ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏဝဏ္ဏနာ

၃၃. အဒ္ဒသ ခေါတိ ဒုကူလစုမ္ဗဋကေ နိပဇ္ဇာပေတွာ အာနီတံ အဒ္ဒသ. မဟာပုရိသဿာတိ ဇာတိဂေါတ္တကုလပဒေသာဒိဝသေန မဟန္တဿ ပုရိသဿ. ဒွေ ဂတိယောတိ ဒွေ နိဋ္ဌာ၊ ဒွေ နိပ္ဖတ္တိယော. အယဉှိ ဂတိသဒ္ဒေါ – ‘‘ပဉ္စ ခေါ ဣမာ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဂတိယော’’တိ (မ. နိ. ၁.၁၅၃) ဧတ္ထ နိရယာဒိဘေဒါယ သတ္တေဟိ ဂန္တဗ္ဗဂတိယာ ဝတ္တတိ. ‘‘ဣမေသံ ခေါ အဟံ ဘိက္ခူနံ သီလဝန္တာနံ ကလျာဏဓမ္မာနံ နေဝ ဇာနာမိ အာဂတိံ ဝါ ဂတိံ ဝါ’’တိ (မ. နိ. ၁.၅၀၈) ဧတ္ထ အဇ္ဈာသယေ. ‘‘နိဗ္ဗာနံ အရဟတော ဂတီ’’တိ (ပရိ. ၃၃၉) ဧတ္ထ ပဋိဿရဏေ. ‘‘အပိ စ တျာဟံ ဗြဟ္မေ ဂတိဉ္စ ပဇာနာမိ၊ ဇုတိဉ္စ ပဇာနာမိ ဧဝံမဟိဒ္ဓိကော ဗကော ဗြဟ္မာ’’တိ (မ. နိ. ၁.၅၀၃) ဧတ္ထ နိပ္ဖတ္တိယံ ဝတ္တတိ. သွာယမိဓာပိ နိပ္ဖတ္တိယံ ဝတ္တတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. အနညာတိ အညာ ဂတိ နိပ္ဖတ္တိ နာမ နတ္ထိ.

ဓမ္မိကောတိ ဒသကုသလဓမ္မသမန္နာဂတော အဂတိဂမနဝိရဟိတော. ဓမ္မရာဇာတိ ဣဒံ ပုရိမပဒဿေဝ ဝေဝစနံ. ဓမ္မေန ဝါ လဒ္ဓရဇ္ဇတ္တာ ဓမ္မရာဇာ. စာတုရန္တောတိ ပုရတ္ထိမသမုဒ္ဒါဒီနံ စတုန္နံ သမုဒ္ဒါနံ ဝသေန စတုရန္တာယ ပထဝိယာ ဣဿရော. ဝိဇိတာဝီတိ ဝိဇိတသင်္ဂါမော. ဇနပဒေါ အသ္မိံ ထာဝရိယံ ထိရဘာဝံ ပတ္တောတိ ဇနပဒတ္ထာဝရိယပ္ပတ္တော. စဏ္ဍဿ ဟိ ရညော ဗလိဒဏ္ဍာဒီဟိ လောကံ ပီဠယတော မနုဿာ မဇ္ဈိမဇနပဒံ ဆဍ္ဍေတွာ ပဗ္ဗတသမုဒ္ဒတီရာဒီနိ နိဿာယ ပစ္စန္တေ ဝါသံ ကပ္ပေန္တိ. အတိမုဒုကဿ ရညော စောရေဟိ သာဟသိကဓနဝိလောပပီဠိတာ မနုဿာ ပစ္စန္တံ ပဟာယ ဇနပဒမဇ္ဈေ ဝါသံ ကပ္ပေန္တိ၊ ဣတိ ဧဝရူပေ ရာဇိနိ ဇနပဒေါ ထိရဘာဝံ န ပါပုဏာတိ. ဣမသ္မိံ ပန ကုမာရေ ရဇ္ဇံ ကာရယမာနေ ဧတဿ ဇနပဒေါ ပါသာဏပိဋ္ဌိယံ ဌပေတွာ အယောပဋ္ဋေန ပရိက္ခိတ္တော ဝိယ ထိရော ဘဝိဿတီတိ ဒဿေန္တော – ‘‘ဇနပဒတ္ထာဝရိယပ္ပတ္တော’’တိ အာဟံသု.

သတ္တရတနသမန္နာဂတောတိ ဧတ္ထ ရတိဇနနဋ္ဌေန ရတနံ. အပိစ –

‘‘စိတ္တီကတံ မဟဂ္ဃဉ္စ၊ အတုလံ ဒုလ္လဘဒဿနံ၊

အနောမသတ္တပရိဘောဂံ၊ ရတနံ တေန ဝုစ္စတိ’’.

စက္ကရတနဿ စ နိဗ္ဗတ္တကာလတော ပဋ္ဌာယ အညံ ဒေဝဋ္ဌာနံ နာမ န ဟောတိ၊ သဗ္ဗေ ဂန္ဓပုပ္ဖါဒီဟိ တဿေဝ ပူဇဉ္စ အဘိဝါဒနာဒီနိ စ ကရောန္တီတိ စိတ္တီကတဋ္ဌေန ရတနံ. စက္ကရတနဿ စ ဧတ္တကံ နာမ ဓနံ အဂ္ဃတီတိ အဂ္ဃေါ နတ္ထိ၊ ဣတိ မဟဂ္ဃဋ္ဌေနာပိ ရတနံ. စက္ကရတနဉ္စ အညေဟိ လောကေ ဝိဇ္ဇမာနရတနေဟိ အသဒိသန္တိ အတုလဋ္ဌေနာပိ ရတနံ. ယသ္မာ စ ပန ယသ္မိံ ကပ္ပေ ဗုဒ္ဓါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တသ္မိံယေဝ စက္ကဝတ္တိနော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဗုဒ္ဓါ စ ကဒါစိ ကရဟစိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တသ္မာ ဒုလ္လဘဒဿနဋ္ဌေနာပိ ရတနံ. တဒေတံ ဇာတိရူပကုလဣဿရိယာဒီဟိ အနောမဿ ဥဠာရသတ္တဿေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ န အညဿာတိ အနောမသတ္တပရိဘောဂဋ္ဌေနာပိ ရတနံ. ယထာ စက္ကရတနံ၊ ဧဝံ သေသာနိပီတိ. ဣမေဟိ သတ္တဟိ ရတနေဟိ ပရိဝါရဘာဝေန စေဝ သဗ္ဗဘောဂူပကရဏဘာဝေန စ သမန္နာဂတောတိ သတ္တရတနသမန္နာဂတော.

