၃. တတိယပဏ္ဏာသကံ
(၁၁) ၁. အာသာဒုပ္ပဇဟဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ
၁၁၉. တတိယဿ ပဏ္ဏာသကဿ ပဌမေ အာသာတိ တဏှာ. ဒုပ္ပဇဟာတိ ဒုစ္စဇာ ဒုန္နီဟရာ. လာဘာသာယ ဒုပ္ပဇဟဘာဝေန သတ္တာ ဒသပိ ဝဿာနိ ဝီသတိပိ သဋ္ဌိပိ ဝဿာနိ ‘‘အဇ္ဇ လဘိဿာမ၊ သွေ လဘိဿာမာ’’တိ ရာဇာနံ ဥပဋ္ဌဟန္တိ၊ ကသိကမ္မာဒီနိ ကရောန္တိ၊ ဥဘတောဗျူဠှံ သင်္ဂါမံ ပက္ခန္ဒန္တိ၊ အဇပထသင်္ကုပထာဒယော ပဋိပဇ္ဇန္တိ၊ နာဝါယ မဟာသမုဒ္ဒံ ပဝိသန္တိ. ဇီဝိတာသာယ ဒုပ္ပဇဟတ္တာ သမ္ပတ္တေ မရဏကာလေပိ ဝဿသတဇီဝိံ အတ္တာနံ မညန္တိ. သော ကမ္မကမ္မနိမိတ္တာဒီနိ ပဿန္တောပိ ‘‘ဒါနံ ဒေဟိ ပူဇံ၊ ကရောဟီ’’တိ အနုကမ္ပကေဟိ ဝုစ္စမာနော ‘‘နာဟံ မရိဿာမိ၊ ဇီဝိဿာမိ’’စ္စေဝ အာသာယ ကဿစိ ဝစနံ န ဂဏှာတိ.
၁၂၀. ဒုတိယေ ပုဗ္ဗကာရီတိ ပဌမံ ဥပကာရဿ ကာရကော. ကတညူကတဝေဒီတိ တေန ကတံ ဉတွာ ပစ္ဆာ ကာရကော. တေသု ပုဗ္ဗကာရီ ‘‘ဣဏံ ဒေမီ’’တိ သညံ ကရောတိ၊ ပစ္ဆာ ကာရကော ‘‘ဣဏံ ဇီရာပေမီ’’တိ သညံ ကရောတိ.
၁၂၁. တတိယေ တိတ္တော စ တပ္ပေတာ စာတိ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ စ တထာဂတသာဝကော စ ခီဏာသဝေါ တိတ္တော နာမ၊ တထာဂတော အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ တိတ္တော စ တပ္ပေတာ စ.
၁၂၂. စတုတ္ထေ ဒုတ္တပ္ပယာတိ ဒါယကေန ဒုတ္တပ္ပယာ တပ္ပေတုံ န သုကရာ. နိက္ခိပတီတိ နိဒဟတိ န ပရိဘုဉ္ဇတိ. ဝိဿဇ္ဇေတီတိ ပရေသံ ဒေတိ.
၁၂၃. ပဉ္စမေ န ဝိဿဇ္ဇေတီတိ သဗ္ဗံယေဝ ပရေသံ န ဒေတိ၊ အတ္တနော ပန ယာပနမတ္တံ ဂဟေတွာ အဝသေသံ ဒေတိ.
၁၂၄. ဆဋ္ဌေ သုဘနိမိတ္တန္တိ ဣဋ္ဌာရမ္မဏံ.
၁၂၅. သတ္တမေ ပဋိဃနိမိတ္တန္တိ အနိဋ္ဌနိမိတ္တံ.
၁၂၆. အဋ္ဌမေ ပရတော စ ဃောသောတိ ပရဿ သန္တိကာ အဿဒ္ဓမ္မသဝနံ.
၁၂၇. နဝမေ ပရတော စ ဃောသောတိ ပရဿ သန္တိကာ သဒ္ဓမ္မသဝနံ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနတ္ထမေဝါတိ.
အာသာဒုပ္ပဇဟဝဂ္ဂေါ ပဌမော.
