ဍံ ဂဟေတွာ အတ္တနော သဟာယဿ ရာဇဂဟသေဋ္ဌိနော ဂေဟံ ဂန္တွာ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒံ သုတွာ သတ္ထာရံ သီတဝနေ ဝိဟရန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဌမဒဿနေနေဝ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာယ သတ္ထာရံ သာဝတ္ထိံ အာဂမနတ္ထာယ ယာစိတွာ တတော ပဉ္စစတ္တာလီသယောဇနေ မဂ္ဂေ ယောဇနေ ယောဇနေ သတသဟဿပရိစ္စာဂေန ဝိဟာရေ ပတိဋ္ဌာပေတွာ သာဝတ္ထိယံ အဋ္ဌကရီသပ္ပမာဏံ ဇေတဿ ကုမာရဿ ဥယျာနဘူမိံ ကောဋိသန္ထာရေန ကိဏိတွာ တတ္ထ ဘဂဝတော ဝိဟာရံ ကာရေတွာ အဒါသိ. ဝိဟာရမဟဒိဝသေ အယံ သုဘူတိကုဋုမ္ဗိကော အနာထပိဏ္ဍိကသေဋ္ဌိနာ သဒ္ဓိံ ဂန္တွာ ဓမ္မံ သုဏန္တော သဒ္ဓံ ပဋိလဘိတွာ ပဗ္ဗဇိ. သော ဥပသမ္ပန္နော ဒွေ မာတိကာ ပဂုဏာ ကတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထာပေတွာ အရညေ သမဏဓမ္မံ ကရောန္တော မေတ္တာဈာနံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ တံ ပါဒကံ ကတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ.

သော ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ယသ္မာ သတ္ထာရာ ဒေသိတနိယာမေန အနောဒိဿကံ ကတွာ ဒေသေတိ၊ တသ္မာ အရဏဝိဟာရီနံ အဂ္ဂေါ နာမ ဇာတော. ယသ္မာ စ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော ဃရေ ဃရေ မေတ္တာဈာနံ သမာပဇ္ဇိတွာ ဝုဋ္ဌာယ ဘိက္ခံ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ ‘‘ဧဝံ ဒါယကာနံ မဟပ္ဖလံ ဘဝိဿတီ’’တိ၊ တသ္မာ ဒက္ခိဏေယျာနံ အဂ္ဂေါ နာမ ဇာတော. တေန နံ ဘဂဝါ ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ အရဏဝိဟာရီနံ ဒက္ခိဏေယျာနဉ္စ ယဒိဒံ သုဘူတီ’’တိ (အ. နိ. ၁.၁၉၈၊ ၂၀၁) ဒွယင်္ဂသမန္နာဂတေ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေသိ. ဧဝမယံ မဟာထေရော အတ္တနာ ပူရိတပါရမီနံ ဖလဿ မတ္ထကံ အရဟတ္တံ ပတွာ လောကေ အဘိညာတော အဘိလက္ခိတော ဟုတွာ ဗဟုဇနဟိတာယ ဇနပဒစာရိကံ စရန္တော အနုပုဗ္ဗေန ရာဇဂဟံ အဂမာသိ.

ရာဇာ ဗိမ္ဗိသာရော ထေရဿ အာဂမနံ သုတွာ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ‘‘ဣဓေဝ၊ ဘန္တေ၊ ဝသထ၊ ဝသနဋ္ဌာနံ ဝေါ ကရိဿာမီ’’တိ ဝတွာ ပက္ကန္တော ဝိဿရိ. ထေရော သေနာသနံ အလဘန္တော အဗ္ဘောကာသေ ဝီတိနာမေသိ. ထေရဿာနုဘာဝေန ဒေဝေါ န ဝဿတိ. မနုဿာ အဝုဋ္ဌိတာယ ဥပဒ္ဒုတာ ရညော နိဝေသနဒွါရေ ဥက္ကုဋ္ဌိံ အကံသု. ရာဇာ ‘‘ကေန နု ခေါ ကာရဏေန ဒေဝေါ န ဝဿတီ’’တိ ဝီမံသန္တော ‘‘ထေရဿ အဗ္ဘောကာသဝါသေန မညေ န ဝဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ တဿ ပဏ္ဏကုဋိံ ကာရာပေတွာ ‘‘ဣမိဿံ၊ ဘန္တေ၊ ပဏ္ဏကုဋိယံ ဝသထာ’’တိ ဝတွာ ဝန္ဒိတွာ ပက္ကာမိ. ထေရော ကုဋိံ ပဝိသိတွာ တိဏသန္ထာရကေ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ. တဒါ ဒေဝေါ ထောကံ ထောကံ ဖုသာယတိ၊ န သမ္မာဓာရံ အနုပဝေစ္ဆတိ. အထ ထေရော လောကဿ အဝုဋ္ဌိကဘယံ ဝိဓမိတုကာမော အတ္တနော အဇ္ဈတ္တိကဗာဟိရဝတ္ထုကဿ ပရိဿယဿ အဘာဝံ ပဝေဒေန္တော ‘‘ဆန္နာ မေ ကုဋိကာ’’တိ (ထေရဂါ. ၁) ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော ထေရဂါထာယံ ဝုတ္တောယေဝ.

ကသ္မာ ပနေတေ မဟာထေရာ အတ္တနော ဂုဏေ ပကာသေန္တီတိ? ဣမိနာ ဒီဃေန အဒ္ဓုနာ အနဓိဂတပုဗ္ဗံ ပရမဂမ္ဘီရံ အတိဝိယ သန္တံ ပဏီတံ အတ္တနာ အဓိဂတလောကုတ္တရဓမ္မံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ပီတိဝေဂသမုဿာဟိတဥဒါနဒီပနတ္ထံ သာသနဿ နိယျာနိကဘာဝဝိဘာဝနတ္ထဉ္စ ပရမပ္ပိစ္ဆာ အရိယာ အတ္တနော ဂုဏေ ပကာသေန္တိ. ယထာ တံ လောကနာထော ဗောဓနေယျာနံ အဇ္ဈာသယဝသေန ‘‘ဒသဗလသမန္နာဂတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတော စတုဝေသာရဇ္ဇဝိသာရဒေါ’’တိအာဒိနာ (အ. နိ. ၁၀.၂၁၊ မ. နိ. ၁. ၁၄၈ အတ္ထတော သမာနံ) အတ္တနော ဂုဏေ ပကာသေတိ. ဧဝမယံ ထေရဿ အညာဗျာကရဏဂါထာပိ အဟောသီတိ.

၁. ဧဝံ သော ပတ္တအရဟတ္တဖလော ပတ္တဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနော စ အတ္တနော ပုဗ္ဗကမ္မံ သရိတွာ သောမနဿဇာတော ပုဗ္ဗစရိတာပဒါနံ ပကာသေန္တော ဟိမဝန္တဿာဝိဒူရေတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဟိမဝန္တဿာတိ ဟိမာလယပဗ္ဗတဿ အဝိဒူရေ အာသန္နေ သမီပေ ပဗ္ဗတပါဒေ မနုဿာနံ ဂမနာဂမနသမ္ပန္နေ သဉ္စရဏဋ္ဌာနေတိ အတ္ထော. နိသဘော နာမ ပဗ္ဗတောတိ ပဗ္ဗတာနံ ဇေဋ္ဌတ္တာ နာမေန နိသဘော နာမ သေလမယပဗ္ဗတော အဟောသီတိ သမ္ဗန္ဓော. အဿမော သုကတော မယှန္တိ တတ္ထ ပဗ္ဗတေ မယှံ ဝသနတ္ထာယ အဿမော အရညာဝါသော သုဋ္ဌု ကတော. ကုဋိရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနဝတိပရိက္ခေပါဒိဝသေန သုန္ဒရာကာရေန ကတောတိ အတ္ထော. ပဏ္ဏသာလာ သုမာပိတာတိ ပဏ္ဏေဟိ ဆာဒိတာ သာလာ မယှံ နိဝါသနတ္ထာယ သုဋ္ဌု မာပိတာ နိဋ္ဌာပိတာတိ အတ္ထော.

၂. ကောသိယော နာမ နာမေနာတိ မာတာပိတူဟိ ကတနာမဓေယျေန ကောသိယော နာမ. ဥဂ္ဂတာပနော ပါကဋတပေါ ဃောရတပေါ. ဧကာကိယော အညေသံ အဘာဝါ အဟံ ဧဝ ဧကော. အဒုတိယော ဒုတိယတာပသရဟိတော ဇဋိလော ဇဋာဓာရီ တာပသော တဒါ တသ္မိံ ကာလေ နိသဘေ ပဗ္ဗတေ ဝသာမိ ဝိဟရာမီတိ သမ္ဗန္ဓော.