ဣဒါနိ တေသံ သရူပတော ဒဿနတ္ထံ တဿိမာနီတိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ စက္ကရတနန္တိအာဒီသု အယံ သင်္ခေပါဓိပ္ပါယော – ဒွေသဟဿဒီပပရိဝါရာနံ စတုန္နံ မဟာဒီပါနံ သိရိဝိဘဝံ ဂဟေတွာ ဒါတုံ သမတ္ထံ စက္ကရတနံ ပါတုဘဝတိ. တထာ ပုရေဘတ္တမေဝ သာဂရပရိယန္တံ ပထဝိံ အနုသံယာယနသမတ္ထံ ဝေဟာသင်္ဂမံ ဟတ္ထိရတနံ၊ တာဒိသမေဝ အဿရတနံ၊ စတုရင်္ဂသမန္နာဂတေ အန္ဓကာရေ ယောဇနပ္ပမာဏံ အန္ဓကာရံ ဝိဓမိတွာ အာလောကဒဿနသမတ္ထံ မဏိရတနံ၊ ဆဗ္ဗိဓဒေါသဝိဝဇ္ဇိတံ မနာပစာရိ ဣတ္ထိရတနံ၊ ယောဇနပ္ပမာဏေ အန္တောပထဝိဂတံ နိဓိံ ဒဿနသမတ္ထံ ဂဟပတိရတနံ၊ အဂ္ဂမဟေသိယာ ကုစ္ဆိမှိ နိဗ္ဗတ္တိတွာ သကလရဇ္ဇမနုသာသနသမတ္ထံ ဇေဋ္ဌပုတ္တသင်္ခါတံ ပရိဏာယကရတနံ ပါတုဘဝတိ.

ပရောသဟဿန္တိ အတိရေကသဟဿံ. သူရာတိ အဘီရုကာ. ဝီရင်္ဂရူပါတိ ဝီရာနံ အင်္ဂံ ဝီရင်္ဂံ၊ ဝီရိယဿေတံ နာမံ၊ ဝီရင်္ဂံ ရူပမေတေသန္တိ ဝီရင်္ဂရူပါ၊ ဝီရိယဇာတိကာ ဝီရိယသဘာဝါ ဝီရိယမယာ အကိလာသုနော အဟေသုံ. ဒိဝသမ္ပိ ယုဇ္ဈန္တာ န ကိလမန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သာဂရပရိယန္တန္တိ စက္ကဝါဠပဗ္ဗတံ သီမံ ကတွာ ဌိတသမုဒ္ဒပရိယန္တံ. အဒဏ္ဍေနာတိ ယေ ကတာပရာဓေ သတ္တေ သတမ္ပိ သဟဿမ္ပိ ဂဏှန္တိ၊ တေ ဓနဒဏ္ဍေန ရဇ္ဇံ ကာရေန္တိ. ယေ ဆေဇ္ဇဘေဇ္ဇံ အနုသာသန္တိ၊ တေ သတ္ထဒဏ္ဍေန. အယံ ပန ဒုဝိဓမ္ပိ ဒဏ္ဍံ ပဟာယ အဒဏ္ဍေန အဇ္ဈာဝသတိ. အသတ္ထေနာတိ ယေ ဧကတောဓာရာဒိနာ သတ္ထေန ပရံ ဝိဟေသန္တိ၊ တေ သတ္ထေန ရဇ္ဇံ ကာရေန္တိ နာမ. အယံ ပန သတ္ထေန ခုဒ္ဒမက္ခိကာယပိ ပိဝနမတ္တံ လောဟိတံ ကဿစိ အနုပ္ပါဒေတွာ ဓမ္မေနေဝ – ‘‘ဧဟိ ခေါ မဟာရာဇာ’’တိ ဧဝံ ပဋိရာဇူဟိ သမ္ပဋိစ္ဆိတာဂမနော ဝုတ္တပ္ပကာရံ ပထဝိံ အဘိဝိဇိနိတွာ အဇ္ဈာဝသတိ၊ အဘိဘဝိတွာ သာမီ ဟုတွာ ဝသတီတိ အတ္ထော.

ဧဝံ ဧကံ နိပ္ဖတ္တိံ ကထေတွာ ဒုတိယံ ကထေတုံ သစေ ခေါ ပနာတိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ရာဂဒေါသမောဟမာနဒိဋ္ဌိကိလေသတဏှာသင်္ခါတံ ဆဒနံ အာဝရဏံ ဝိဝဋံ ဝိဒ္ဓံသိတံ ဝိဝဋကံ ဧတေနာတိ ဝိဝဋစ္ဆဒေါ. ‘‘ဝိဝဋ္ဋစ္ဆဒါ’’တိပိ ပါဌော၊ အယမေဝ အတ္ထော.

