ပဉှဝေယျာကရဏဝဏ္ဏနာ
၃၅၇. ကိံ သံယောဇနာတိ ကိံ ဗန္ဓနာ၊ ကေန ဗန္ဓနေန ဗဒ္ဓါ ဟုတွာ. ပုထုကာယာတိ ဗဟုဇနာ. အဝေရာတိ အပ္ပဋိဃာ. အဒဏ္ဍာတိ အာဝုဓဒဏ္ဍဓနဒဏ္ဍဝိနိမုတ္တာ. အသပတ္တာတိ အပစ္စတ္ထိကာ. အဗျာပဇ္ဇာတိ ဝိဂတဒေါမနဿာ. ဝိဟရေမု အဝေရိနောတိ အဟော ဝတ ကေနစိ သဒ္ဓိံ အဝေရိနော ဝိဟရေယျာမ၊ ကတ္ထစိ ကောပံ န ဥပ္ပါဒေတွာ အစ္ဆရာယ ဂဟိတကံ ဇင်္ဃသဟဿေန သဒ္ဓိံ ပရိဘုဉ္ဇေယျာမာတိ ဒါနံ ဒတွာ ပူဇံ ကတွာ စ ပတ္ထယန္တိ. ဣတိ စ နေသံ ဟောတီတိ ဧဝဉ္စ နေသံ အယံ ပတ္ထနာ ဟောတိ. အထ စ ပနာတိ ဧဝံ ပတ္ထနာယ သတိပိ.
ဣဿာမစ္ဆရိယသံယောဇနာတိ ပရသမ္ပတ္တိခီယနလက္ခဏာ ဣဿာ၊ အတ္တသမ္ပတ္တိယာ ပရေဟိ သာဓာရဏဘာဝဿ အသဟနလက္ခဏံ မစ္ဆရိယံ၊ ဣဿာ စ မစ္ဆရိယဉ္စ သံယောဇနံ ဧတေသန္တိ ဣဿာမစ္ဆရိယသံယောဇနာ. အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ. ဝိတ္ထာရတော ပန ဣဿာမစ္ဆရိယာနိ အဘိဓမ္မေ ဝုတ္တာနေဝ.
အာဝါသမစ္ဆရိယေန ပနေတ္ထ ယက္ခော ဝါ ပေတော ဝါ ဟုတွာ တဿေဝ အာဝါသဿ သင်္ကာရံ သီသေန ဥက္ခိပိတွာ ဝိစရတိ. ကုလမစ္ဆရိယေန တသ္မိံ ကုလေ အညေသံ ဒါနာဒီနိ ကရောန္တေ ဒိသွာ ‘‘ဘိန္နံ ဝတိဒံ ကုလံ မမာ’’တိ စိန္တယတော လောဟိတမ္ပိ မုခတော ဥဂ္ဂစ္ဆတိ၊ ကုစ္ဆိဝိရေစနမ္ပိ ဟောတိ၊ အန္တာနိပိ ခဏ္ဍာခဏ္ဍာနိ ဟုတွာ နိက္ခမန္တိ. လာဘမစ္ဆရိယေန သံဃဿ ဝါ ဂဏဿ ဝါ သန္တကေ လာဘေ မစ္ဆရာယိတွာ ပုဂ္ဂလိကပရိဘောဂေန ပရိဘုဉ္ဇိတွာ ယက္ခော ဝါ ပေတော ဝါ မဟာအဇဂရော ဝါ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တတိ. သရီရဝဏ္ဏဂုဏဝဏ္ဏမစ္ဆရိယေန ပန ပရိယတ္တိဓမ္မမစ္ဆရိယေန စ အတ္တနောဝ ဝဏ္ဏံ ဝဏ္ဏေတိ၊ န ပရေသံ ဝဏ္ဏံ၊ ‘‘ကိံ ဝဏ္ဏော ဧသော’’တိ တံ တံ ဒေါသံ ဝဒန္တော ပရိယတ္တိဉ္စ ကဿစိ ကိဉ္စိ အဒေန္တော ဒုဗ္ဗဏ္ဏော စေဝ ဧဠမူဂေါ စ ဟောတိ.