(၁၂) ၂. အာယာစနဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ
၁၃၁. ဒုတိယဿ ပဌမေ ဧဝံ သမ္မာ အာယာစမာနော အာယာစေယျာတိ သဒ္ဓေါ ဘိက္ခု ဥဋ္ဌဟိတွာ ‘‘ယာဒိသော သာရိပုတ္တတ္ထေရော ပညာယ၊ အဟမ္ပိ တာဒိသော ဟောမိ. ယာဒိသော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော ဣဒ္ဓိယာ၊ အဟမ္ပိ တာဒိသော ဟောမီ’’တိ ဧဝံ အာယာစန္တော ပိဟေန္တော ပတ္ထေန္တော ယံ အတ္ထိ၊ တဿေဝ ပတ္ထိတတ္တာ သမ္မာ ပတ္ထေယျ နာမ. ဣတော ဥတ္တရိ ပတ္ထေန္တော မိစ္ဆာ ပတ္ထေယျ. ဧဝရူပါ ဟိ ပတ္ထနာ ယံ နတ္ထိ၊ တဿ ပတ္ထိတတ္တာ မိစ္ဆာပတ္ထနာ နာမ ဟောတိ. ကိံ ကာရဏာ? ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တုလာ ဧတံ ပမာဏန္တိ ယထာ ဟိ သုဝဏ္ဏံ ဝါ ဟိရညံ ဝါ တုလေန္တဿ တုလာ ဣစ္ဆိတဗ္ဗာ၊ ဓညံ မိနန္တဿ မာနန္တိ တုလနေ တုလာ၊ မိနနေ စ မာနံ ပမာဏံ ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ဧသာ တုလာ ဧတံ ပမာဏံ ယဒိဒံ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ. တေ ဂဟေတွာ ‘‘အဟမ္ပိ ဉာဏေန ဝါ ဣဒ္ဓိယာ ဝါ ဧတမ္ပမာဏော ဟောမီ’’တိ အတ္တာနံ တုလေတုံ ဝါ ပမာဏေတုံ ဝါ သက္ကာ၊ န ဣတော အညထာ.
၁၃၂. ဒုတိယာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ဣဒံ ပနေတ္ထ ဝိသေသမတ္တံ – ခေမာ စ ဘိက္ခုနီ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ စာတိ ဧတာသု ဟိ ခေမာ ပညာယ အဂ္ဂါ၊ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ဣဒ္ဓိယာ. တသ္မာ ‘‘ပညာယ ဝါ ဣဒ္ဓိယာ ဝါ ဧတာဒိသီ ဟောမီ’’တိ သမ္မာ အာယာစမာနာ အာယာစေယျ. တထာ စိတ္တော ဂဟပတိ ပညာယ အဂ္ဂေါ၊ ဟတ္ထကော ရာဇကုမာရော မဟိဒ္ဓိကတာယ. တသ္မာ ‘‘ပညာယ ဝါ ဣဒ္ဓိယာ ဝါ ဧဒိသော ဟောမီ’’တိ သမ္မာ အာယာစမာနော အာယာစေယျ. ခုဇ္ဇုတ္တရာပိ မဟာပညတာယ အဂ္ဂါ၊ နန္ဒမာတာ မဟိဒ္ဓိကတာယ. တသ္မာ ‘‘ပညာယ ဝါ ဣဒ္ဓိယာ ဝါ ဧတာဒိသီ ဟောမီ’’တိ သမ္မာ အာယာစမာနာ အာယာစေယျ.
၁၃၅. ပဉ္စမေ ခတန္တိ ဂုဏာနံ ခတတ္တာ ခတံ. ဥပဟတန္တိ ဂုဏာနံ ဥပဟတတ္တာ ဥပဟတံ၊ ဆိန္နဂုဏံ နဋ္ဌဂုဏန္တိ အတ္ထော. အတ္တာနံ ပရိဟရတီတိ နိဂ္ဂုဏံ အတ္တာနံ ဇဂ္ဂတိ ဂေါပါယတိ. သာဝဇ္ဇောတိ သဒေါသော. သာနုဝဇ္ဇောတိ သဥပဝါဒေါ. ပသဝတီတိ ပဋိလဘတိ. အနနုဝိစ္စာတိ အဇာနိတွာ အဝိနိစ္ဆိနိတွာ. အပရိယောဂါဟေတွာတိ အနနုပဝိသိတွာ. အဝဏ္ဏာရဟဿာတိ အဝဏ္ဏယုတ္တဿ မိစ္ဆာပဋိပန္နဿ တိတ္ထိယဿ ဝါ တိတ္ထိယသာဝကဿ ဝါ. ဝဏ္ဏံ ဘာသတီတိ ‘‘သုပ္ပဋိပန္နော ဧသ သမ္မာပဋိပန္နော’’တိ ဂုဏံ ကထေတိ. ဝဏ္ဏာရဟဿာတိ ဗုဒ္ဓါဒီသု အညတရဿ သမ္မာပဋိပန္နဿ. အဝဏ္ဏံ ဘာသတီတိ ‘‘ဒုပ္ပဋိပန္နော ဧသ မိစ္ဆာပဋိပန္နော’’တိ အဂုဏံ ကထေတိ. အဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတီတိ ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော ဒုပ္ပဋိပန္နာနံ မိစ္ဆာပဋိပန္နာနံ တိတ္ထိယာနံ တိတ္ထိယသာဝကာနံ ‘‘ဣတိပိ ဒုပ္ပဋိပန္နာ ဣတိပိ မိစ္ဆာပဋိပန္နာ’’တိ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ. ဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတီတိ သုပ္ပဋိပန္နာနံ သမ္မာပဋိပန္နာနံ ဗုဒ္ဓါနံ ဗုဒ္ဓသာဝကာနံ ‘‘ဣတိပိ သုပ္ပဋိပန္နာ ဣတိပိ သမ္မာပဋိပန္နာ’’တိ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ.
၁၃၆. ဆဋ္ဌေ အပ္ပသာဒနီယေ ဌာနေတိ အပ္ပသာဒကာရဏေ. ပသာဒံ ဥပဒံသေတီတိ ဒုပ္ပဋိပဒါယ မိစ္ဆာပဋိပဒါယ ‘‘အယံ သုပ္ပဋိပဒါ သမ္မာပဋိပဒါ’’တိ ပသာဒံ ဇနေတိ. ပသာဒနီယေ ဌာနေ အပ္ပသာဒန္တိ သုပ္ပဋိပဒါယ သမ္မာပဋိပဒါယ ‘‘အယံ ဒုပ္ပဋိပဒါ မိစ္ဆာပဋိပဒါ’’တိ အပ္ပသာဒံ ဇနေတီတိ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ.
၁၃၇. သတ္တမေ ဒွီသူတိ ဒွီသု ဩကာသေသု ဒွီသု ကာရဏေသု. မိစ္ဆာပဋိပဇ္ဇမာနောတိ မိစ္ဆာပဋိပတ္တိံ ပဋိပဇ္ဇမာနော. မာတရိ စ ပိတရိ စာတိ မိတ္တဝိန္ဒကော ဝိယ မာတရိ၊ အဇာတသတ္တု ဝိယ ပိတရိ. သုက္ကပက္ခော ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော.
၁၃၈. အဋ္ဌမေ တထာဂတေ စ တထာဂတသာဝကေ စာတိ ဒေဝဒတ္တော ဝိယ တထာဂတေ၊ ကောကာလိကော ဝိယ စ တထာဂတသာဝကေ. သုက္ကပက္ခေ အာနန္ဒတ္ထေရော ဝိယ တထာဂတေ၊ နန္ဒဂေါပါလကသေဋ္ဌိပုတ္တော ဝိယ စ တထာဂတသာဝကေ.
၁၃၉. နဝမေ သစိတ္တဝေါဒါနန္တိ သကစိတ္တဿ ဝေါဒါနံ၊ အဋ္ဌန္နံ သမာပတ္တီနံ ဧတံ နာမံ. န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတီတိ လောကေ စ ရူပါဒီသု ဓမ္မေသု ကိဉ္စိ ဧကံ ဓမ္မမ္ပိ န ဂဏှာတိ န ပရာမသတိ. ဧဝမေတ္ထ အနုပါဒါနံ နာမ ဒုတိယော ဓမ္မော ဟောတိ. ဒသမေကာဒသမာနိ ဥတ္တာနတ္ထာနေဝါတိ.
အာယာစနဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.
(၁၃) ၃. ဒါနဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ
၁၄၂. တတိယဿ ပဌမေ ဒါနာနီတိ ဒိယျနကဝသေန ဒါနာနိ၊ ဒေယျဓမ္မဿေတံ နာမံ. သဝတ္ထုကာ ဝါ စေတနာ ဒါနံ၊ သမ္ပတ္တိပရိစ္စာဂဿေတံ နာမံ. အာမိသဒါနန္တိ စတ္တာရော ပစ္စယာ ဒိယျနကဝသေန အာမိသဒါနံ နာမ. ဓမ္မဒါနန္တိ ဣဓေကစ္စော အမတပတ္တိပဋိပဒံ ကထေတွာ ဒေတိ၊ ဣဒံ ဓမ္မဒါနံ နာမ.
၁၄၃. ဒုတိယေ စတ္တာရော ပစ္စယာ ယဇနကဝသေန ယာဂေါ နာမ ဓမ္မောပိ ယဇနကဝသေန ယာဂေါတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.
၁၄၄. တတိယေ အာမိသဿ စဇနံ အာမိသစာဂေါ၊ ဓမ္မဿ စဇနံ ဓမ္မစာဂေါ. စတုတ္ထေ ဥပသဂ္ဂမတ္တံ ဝိသေသော.
၁၄၆. ပဉ္စမေ စတုန္နံ ပစ္စယာနံ ဘုဉ္ဇနံ အာမိသဘောဂေါ၊ ဓမ္မဿ ဘုဉ္ဇနံ ဓမ္မဘောဂေါ. ဆဋ္ဌေ ဥပသဂ္ဂမတ္တံ ဝိသေသော.
၁၄၈. သတ္တမေ စတုန္နံ ပစ္စယာနံ သံဝိဘဇနံ အာမိသသံဝိဘာဂေါ၊ ဓမ္မဿ သံဝိဘဇနံ ဓမ္မသံဝိဘာဂေါ.
၁၄၉. အဋ္ဌမေ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ သင်္ဂဟော အာမိသသင်္ဂဟော၊ ဓမ္မေန သင်္ဂဟော ဓမ္မသင်္ဂဟော.
၁၅၀. နဝမေ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ အနုဂ္ဂဏှနံ အာမိသာနုဂ္ဂဟော၊ ဓမ္မေန အနုဂ္ဂဏှနံ ဓမ္မာနုဂ္ဂဟော.
၁၅၁. ဒသမေ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ အနုကမ္ပနံ အာမိသာနုကမ္ပာ၊ ဓမ္မေန အနုကမ္ပနံ ဓမ္မာနုကမ္ပာတိ.
ဒါနဝဂ္ဂေါ တတိယော.
(၁၄) ၄. သန္ထာရဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ
၁၅၂. စတုတ္ထဿ ပဌမေ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ အတ္တနော စ ပရဿ စ အန္တရပဋိစ္ဆာဒနဝသေန သန္ထရဏံ အာမိသသန္ထာရော၊ ဓမ္မေန သန္ထရဏံ ဓမ္မသန္ထာရော. ဒုတိယေ ဥပသဂ္ဂမတ္တံ ဝိသေသော.
၁၅၄. တတိယေ ဝုတ္တပ္ပကာရဿ အာမိသဿ ဧသနာ အာမိသေသနာ၊ ဓမ္မဿ ဧသနာ ဓမ္မေသနာ. စတုတ္ထေ ဥပသဂ္ဂမတ္တမေဝ ဝိသေသော.
၁၅၆. ပဉ္စမေ မတ္ထကပ္ပတ္တာ အာမိသပရိယေသနာ အာမိသပရိယေဋ္ဌိ၊ မတ္ထကပ္ပတ္တာဝ ဓမ္မပရိယေသနာ ဓမ္မပရိယေဋ္ဌီတိ ဝုတ္တာ.
၁၅၇. ဆဋ္ဌေ အာမိသေန ပူဇနံ အာမိသပူဇာ၊ ဓမ္မေန ပူဇနံ ဓမ္မပူဇာ.
၁၅၈. သတ္တမေ အာတိထေယျာနီတိ အာဂန္တုကဒါနာနိ. အတိထေယျာနီတိပိ ပါဌော.
၁၅၉. အဋ္ဌမေ အာမိသံ ဣဇ္ဈနကသမိဇ္ဈနကဝသေန အာမိသိဒ္ဓိ၊ ဓမ္မောပိ ဣဇ္ဈနကသမိဇ္ဈနကဝသေန ဓမ္မိဒ္ဓိ.
၁၆၀. နဝမေ အာမိသေန ဝဍ္ဎနံ အာမိသဝုဒ္ဓိ၊ ဓမ္မေန ဝဍ္ဎနံ ဓမ္မဝုဒ္ဓိ.
၁၆၁. ဒသမေ ရတိကရဏဋ္ဌေန အာမိသံ အာမိသရတနံ၊ ဓမ္မော ဓမ္မရတနံ.
၁၆၂. ဧကာဒသမေ အာမိသဿ စိနနံ ဝဍ္ဎနံ အာမိသသန္နိစယော၊ ဓမ္မဿ စိနနံ ဝဍ္ဎနံ ဓမ္မသန္နိစယော.
၁၆၃. ဒွါဒသမေ အာမိသဿ ဝိပုလဘာဝေါ အာမိသဝေပုလ္လံ၊ ဓမ္မဿ ဝိပုလဘာဝေါ ဓမ္မဝေပုလ္လန္တိ.
သန္ထာရဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.
