အဂ္ဂသာဝကယုဂဝဏ္ဏနာ

၇၃. ဗောဓိရုက္ခမူလေတိ ဗောဓိရုက္ခဿ အဝိဒူရေ အဇပါလနိဂြောဓေ အန္တရဟိတောတိ အတ္ထော. ခေမေ မိဂဒါယေတိ ဣသိပတနံ တေန သမယေန ခေမံ နာမ ဥယျာနံ ဟောတိ၊ မိဂါနံ ပန အဘယဝါသတ္ထာယ ဒိန္နတ္တာ မိဂဒါယောတိ ဝုစ္စတိ. တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ – ‘‘ခေမေ မိဂဒါယေ’’တိ. ယထာ စ ဝိပဿီ ဘဂဝါ၊ ဧဝံ အညေပိ ဗုဒ္ဓါ ပဌမံ ဓမ္မဒေသနတ္ထာယ ဂစ္ဆန္တာ အာကာသေန ဂန္တွာ တတ္ထေဝ ဩတရန္တိ. အမှာကံ ပန ဘဂဝါ ဥပကဿ အာဇီဝကဿ ဥပနိဿယံ ဒိသွာ – ‘‘ဥပကော ဣမံ အဒ္ဓါနံ ပဋိပန္နော၊ သော မံ ဒိသွာ သလ္လပိတွာ ဂမိဿတိ. အထ ပုန နိဗ္ဗိန္ဒန္တော အာဂမ္မ အရဟတ္တံ သစ္ဆိကရိဿတီ’’တိ ဉတွာ အဋ္ဌာရသယောဇနမဂ္ဂံ ပဒသာဝ အဂမာသိ. ဒါယပါလံ အာမန္တေသီတိ ဒိသွာဝ ပုနပ္ပုနံ ဩလောကေတွာ – ‘‘အယျော နော၊ ဘန္တေ၊ အာဂတော’’တိ ဝတွာ ဥပဂတံ အာမန္တေသိ.

၇၅-၆. အနုပုဗ္ဗိံ ကထန္တိ ဒါနကထံ၊ ဒါနာနန္တရံ သီလံ၊ သီလာနန္တရံ သဂ္ဂံ၊ သဂ္ဂါနန္တရံ မဂ္ဂန္တိ ဧဝံ အနုပဋိပါဋိကထံ ကထေသိ. တတ္ထ ဒါနကထန္တိ ဣဒံ ဒါနံ နာမ သုခါနံ နိဒါနံ၊ သမ္ပတ္တီနံ မူလံ၊ ဘောဂါနံ ပတိဋ္ဌာ၊ ဝိသမဂတဿ တာဏံ လေဏံ ဂတိ ပရာယဏံ၊ ဣဓလောကပရလောကေသု ဒါနသဒိသော အဝဿယော ပတိဋ္ဌာ အာရမ္မဏံ တာဏံ လေဏံ ဂတိ ပရာယဏံ နတ္ထိ. ဣဒဉှိ အဝဿယဋ္ဌေန ရတနမယသီဟာသနသဒိသံ၊ ပတိဋ္ဌာနဋ္ဌေန မဟာပထဝီသဒိသံ၊ အာရမ္မဏဋ္ဌေန အာလမ္ဗနရဇ္ဇုသဒိသံ. ဣဒဉှိ ဒုက္ခနိတ္ထရဏဋ္ဌေန နာဝါ၊ သမဿာသနဋ္ဌေန သင်္ဂါမသူရော၊ ဘယပရိတ္တာဏဋ္ဌေန သုသင်္ခတနဂရံ၊ မစ္ဆေရမလာဒီဟိ အနုပလိတ္တဋ္ဌေန ပဒုမံ၊ တေသံ နိဒဟနဋ္ဌေန အဂ္ဂိ၊ ဒုရာသဒဋ္ဌေန အာသီဝိသော၊ အသန္တာသနဋ္ဌေန သီဟော၊ ဗလဝန္တဋ္ဌေန ဟတ္ထီ၊ အဘိမင်္ဂလသမ္မတဋ္ဌေန သေတဥသဘော၊ ခေမန္တဘူမိသမ္ပာပနဋ္ဌေန ဝလာဟကအဿရာဇာ. ဒါနဉှိ လောကေ သက္ကသမ္ပတ္တိံ မာရသမ္ပတ္တိံ ဗြဟ္မသမ္ပတ္တိံ စက္ကဝတ္တိသမ္ပတ္တိံ သာဝကပါရမိဉာဏံ ပစ္စေကဗောဓိဉာဏံ အဘိသမ္ဗောဓိဉာဏံ ဒေတီတိ ဧဝမာဒိဒါနဂုဏပဋိသံယုတ္တံ ကထံ.