အပိစ အာဝါသမစ္ဆရိယေန လောဟဂေဟေ ပစ္စတိ. ကုလမစ္ဆရိယေန အပ္ပလာဘော ဟောတိ. လာဘမစ္ဆရိယေန ဂူထနိရယေ နိဗ္ဗတ္တတိ. ဝဏ္ဏမစ္ဆရိယေန ဘဝေ နိဗ္ဗတ္တဿ ဝဏ္ဏော နာမ န ဟောတိ. ဓမ္မမစ္ဆရိယေန ကုက္ကုဠနိရယေ နိဗ္ဗတ္တတိ. ဣဒံ ပန ဣဿာမစ္ဆရိယသံယောဇနံ သောတာပတ္တိမဂ္ဂေန ပဟီယတိ. ယာဝ တံ နပ္ပဟီယတိ၊ တာဝ ဒေဝမနုဿာ အဝေရတာဒီနိ ပတ္ထယန္တာပိ ဝေရာဒီဟိ န ပရိမုစ္စန္တိယေဝ.
တိဏ္ဏာ မေတ္ထ ကင်္ခါတိ ဧတသ္မိံ ပဉှေ မယာ တုမှာကံ ဝစနံ သုတွာ ကင်္ခါ တိဏ္ဏာတိ ဝဒတိ၊ န မဂ္ဂဝသေန တိဏ္ဏကင်္ခတံ ဒီပေတိ. ဝိဂတာ ကထံကထာတိ ဣဒံ ကထံ၊ ဣဒံ ကထန္တိ အယမ္ပိ ကထံကထာ ဝိဂတာ.
၃၅၈. နိဒါနာဒီနိ ဝုတ္တတ္ထာနေဝ. ပိယာပ္ပိယနိဒါနန္တိ ပိယသတ္တသင်္ခါရနိဒါနံ မစ္ဆရိယံ၊ အပ္ပိယသတ္တသင်္ခါရနိဒါနာ ဣဿာ. ဥဘယံ ဝါ ဥဘယနိဒါနံ. ပဗ္ဗဇိတဿ ဟိ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာဒယော၊ ဂဟဋ္ဌဿ ပုတ္တာဒယော ဟတ္ထိအဿာဒယော ဝါ သတ္တာ ပိယာ ဟောန္တိ ကေဠာယိတာ မမာယိတာ၊ မုဟုတ္တမ္ပိ တေ အပဿန္တော အဓိဝါသေတုံ န သက္ကောတိ. သော အညံ တာဒိသံ ပိယသတ္တံ လဘန္တံ ဒိသွာ ဣဿံ ကရောတိ. ‘‘ဣမိနာ အမှာကံ ကိဉ္စိ ကမ္မံ အတ္ထိ၊ မုဟုတ္တံ တာဝ နံ ဒေထာ’’တိ တမေဝ အညေဟိ ယာစိတော ‘‘န သက္ကာ ဒါတုံ၊ ကိလမိဿတိ ဝါ ဥက္ကဏ္ဌိဿတိ ဝါ’’တိအာဒီနိ ဝတွာ မစ္ဆရိယံ ကရောတိ. ဧဝံ တာဝ ဥဘယမ္ပိ ပိယသတ္တနိဒါနံ ဟောတိ. ဘိက္ခုဿ ပန ပတ္တစီဝရပရိက္ခာရဇာတံ၊ ဂဟဋ္ဌဿ ဝါ အလင်္ကာရာဒိဥပကရဏံ ပိယံ ဟောတိ မနာပံ၊ သော အညဿ တာဒိသံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ဒိသွာ ‘‘အဟော ဝတဿ ဧဝရူပံ န ဘဝေယျာ’’တိ ဣဿံ ကရောတိ၊ ယာစိတော ဝါပိ ‘‘မယမ္ပေတံ မမာယန္တာ န ပရိဘုဉ္ဇာမ၊ န သက္ကာ ဒါတု’’န္တိ မစ္ဆရိယံ ကရောတိ. ဧဝံ ဥဘယမ္ပိ ပိယသင်္ခါရနိဒါနံ ဟောတိ. အပ္ပိယေ ပန တေ ဝုတ္တပ္ပကာရေ သတ္တေ စ သင်္ခါရေ စ လဘိတွာ သစေပိဿ တေ အမနာပါ ဟောန္တိ၊ တထာပိ ကိလေသာနံ ဝိပရီတဝုတ္တိတာယ ‘‘ဌပေတွာ မံ ကော အညော ဧဝရူပဿ လာဘီ’’တိ ဣဿံ ဝါ ကရောတိ၊ ယာစိတော တာဝကာလိကမ္ပိ အဒဒမာနော မစ္ဆရိယံ ဝါ ကရောတိ. ဧဝံ ဥဘယမ္ပိ အပ္ပိယသတ္တသင်္ခါရနိဒါနံ ဟောတိ.
