(၄.) စတုက္ကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၉၃၉. စတုက္ကနိဒ္ဒေသေ တဏှုပ္ပါဒေသု စီဝရဟေတူတိ ‘ကတ္ထ မနာပံ စီဝရံ လဘိဿာမီ’တိ စီဝရကာရဏာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဣတိဘဝါဘဝဟေတူတိ ဧတ္ထ ဣတီတိ နိဒဿနတ္ထေ နိပါတော၊ ယထာ စီဝရာဒိဟေတု ဧဝံ ဘဝါဘဝဟေတူတိပိ အတ္ထော. ဘဝါဘဝေါတိ စေတ္ထ ပဏီတပဏီတတရာနိ တေလမဓုဖာဏိတာဒီနိ အဓိပ္ပေတာနိ. ဣမေသံ ပန စတုန္နံ တဏှုပ္ပါဒါနံ ပဟာနတ္ထာယ ပဋိပါဋိယာဝ စတ္တာရော အရိယဝံသာ ဒေသိတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

အဂတိဂမနေသု ဆန္ဒာဂတိံ ဂစ္ဆတီတိ ဆန္ဒေန ပေမေန အဂတိံ ဂစ္ဆတိ၊ အကတ္တဗ္ဗံ ကရောတိ. ပရပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော. တတ္ထ ယော ‘အယံ မေ မိတ္တော ဝါ သန္ဒိဋ္ဌော ဝါ သမ္ဘတ္တော ဝါ ဉာတကော ဝါ လဉ္ဇံ ဝါ ပန မေ ဒေတီ’တိ ဆန္ဒဝသေန အဿာမိကံ သာမိကံ ကရောတိ – အယံ ဆန္ဒာဂတိံ ဂစ္ဆတိ နာမ. ယော ‘အယံ မေ ဝေရီ’တိ ပကတိဝေရဝသေန ဝါ တင်္ခဏုပ္ပန္နကောဓဝသေန ဝါ သာမိကံ အဿာမိကံ ကရောတိ – အယံ ဒေါသာဂတိံ ဂစ္ဆတိ နာမ. ယော ပန မန္ဒတ္တာ မောမူဟတ္တာ ယံ ဝါ တံ ဝါ ဝတွာ အဿာမိကံ သာမိကံ ကရောတိ – အယံ မောဟာဂတိံ ဂစ္ဆတိ နာမ. ယော ပန ‘အယံ ရာဇဝလ္လဘော ဝါ ဝိသမနိဿိတော ဝါ အနတ္ထမ္ပိ မေ ကရေယျာ’တိ ဘီတော အဿာမိကံ သာမိကံ ကရောတိ – အယံ ဘယာဂတိံ ဂစ္ဆတိ နာမ. ယော ဝါ ပန ဘာဇိယဋ္ဌာနေ ကိဉ္စိ ဘာဇေန္တော ‘အယံ မေ မိတ္တော ဝါ သန္ဒိဋ္ဌော ဝါ သမ္ဘတ္တော ဝါ’တိ ပေမဝသေန အတိရေကံ ဒေတိ၊ ‘အယံ မေ ဝေရီ’တိ ဒေါသဝသေန ဦနကံ ဒေတိ၊ မောမူဟတ္တာ ဒိန္နာဒိန္နံ အဇာနမာနော ကဿစိ ဦနကံ ကဿစိ အဓိကံ ဒေတိ၊ ‘အယံ ဣမသ္မိံ အဒီယမာနေ မယှံ အနတ္ထမ္ပိ ကရေယျာ’တိ ဘီတော ကဿစိ အတိရေကံ ဒေတိ၊ သော စတုဗ္ဗိဓောပိ ယထာနုက္ကမေန ဆန္ဒာဂတိအာဒီနိ ဂစ္ဆတိ နာမ. အရိယာ ဧတာယ န ဂစ္ဆန္တီတိ အဂတိ၊ အနရိယာ ဣမိနာ အဂတိံ ဂစ္ဆန္တီတိ အဂတိဂမနံ. ဣမံ ဒွယံ စတုန္နမ္ပိ သာဓာရဏဝသေန ဝုတ္တံ. ဆန္ဒေန ဂမနံ ဆန္ဒဂမနံ. ဣဒံ ဒေါသာဒီနံ အသာဓာရဏဝသေန ဝုတ္တံ. သကပက္ခရာဂဉ္စ ပရပက္ခဒေါသဉ္စ ပုရက္ခတွာ အသမဂ္ဂဘာဝေန ဂမနံ ဝဂ္ဂဂမနံ. ဣဒံ ဆန္ဒဒေါသသာဓာရဏဝသေန ဝုတ္တံ. ဝါရိနော ဝိယ ယထာနိန္နံ ဂမနန္တိ ဝါရိဂမနံ. ဣဒံ စတုန္နမ္ပိ သာဓာရဏဝသေန ဝုတ္တံ.