ယသ္မာ ပန ဒါနံ ဒဒန္တော သီလံ သမာဒါတုံ သက္ကောတိ၊ တသ္မာ တဒနန္တရံ သီလကထံ ကထေသိ. သီလကထန္တိ သီလံ နာမေတံ အဝဿယော ပတိဋ္ဌာ အာရမ္မဏံ တာဏံ လေဏံ ဂတိ ပရာယဏံ. ဣဓလောကပရလောကသမ္ပတ္တီနဉှိ သီလသဒိသော အဝဿယော ပတိဋ္ဌာ အာရမ္မဏံ တာဏံ လေဏံ ဂတိ ပရာယဏံ နတ္ထိ၊ သီလသဒိသော အလင်္ကာရော နတ္ထိ၊ သီလပုပ္ဖသဒိသံ ပုပ္ဖံ နတ္ထိ၊ သီလဂန္ဓသဒိသော ဂန္ဓော နတ္ထိ၊ သီလာလင်္ကာရေန ဟိ အလင်္ကတံ သီလကုသုမပိဠန္ဓနံ သီလဂန္ဓာနုလိတ္တံ သဒေဝကောပိ လောကော ဩလောကေန္တော တိတ္တိံ န ဂစ္ဆတီတိ ဧဝမာဒိသီလဂုဏပဋိသံယုတ္တံ ကထံ.

ဣဒံ ပန သီလံ နိဿာယ အယံ သဂ္ဂေါ လဗ္ဘတီတိ ဒဿေတုံ သီလာနန္တရံ သဂ္ဂကထံ ကထေသိ. သဂ္ဂကထန္တိ အယံ သဂ္ဂေါ နာမ ဣဋ္ဌော ကန္တော မနာပေါ၊ နိစ္စမေတ္ထ ကီဠာ၊ နိစ္စံ သမ္ပတ္တိယော လဗ္ဘန္တိ၊ စာတုမဟာရာဇိကာ ဒေဝါ နဝုတိဝဿသတသဟဿာနိ ဒိဗ္ဗသုခံ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ ပဋိလဘန္တိ၊ တာဝတိံသာ တိဿော စ ဝဿကောဋိယော သဋ္ဌိ စ ဝဿသတသဟဿာနီတိ ဧဝမာဒိသဂ္ဂဂုဏပဋိသံယုတ္တံ ကထံ. သဂ္ဂသမ္ပတ္တိံ ကထယန္တာနဉှိ ဗုဒ္ဓါနံ မုခံ နပ္ပဟောတိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ – ‘‘အနေကပရိယာယေန ခေါ အဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဂ္ဂကထံ ကထေယျ’’န္တိအာဒိ.

ဧဝံ သဂ္ဂကထာယ ပလောဘေတွာ ပုန ဟတ္ထိံ အလင်္ကရိတွာ တဿ သောဏ္ဍံ ဆိန္ဒန္တော ဝိယ – ‘‘အယမ္ပိ သဂ္ဂေါ အနိစ္စော အဒ္ဓုဝေါ၊ န ဧတ္ထ ဆန္ဒရာဂေါ ကာတဗ္ဗော’’တိ ဒဿနတ္ထံ – ‘‘အပ္ပဿာဒါ ကာမာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော’’တိအာဒိနာ (မ. နိ. ၁.၂၃၅၊ ၂.၄၂) နယေန ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ ကထေသိ. တတ္ထ အာဒီနဝေါတိ ဒေါသော. ဩကာရောတိ အဝကာရော လာမကဘာဝေါ. သံကိလေသောတိ တေဟိ သတ္တာနံ သံသာရေ သံကိလိဿနံ. ယထာဟ – ‘‘ကိလိဿန္တိ ဝတ ဘော သတ္တာ’’တိ (မ. နိ. ၂.၃၅၁). ဧဝံ ကာမာဒီနဝေန တေဇ္ဇတွာ နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ဂုဏံ ပကာသေသီတိ အတ္ထော. သေသံ အမ္ဗဋ္ဌသုတ္တဝဏ္ဏနာယံ ဝုတ္တနယဉ္စေဝ ဥတ္တာနတ္ထဉ္စ.

၇၇. အလတ္ထုန္တိ ကထံ အလတ္ထုံ? ဧဟိဘိက္ခုဘာဝေန. ဘဂဝါ ကိရ တေသံ ဣဒ္ဓိမယပတ္တစီဝရဿူပနိဿယံ ဩလောကေန္တော အနေကာသု ဇာတီသု စီဝရဒါနာဒီနိ ဒိသွာ ဧထ ဘိက္ခဝေါတိအာဒိမာဟ. တေ တာဝဒေဝ ဘဏ္ဍူ ကာသာယဝသနာ အဋ္ဌဟိ ဘိက္ခုပရိက္ခာရေဟိ သရီရပဋိမုက္ကေဟေဝ ဝဿသတိကတ္ထေရာ ဝိယ ဘဂဝန္တံ နမဿမာနာဝ နိသီဒိံသု.