၃၅. ဧဝံ ဒုတိယံ နိပ္ဖတ္တိံ ကထေတွာ တာသံ နိမိတ္တဘူတာနိ လက္ခဏာနိ ဒဿေတုံ အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရောတိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ သုပ္ပတိဋ္ဌိတပါဒေါတိ ယထာ အညေသံ ဘူမိယံ ပါဒံ ဌပေန္တာနံ အဂ္ဂပါဒတလံ ဝါ ပဏှိ ဝါ ပဿံ ဝါ ပဌမံ ဖုသတိ၊ ဝေမဇ္ဈေ ဝါ ပန ဆိဒ္ဒံ ဟောတိ၊ ဥက္ခိပန္တာနံ အဂ္ဂတလာဒီသု ဧကကောဋ္ဌာသောဝ ပဌမံ ဥဋ္ဌဟတိ၊ န ဧဝမဿ. အဿ ပန သုဝဏ္ဏပါဒုကတလမိဝ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ သကလံ ပါဒတလံ ဘူမိံ ဖုသတိ၊ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ ဘူမိတော ဥဋ္ဌဟတိ. တသ္မာ အယံ သုပ္ပတိဋ္ဌိတပါဒေါ.

စက္ကာနီတိ ဒွီသု ပါဒတလေသု ဒွေ စက္ကာနိ၊ တေသံ အရာ စ နေမိ စ နာဘိ စ ပါဠိယံ ဝုတ္တာဝ. သဗ္ဗာကာရပရိပူရာနီတိ ဣမိနာ ပန အယံ ဝိသေသော ဝေဒိတဗ္ဗော၊ တေသံ ကိရ စက္ကာနံ ပါဒတလဿ မဇ္ဈေ နာဘိ ဒိဿတိ၊ နာဘိပရိစ္ဆိန္နာ ဝဋ္ဋလေခါ ဒိဿတိ၊ နာဘိမုခပရိက္ခေပပဋ္ဋော ဒိဿတိ၊ ပနာဠိမုခံ ဒိဿတိ၊ အရာ ဒိဿန္တိ၊ အရေသု ဝဋ္ဋိလေခါ ဒိဿန္တိ၊ နေမိမဏိကာ ဒိဿန္တိ. ဣဒံ တာဝ ပါဠိယံ အာဂတမေဝ. သမ္ဗဟုလဝါရော ပန အနာဂတော၊ သော ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗော – သတ္တိ၊ သိရိဝစ္ဆော၊ နန္ဒိ၊ သောဝတ္တိကော၊ ဝဋံသကော၊ ဝဍ္ဎမာနကံ၊ မစ္ဆယုဂဠံ၊ ဘဒ္ဒပီဌံ၊ အင်္ကုသကော၊ ပါသာဒေါ၊ တောရဏံ၊ သေတစ္ဆတ္တံ၊ ခဂ္ဂေါ၊ တာလဝဏ္ဋံ၊ မောရဟတ္ထကော၊ ဝါဠဗီဇနီ၊ ဥဏှီသံ၊ မဏိ၊ ပတ္တော၊ သုမနဒါမံ၊ နီလုပ္ပလံ၊ ရတ္တုပ္ပလံ၊ သေတုပ္ပလံ၊ ပဒုမံ၊ ပုဏ္ဍရီကံ၊ ပုဏ္ဏဃဋော၊ ပုဏ္ဏပါတိ၊ သမုဒ္ဒေါ၊ စက္ကဝါဠော၊ ဟိမဝါ၊ သိနေရု၊ စန္ဒိမသူရိယာ၊ နက္ခတ္တာနိ၊ စတ္တာရော မဟာဒီပါ၊ ဒွိပရိတ္တဒီပသဟဿာနိ၊ အန္တမသော စက္ကဝတ္တိရညော ပရိသံ ဥပါဒါယ သဗ္ဗော စက္ကလက္ခဏဿေဝ ပရိဝါရော.

အာယတပဏှီတိ ဒီဃပဏှိ၊ ပရိပုဏ္ဏပဏှီတိ အတ္ထော. ယထာ ဟိ အညေသံ အဂ္ဂပါဒေါ ဒီဃော ဟောတိ၊ ပဏှိမတ္ထကေ ဇင်္ဃာ ပတိဋ္ဌာတိ၊ ပဏှိံ တစ္ဆေတွာ ဌပိတာ ဝိယ ဟောတိ၊ န ဧဝံ မဟာပုရိသဿ. မဟာပုရိသဿ ပန စတူသု ကောဋ္ဌာသေသု ဒွေ ကောဋ္ဌာသာ အဂ္ဂပါဒေါ ဟောတိ၊ တတိယေ ကောဋ္ဌာသေ ဇင်္ဃာ ပတိဋ္ဌာတိ၊ စတုတ္ထကောဋ္ဌာသေ အာရဂ္ဂေန ဝဋ္ဋေတွာ ဌပိတာ ဝိယ ရတ္တကမ္ဗလဂေဏ္ဍုကသဒိသာ ပဏှိ ဟောတိ.

ဒီဃင်္ဂုလီတိ ယထာ အညေသံ ကာစိ အင်္ဂုလိယော ဒီဃာ ဟောန္တိ၊ ကာစိ ရဿာ၊ န ဧဝံ မဟာပုရိသဿ. မဟာပုရိသဿ ပန မက္ကဋဿေဝ ဒီဃာ ဟတ္ထပါဒင်္ဂုလိယော မူလေ ထူလာ၊ အနုပုဗ္ဗေန ဂန္တွာ အဂ္ဂေ တနုကာ၊ နိယျာသတေလေန မဒ္ဒိတွာ ဝဋ္ဋိတဟရိတာလဝဋ္ဋိသဒိသာ ဟောန္တိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဒီဃင်္ဂုလီ’’တိ.