၃. ဖလံ မူလဉ္စ ပဏ္ဏဉ္စ၊ န ဘုဉ္ဇာမိ အဟံ တဒါတိ တဒါ တသ္မိံ နိသဘပဗ္ဗတေ ဝသနကာလေ တိဏ္ဍုကာဒိဖလံ မုဠာလာဒိမူလံ၊ ကာရပဏ္ဏာဒိပဏ္ဏဉ္စ ရုက္ခတော ဩစိနိတွာ န ဘုဉ္ဇာမီတိ အတ္ထော. ဧဝံ သတိ ကထံ ဇီဝတီတိ တံ ဒဿေန္တော ပဝတ္တံဝ သုပါတာဟန္တိ အာဟ. တတ္ထ ပဝတ္တံ သယမေဝ ဇာတံ သုပါတံ အတ္တနော ဓမ္မတာယ ပတိတံ ပဏ္ဏာဒိကံ နိဿာယ အာဟာရံ ကတွာ အဟံ တာဝဒေ တသ္မိံ ကာလေ ဇီဝါမိ ဇီဝိကံ ကပ္ပေမီတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ပဝတ္တပဏ္ဍုပဏ္ဏာနီ’’တိ ဝါ ပါဌော၊ တဿ သယမေဝ ပတိတာနိ ပဏ္ဍုပဏ္ဏာနိ ရုက္ခပတ္တာနိ ဥပနိဿာယ ဇီဝါမီတိ အတ္ထော.

၄. နာဟံ ကောပေမိ အာဇီဝန္တိ အဟံ ဇီဝိတံ စဇမာနောပိ ပရိစ္စာဂံ ကုရုမာနောပိ တဏှာဝသေန ဖလမူလာဒိအာဟာရပရိယေသနာယ သမ္မာ အာဇီဝံ န ကောပေမိ န နာသေမီတိ သမ္ဗန္ဓော. အာရာဓေမိ သကံ စိတ္တန္တိ သကံ စိတ္တံ အတ္တနော မနံ အပ္ပိစ္ဆတာယ သန္တုဋ္ဌိယာ စ အာရာဓေမိ ပသာဒေမိ. ဝိဝဇ္ဇေမိ အနေသနန္တိ ဝေဇ္ဇကမ္မဒူတကမ္မာဒိဝသေန အနေသနံ အယုတ္တပရိယေသနံ ဝိဝဇ္ဇေမိ ဒူရံ ကရောမိ.

၅. ရာဂူပသံဟိတံ စိတ္တန္တိ ယဒါ ယသ္မိံ ကာလေ မမ ရာဂေန သမ္ပယုတ္တံ စိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တဒါ သယမေဝ အတ္တနာယေဝ ပစ္စဝေက္ခာမိ ဉာဏေန ပဋိဝေက္ခိတွာ ဝိနောဒေမိ. ဧကဂ္ဂေါ တံ ဒမေမဟန္တိ အဟံ ဧကသ္မိံ ကမ္မဋ္ဌာနာရမ္မဏေ အဂ္ဂေါ သမာဟိတော တံ ရာဂစိတ္တံ ဒမေမိ ဒမနံ ကရောမိ.

၆. ရဇ္ဇသေ ရဇ္ဇနီယေ စာတိ ရဇ္ဇနီယေ အလ္လီယိတဗ္ဗေ ရူပါရမ္မဏာဒိဝတ္ထုသ္မိံ ရဇ္ဇသေ အလ္လီနော အသိ ဘဝသိ. ဒုဿနီယေ စ ဒုဿသေတိ ဒူသိတဗ္ဗေ ဒေါသကရဏဝတ္ထုသ္မိံ ဒူသကော အသိ. မုယှသေ မောဟနီယေ စာတိ မောဟိတဗ္ဗေ မောဟကရဏဝတ္ထုသ္မိံ မောယှသိ မူဠှော အသိ ဘဝသိ. တသ္မာ တုဝံ ဝနာ ဝနတော အရညဝါသတော နိက္ခမဿု အပဂစ္ဆာဟီတိ ဧဝံ အတ္တာနံ ဒမေမီတိ သမ္ဗန္ဓော.

၂၄. တိမ္ဗရူသကဝဏ္ဏာဘောတိ သုဝဏ္ဏတိမ္ဗရူသကဝဏ္ဏာဘော၊ ဇမ္ဗောနဒသုဝဏ္ဏဝဏ္ဏောတိ အတ္ထော. သေသံ သုဝိညေယျမေဝါတိ.

သုဘူတိတ္ထေရအပဒါနဝဏ္ဏနာ သမတ္တာ.