၂. ဝေဒနာက္ခန္ဓနိဒ္ဒေသော

၈. ဝေဒနာက္ခန္ဓနိဒ္ဒေသာဒီသု ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တသဒိသံ ပဟာယ အပုဗ္ဗမေဝ ဝဏ္ဏယိဿာမ. ယာ ကာစိ ဝေဒနာတိ စတုဘူမိကဝေဒနံ ပရိယာဒိယတိ. သုခါ ဝေဒနာတိအာဒီနိ အတီတာဒိဝသေန နိဒ္ဒိဋ္ဌဝေဒနံ သဘာဝတော ဒဿေတုံ ဝုတ္တာနိ. တတ္ထ သုခါ ဝေဒနာ အတ္ထိ ကာယိကာ၊ အတ္ထိ စေတသိကာ. တထာ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ. အဒုက္ခမသုခါ ပန စက္ခာဒယော ပသာဒကာယေ သန္ဓာယ ပရိယာယေန ‘အတ္ထိ ကာယိကာ၊ အတ္ထိ စေတသိကာ’. တတ္ထ သဗ္ဗာပိ ကာယိကာ ကာမာဝစရာ. တထာ စေတသိကာ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ. စေတသိကာ သုခါ ပန တေဘူမိကာ. အဒုက္ခမသုခါ စတုဘူမိကာ. တဿာ သဗ္ဗပ္ပကာရာယပိ သန္တတိဝသေန၊ ခဏာဒိဝသေန စ အတီတာဒိဘာဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော.

တတ္ထ သန္တတိဝသေန ဧကဝီထိဧကဇဝနဧကသမာပတ္တိပရိယာပန္နာ၊ ဧကဝိဓဝိသယသမာယောဂပ္ပဝတ္တာ စ ပစ္စုပ္ပန္နာ. တတော ပုဗ္ဗေ အတီတာ၊ ပစ္ဆာ အနာဂတာ. ခဏာဒိဝသေန ခဏတ္တယပရိယာပန္နာ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တမဇ္ဈဂတာ သကိစ္စဉ္စ ကုရုမာနာ ဝေဒနာ ပစ္စုပ္ပန္နာ. တတော ပုဗ္ဗေ အတီတာ၊ ပစ္ဆာ အနာဂတာ. တတ္ထ ခဏာဒိဝသေန အတီတာဒိဘာဝံ သန္ဓာယ အယံ နိဒ္ဒေသော ကတောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.

၁၁. ဩဠာရိကသုခုမနိဒ္ဒေသေ အကုသလာ ဝေဒနာတိအာဒီနိ ဇာတိတော ဩဠာရိကသုခုမဘာဝံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တာနိ. ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဩဠာရိကာတိအာဒီနိ သဘာဝတော. အသမာပန္နဿ ဝေဒနာတိအာဒီနိ ပုဂ္ဂလတော. သာသဝါတိအာဒီနိ လောကိယလောကုတ္တရတော ဩဠာရိကသုခုမဘာဝံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တာနိ. တတ္ထ အကုသလာ တာဝ သဒရထဋ္ဌေန ဒုက္ခဝိပါကဋ္ဌေန စ ဩဠာရိကာ. ကုသလာ နိဒ္ဒရထဋ္ဌေန သုခဝိပါကဋ္ဌေန စ သုခုမာ. အဗျာကတာ နိရုဿာဟဋ္ဌေန အဝိပါကဋ္ဌေန စ သုခုမာ. ကုသလာကုသလာ သဥဿာဟဋ္ဌေန သဝိပါကဋ္ဌေန စ ဩဠာရိကာ. အဗျာကတာ ဝုတ္တနယေနေဝ သုခုမာ.

ဒုက္ခာ အသာတဋ္ဌေန ဒုက္ခဋ္ဌေန စ ဩဠာရိကာ. သုခါ သာတဋ္ဌေန သုခဋ္ဌေန စ သုခုမာ. အဒုက္ခမသုခါ သန္တဋ္ဌေန ပဏီတဋ္ဌေန စ သုခုမာ. သုခဒုက္ခာ ခေါဘနဋ္ဌေန ဖရဏဋ္ဌေန စ ဩဠာရိကာ. သုခဝေဒနာပိ ဟိ ခေါဘေတိ ဖရတိ. တထာ ဒုက္ခဝေဒနာပိ. သုခဉှိ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ သကလသရီရံ ခေါဘေန္တံ အာလုဠေန္တံ အဘိသန္ဒယမာနံ မဒ္ဒယမာနံ ဆာဒယမာနံ သီတောဒကဃဋေန အာသိဉ္စယမာနံ ဝိယ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဒုက္ခံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ တတ္တဖာလံ အန္တော ပဝေသန္တံ ဝိယ တိဏုက္ကာယ ဗဟိ ဈာပယမာနံ ဝိယ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. အဒုက္ခမသုခါ ပန ဝုတ္တနယေနေဝ သုခုမာ. အသမာပန္နဿ ဝေဒနာ နာနာရမ္မဏေ ဝိက္ခိတ္တဘာဝတော ဩဠာရိကာ. သမာပန္နဿ ဝေဒနာ ဧကတ္တနိမိတ္တေယေဝ စရတီတိ သုခုမာ. သာသဝါ အာသဝုပ္ပတ္တိဟေတုတော ဩဠာရိကာ. အာသဝစာရော နာမ ဧကန္တဩဠာရိကော. အနာသဝါ ဝုတ္တဝိပရိယာယေန သုခုမာ.

တတ္ထ ဧကော နေဝ ကုသလတ္တိကေ ကောဝိဒေါ ဟောတိ၊ န ဝေဒနာတ္တိကေ. သော ‘ကုသလတ္တိကံ ရက္ခာမီ’တိ ဝေဒနာတ္တိကံ ဘိန္ဒတိ၊ ‘ဝေဒနာတ္တိကံ ရက္ခာမီ’တိ ကုသလတ္တိကံ ဘိန္ဒတိ. ဧကော ‘တိကံ ရက္ခာမီ’တိ ဘူမန္တရံ ဘိန္ဒတိ. ဧကော န ဘိန္ဒတိ. ကထံ? ‘‘သုခဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဩဠာရိကာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ သုခုမာ’’တိ ဟိ ဝေဒနာတ္တိကေ ဝုတ္တံ. တံ ဧကော ပဋိက္ခိပတိ – န သဗ္ဗာ အဒုက္ခမသုခါ သုခုမာ. သာ ဟိ ကုသလာပိ အတ္ထိ အကုသလာပိ အဗျာကတာပိ. တတ္ထ ကုသလာကုသလာ ဩဠာရိကာ၊ အဗျာကတာ သုခုမာ. ကသ္မာ? ကုသလတ္တိကေ ပါဠိယံ အာဂတတ္တာတိ. ဧဝံ ကုသလတ္တိကော ရက္ခိတော ဟောတိ၊ ဝေဒနာတ္တိကော ပန ဘိန္နော.

ကုသလာကုသလာ ဝေဒနာ ဩဠာရိကာ၊ အဗျာကတာ ဝေဒနာ သုခုမာ’’တိ ယံ ပန ကုသလတ္တိကေ ဝုတ္တံ၊ တံ ဧကော ပဋိက္ခိပတိ – န သဗ္ဗာ အဗျာကတာ သုခုမာ. သာ ဟိ သုခါပိ အတ္ထိ ဒုက္ခာပိ အဒုက္ခမသုခါပိ. တတ္ထ သုခဒုက္ခာ ဩဠာရိကာ၊ အဒုက္ခမသုခါ သုခုမာ. ကသ္မာ? ဝေဒနာတ္တိကေ ပါဠိယံ အာဂတတ္တာတိ. ဧဝံ ဝေဒနာတ္တိကော ရက္ခိတော ဟောတိ၊ ကုသလတ္တိကော ပန ဘိန္နော. ကုသလတ္တိကဿ ပန အာဂတဋ္ဌာနေ ဝေဒနာတ္တိကံ အနောလောကေတွာ ဝေဒနာတ္တိကဿ အာဂတဋ္ဌာနေ ကုသလတ္တိကံ အနောလောကေတွာ ကုသလာဒီနံ ကုသလတ္တိကလက္ခဏေန၊ သုခါဒီနံ ဝေဒနာတ္တိကလက္ခဏေန ဩဠာရိကသုခုမတံ ကထေန္တော န ဘိန္ဒတိ နာမ.