မုဒုတလုနဟတ္ထပါဒေါတိ သပ္ပိမဏ္ဍေ ဩသာရေတွာ ဌပိတံ သတဝါရဝိဟတကပ္ပါသပဋလံ ဝိယ မုဒု. ယထာ စ ဣဒါနိ ဇာတမတ္တဿ၊ ဧဝံ ဝုဍ္ဎကာလေပိ မုဒုတလုနာယေဝ ဘဝိဿန္တိ၊ မုဒုတလုနာ ဟတ္ထပါဒါ ဧတဿာတိ မုဒုတလုနဟတ္ထပါဒေါ.

ဇာလဟတ္ထပါဒေါတိ န စမ္မေန ပဋိဗဒ္ဓအင်္ဂုလန္တရော. ဧဒိသော ဟိ ဖဏဟတ္ထကော ပုရိသဒေါသေန ဥပဟတော ပဗ္ဗဇ္ဇံ န ပဋိလဘတိ. မဟာပုရိသဿ ပန စတဿော ဟတ္ထင်္ဂုလိယော ပဉ္စပိ ပါဒင်္ဂုလိယော ဧကပ္ပမာဏာ ဟောန္တိ၊ တာသံ ဧကပ္ပမာဏတာယ ယဝလက္ခဏံ အညမညံ ပဋိဝိဇ္ဈိတွာ တိဋ္ဌတိ. အထဿ ဟတ္ထပါဒါ ကုသလေန ဝဍ္ဎကိနာ ယောဇိတဇာလဝါတပါနသဒိသာ ဟောန္တိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဇာလဟတ္ထပါဒေါ’’တိ.

ဥဒ္ဓံ ပတိဋ္ဌိတဂေါပ္ဖကတ္တာ ဥဿင်္ခါ ပါဒါ အဿာတိ ဥဿင်္ခပါဒေါ. အညေသဉှိ ပိဋ္ဌိပါဒေ ဂေါပ္ဖကာ ဟောန္တိ၊ တေန တေသံ ပါဒါ အာဏိဗဒ္ဓါ ဝိယ ဗဒ္ဓါ ဟောန္တိ၊ န ယထာသုခံ ပရိဝဋ္ဋန္တိ၊ ဂစ္ဆန္တာနံ ပါဒတလာနိပိ န ဒိဿန္တိ. မဟာပုရိသဿ ပန အာရုဟိတွာ ဥပရိ ဂေါပ္ဖကာ ပတိဋ္ဌဟန္တိ၊ တေနဿ နာဘိတော ပဋ္ဌာယ ဥပရိမကာယော နာဝါယ ဌပိတသုဝဏ္ဏပဋိမာ ဝိယ နိစ္စလော ဟောတိ၊ အဓောကာယောဝ ဣဉ္ဇတိ၊ သုခေန ပါဒါ ပရိဝဋ္ဋန္တိ၊ ပုရတောပိ ပစ္ဆတောပိ ဥဘယပဿေသုပိ ဌတွာ ပဿန္တာနံ ပါဒတလာနိ ပညာယန္တိ၊ န ဟတ္ထီနံ ဝိယ ပစ္ဆတောယေဝ.

ဧဏိဇင်္ဃောတိ ဧဏိမိဂသဒိသဇင်္ဃော မံသုဿဒေန ပရိပုဏ္ဏဇင်္ဃော၊ န ဧကတော ဗဒ္ဓပိဏ္ဍိကမံသော၊ သမန္တတော သမသဏ္ဌိတေန မံသေန ပရိက္ခိတ္တာဟိ သုဝဋ္ဋိတာဟိ သာလိဂဗ္ဘယဝဂဗ္ဘသဒိသာဟိ ဇင်္ဃာဟိ သမန္နာဂတောတိ အတ္ထော.

အနောနမန္တောတိ အနမန္တော၊ ဧတေနဿ အခုဇ္ဇအဝါမနဘာဝေါ ဒီပိတော. အဝသေသဇနာ ဟိ ခုဇ္ဇာ ဝါ ဟောန္တိ ဝါမနာ ဝါ. ခုဇ္ဇာနံ ဥပရိမကာယော အပရိပုဏ္ဏော ဟောတိ၊ ဝါမနာနံ ဟေဋ္ဌိမကာယော. တေ အပရိပုဏ္ဏကာယတ္တာ န သက္ကောန္တိ အနောနမန္တာ ဇဏ္ဏုကာနိ ပရိမဇ္ဇိတုံ. မဟာပုရိသော ပန ပရိပုဏ္ဏဥဘယကာယတ္တာ သက္ကောတိ.

ကောသောဟိတဝတ္ထဂုယှောတိ ဥသဘဝါရဏာဒီနံ ဝိယ သုဝဏ္ဏပဒုမကဏ္ဏိကသဒိသေဟိ ကောသေဟိ ဩဟိတံ ပဋိစ္ဆန္နံ ဝတ္ထဂုယှံ အဿာတိ ကောသောဟိတဝတ္ထဂုယှော. ဝတ္ထဂုယှန္တိ ဝတ္ထေန ဂုဟိတဗ္ဗံ အင်္ဂဇာတံ ဝုစ္စတိ.

သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏောတိ ဇာတိဟိင်္ဂုလကေန မဇ္ဇိတွာ ဒီပိဒါဌာယ ဃံသိတွာ ဂေရုကပရိကမ္မံ ကတွာ ဌပိတဃနသုဝဏ္ဏရူပသဒိသောတိ အတ္ထော. ဧတေနဿ ဃနသိနိဒ္ဓသဏှသရီရတံ ဒဿေတွာ ဆဝိဝဏ္ဏဒဿနတ္ထံ ကဉ္စနသန္နိဘတ္တစောတိ ဝုတ္တံ. ပုရိမဿ ဝါ ဝေဝစနမေတံ.