(၁၅) ၅. သမာပတ္တိဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ
၁၆၄. ပဉ္စမဿ ပဌမေ သမာပတ္တိကုသလတာတိ အာဟာရသပ္ပါယံ ဥတုသပ္ပါယံ ပရိဂ္ဂဏှိတွာ သမာပတ္တိသမာပဇ္ဇနေ ဆေကတာ. သမာပတ္တိဝုဋ္ဌာနကုသလတာတိ ယထာပရိစ္ဆေဒေန ဂတေ ကာလေ ဝိယတ္တော ဟုတွာ ဥဋ္ဌဟန္တော ဝုဋ္ဌာနကုသလော နာမ ဟောတိ၊ ဧဝံ ကုသလတာ.
၁၆၅. ဒုတိယေ အဇ္ဇဝန္တိ ဥဇုဘာဝေါ. မဒ္ဒဝန္တိ မုဒုဘာဝေါ.
၁၆၆. တတိယေ ခန္တီတိ အဓိဝါသနခန္တိ. သောရစ္စန္တိ သုသီလျဘာဝေန သုရတဘာဝေါ.
၁၆၇. စတုတ္ထေ သာခလျန္တိ သဏှဝါစာဝသေန သမ္မောဒမာနဘာဝေါ. ပဋိသန္ထာရောတိ အာမိသေန ဝါ ဓမ္မေန ဝါ ပဋိသန္ထရဏံ.
၁၆၈. ပဉ္စမေ အဝိဟိံသာတိ ကရုဏာပုဗ္ဗဘာဂေါ. သောစေယျန္တိ သီလဝသေန သုစိဘာဝေါ. ဆဋ္ဌသတ္တမာနိ ဥတ္တာနတ္ထာနေဝ.
၁၇၁. အဋ္ဌမေ ပဋိသင်္ခါနဗလန္တိ ပစ္စဝေက္ခဏဗလံ.
၁၇၂. နဝမေ မုဋ္ဌဿစ္စေ အကမ္ပနေန သတိယေဝ သတိဗလံ. ဥဒ္ဓစ္စေ အကမ္ပနေန သမာဓိယေဝ သမာဓိဗလံ.
၁၇၃. ဒသမေ သမထောတိ စိတ္တေကဂ္ဂတာ. ဝိပဿနာတိ သင်္ခါရပရိဂ္ဂါဟကညာဏံ.
၁၇၄. ဧကာဒသမေ သီလဝိပတ္တီတိ ဒုဿီလျံ. ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တီတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ.
၁၇၅. ဒွါဒသမေ သီလသမ္ပဒါတိ ပရိပုဏ္ဏသီလတာ. ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါတိ သမ္မာဒိဋ္ဌိကဘာဝေါ. တေန ကမ္မဿကတသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ဈာနသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ မဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ဖလသမ္မာဒိဋ္ဌီတိ သဗ္ဗာပိ ပဉ္စဝိဓာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ သင်္ဂဟိတာ ဟောတိ.
၁၇၆. တေရသမေ သီလဝိသုဒ္ဓီတိ ဝိသုဒ္ဓိသမ္ပာပကံ သီလံ. ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓီတိ ဝိသုဒ္ဓိသမ္ပာပိကာ စတုမဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ပဉ္စဝိဓာပိ ဝါ သမ္မာဒိဋ္ဌိ.
၁၇၇. စုဒ္ဒသမေ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓီတိ ဝိသုဒ္ဓိသမ္ပာပိကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိယေဝ. ယထာဒိဋ္ဌိဿ စ ပဓာနန္တိ ဟေဋ္ဌိမမဂ္ဂသမ္ပယုတ္တံ ဝီရိယံ. တဉှိ တဿာ ဒိဋ္ဌိယာ အနုရူပတ္တာ ‘‘ယထာဒိဋ္ဌိဿ စ ပဓာန’’န္တိ ဝုတ္တံ.
၁၇၈. ပန္နရသမေ အသန္တုဋ္ဌိတာ စ ကုသလေသု ဓမ္မေသူတိ အညတြ အရဟတ္တမဂ္ဂါ ကုသလေသု ဓမ္မေသု အသန္တုဋ္ဌိဘာဝေါ.
၁၇၉. သောဠသမေ မုဋ္ဌဿစ္စန္တိ မုဋ္ဌဿတိဘာဝေါ. အသမ္ပဇညန္တိ အညာဏဘာဝေါ.
၁၈၀. သတ္တရသမေ အပိလာပနလက္ခဏာ သတိ. သမ္မာ ပဇာနနလက္ခဏံ သမ္ပဇညန္တိ.
သမာပတ္တိဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော. တတိယပဏ္ဏာသကံ နိဋ္ဌိတံ.