ဝိပရိယာသေသု အနိစ္စာဒီနိ ဝတ္ထူနိ နိစ္စန္တိအာဒိနာ နယေန ဝိပရီတတော ဧသန္တီတိ ဝိပရိယာသာ၊ သညာယ ဝိပရိယာသော သညာဝိပရိယာသော. ဣတရေသုပိ ဒွီသု ဧသေဝ နယော. ဧဝမေတေ စတုန္နံ ဝတ္ထူနံ ဝသေန စတ္တာရော၊ ယေသု ဝတ္ထူသု သညာဒီနံ ဝသေန ဒွါဒသ ဟောန္တိ. တေသု အဋ္ဌ သောတာပတ္တိမဂ္ဂေန ပဟီယန္တိ. အသုဘေ သုဘန္တိ သညာစိတ္တဝိပလ္လာသာ သကဒါဂါမိမဂ္ဂေန တနုကာ ဟောန္တိ၊ အနာဂါမိမဂ္ဂေန ပဟီယန္တိ. ဒုက္ခေ သုခန္တိ သညာစိတ္တဝိပလ္လာသာ အရဟတ္တမဂ္ဂေန ပဟီယန္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

အနရိယဝေါဟာရေသု အနရိယဝေါဟာရာတိ အနရိယာနံ လာမကာနံ ဝေါဟာရာ. ဒိဋ္ဌဝါဒိတာတိ ‘ဒိဋ္ဌံ မယာ’တိ ဧဝံ ဝါဒိတာ. ဧတ္ထ စ တံ တံ သမုဋ္ဌာပိကစေတနာဝသေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. သဟ သဒ္ဒေန စေတနာ ကထိတာတိပိ ဝုတ္တမေဝ. ဒုတိယစတုက္ကေပိ ဧသေဝ နယော. အရိယော ဟိ အဒိသွာ ဝါ ‘ဒိဋ္ဌံ မယာ’တိ ဒိသွာ ဝါ ‘န ဒိဋ္ဌံ မယာ’တိ ဝတ္တာ နာမ နတ္ထိ၊ အနရိယောဝ ဧဝံ ဝဒတိ. တသ္မာ ဧဝံ ဝဒန္တဿ ဧတာ သဟ သဒ္ဒေန အဋ္ဌ စေတနာ အနရိယဝေါဟာရာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

ဒုစ္စရိတေသု ပဌမစတုက္ကံ ဝေရစေတနာဝသေန ဝုတ္တံ၊ ဒုတိယံ ဝစီဒုစ္စရိတဝသေန.

ဘယေသု ပဌမစတုက္ကေ ဇာတိံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ ဘယံ ဇာတိဘယံ. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော. ဒုတိယစတုက္ကေ ရာဇတော ဥပ္ပန္နံ ဘယံ ရာဇဘယံ. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော.

တတိယစတုက္ကေ စတ္တာရိ ဘယာနီတိ မဟာသမုဒ္ဒေ ဥဒကံ ဩရောဟန္တဿ ဝုတ္တဘယာနိ. မဟာသမုဒ္ဒေ ကိရ မဟိန္ဒဝီစိ နာမ သဋ္ဌိ ယောဇနာနိ ဥဂ္ဂစ္ဆတိ. ဂင်္ဂါဝီစိ နာမ ပဏ္ဏာသ. ရောဟဏဝီစိ နာမ စတ္တာလီသ ယောဇနာနိ ဥဂ္ဂစ္ဆတိ. ဧဝရူပါ ဦမိယော ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ ဘယံ ဦမိဘယံ နာမ. ကုမ္ဘီလတော ဥပ္ပန္နံ ဘယံ ကုမ္ဘီလဘယံ. ဥဒကာဝဋ္ဋတော ဘယံ အာဝဋ္ဋဘယံ. သုသုကာ ဝုစ္စတိ စဏ္ဍမစ္ဆော၊ တတော ဘယံ သုသုကာဘယံ.

စတုတ္ထစတုက္ကေ အတ္တာနုဝါဒဘယန္တိ ပါပကမ္မိနော အတ္တာနံ အနုဝဒန္တဿ ဥပ္ပဇ္ဇနကဘယံ. ပရာနုဝါဒဘယန္တိ ပရဿ အနုဝါဒတော ဥပ္ပဇ္ဇနကဘယံ. ဒဏ္ဍဘယန္တိ အဂါရိကဿ ရညာ ပဝတ္တိတဒဏ္ဍံ၊ အနဂါရိကဿ ဝိနယဒဏ္ဍံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇနကဘယံ. ဒုဂ္ဂတိဘယန္တိ စတ္တာရော အပါယေ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇနကဘယံ. ဣတိ ဣမေဟိ စတူဟိ စတုက္ကေဟိ သောဠသ မဟာဘယာနိ နာမ ကထိတာနိ.

ဒိဋ္ဌိစတုက္ကေ တိမ္ဗရုကဒိဋ္ဌိ (သံ. နိ. ၂.၁၈) နာမ ကထိတာ. တတ္ထ သယံကတံ သုခဒုက္ခန္တိ ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတော ဝေဒနာယ ဧဝ ဝေဒနာ ကတာတိ ဥပ္ပန္နာ ဒိဋ္ဌိ. ဧဝဉ္စ သတိ တဿာ ဝေဒနာယ ပုဗ္ဗေပိ အတ္ထိတာ အာပဇ္ဇတီတိ အယံ သဿတဒိဋ္ဌိ နာမ ဟောတိ. သစ္စတော ထေတတောတိ သစ္စတော ထိရတော. ပရံကတန္တိ ပစ္စုပ္ပန္နဝေဒနတော အညံ ဝေဒနာကာရဏံ ဝေဒနတ္တာနံ သမနုပဿတော ‘အညာယ ဝေဒနာယ အယံ ဝေဒနာ ကတာ’တိ ဥပ္ပန္နာ ဒိဋ္ဌိ. ဧဝံ သတိ ပုရိမာယ ကာရဏဝေဒနာယ ဥစ္ဆေဒေါ အာပဇ္ဇတီတိ အယံ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ နာမ ဟောတိ. သယံကတဉ္စ ပရံကတဉ္စာတိ ယထာဝုတ္တေနေဝ အတ္ထေန ‘ဥပဍ္ဎံ သယံကတံ၊ ဥပဍ္ဎံ ပရေန ကတ’န္တိ ဂဏှတော ဥပ္ပန္နာ ဒိဋ္ဌိ – အယံ သဿတုစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ နာမ. စတုတ္ထာ အကာရဏာ ဧဝ သုခဒုက္ခံ ဟောတီတိ ဂဏှတော ဥပ္ပန္နာ ဒိဋ္ဌိ. ဧဝံ သတိ အယံ အဟေတုကဒိဋ္ဌိ နာမ. သေသမေတ္ထ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယတ္တာ ဥတ္တာနတ္ထမေဝါတိ.

စတုက္ကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.