ဆန္ဒနိဒါနန္တိ ဧတ္ထ ပရိယေသနဆန္ဒော၊ ပဋိလာဘဆန္ဒော၊ ပရိဘောဂဆန္ဒော၊ သန္နိဓိဆန္ဒော၊ ဝိဿဇ္ဇနဆန္ဒောတိ ပဉ္စဝိဓော ဆန္ဒော.
ကတမော ပရိယေသနဆန္ဒော? ဣဓေကစ္စော အတိတ္တော ဆန္ဒဇာတော ရူပံ ပရိယေသတိ၊ သဒ္ဒံ. ဂန္ဓံ. ရသံ. ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ပရိယေသတိ၊ ဓနံ ပရိယေသတိ. အယံ ပရိယေသနဆန္ဒော.
ကတမော ပဋိလာဘဆန္ဒော? ဣဓေကစ္စော အတိတ္တော ဆန္ဒဇာတော ရူပံ ပဋိလဘတိ၊ သဒ္ဒံ. ဂန္ဓံ. ရသံ. ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ပဋိလဘတိ၊ ဓနံ ပဋိလဘတိ. အယံ ပဋိလာဘဆန္ဒော.
ကတမော ပရိဘောဂဆန္ဒော? ဣဓေကစ္စော အတိတ္တော ဆန္ဒဇာတော ရူပံ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ သဒ္ဒံ. ဂန္ဓံ. ရသံ. ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ ဓနံ ပရိဘုဉ္ဇတိ. အယံ ပရိဘောဂဆန္ဒော.
ကတမော သန္နိဓိဆန္ဒော? ဣဓေကစ္စော အတိတ္တော ဆန္ဒဇာတော ဓနသန္နိစယံ ကရောတိ ‘‘အာပဒါသု ဘဝိဿတီ’’တိ. အယံ သန္နိဓိဆန္ဒော.
ကတမော ဝိဿဇ္ဇနဆန္ဒော? ဣဓေကစ္စော အတိတ္တော ဆန္ဒဇာတော ဓနံ ဝိဿဇ္ဇေတိ၊ ဟတ္ထာရောဟာနံ၊ အဿာရောဟာနံ၊ ရထိကာနံ၊ ဓနုဂ္ဂဟာနံ – ‘‘ဣမေ မံ ရက္ခိဿန္တိ ဂေါပိဿန္တိ မမာယိဿန္တိ သမ္ပရိဝါရယိဿန္တီ’’တိ. အယံ ဝိဿဇ္ဇနဆန္ဒော. ဣမေ ပဉ္စ ဆန္ဒာ. ဣဓ တဏှာမတ္တမေဝ၊ တံ သန္ဓာယ ဣဒံ ဝုတ္တံ.