ရဇောဇလ္လန္တိ ရဇော ဝါ မလံ ဝါ. န ဥပလိမ္ပတီတိ န လဂ္ဂတိ ပဒုမပလာသတော ဥဒကဗိန္ဒု ဝိယ ဝိဝဋ္ဋတိ. ဟတ္ထဓောဝနာဒီနိ ပန ဥတုဂ္ဂဟဏတ္ထာယ စေဝ ဒါယကာနံ ပုညဖလတ္ထာယ စ ဗုဒ္ဓါ ကရောန္တိ၊ ဝတ္တသီသေနာပိ စ ကရောန္တိယေဝ. သေနာသနံ ပဝိသန္တေန ဟိ ဘိက္ခုနာ ပါဒေ ဓောဝိတွာ ပဝိသိတဗ္ဗန္တိ ဝုတ္တမေတံ.

ဥဒ္ဓဂ္ဂလောမောတိ အာဝဋ္ဋပရိယောသာနေ ဥဒ္ဓဂ္ဂါနိ ဟုတွာ မုခသောဘံ ဥလ္လောကယမာနာနိ ဝိယ ဌိတာနိ လောမာနိ အဿာတိ ဥဒ္ဓဂ္ဂလောမော.

ဗြဟ္မုဇုဂတ္တောတိ ဗြဟ္မာ ဝိယ ဥဇုဂတ္တော၊ ဥဇုမေဝ ဥဂ္ဂတဒီဃသရီရော ဘဝိဿတိ. ယေဘုယျေန ဟိ သတ္တာ ခန္ဓေ ကဋိယံ ဇာဏူသူတိ တီသု ဌာနေသု နမန္တိ၊ တေ ကဋိယံ နမန္တာ ပစ္ဆတော နမန္တိ၊ ဣတရေသု ဒွီသု ဌာနေသု ပုရတော. ဒီဃသရီရာ ပန ဧကေ ပဿဝင်္ကာ ဟောန္တိ၊ ဧကေ မုခံ ဥန္နမေတွာ နက္ခတ္တာနိ ဂဏယန္တာ ဝိယ စရန္တိ၊ ဧကေ အပ္ပမံသလောဟိတာ သူလသဒိသာ ဟောန္တိ၊ ဧကေ ပုရတော ပဗ္ဘာရာ ဟောန္တိ၊ ပဝေဓမာနာ ဂစ္ဆန္တိ. အယံ ပန ဥဇုမေဝ ဥဂ္ဂန္တွာ ဒီဃပ္ပမာဏော ဒေဝနဂရေ ဥဿိတသုဝဏ္ဏတောရဏံ ဝိယ ဘဝိဿတီတိ ဒီပေန္တိ. ယထာ စေတံ၊ ဧဝံ ယံ ယံ ဇာတမတ္တဿ သဗ္ဗသော အပရိပုဏ္ဏံ မဟာပုရိသလက္ခဏံ ဟောတိ၊ တံ တံ အာယတိံ တထာဘာဝိတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

သတ္တုဿဒေါတိ ဒွေ ဟတ္ထပိဋ္ဌိယော ဒွေ ပါဒပိဋ္ဌိယော ဒွေ အံသကူဋာနိ ခန္ဓောတိ ဣမေသု သတ္တသု ဌာနေသု ပရိပုဏ္ဏော မံသုဿဒေါ အဿာတိ သတ္တုဿဒေါ. အညေသံ ပန ဟတ္ထပါဒပိဋ္ဌာဒီသု သိရာဇာလံ ပညာယတိ၊ အံသကူဋက္ခန္ဓေသု အဋ္ဌိကောဋိယော. တေ မနုဿာ ပေတာ ဝိယ ခါယန္တိ၊ န တထာ မဟာပုရိသော၊ မဟာပုရိသော ပန သတ္တသု ဌာနေသု ပရိပုဏ္ဏမံသုဿဒတ္တာ နိဂူဠှသိရာဇာလေဟိ ဟတ္ထပိဋ္ဌာဒီဟိ ဝဋ္ဋေတွာ သုဋ္ဌပိတသုဝဏ္ဏာဠိင်္ဂသဒိသေန ခန္ဓေန သိလာရူပကံ ဝိယ ခါယတိ၊ စိတ္တကမ္မရူပကံ ဝိယ စ ခါယတိ.

သီဟဿ ပုဗ္ဗဒ္ဓံ ဝိယ ကာယော အဿာတိ သီဟပုဗ္ဗဒ္ဓကာယော. သီဟဿ ဟိ ပုရတ္ထိမကာယောဝ ပရိပုဏ္ဏော ဟောတိ၊ ပစ္ဆိမကာယော အပရိပုဏ္ဏော. မဟာပုရိသဿ ပန သီဟဿ ပုဗ္ဗဒ္ဓကာယော ဝိယ သဗ္ဗော ကာယော ပရိပုဏ္ဏော. သောပိ သီဟဿေဝ တတ္ထ တတ္ထ ဝိနတုန္နတာဒိဝသေန ဒုဿဏ္ဌိတဝိသဏ္ဌိတော န ဟောတိ၊ ဒီဃယုတ္တဋ္ဌာနေ ပန ဒီဃော၊ ရဿထူလကိသပုထုလအနုဝဋ္ဋိတယုတ္တဋ္ဌာနေသု တထာဝိဓောဝ ဟောတိ. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ –

‘‘မနာပိယေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မဝိပါကေ ပစ္စုပဋ္ဌိတေ ယေဟိ အင်္ဂေဟိ ဒီဃေဟိ သောဘတိ၊ တာနိ အင်္ဂါနိ ဒီဃာနိ သဏ္ဌန္တိ. ယေဟိ အင်္ဂေဟိ ရဿေဟိ သောဘတိ၊ တာနိ အင်္ဂါနိ ရဿာနိ သဏ္ဌန္တိ. ယေဟိ အင်္ဂေဟိ ထူလေဟိ သောဘတိ၊ တာနိ အင်္ဂါနိ ထူလာနိ သဏ္ဌန္တိ. ယေဟိ အင်္ဂေဟိ ကိသေဟိ သောဘတိ၊ တာနိ အင်္ဂါနိ ကိသာနိ သဏ္ဌန္တိ. ယေဟိ အင်္ဂေဟိ ပုထုလေဟိ သောဘတိ၊ တာနိ အင်္ဂါနိ ပုထုလာနိ သဏ္ဌန္တိ. ယေဟိ အင်္ဂေဟိ ဝဋ္ဋေဟိ သောဘတိ၊ တာနိ အင်္ဂါနိ ဝဋ္ဋာနိ သဏ္ဌန္တီ’’တိ.

ဣတိ နာနာစိတ္တေန ပုညစိတ္တေန စိတ္တိတော ဒသဟိ ပါရမီဟိ သဇ္ဇိတော မဟာပုရိသဿ အတ္တဘာဝေါ၊ လောကေ သဗ္ဗသိပ္ပိနော ဝါ သဗ္ဗဣဒ္ဓိမန္တော ဝါ ပတိရူပကမ္ပိ ကာတုံ န သက္ကောန္တိ.

စိတန္တရံသောတိ အန္တရံသံ ဝုစ္စတိ ဒွိန္နံ ကောဋ္ဋာနံ အန္တရံ၊ တံ စိတံ ပရိပုဏ္ဏံ အန္တရံသံ အဿာတိ စိတန္တရံသော. အညေသဉှိ တံ ဌာနံ နိန္နံ ဟောတိ၊ ဒွေ ပိဋ္ဌိကောဋ္ဋာ ပါဋိယေက္ကာ ပညာယန္တိ. မဟာပုရိသဿ ပန ကဋိတော ပဋ္ဌာယ မံသပဋလံ ယာဝ ခန္ဓာ ဥဂ္ဂမ္မ သမုဿိတသုဝဏ္ဏဖလကံ ဝိယ ပိဋ္ဌိံ ဆာဒေတွာ ပတိဋ္ဌိတံ.

နိဂြောဓပရိမဏ္ဍလောတိ နိဂြောဓော ဝိယ ပရိမဏ္ဍလော. ယထာ ပညာသဟတ္ထတာယ ဝါ သတဟတ္ထတာယ ဝါ သမက္ခန္ဓသာခေါ နိဂြောဓော ဒီဃတောပိ ဝိတ္ထာရတောပိ ဧကပ္ပမာဏောဝ ဟောတိ၊ ဧဝံ ကာယတောပိ ဗျာမတောပိ ဧကပ္ပမာဏော. ယထာ အညေသံ ကာယော ဒီဃော ဝါ ဟောတိ ဗျာမော ဝါ၊ န ဧဝံ ဝိသမပ္ပမာဏောတိ အတ္ထော. တေနေဝ ယာဝတကွဿ ကာယောတိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယာဝတကော အဿာတိ ယာဝတကွဿ.

သမဝဋ္ဋက္ခန္ဓောတိ သမဝဋ္ဋိတက္ခန္ဓော. ယထာ ဧကေ ကောဉ္စာ ဝိယ စ ဗကာ ဝိယ စ ဝရာဟာ ဝိယ စ ဒီဃဂလာ ဝင်္ကဂလာ ပုထုလဂလာ စ ဟောန္တိ၊ ကထနကာလေ သိရာဇာလံ ပညာယတိ၊ မန္ဒော သရော နိက္ခမတိ၊ န ဧဝံ မဟာပုရိသဿ. မဟာပုရိသဿ ပန သုဝဋ္ဋိတသုဝဏ္ဏာဠိင်္ဂသဒိသော ခန္ဓော ဟောတိ၊ ကထနကာလေ သိရာဇာလံ န ပညာယတိ၊ မေဃဿ ဝိယ ဂဇ္ဇိတော သရော မဟာ ဟောတိ.

ရသဂ္ဂသဂ္ဂီတိ ဧတ္ထ ရသံ ဂသန္တိ ဟရန္တီတိ ရသဂ္ဂသာ. ရသဟရဏီနမေတံ အဓိဝစနံ၊ တာ အဂ္ဂါ အဿာတိ ရသဂ္ဂသဂ္ဂီ. မဟာပုရိသဿ ကိရ သတ္တရသဟရဏီသဟဿာနိ ဥဒ္ဓဂ္ဂါနိ ဟုတွာ ဂီဝါယမေဝ ပဋိမုက္ကာနိ. တိလဖလမတ္တောပိ အာဟာရော ဇိဝှဂ္ဂေ ဌပိတော သဗ္ဗကာယံ အနုဖရတိ. တေနေဝ မဟာပဓာနံ ပဒဟန္တဿ ဧကတဏ္ဍုလာဒီဟိပိ ကဠာယယူသပသတမတ္တေနာပိ ကာယဿ ယာပနံ အဟောသိ. အညေသံ ပန တထာ အဘာဝါ န သကလံ ကာယံ ဩဇာ ဖရတိ. တေန တေ ဗဟွာဗာဓာ ဟောန္တိ.

သီဟဿေဝ ဟနု အဿာတိ သီဟဟနု. တတ္ထ သီဟဿ ဟေဋ္ဌိမဟနုမေဝ ပရိပုဏ္ဏံ ဟောတိ၊ န ဥပရိမံ. မဟာပုရိသဿ ပန သီဟဿ ဟေဋ္ဌိမံ ဝိယ ဒွေပိ ပရိပုဏ္ဏာနိ ဒွါဒသိယာ ပက္ခဿ စန္ဒသဒိသာနိ ဟောန္တိ. အထ နေမိတ္တကာ ဟနုကပရိယန္တံ ဩလောကေန္တာဝ ဣမေသု ဟနုကေသု ဟေဋ္ဌိမေ ဝီသတိ ဥပရိမေ ဝီသတီတိ စတ္တာလီသဒန္တာ သမာ အဝိရဠာ ပတိဋ္ဌဟိဿန္တီတိ သလ္လက္ခေတွာ အယဉှိ ဒေဝ၊ ကုမာရော စတ္တာလီသဒန္တော ဟောတီတိအာဒိမာဟံသု. တတြာယမတ္ထော၊ အညေသဉှိ ပရိပုဏ္ဏဒန္တာနမ္ပိ ဒွတ္တိံသ ဒန္တာ ဟောန္တိ. ဣမဿ ပန စတ္တာလီသံ ဘဝိဿန္တိ. အညေသဉ္စ ကေစိ ဒန္တာ ဥစ္စာ၊ ကေစိ နီစာတိ ဝိသမာ ဟောန္တိ၊ ဣမဿ ပန အယပဋ္ဋကေန ဆိန္နသင်္ခပဋလံ ဝိယ သမာ ဘဝိဿန္တိ. အညေသံ ကုမ္ဘိလာနံ ဝိယ ဒန္တာ ဝိရဠာ ဟောန္တိ၊ မစ္ဆမံသာနိ ခါဒန္တာနံ ဒန္တန္တရံ ပူရေန္တိ. ဣမဿ ပန ကနကဖလကာယံ သမုဿိတဝဇိရပန္တိ ဝိယ အဝိရဠာ တူလိကာယ ဒဿိတပရိစ္ဆေဒါ ဝိယ ဒန္တာ ဘဝိဿန္တိ. အညေသဉ္စ ပူတိဒန္တာ ဥဋ္ဌဟန္တိ. တေန ကာစိ ဒါဌာ ကာဠာပိ ဝိဝဏ္ဏာပိ ဟောန္တိ. အယံ ပန သုဋ္ဌု သုက္ကဒါဌော ဩသဓိတာရကမ္ပိ အတိက္ကမ္မ ဝိရောစမာနာယ ပဘာယ သမန္နာဂတဒါဌော ဘဝိဿတိ.

ပဟူတဇိဝှေါတိ ပုထုလဇိဝှေါ. အညေသံ ဇိဝှါ ထူလာပိ ဟောန္တိ ကိသာပိ ရဿာပိ ထဒ္ဓါပိ ဝိသမာပိ၊ မဟာပုရိသဿ ပန ဇိဝှါ မုဒု ဒီဃာ ပုထုလာ ဝဏ္ဏသမ္ပန္နာ ဟောတိ. သော ဟိ ဧတံ လက္ခဏံ ပရိယေသိတုံ အာဂတာနံ ကင်္ခါဝိနောဒနတ္ထံ မုဒုကတ္တာ တံ ဇိဝှံ ကထိနသူစိံ ဝိယ ဝဋ္ဋေတွာ ဥဘော နာသိကသောတာနိ ပရာမသတိ၊ ဒီဃတ္တာ ဥဘော ကဏ္ဏသောတာနိ ပရာမသတိ၊ ပုထုလတ္တာ ကေသန္တပရိယောသာနံ ကေဝလမ္ပိ နလာဋံ ပဋိစ္ဆာဒေတိ. ဧဝမဿ မုဒုဒီဃပုထုလဘာဝံ ပကာသေန္တော တေသံ ကင်္ခံ ဝိနောဒေတိ. ဧဝံ တိလက္ခဏသမ္ပန္နံ ဇိဝှံ သန္ဓာယ ‘‘ပဟူတဇိဝှေါ’’တိ ဝုတ္တံ.

ဗြဟ္မဿရောတိ အညေ ဆိန္နဿရာပိ ဘိန္နဿရာပိ ကာကဿရာပိ ဟောန္တိ၊ အယံ ပန မဟာဗြဟ္မုနော သရသဒိသေန သရေန သမန္နာဂတော ဘဝိဿတိ၊ မဟာဗြဟ္မုနော ဟိ ပိတ္တသေမှေဟိ အပလိဗုဒ္ဓတ္တာ သရော ဝိသဒေါ ဟောတိ. မဟာပုရိသေနာပိ ကတကမ္မံ တဿ ဝတ္ထုံ သောဓေတိ. ဝတ္ထုနော သုဒ္ဓတ္တာ နာဘိတော ပဋ္ဌာယ သမုဋ္ဌဟန္တော သရော ဝိသဒေါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတောဝ သမုဋ္ဌာတိ. ကရဝီကော ဝိယ ဘဏတီတိ ကရဝီကဘာဏီ၊ မတ္တကရဝီကရုတမဉ္ဇုဃောသောတိ အတ္ထော.

အဘိနီလနေတ္တောတိ န သကလနီလနေတ္တော၊ နီလယုတ္တဋ္ဌာနေ ပနဿ ဥမာပုပ္ဖသဒိသေန အတိဝိသုဒ္ဓေန နီလဝဏ္ဏေန သမန္နာဂတာနိ နေတ္တာနိ ဟောန္တိ၊ ပီတယုတ္တဋ္ဌာနေ ကဏိကာရပုပ္ဖသဒိသေန ပီတဝဏ္ဏေန၊ လောဟိတယုတ္တဋ္ဌာနေ ဗန္ဓုဇီဝကပုပ္ဖသဒိသေန လောဟိတဝဏ္ဏေန၊ သေတယုတ္တဋ္ဌာနေ ဩသဓိတာရကသဒိသေန သေတဝဏ္ဏေန၊ ကာဠယုတ္တဋ္ဌာနေ အဒ္ဒါရိဋ္ဌကသဒိသေန ကာဠဝဏ္ဏေန သမန္နာဂတာနိ. သုဝဏ္ဏဝိမာနေ ဥဂ္ဃါဋိတမဏိသီဟပဉ္ဇရသဒိသာနိ ခါယန္တိ.

ဂေါပခုမောတိ ဧတ္ထ ပခုမန္တိ သကလစက္ခုဘဏ္ဍံ အဓိပ္ပေတံ၊ တံ ကာဠဝစ္ဆကဿ ဗဟလဓာတုကံ ဟောတိ၊ ရတ္တဝစ္ဆကဿ ဝိပ္ပသန္နံ၊ တံမုဟုတ္တဇာတတရုဏရတ္တဝစ္ဆကသဒိသစက္ခုဘဏ္ဍောတိ အတ္ထော. အညေသဉှိ စက္ခုဘဏ္ဍာ အပရိပုဏ္ဏာ ဟောန္တိ၊ ဟတ္ထိမူသိကာဒီနံ အက္ခိသဒိသေဟိ ဝိနိဂ္ဂတေဟိပိ ဂမ္ဘီရေဟိပိ အက္ခီဟိ သမန္နာဂတာ ဟောန္တိ. မဟာပုရိသဿ ပန ဓောဝိတွာ မဇ္ဇိတွာ ဌပိတမဏိဂုဠိကာ ဝိယ မုဒုသိနိဒ္ဓနီလသုခုမပခုမာစိတာနိ အက္ခီနိ.

ဥဏ္ဏာတိ ဥဏ္ဏလောမံ. ဘမုကန္တရေတိ ဒွိန္နံ ဘမုကာနံ ဝေမဇ္ဈေ နာသိကမတ္ထကေယေဝ ဇာတာ၊ ဥဂ္ဂန္တွာ ပန နလာဋဝေမဇ္ဈေ ဇာတာ. ဩဒါတာတိ ပရိသုဒ္ဓါ၊ ဩသဓိတာရကသမာနဝဏ္ဏာ. မုဒူတိ သပ္ပိမဏ္ဍေ ဩသာရေတွာ ဌပိတသတဝါရဝိဟတကပ္ပါသပဋလသဒိသာ. တူလသန္နိဘာတိ သိမ္ဗလိတူလလတာတူလသမာနာ၊ အယမဿ ဩဒါတတာယ ဥပမာ. သာ ပနေသာ ကောဋိယံ ဂဟေတွာ အာကဍ္ဎိယမာနာ ဥပဍ္ဎဗာဟုပ္ပမာဏာ ဟောတိ၊ ဝိဿဋ္ဌာ ဒက္ခိဏာဝဋ္ဋဝသေန အာဝဋ္ဋိတွာ ဥဒ္ဓဂ္ဂါ ဟုတွာ သန္တိဋ္ဌတိ. သုဝဏ္ဏဖလကမဇ္ဈေ ဌပိတရဇတပုဗ္ဗုဠကံ ဝိယ၊ သုဝဏ္ဏဃဋတော နိက္ခမမာနာ ခီရဓာရာ ဝိယ၊ အရုဏပ္ပဘာရဉ္ဇိတေ ဂဂနပ္ပဒေသေ ဩသဓိတာရကာ ဝိယ စ အတိမနောဟရာယ သိရိယာ ဝိရောစတိ.

ဥဏှီသသီသောတိ ဣဒံ ပရိပုဏ္ဏနလာဋတဉ္စ ပရိပုဏ္ဏသီသတံ စာတိ ဒွေ အတ္ထဝသေ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ. မဟာပုရိသဿ ဟိ ဒက္ခိဏကဏ္ဏစူဠိကတော ပဋ္ဌာယ မံသပဋလံ ဥဋ္ဌဟိတွာ သကလနလာဋံ ဆာဒယမာနံ ပူရယမာနံ ဂန္တွာ ဝါမကဏ္ဏစူဠိကာယံ ပတိဋ္ဌိတံ၊ တံ ရညော ဗန္ဓဥဏှီသပဋ္ဋော ဝိယ ဝိရောစတိ. မဟာပုရိသဿ ကိရ ဣမံ လက္ခဏံ ဒိသွာ ရာဇူနံ ဥဏှီသပဋ္ဋံ အကံသု. အယံ တာဝ ဧကော အတ္ထော. အညေ ပန ဇနာ အပရိပုဏ္ဏသီသာ ဟောန္တိ၊ ကေစိ ကပိသီသာ၊ ကေစိ ဖလသီသာ၊ ကေစိ အဋ္ဌိသီသာ၊ ကေစိ ဟတ္ထိသီသာ၊ ကေစိ တုမ္ဗသီသာ၊ ကေစိ ပဗ္ဘာရသီသာ. မဟာပုရိသဿ ပန အာရဂ္ဂေန ဝဋ္ဋေတွာ ဌပိတံ ဝိယ သုပရိပုဏ္ဏံ ဥဒကပုဗ္ဗုဠသဒိသံ သီသံ ဟောတိ. တတ္ထ ပုရိမနယေ ဥဏှီသဝေဌိတသီသော ဝိယာတိ ဥဏှီသသီသော. ဒုတိယနယေ ဥဏှီသံ ဝိယ သဗ္ဗတ္ထ ပရိမဏ္ဍလသီသောတိ ဥဏှီသသီသော.