၆. အဋ္ဌကနာဂရသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၆. ဆဋ္ဌေ ဒသမောတိ ဇာတိဂေါတ္တဝသေန စေဝ သာရပတ္တကုလဂဏနာယ စ ဒသမေ ဌာနေ ဂဏီယတိ၊ တေနဿ ဒသမောတွေဝ နာမံ ဇာတံ. အဋ္ဌကနာဂရောတိ အဋ္ဌကနဂရဝါသီ. ကုက္ကုဋာရာမေတိ ကုက္ကုဋသေဋ္ဌိနာ ကာရိတေ အာရာမေ.

တေန ဘဂဝတာ။ပေ။ သမ္မဒက္ခာတောတိ ဧတ္ထ အယံ သင်္ခေပတ္ထော – ယော သော ဘဂဝါ သမတိံသ ပါရမိယော ပူရေတွာ သဗ္ဗကိလေသေ ဘဉ္ဇိတွာ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ တေန ဘဂဝတာ တေသံ တေသံ သတ္တာနံ အာသယာနုသယံ ဇာနတာ၊ ဟတ္ထတလေ ဌပိတံ အာမလကံ ဝိယ သဗ္ဗဉေယျဓမ္မေ ပဿတာ၊ အပိစ ပုဗ္ဗေနိဝါသာဒီဟိ ဇာနတာ၊ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ပဿတာ၊ တီဟိ ဝါ ဝိဇ္ဇာဟိ ဆဟိ ဝါ ပန အဘိညာဟိ ဇာနတာ၊ သဗ္ဗတ္ထ အပ္ပဋိဟတေန သမန္တစက္ခုနာ ပဿတာ၊ သဗ္ဗဓမ္မဇာနနသမတ္ထာယ ပညာယ ဇာနတာ၊ သဗ္ဗသတ္တာနံ စက္ခုဝိသယာတီတာနိ တိရောကုဋ္ဋာဒိဂတာနိ စာပိ ရူပါနိ အတိဝိသုဒ္ဓေန မံသစက္ခုနာ ဝါ ပဿတာ၊ အတ္တဟိတသာဓိကာယ သမာဓိပဒဋ္ဌာနာယ ပဋိဝေဓပညာယ ဇာနတာ၊ ပရဟိတသာဓိကာယ ကရုဏာပဒဋ္ဌာနာယ ဒေသနာပညာယ ပဿတာ၊ အန္တရာယိကဓမ္မေ ဝါ ဇာနတာ၊ နိယျာနိကဓမ္မေ ပဿတာ၊ အရီနံ ဟတတ္တာ အရဟတာ၊ သမ္မာ သာမံ သဗ္ဗဓမ္မာနံ ဗုဒ္ဓတ္တာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေနာတိ ဧဝံ စတုဝေသာရဇ္ဇဝသေန စတူဟိ ကာရဏေဟိ ထောမိတေန အတ္ထိ နု ခေါ ဧကော ဓမ္မော အက္ခာတောတိ.

အဘိသင်္ခတန္တိ ကတံ ဥပ္ပါဒိတံ. အဘိသဉ္စေတယိတန္တိ စေတယိတံ ကပ္ပယိတံ. သော တတ္ထ ဌိတောတိ သော တသ္မိံ သမထဝိပဿနာဓမ္မေ ဌိတော. ဓမ္မရာဂေန ဓမ္မနန္ဒိယာတိ ပဒဒွယေနပိ သမထဝိပဿနာသု ဆန္ဒရာဂေါ ဝုတ္တော. သမထဝိပဿနာသု ဟိ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ ဆန္ဒရာဂံ ပရိယာဒိယိတုံ သက္ကောန္တော အရဟာ ဟောတိ၊ အသက္ကောန္တော အနာဂါမီ ဟောတိ. သော သမထဝိပဿနာသု ဆန္ဒရာဂဿ အပ္ပဟီနတ္တာ စတုတ္ထဇ္ဈာနစေတနာယ သုဒ္ဓါဝါသေ နိဗ္ဗတ္တတိ. အယံ အာစရိယာနံ သမာနတ္ထကထာ.

ဝိတဏ္ဍဝါဒီ ပနာဟ – ‘‘တေနေဝ ဓမ္မရာဂေနာတိ ဝစနတော အကုသလေန သုဒ္ဓါဝါသေ နိဗ္ဗတ္တတီ’’တိ. သော ‘‘သုတ္တံ အာဟရာဟီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗော. အဒ္ဓါ အညံ အပဿန္တော ဣဒမေဝ အာဟရိဿတိ. တတော ဝတ္တဗ္ဗော ‘‘ကိမ္ပနိဒံ သုတ္တံ နီတတ္ထံ၊ ဥဒါဟု နေယျတ္ထ’’န္တိ. အဒ္ဓါ ‘‘နီတတ္ထ’’န္တိ ဝက္ခတိ. တတော ဝတ္တဗ္ဗော – ဧဝံ သန္တေ အနာဂါမိဖလတ္ထိကေန သမထဝိပဿနာသု ဆန္ဒရာဂေါ ကတ္တဗ္ဗော ဘဝိဿတိ၊ ဆန္ဒရာဂေ ဥပ္ပါဒိတေ အနာဂါမိဖလံ ပဋိလဒ္ဓံ ဘဝိဿတိ၊ မာ ‘‘သုတ္တံ မေ လဒ္ဓ’’န္တိ ယံ ဝါ တံ ဝါ ဒီပေဟိ. ပဉှံ ကထေန္တေန ဟိ အာစရိယဿ သန္တိကေ ဥဂ္ဂဟေတွာ အတ္ထရသံ ပဋိဝိဇ္ဈိတွာ ကထေတုံ ဝဋ္ဋတိ. အကုသလေန ဟိ သဂ္ဂေ၊ ကုသလေန စ အပါယေ ပဋိသန္ဓိ နာမ နတ္ထိ. ဝုတ္တဉ္စေတံ ဘဂဝတာ –

‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ လောဘဇေန ကမ္မေန၊ ဒေါသဇေန ကမ္မေန၊ မောဟဇေန ကမ္မေန ဒေဝါ ပညာယန္တိ၊ မနုဿာ ပညာယန္တိ၊ ယာ ဝါ ပနညာပိ ကာစိ သုဂတိယော. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ လောဘဇေန ကမ္မေန၊ ဒေါသဇေန ကမ္မေန၊ မောဟဇေန ကမ္မေန နိရယော ပညာယတိ၊ တိရစ္ဆာနယောနိ ပညာယတိ၊ ပေတ္တိဝိသယော ပညာယတိ၊ ယာ ဝါ ပနညာပိ ကာစိ ဒုဂ္ဂတိယော’’တိ (အ. နိ. ၆.၃၉) –

ဧဝံ သညာပေတဗ္ဗော. သစေ သဉ္ဇာနာတိ၊ သဉ္ဇာနာတု. နော စေ သဉ္ဇာနာတိ၊ ‘‘ဂစ္ဆ ပါတောဝ ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ ယာဂုံ ပိဝါ’’တိ ဥယျောဇေတဗ္ဗော.

အယံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ဧကဓမ္မော အက္ခာတောတိ ဧကံ ဓမ္မံ ပုစ္ဆိတေန ‘‘အယမ္ပိ ဧကဓမ္မော အက္ခာတော၊ အယမ္ပိ ဧကဓမ္မော အက္ခာတော’’တိ ဧဝံ ပုစ္ဆာဝသေန ကထိတတ္တာ ဧကာဒသပိ ဓမ္မာ ဧကဓမ္မော နာမ ကတော. အမတုပ္ပတ္တိအတ္ထေန ဝါ သဗ္ဗေပိ ဧကဓမ္မောတိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ.

နိဓိမုခံ ဂဝေသန္တောတိ နိဓိံ ပရိယေသန္တော. သကိဒေဝါတိ ဧကပ္ပယောဂေနေဝ. ကထံ ပန ဧကပ္ပယောဂေနေဝ ဧကာဒသန္နံ နိဓီနံ အဓိဂမော ဟောတီတိ? ဣဓေကစ္စော အရညေ ဇီဝိတဝုတ္တိံ ဂဝေသမာနော စရတိ. တမေနံ အညတရော အတ္ထစရကော ဒိသွာ ‘‘ကိံ၊ ဘော၊ စရသီ’’တိ ပုစ္ဆတိ. သော ‘‘ဇီဝိတဝုတ္တိံ ပရိယေသာမီ’’တိ အာဟ. ဣတရော ‘‘တေန ဟိ သမ္မ အာဂစ္ဆ၊ ဧတံ ပါသာဏံ ပဝဋ္ဋေဟီ’’တိ အာဟ. သော တံ ပဝဋ္ဋေတွာ ဥပရူပရိဋ္ဌိတာ ဝါ ကုစ္ဆိယာ ကုစ္ဆိံ အာဟစ္စ ဌိတာ ဝါ ဧကာဒသ ကုမ္ဘိယော ပဿတိ. ဧဝံ ဧကပ္ပယောဂေန ဧကာဒသန္နံ အဓိဂမော ဟောတိ.

အာစရိယဓနံ ပရိယေသိဿန္တီတိ အညတိတ္ထိယာ ဟိ ယဿ သန္တိကေ သိပ္ပံ ဥဂ္ဂဏှန္တိ၊ တဿ သိပ္ပုဂ္ဂဟဏတော ပုရေ ဝါ ပစ္ဆာ ဝါ အန္တရန္တရာ ဝါ ဂေဟတော နီဟရိတွာ ဓနံ ဒေန္တိ. ယေသံ ဂေဟေ နတ္ထိ၊ တေ ဉာတိသဘာဂတော ပရိယေသန္တိ. ယေသံ တမ္ပိ နတ္ထိ၊ တေ သဘာဂတော ပရိယေသန္တိ. တထာ အလဘမာနာ ဘိက္ခမ္ပိ စရိတွာ ဒေန္တိယေဝ. တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ.

ကိံ ပနာဟန္တိ ဗာဟိရကာ တာဝ အနိယျာနိကေပိ သာသနေ သိပ္ပမတ္တဒါယကဿ ဓနံ ပရိယေသန္တိ၊ အဟံ ပန ဧဝံဝိဓေ နိယျာနိကသာသနေ ဧကာဒသဝိဓံ အမတုပ္ပတ္တိပဋိပဒံ ဒေသေန္တဿ အာစရိယဿ ပူဇံ ကိံ န ကရိဿာမိ၊ ကရိဿာမိယေဝါတိ ဝဒတိ. ပစ္စေကံ ဒုဿယုဂေန အစ္ဆာဒေသီတိ ဧကမေကဿ ဘိက္ခုနော ဧကေကံ ဒုဿယုဂံ အဒါသီတိ အတ္ထော. သမုဒါစာရဝစနံ ပနေတ္ထ ဧဝရူပံ ဟောတိ၊ တသ္မာ အစ္ဆာဒေသီတိ ဝုတ္တံ. ပဉ္စသတံ ဝိဟာရန္တိ ပဉ္စသတဂ္ဃနိကံ ပဏ္ဏသာလံ ကာရေသီတိ အတ္ထော.