ယမ္ပိ ‘‘ကုသလာကုသလာ ဝေဒနာ ဩဠာရိကာ၊ အဗျာကတာ ဝေဒနာ သုခုမာ’’တိ ကုသလတ္တိကေ ဝုတ္တံ၊ တတ္ထေကော ‘ကုသလာ လောကုတ္တရဝေဒနာပိ သမာနာ ဩဠာရိကာ နာမ၊ ဝိပါကာ အန္တမသော ဒွိပဉ္စဝိညာဏသဟဇာတာပိ သမာနာ သုခုမာ နာမ ဟောတီ’တိ ဝဒတိ. သော ဧဝရူပံ သန္တံ ပဏီတံ လောကုတ္တရဝေဒနံ ဩဠာရိကံ နာမ ကရောန္တော၊ ဒွိပဉ္စဝိညာဏသမ္ပယုတ္တံ အဟေတုကံ ဟီနံ ဇဠံ ဝေဒနံ သုခုမံ နာမ ကရောန္တော ‘တိကံ ရက္ခိဿာမီ’တိ ဘူမန္တရံ ဘိန္ဒတိ နာမ. တတ္ထ တတ္ထ ဘူမိယံ ကုသလံ ပန တံတံဘူမိဝိပါကေနေဝ သဒ္ဓိံ ယောဇေတွာ ကထေန္တော န ဘိန္ဒတိ နာမ. တတြာယံ နယော – ကာမာဝစရကုသလာ ဟိ ဩဠာရိကာ၊ ကာမာဝစရဝိပါကာ သုခုမာ. ရူပါဝစရာရူပါဝစရလောကုတ္တရကုသလာ ဩဠာရိကာ၊ ရူပါဝစရာရူပါဝစရလောကုတ္တရဝိပါကာ သုခုမာတိ. ဣမိနာ နီဟာရေန ကထေန္တော န ဘိန္ဒတိ နာမ.

တိပိဋကစူဠနာဂတ္ထေရော ပနာဟ – ‘‘အကုသလေ ဩဠာရိကသုခုမတာ နာမ န ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗာ. တဉှိ ဧကန္တဩဠာရိကမေဝ. လောကုတ္တရေပိ ဩဠာရိကသုခုမတာ န ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗာ. တဉှိ ဧကန္တသုခုမ’’န္တိ. ဣမံ ကထံ အာဟရိတွာ တိပိဋကစူဠာဘယတ္ထေရဿ ကထယိံသု – ဧဝံ ထေရေန ကထိတန္တိ. တိပိဋကစူဠာဘယတ္ထေရော အာဟ – ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန အဘိဓမ္မံ ပတွာ ဧကပဒဿာပိ ဒွိန္နမ္ပိ ပဒါနံ အာဂတဋ္ဌာနေ နယံ ဒါတုံ ယုတ္တဋ္ဌာနေ နယော အဒိန္နော နာမ နတ္ထိ၊ နယံ ကာတုံ ယုတ္တဋ္ဌာနေ နယော အကတော နာမ နတ္ထိ. ဣဓ ပနေကစ္စော ‘အာစရိယော အသ္မီ’တိ ဝိစရန္တော အကုသလေ ဩဠာရိကသုခုမတံ ဥဒ္ဓရမာနော ကုက္ကုစ္စာယတိ. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန ပန လောကုတ္တရေပိ ဩဠာရိကသုခုမတာ ဥဒ္ဓရိတာ’’တိ. ဧဝဉ္စ ပန ဝတွာ ဣဒံ သုတ္တံ အာဟရိ – ‘‘တတြ၊ ဘန္တေ၊ ယာယံ ပဋိပဒါ ဒုက္ခာ ဒန္ဓာဘိညာ၊ အယံ၊ ဘန္တေ၊ ပဋိပဒါ ဥဘယေနေဝ ဟီနာ အက္ခာယတိ – ဒုက္ခတ္တာ ဒန္ဓတ္တာ စာ’’တိ (ဒီ. နိ. ၃.၁၅၂). ဧတ္ထ ဟိ စတဿော ပဋိပဒါ လောကိယလောကုတ္တရမိဿကာ ကထိတာ.