သန္ဒဿေသီတိအာဒီသု ဣဓလောကတ္ထံ သန္ဒဿေသိ၊ ပရလောကတ္ထံ သန္ဒဿေသိ. ဣဓလောကတ္ထံ ဒဿေန္တော အနိစ္စန္တိ ဒဿေသိ၊ ဒုက္ခန္တိ ဒဿေသိ၊ အနတ္တာတိ ဒဿေသိ၊ ခန္ဓေ ဒဿေသိ၊ ဓာတုယော ဒဿေသိ၊ အာယတနာနိ ဒဿေသိ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒံ ဒဿေသိ၊ ရူပက္ခန္ဓဿ ဥဒယံ ဒဿေန္တော ပဉ္စ လက္ခဏာနိ ဒဿေသိ၊ တထာ ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒီနံ၊ တထာ ဝယံ ဒဿေန္တောပိ ဥဒယဗ္ဗယဝသေန ပညာသလက္ခဏာနိ ဒဿေသိ၊ ပရလောကတ္ထံ ဒဿေန္တော နိရယံ ဒဿေသိ၊ တိရစ္ဆာနယောနိံ၊ ပေတ္တိဝိသယံ၊ အသုရကာယံ၊ တိဏ္ဏံ ကုသလာနံ ဝိပါကံ၊ ဆန္နံ ဒေဝလောကာနံ၊ နဝန္နံ ဗြဟ္မလောကာနံ သမ္ပတ္တိံ ဒဿေသိ.

သမာဒပေသီတိ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလတေရသဓုတင်္ဂဒသကထာဝတ္ထုအာဒိကေ ကလျာဏဓမ္မေ ဂဏှာပေသိ.

သမုတ္တေဇေသီတိ သုဋ္ဌု ဥတ္တေဇေသိ၊ အဗ္ဘုဿာဟေသိ. ဣဓလောကတ္ထဉ္စေဝ ပရလောကတ္ထဉ္စ တာသေတွာ တာသေတွာ အဓိဂတံ ဝိယ ကတွာ ကထေသိ. ဒွတ္တိံသကမ္မကာရဏပဉ္စဝီသတိမဟာဘယပ္ပဘေဒဉှိ ဣဓလောကတ္ထံ ဗုဒ္ဓေ ဘဂဝတိ တာသေတွာ တာသေတွာ ကထယန္တေ ပစ္ဆာဗာဟံ၊ ဂါဠှဗန္ဓနံ ဗန္ဓိတွာ စာတုမဟာပထေ ပဟာရသတေန တာဠေတွာ ဒက္ခိဏဒွါရေန နိယျမာနော ဝိယ အာဃာတနဘဏ္ဍိကာယ ဌပိတသီသော ဝိယ သူလေ ဥတ္တာသိတော ဝိယ မတ္တဟတ္ထိနာ မဒ္ဒိယမာနော ဝိယ စ သံဝိဂ္ဂေါ ဟောတိ. ပရလောကတ္ထဉ္စ ကထယန္တေ နိရယာဒီသု နိဗ္ဗတ္တော ဝိယ ဒေဝလောကသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝမာနော ဝိယ စ ဟောတိ.

သမ္ပဟံသေသီတိ ပဋိလဒ္ဓဂုဏေန စောဒေသိ၊ မဟာနိသံသံ ကတွာ ကထေသီတိ အတ္ထော.

သင်္ခါရာနံ အာဒီနဝန္တိ ဟေဋ္ဌာ ပဌမမဂ္ဂါဓိဂမတ္ထံ ကာမာနံ အာဒီနဝံ ကထေသိ၊ ဣဓ ပန ဥပရိမဂ္ဂါဓိဂမတ္ထံ – ‘‘အနိစ္စာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သင်္ခါရာ အဒ္ဓုဝါ အနဿာသိကာ၊ ယာဝဉ္စိဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အလမေဝ သဗ္ဗသင်္ခါရေသု နိဗ္ဗိန္ဒိတုံ အလံ ဝိရဇ္ဇိတုံ အလံ ဝိမုစ္စိတု’’န္တိအာဒိနာ (အ. နိ. ၇.၆၆၊ သံ. နိ. ၂.၁၃၄) နယေန သင်္ခါရာနံ အာဒီနဝဉ္စ လာမကဘာဝဉ္စ တပ္ပစ္စယဉ္စ ကိလမထံ ပကာသေသိ. ယထာ စ တတ္ထ နေက္ခမ္မေ၊ ဧဝမိဓ – ‘‘သန္တမိဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဗ္ဗာနံ နာမ ပဏီတံ တာဏံ လေဏ’’န္တိအာဒိနာ နယေန နိဗ္ဗာနေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ.