၁၀. အနုရုဒ္ဓမဟာဝိတက္ကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၃၀. ဒသမေ စေတီသူတိ စေတိနာမကာနံ ရာဇူနံ နိဝါသဋ္ဌာနတ္တာ ဧဝံလဒ္ဓဝေါဟာရေ ရဋ္ဌေ. ပါစီနဝံသဒါယေတိ ဒသဗလဿ ဝသနဋ္ဌာနတော ပါစီနဒိသာယ ဌိတေ ဝံသဒါယေ နီလောဘာသေဟိ ဝေဠူဟိ သဉ္ဆန္နေ အရညေ. ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒီတိ ထေရော ကိရ ပဗ္ဗဇိတွာ ပဌမအန္တောဝဿမှိယေဝ သမာပတ္တိလာဘီ ဟုတွာ သဟဿလောကဓာတုဒဿနသမတ္ထံ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏံ ဥပ္ပါဒေသိ. သော သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ဧဝမာဟ – ‘‘ဣဓာဟံ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သဟဿလောကံ ဩလောကေမိ. အာရဒ္ဓံ ခေါ ပန မေ ဝီရိယံ အသလ္လီနံ၊ ဥပဋ္ဌိတာ သတိ အသမ္မုဋ္ဌာ၊ ပဿဒ္ဓေါ ကာယော အသာရဒ္ဓေါ၊ သမာဟိတံ စိတ္တံ ဧကဂ္ဂံ. အထ စ ပန မေ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ န ဝိမုစ္စတီ’’တိ. အထ နံ ထေရော အာဟ – ‘‘ယံ ခေါ တေ၊ အာဝုသော အနုရုဒ္ဓ၊ ဧဝံ ဟောတိ ‘အဟံ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ။ပေ။ ဩလောကေမီ’တိ၊ ဣဒံ တေ မာနသ္မိံ. ယမ္ပိ တေ၊ အာဝုသော၊ အနုရုဒ္ဓ ဧဝံ ဟောတိ ‘အာရဒ္ဓံ ခေါ ပန မေ ဝီရိယံ။ပေ။ ဧကဂ္ဂ’န္တိ၊ ဣဒံ တေ ဥဒ္ဓစ္စသ္မိံ. ယမ္ပိ တေ၊ အာဝုသော အနုရုဒ္ဓ၊ ဧဝံ ဟောတိ ‘အထ စ ပန မေ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ န ဝိမုစ္စတီ’တိ၊ ဣဒံ တေ ကုက္ကုစ္စသ္မိံ. သာဓု ဝတာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဣမေ တယော ဓမ္မေ ပဟာယ ဣမေ တယော ဓမ္မေ အမနသိကရိတွာ အမတာယ ဓာတုယာ စိတ္တံ ဥပသံဟရတူ’’တိ ဧဝမဿ ထေရော ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထေသိ. သော ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ သတ္ထာရံ အာပုစ္ဆိတွာ စေတိရဋ္ဌံ ဂန္တွာ သမဏဓမ္မံ ကရောန္တော အဋ္ဌမာသံ စင်္ကမေန ဝီတိနာမေသိ. သော ပဓာနဝေဂနိမ္မထိတတ္တာ ကိလန္တကာယော ဧကဿ ဝေဠုဂုမ္ဗဿ ဟေဋ္ဌာ နိသီဒိ. အထဿာယံ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ၊ ဧသ မဟာပုရိသဝိတက္ကော ဥပ္ပဇ္ဇီတိ အတ္ထော.
အပ္ပိစ္ဆဿာတိ ဧတ္ထ ပစ္စယပ္ပိစ္ဆော၊ အဓိဂမပ္ပိစ္ဆော၊ ပရိယတ္တိအပ္ပိစ္ဆော၊ ဓုတင်္ဂပ္ပိစ္ဆောတိ စတ္တာရော အပ္ပိစ္ဆာ. တတ္ထ ပစ္စယပ္ပိစ္ဆော ဗဟုံ ဒေန္တေ အပ္ပံ ဂဏှာတိ၊ အပ္ပံ ဒေန္တေ အပ္ပတရံ ဂဏှာတိ၊ န အနဝသေသဂ္ဂါဟီ ဟောတိ. အဓိဂမပ္ပိစ္ဆော မဇ္ဈန္တိကတ္ထေရော ဝိယ အတ္တနော အဓိဂမံ အညေသံ ဇာနိတုံ န ဒေတိ. ပရိယတ္တိအပ္ပိစ္ဆော တေပိဋကောပိ သမာနော န ဗဟုဿုတဘာဝံ ဇာနာပေတုကာမော ဟောတိ သာကေတတိဿတ္ထေရော ဝိယ. ဓုတင်္ဂပ္ပိစ္ဆော ဓုတင်္ဂပရိဟရဏဘာဝံ အညေသံ ဇာနိတုံ န ဒေတိ ဒွေဘာတိကတ္ထေရေသု ဇေဋ္ဌတ္ထေရော ဝိယ. ဝတ္ထု ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ ကထိတံ. အယံ ဓမ္မောတိ ဧဝံ သန္တဂုဏနိဂုဟနေန စ ပဋိဂ္ဂဟဏေ မတ္တညုတာယ စ အပ္ပိစ္ဆဿ ပုဂ္ဂလဿ အယံ နဝလောကုတ္တရဓမ္မော သမ္ပဇ္ဇတိ၊ နော မဟိစ္ဆဿ. ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ ယောဇေတဗ္ဗံ.
သန္တုဋ္ဌဿာတိ စတူသု ပစ္စယေသု တီဟိ သန္တောသေဟိ သန္တုဋ္ဌဿ. ပဝိဝိတ္တဿာတိ ကာယစိတ္တဥပဓိဝိဝေကေဟိ ဝိဝိတ္တဿ. တတ္ထ ကာယဝိဝေကော နာမ ဂဏသင်္ဂဏိကံ ဝိနောဒေတွာ အာရမ္ဘဝတ္ထုဝသေန ဧကီဘာဝေါ. ဧကီဘာဝမတ္တေနေဝ ကမ္မံ န နိပ္ဖဇ္ဇတီတိ ကသိဏပရိကမ္မံ ကတွာ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော နိဗ္ဗတ္တေတိ၊ အယံ စိတ္တဝိဝေကော နာမ. သမာပတ္တိမတ္တေနေဝ ကမ္မံ န နိပ္ဖဇ္ဇတီတိ ဈာနံ ပါဒကံ ကတွာ သင်္ခါရေ သမ္မသိတွာ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏာတိ၊ အယံ သဗ္ဗာကာရတော ဥပဓိဝိဝေကော နာမ. တေနာဟ ဘဂဝါ – ‘‘ကာယဝိဝေကော စ ဝိဝေကဋ္ဌကာယာနံ နေက္ခမ္မာဘိရတာနံ၊ စိတ္တဝိဝေကော စ ပရိသုဒ္ဓစိတ္တာနံ ပရမဝေါဒါနပ္ပတ္တာနံ၊ ဥပဓိဝိဝေကော စ နိရုပဓီနံ ပုဂ္ဂလာနံ ဝိသင်္ခါရဂတာန’’န္တိ (မဟာနိ. ၇၊ ၄၉).
သင်္ဂဏိကာရာမဿာတိ ဂဏသင်္ဂဏိကာယ စေဝ ကိလေသသင်္ဂဏိကာယ စ ရတဿ. အာရဒ္ဓဝီရိယဿာတိ ကာယိကစေတသိကဝီရိယဝသေန အာရဒ္ဓဝီရိယဿ. ဥပဋ္ဌိတဿတိဿာတိ စတုသတိပဋ္ဌာနဝသေန ဥပဋ္ဌိတဿတိဿ. သမာဟိတဿာတိ ဧကဂ္ဂစိတ္တဿ. ပညဝတောတိ ကမ္မဿကတပညာယ ပညဝတော.
သာဓု သာဓူတိ ထေရဿ ဝိတက္ကံ သမ္ပဟံသေန္တော ဧဝမာဟ. ဣမံ အဋ္ဌမန္တိ သတ္တ နိဓီ လဒ္ဓပုရိသဿ အဋ္ဌမံ ဒေန္တော ဝိယ၊ သတ္တ မဏိရတနာနိ၊ သတ္တ ဟတ္ထိရတနာနိ၊ သတ္တ အဿရတနာနိ လဒ္ဓပုရိသဿ အဋ္ဌမံ ဒေန္တော ဝိယ သတ္တ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေတွာ ဌိတဿ အဋ္ဌမံ အာစိက္ခန္တော ဧဝမာဟ. နိပ္ပပဉ္စာရာမဿာတိ တဏှာမာနဒိဋ္ဌိပပဉ္စရဟိတတ္တာ နိပ္ပပဉ္စသင်္ခါတေ နိဗ္ဗာနပဒေ အဘိရတဿ. ဣတရံ တဿေဝ ဝေဝစနံ. ပပဉ္စာရာမဿာတိ ယထာဝုတ္တေသု ပပဉ္စေသု အဘိရတဿ. ဣတရံ တဿေဝ ဝေဝစနံ.
ယတောတိ ယဒါ. တတောတိ တဒါ. နာနာရတ္တာနန္တိ နိလပီတလောဟိတောဒါတဝဏ္ဏေဟိ နာနာရဇနေဟိ ရတ္တာနံ. ပံသုကူလန္တိ တေဝီသတိယာ ခေတ္တေသု ဌိတပံသုကူလစီဝရံ. ခါယိဿတီတိ ယထာ တဿ ပုဗ္ဗဏှသမယာဒီသု ယသ္မိံ သမယေ ယံ ဣစ္ဆတိ၊ တသ္မိံ သမယေ တံ ပါရုပန္တဿ သော ဒုဿကရဏ္ဍကော မနာပေါ ဟုတွာ ခါယတိ၊ ဧဝံ တုယှမ္ပိ စီဝရသန္တောသမဟာအရိယဝံသေန တုဋ္ဌဿ ဝိဟရတော ပံသုကူလစီဝရံ ခါယိဿတိ ဥပဋ္ဌဟိဿတိ. ရတိယာတိ ရတိအတ္ထာယ. အပရိတဿာယာတိ တဏှာဒိဋ္ဌိပရိတဿနာဟိ အပရိတဿနတ္ထာယ. ဖာသုဝိဟာရာယာတိ သုခဝိဟာရတ္ထာယ. ဩက္ကမနာယ နိဗ္ဗာနဿာတိ အမတံ နိဗ္ဗာနံ ဩတရဏတ္ထာယ.
ပိဏ္ဍိယာလောပဘောဇနန္တိ ဂါမနိဂမရာဇဓာနီသု ဇင်္ဃာဗလံ နိဿာယ ဃရပဋိပါဋိယာ စရန္တေန လဒ္ဓပိဏ္ဍိယာလောပဘောဇနံ. ခါယိဿတီတိ တဿ ဂဟပတိနော နာနဂ္ဂရသဘောဇနံ ဝိယ ဥပဋ္ဌဟိဿတိ. သန္တုဋ္ဌဿ ဝိဟရတောတိ ပိဏ္ဍပါတသန္တောသမဟာအရိယဝံသေန သန္တုဋ္ဌဿ ဝိဟရတော. ရုက္ခမူလသေနာသနံ ခါယိဿတီတိ တဿ ဂဟပတိနော တေဘူမကပါသာဒေ ဂန္ဓကုသုမဝါသသုဂန္ဓံ ကူဋာဂါရံ ဝိယ ရုက္ခမူလံ ဥပဋ္ဌဟိဿတိ. သန္တုဋ္ဌဿာတိ သေနာသနသန္တောသမဟာအရိယဝံသေန သန္တုဋ္ဌဿ. တိဏသန္ထာရကောတိ တိဏေဟိ ဝါ ပဏ္ဏေဟိ ဝါ ဘူမိယံ ဝါ ဖလကပါသာဏတလာနိ ဝါ အညတရသ္မိံ သန္ထတသန္ထတော. ပူတိမုတ္တန္တိ ယံကိဉ္စိ မုတ္တံ. တင်္ခဏေ ဂဟိတမ္ပိ ပူတိမုတ္တမေဝ ဝုစ္စတိ ဒုဂ္ဂန္ဓတ္တာ. သန္တုဋ္ဌဿ ဝိဟရတောတိ ဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရသန္တောသေန သန္တုဋ္ဌဿ ဝိဟရတော.
ဣတိ ဘဂဝါ စတူသု ဌာနေသု အရဟတ္တံ ပက္ခိပန္တော ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထေတွာ ‘‘ကတရသေနာသနေ နု ခေါ ဝသန္တဿ ကမ္မဋ္ဌာနံ သပ္ပါယံ ဘဝိဿတီ’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော ‘‘တသ္မိညေဝ ဝသန္တဿာ’’တိ ဉတွာ တေန ဟိ တွံ၊ အနုရုဒ္ဓါတိအာဒိမာဟ. ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတောတိ တီဟိ ဝိဝေကေဟိ ဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရန္တဿ. ဥယျောဇနိကပဋိသံယုတ္တန္တိ ဥယျောဇနိကေဟေဝ ဝစနေဟိ ပဋိသံယုတ္တံ၊ တေသံ ဥပဋ္ဌာနဂမနကံယေဝါတိ အတ္ထော. ပပဉ္စနိရောဓေတိ နိဗ္ဗာနပဒေ. ပက္ခန္ဒတီတိ အာရမ္မဏကရဏဝသေန ပက္ခန္ဒတိ. ပသီဒတီတိအာဒီသုပိ အာရမ္မဏဝသေနေဝ ပသီဒနသန္တိဋ္ဌနမုစ္စနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဣတိ ဘဂဝါ စေတိရဋ္ဌေ ပါစီနဝံသဒါယေ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ ကထိတေ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ပုန ဘေသကဠာဝနမဟာဝိဟာရေ နိသီဒိတွာ ဘိက္ခုသံဃဿ ဝိတ္ထာရေန ကထေသိ.
မနောမယေနာတိ မနေန နိဗ္ဗတ္တိတကာယောပိ မနောမယောတိ ဝုစ္စတိ မနေန ဂတကာယောပိ၊ ဣဓ မနေန ဂတကာယံ သန္ဓာယေဝမာဟ. ယထာ မေ အဟု သင်္ကပ္ပေါတိ ယထာ မယှံ ဝိတက္ကော အဟောသိ၊ တတော ဥတ္တရိ အဋ္ဌမံ မဟာပုရိသဝိတက္ကံ ဒဿေန္တော တတော ဥတ္တရိံ ဒေသယိ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.
ဂဟပတိဝဂ္ဂေါ တတိယော.