၁. ဧကကမာတိကာဒိဝဏ္ဏနာ
၇၅၁. ဣဒါနိ တဒနန္တရေ ဉာဏဝိဘင်္ဂေ ဧကဝိဓေန ဉာဏဝတ္ထူတိအာဒိနာ နယေန ပဌမံ ဧကဝိဓာဒီဟိ ဒသဝိဓပရိယောသာနေဟိ ဒသဟိ ပရိစ္ဆေဒေဟိ မာတိကံ ဌပေတွာ နိက္ခိတ္တပဒါနုက္ကမေန နိဒ္ဒေသော ကတော.
တတ္ထ ဧကဝိဓေနာတိ ဧကပ္ပကာရေန၊ ဧကကောဋ္ဌာသေန ဝါ. ဉာဏဝတ္ထူတိ ဧတ္ထ ပန ဉာဏဉ္စ တံ ဝတ္ထု စ နာနပ္ပကာရာနံ သမ္ပတ္တီနန္တိ ဉာဏဝတ္ထု၊ ဩကာသဋ္ဌေန ဉာဏဿ ဝတ္ထူတိပိ ဉာဏဝတ္ထု. ဣဓ ပန ပုရိမေနေဝတ္ထေန ဉာဏဝတ္ထု ဝေဒိတဗ္ဗံ. တေနေဝ ဧကဝိဓပရိစ္ဆေဒါဝသာနေ ‘‘ယာထာဝကဝတ္ထုဝိဘာဝနာ ပညာ – ဧဝံ ဧကဝိဓေန ဉာဏဝတ္ထူ’’တိ ဝုတ္တံ. ပဉ္စ ဝိညာဏာတိ စက္ခုဝိညာဏာဒီနိ ပဉ္စ. န ဟေတူတိအာဒီနိ ဟေဋ္ဌာ ဓမ္မသင်္ဂဟဋ္ဌကထာယံ (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၁.၆) ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. သင်္ခေပတော ပနေတ္ထ ယံ ဝတ္တဗ္ဗံ တံ နိဒ္ဒေသဝါရေ အာဝိ ဘဝိဿတိ. ယထာ စေတ္ထ၊ ဧဝံ ဒုကမာတိကာဒိပဒေသုပိ ယံ ဝတ္တဗ္ဗံ တံ တတ္ထေဝ အာဝိ ဘဝိဿတိ. နိက္ခေပပရိစ္ဆေဒမတ္တံ ပနေတ္ထ ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဧတ္ထ ဟိ ‘‘န ဟေတု အဟေတုကာ’’တိအာဒီဟိ တာဝ ဓမ္မသင်္ဂဟမာတိကာဝသေန၊ ‘‘အနိစ္စာ ဇရာဘိဘူတာ’’တိအာဒီဟိ အမာတိကာဝသေနာတိ သင်္ခေပတော ဒုဝိဓေဟိ ပဘေဒတော အဋ္ဌသတ္တတိယာ ပဒေဟိ ဧကကမာတိကာ နိက္ခိတ္တာ.
ဒုကာနုရူပေဟိ ပန ပဉ္စတိံသာယ ဒုကေဟိ ဒုကမာတိကာ နိက္ခိတ္တာ.
တိကာနုရူပေဟိ ‘‘စိန္တာမယာ ပညာ’’တိအာဒီဟိ စတူဟိ ဗာဟိရတ္တိကေဟိ၊ ‘‘ဝိပါကာ ပညာ’’တိအာဒီဟိ အနိယမိတပညာဝသေန ဝုတ္တေဟိ စုဒ္ဒသဟိ မာတိကာတိကေဟိ၊ ဝိတက္ကတ္တိကေ ပဌမပဒေန နိယမိတပညာဝသေန ဝုတ္တေဟိ တေရသဟိ၊ ဒုတိယပဒေန နိယမိတပညာဝသေန ဝုတ္တေဟိ သတ္တဟိ၊ တတိယပဒေန နိယမိတပညာဝသေန ဝုတ္တေဟိ ဒွါဒသဟိ၊ ပီတိတ္တိကေ စ ပဌမပဒေန နိယမိတပညာဝသေန ဝုတ္တေဟိ တေရသဟိ၊ တထာ ဒုတိယပဒေန၊ တတိယပဒေန နိယမိတပညာဝသေန ဝုတ္တေဟိ ဒွါဒသဟီတိ အဋ္ဌာသီတိယာ တိကေဟိ တိကမာတိကာ နိက္ခိတ္တာ.
စတုက္ကမာတိကာ ပန ‘ကမ္မဿကတဉာဏ’န္တိအာဒီဟိ ဧကဝီသတိယာ စတုက္ကေဟိ၊ ပဉ္စကမာတိကာ ဒွီဟိ ပဉ္စကေဟိ၊ ဆက္ကမာတိကာ ဧကေန ဆက္ကေန၊ သတ္တကမာတိကာ ‘‘သတ္တသတ္တတိ ဉာဏဝတ္ထူနီ’’တိ ဧဝံ သင်္ခေပတော ဝုတ္တေဟိ ဧကာဒသဟိ သတ္တကေဟိ၊ အဋ္ဌကမာတိကာ ဧကေန အဋ္ဌကေန၊ နဝကမာတိကာ ဧကေန နဝကေန.