ဝိတက္ကနိဒါနောတိ ဧတ္ထ ‘‘လာဘံ ပဋိစ္စ ဝိနိစ္ဆယော’’တိ (ဒီ. နိ. ၂.၁၁၀) ဧဝံ ဝုတ္တော ဝိနိစ္ဆယဝိတက္ကော ဝိတက္ကော နာမ. ဝိနိစ္ဆယောတိ ဒွေ ဝိနိစ္ဆယာ တဏှာဝိနိစ္ဆယော စ၊ ဒိဋ္ဌိဝိနိစ္ဆယော စ. အဋ္ဌသတံ တဏှာဝိစရိတံ တဏှာဝိနိစ္ဆယော နာမ. ဒွါသဋ္ဌိ ဒိဋ္ဌိယော ဒိဋ္ဌိဝိနိစ္ဆယော နာမာတိ ဧဝံ ဝုတ္တတဏှာဝိနိစ္ဆယဝသေန ဟိ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌပိယာပ္ပိယဝဝတ္ထာနံ န ဟောတိ. တဒေဝ ဟိ ဧကစ္စဿ ဣဋ္ဌံ ဟောတိ၊ ဧကစ္စဿ အနိဋ္ဌံ ပစ္စန္တရာဇမဇ္ဈိမဒေသရာဇူနံ ဂဏ္ဍုပ္ပါဒမိဂမံသာဒီသု ဝိယ. တသ္မိံ ပန တဏှာဝိနိစ္ဆယဝိနိစ္ဆိတေ ပဋိလဒ္ဓဝတ္ထုသ္မိံ ‘‘ဧတ္တကံ ရူပဿ ဘဝိဿတိ၊ ဧတ္တကံ သဒ္ဒဿ၊ ဧတ္တကံ ဂန္ဓဿ၊ ဧတ္တကံ ရသဿ၊ ဧတ္တကံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗဿ ဘဝိဿတိ၊ ဧတ္တကံ မယှံ ဘဝိဿတိ၊ ဧတ္တကံ ပရဿ ဘဝိဿတိ၊ ဧတ္တကံ နိဒဟိဿာမိ၊ ဧတ္တကံ ပရဿ ဒဿာမီ’’တိ ဝဝတ္ထာနံ ဝိတက္ကဝိနိစ္ဆယေန ဟောတိ. တေနာဟ ‘‘ဆန္ဒော ခေါ၊ ဒေဝါနမိန္ဒ၊ ဝိတက္ကနိဒါနော’’တိ.
ပပဉ္စသညာသင်္ခါနိဒါနောတိ တယော ပပဉ္စာ တဏှာပပဉ္စော၊ မာနပပဉ္စော၊ ဒိဋ္ဌိပပဉ္စောတိ. တတ္ထ အဋ္ဌသတတဏှာဝိစရိတံ တဏှာပပဉ္စော နာမ. နဝဝိဓော မာနော မာနပပဉ္စော နာမ. ဒွါသဋ္ဌိ ဒိဋ္ဌိယော ဒိဋ္ဌိပပဉ္စော နာမ. တေသု ဣဓ တဏှာပပဉ္စော အဓိပ္ပေတော. ကေနဋ္ဌေန ပပဉ္စော? မတ္တပမတ္တာကာရပါပနဋ္ဌေန ပပဉ္စော. တံသမ္ပယုတ္တာ သညာ ပပဉ္စသညာ. သင်္ခါ ဝုစ္စတိ ကောဋ္ဌာသော ‘‘သညာနိဒါနာ ဟိ ပပဉ္စသင်္ခါ’’တိအာဒီသု ဝိယ. ဣတိ ပပဉ္စသညာသင်္ခါနိဒါနောတိ ပပဉ္စသညာကောဋ္ဌာသနိဒါနော ဝိတက္ကောတိ အတ္ထော.
ပပဉ္စသညာသင်္ခါနိရောဓသာရုပ္ပဂါမိနိန္တိ ဧတိဿာ ပပဉ္စသညာသင်္ခါယ ခယာ နိရောဓော ဝူပသမော၊ တဿ သာရုပ္ပဉ္စေဝ တတ္ထ ဂါမိနိံ စာတိ သဟ ဝိပဿနာယ မဂ္ဂံ ပုစ္ဆတိ.