တံ တံ ဝါ ပနာတိ ဧတ္ထ န ဟေဋ္ဌိမနယော ဩလောကေတဗ္ဗော. တံတံဝါပနဝသေနေဝ ကထေတဗ္ဗံ. ဒုဝိဓာ ဟိ အကုသလာ – လောဘသဟဂတာ ဒေါသသဟဂတာ စ. တတ္ထ ဒေါသသဟဂတာ ဩဠာရိကာ၊ လောဘသဟဂတာ သုခုမာ. ဒေါသသဟဂတာပိ ဒုဝိဓာ – နိယတာ အနိယတာ စ. တတ္ထ နိယတာ ဩဠာရိကာ၊ အနိယတာ သုခုမာ. နိယတာပိ ကပ္ပဋ္ဌိတိကာ ဩဠာရိကာ၊ နောကပ္ပဋ္ဌိတိကာ သုခုမာ. ကပ္ပဋ္ဌိတိကာပိ အသင်္ခါရိကာ ဩဠာရိကာ၊ သသင်္ခါရိကာ သုခုမာ. လောဘသဟဂတာပိ ဒွိဓာ – ဒိဋ္ဌိသမ္ပယုတ္တာ ဒိဋ္ဌိဝိပ္ပယုတ္တာ စ. တတ္ထ ဒိဋ္ဌိသမ္ပယုတ္တာ ဩဠာရိကာ၊ ဒိဋ္ဌိဝိပ္ပယုတ္တာ သုခုမာ. ဒိဋ္ဌိသမ္ပယုတ္တာပိ နိယတာ ဩဠာရိကာ၊ အနိယတာ သုခုမာ. သာပိ အသင်္ခါရိကာ ဩဠာရိကာ၊ သသင်္ခါရိကာ သုခုမာ.

သင်္ခေပတော အကုသလံ ပတွာ ယာ ဝိပါကံ ဗဟုံ ဒေတိ သာ ဩဠာရိကာ၊ ယာ အပ္ပံ သာ သုခုမာ. ကုသလံ ပတွာ ပန အပ္ပဝိပါကာ ဩဠာရိကာ၊ ဗဟုဝိပါကာ သုခုမာ. စတုဗ္ဗိဓေ ကုသလေ ကာမာဝစရကုသလာ ဩဠာရိကာ၊ ရူပါဝစရကုသလာ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ၊ အရူပါဝစရကုသလာ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ၊ လောကုတ္တရကုသလာ သုခုမာ. အယံ တာဝ ဘူမီသု အဘေဒတော နယော.

ဘေဒတော ပန ကာမာဝစရာ ဒါနသီလဘာဝနာမယဝသေန တိဝိဓာ. တတ္ထ ဒါနမယာ ဩဠာရိကာ၊ သီလမယာ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ၊ ဘာဝနာမယာ သုခုမာ. သာပိ ဒုဟေတုကာ တိဟေတုကာတိ ဒုဝိဓာ. တတ္ထ ဒုဟေတုကာ ဩဠာရိကာ၊ တိဟေတုကာ သုခုမာ. တိဟေတုကာပိ သသင်္ခါရိကအသင်္ခါရိကဘေဒတော ဒုဝိဓာ. တတ္ထ သသင်္ခါရိကာ ဩဠာရိကာ၊ အသင်္ခါရိကာ သုခုမာ. ရူပါဝစရေ ပဌမဇ္ဈာနကုသလဝေဒနာ ဩဠာရိကာ၊ ဒုတိယဇ္ဈာနကုသလဝေဒနာ သုခုမာ။ပေ။ စတုတ္ထဇ္ဈာနကုသလဝေဒနာ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ၊ အာကာသာနဉ္စာယတနကုသလဝေဒနာ သုခုမာ အာကာသာနဉ္စာယတနကုသလဝေဒနာ ဩဠာရိကာ။ပေ။. နေဝသညာနာသညာယတနကုသလဝေဒနာ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ၊ ဝိပဿနာသဟဇာတာ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ၊ သောတာပတ္တိမဂ္ဂသဟဇာတာ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ။ပေ။ အရဟတ္တမဂ္ဂသဟဇာတာ သုခုမာ.

စတုဗ္ဗိဓေ ဝိပါကေ ကာမာဝစရဝိပါကဝေဒနာ ဩဠာရိကာ၊ ရူပါဝစရဝိပါကဝေဒနာ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ။ပေ။ လောကုတ္တရဝိပါကဝေဒနာ သုခုမာ. ဧဝံ တာဝ အဘေဒတော.

ဘေဒတော ပန ကာမာဝစရဝိပါကာ အတ္ထိ အဟေတုကာ၊ အတ္ထိ သဟေတုကာ. သဟေတုကာပိ အတ္ထိ ဒုဟေတုကာ၊ အတ္ထိ တိဟေတုကာ. တတ္ထ အဟေတုကာ ဩဠာရိကာ၊ သဟေတုကာ သုခုမာ. သာပိ ဒုဟေတုကာ ဩဠာရိကာ၊ တိဟေတုကာ သုခုမာ. တတ္ထာပိ သသင်္ခါရိကာ ဩဠာရိကာ၊ အသင်္ခါရိကာ သုခုမာ. ပဌမဇ္ဈာနဝိပါကာ ဩဠာရိကာ၊ ဒုတိယဇ္ဈာနဝိပါကာ သုခုမာ။ပေ။ စတုတ္ထဇ္ဈာနဝိပါကာ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ၊ အာကာသာနဉ္စာယတနဝိပါကာ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ။ပေ။ နေဝသညာနာသညာယတနဝိပါကာ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ၊ သောတာပတ္တိဖလဝေဒနာ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ၊ သကဒါဂါမိ။ပေ။ အရဟတ္တဖလဝေဒနာ သုခုမာ.

တီသု ကိရိယာသု ကာမာဝစရကိရိယဝေဒနာ ဩဠာရိကာ၊ ရူပါဝစရကိရိယဝေဒနာ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ၊ အရူပါဝစရကိရိယဝေဒနာ သုခုမာ. ဧဝံ တာဝ အဘေဒတော. ဘေဒတော ပန အဟေတုကာဒိဝသေန ဘိန္နာယ ကာမာဝစရကိရိယာယ အဟေတုကကိရိယဝေဒနာ ဩဠာရိကာ၊ သဟေတုကာ သုခုမာ. သာပိ ဒုဟေတုကာ ဩဠာရိကာ၊ တိဟေတုကာ သုခုမာ. တတ္ထာပိ သသင်္ခါရိကာ ဩဠာရိကာ၊ အသင်္ခါရိကာ သုခုမာ. ပဌမဇ္ဈာနေ ကိရိယဝေဒနာ ဩဠာရိကာ၊ ဒုတိယဇ္ဈာနေ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ၊ တတိယေ။ပေ။ စတုတ္ထေ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ၊ အာကာသာနဉ္စာယတနကိရိယဝေဒနာ သုခုမာ. သာပိ ဩဠာရိကာ၊ ဝိညာဏဉ္စာ။ပေ။ နေဝသညာနာသညာယတနကိရိယဝေဒနာ သုခုမာ. ယာ ဩဠာရိကာ သာ ဟီနာ. ယာ သုခုမာ သာ ပဏီတာ.

၁၃. ဒူရဒုကနိဒ္ဒေသေ အကုသလဝေဒနာ ဝိသဘာဂဋ္ဌေန ဝိသံသဋ္ဌေန စ ကုသလာဗျာကတာဟိ ဒူရေ. ဣမိနာ နယေန သဗ္ဗပဒေသု ဒူရတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သစေပိ ဟိ အကုသလာဒိဝေဒနာသမင်္ဂိနော ဒုက္ခာဒိဝေဒနာသမင်္ဂိနော စ တယော တယော ဇနာ ဧကမဉ္စေ နိသိန္နာ ဟောန္တိ၊ တေသမ္ပိ တာ ဝေဒနာ ဝိသဘာဂဋ္ဌေန ဝိသံသဋ္ဌေန စ ဒူရေယေဝ နာမ. သမာပန္နဝေဒနာဒိသမင်္ဂီသုပိ ဧသေဝ နယော. အကုသလာ ပန အကုသလာယ သဘာဂဋ္ဌေန သရိက္ခဋ္ဌေန စ သန္တိကေ နာမ. ဣမိနာ နယေန သဗ္ဗပဒေသု သန္တိကတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သစေပိ ဟိ အကုသလာဒိဝေဒနာသမင်္ဂီသု တီသု ဇနေသု ဧကော ကာမဘဝေ၊ ဧကော ရူပဘဝေ၊ ဧကော အရူပဘဝေ၊ တေသမ္ပိ တာ ဝေဒနာ သဘာဂဋ္ဌေန သရိက္ခဋ္ဌေန စ သန္တိကေယေဝ နာမ. ကုသလာဒိဝေဒနာသမင်္ဂီသုပိ ဧသေဝ နယော.

တံ တံ ဝါ ပနာတိ ဧတ္ထ ဟေဋ္ဌိမနယံ အနောလောကေတွာ တံ တံ ဝါပနဝသေနေဝ ကထေတဗ္ဗံ. ကထေန္တေန စ န ဒူရတော သန္တိကံ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗံ၊ သန္တိကတော ပန ဒူရံ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗံ. ဒုဝိဓာ ဟိ အကုသလာ – လောဘသဟဂတာ ဒေါသသဟဂတာ စ. တတ္ထ လောဘသဟဂတာ လောဘသဟဂတာယ သန္တိကေ နာမ၊ ဒေါသသဟဂတာယ ဒူရေ နာမ. ဒေါသသဟဂတာ ဒေါသသဟဂတာယ သန္တိကေ နာမ၊ လောဘသဟဂတာယ ဒူရေ နာမ. ဒေါသသဟဂတာပိ နိယတာ နိယတာယ သန္တိကေ နာမာတိ. ဧဝံ အနိယတာ. ကပ္ပဋ္ဌိတိကအသင်္ခါရိကသသင်္ခါရိကဘေဒံ လောဘသဟဂတာဒီသု စ ဒိဋ္ဌိသမ္ပယုတ္တာဒိဘေဒံ သဗ္ဗံ ဩဠာရိကဒုကနိဒ္ဒေသေ ဝိတ္ထာရိတဝသေန အနုဂန္တွာ ဧကေကကောဋ္ဌာသဝေဒနာ တံတံကောဋ္ဌာသဝေဒနာယ ဧဝ သန္တိကေ၊ ဣတရာ ဣတရာယ ဒူရေတိ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ.

အယံ ဝေဒနာက္ခန္ဓနိဒ္ဒေသော.