၁၆. ဧကဓမ္မပါဠိ

(၁၆) ၄. ဧကဓမ္မပါဠိ-စတုတ္ထဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၃၂၂. စတုတ္ထဝဂ္ဂဿ ပဌမေ ဇမ္ဗုဒီပေတိ ဇမ္ဗုယာ ပညာတော ပါကဋော ဒီပေါတိ ဇမ္ဗုဒီပေါ. ဣမဿ ကိရ ဒီပဿ သညာဏဘူတာ ယောဇနသတုဗ္ဗေဓာ ပဏ္ဏာသယောဇနသာခါ ပဉ္စဒသယောဇနာဝဋ္ဋက္ခန္ဓာ ဟိမဝန္တပဗ္ဗတေ ဇာတာ ကပ္ပဋ္ဌာယိနီ မဟာဇမ္ဗူ နာမ အတ္ထိ၊ တာယ အယံ ဒီပေါ ဇမ္ဗုဒီပေါတိ ဝုစ္စတိ. ယထာ စ ဣမသ္မိံ ဒီပေ ဇမ္ဗုရုက္ခော ကပ္ပဋ္ဌာယီ၊ တထာ အပရဂေါယာနေ ကဒမ္ဗရုက္ခော၊ ဥတ္တရကုရူသု ကပ္ပရုက္ခော၊ ပုဗ္ဗဝိဒေဟေ သိရီသရုက္ခော၊ အသုရာနံ စိတ္တပါဋလိရုက္ခော၊ သုပဏ္ဏာနံ သိမ္ဗလိရုက္ခော၊ ဒေဝါနံ ပါရိစ္ဆတ္တကောတိ ဣမေပိ ကပ္ပဋ္ဌာယိနောဝ.

‘‘ပါဋလီ သိမ္ဗလီ ဇမ္ဗူ၊ ဒေဝါနံ ပါရိစ္ဆတ္တကော၊

ကဒမ္ဗော ကပ္ပရုက္ခော စ၊ သိရီသော ဘဝတိ သတ္တမော’’တိ.

အာရာမရာမဏေယျကန္တိ ပုပ္ဖါရာမဖလာရာမာနံ ရာမဏေယျကံ ဝေဠုဝန-ဇီဝကမ္ဗဝန-ဇေတဝနပုဗ္ဗာရာမသဒိသံ. တံ ဣမသ္မိံ ဇမ္ဗုဒီပေ အပ္ပမတ္တကံ ပရိတ္တကံ၊ န ဗဟုကန္တိ အတ္ထော. သေသပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော. ဧတ္ထ ဝနရာမဏေယျကန္တိ နာဂဝနသာလဝနစမ္ပကဝနာဒိသဒိသံ ဝင်္ကပဗ္ဗတဟိမဝန္တပဗ္ဗတပဒေသာဒီသု အရညဝနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဘူမိရာမဏေယျကန္တိ ဇေတဝနဝိဟာရမဂဓက္ခေတ္တာဒိသဒိသံ သမံ ဘူမိဋ္ဌာနံ. ပေါက္ခရဏိရာမဏေယျကန္တိ ဇေတဝနပေါက္ခရဏိဂဂ္ဂရာပေါက္ခရဏိသဒိသာနံ ဝဋ္ဋစတုရဿဒီဃဝင်္ကာဒိသဏ္ဌာနာနံ ပေါက္ခရဏီနံ သန္နိဝေသနဋ္ဌာနံ. ဥက္ကူလဝိကူလန္တိ ဥက္ကူလဉ္စ ဝိကူလဉ္စ. တတ္ထ ဥက္ကူလံ ဥန္နတဋ္ဌာနံ၊ ဝိကူလံ နိန္နဋ္ဌာနံ. နဒီဝိဒုဂ္ဂန္တိ နဒီနံ ဘိန္နဋ္ဌာနံ တံ ဒုဂ္ဂမတ္တာ နဒီဝိဒုဂ္ဂန္တိ ဝုစ္စတိ. ခါဏုကဏ္ဋကဋ္ဌာနန္တိ တတ္ထဇာတကာနဉ္စေဝ အာဟရိယမာနာနဉ္စ ခါဏုကဏ္ဋကာဒီနံ ပတိဋ္ဌာနဋ္ဌာနံ. ပဗ္ဗတဝိသမန္တိ ဂိရိဝိသမံ. ယေ ဩဒကာတိ ယေ စ ဥဒကေ ဇာယန္တိ၊ တေယေဝ ဗဟုတရာ. ဣတော ကိရ သုဝဏ္ဏဘူမိ သတ္တမတ္တာနိ ယောဇနသတာနိ ဟောတိ၊ ဧကေန ဝါတေန ဂစ္ဆန္တီ နာဝါ သတ္တဟိ အဟောရတ္တေဟိ ဂစ္ဆတိ. အထေကသ္မိံ သမယေ ဧဝံ ဂစ္ဆန္တီ နာဝါ သတ္တာဟမ္ပိ နန္ဒိယာဝဋ္ဋမစ္ဆပိဋ္ဌေနေဝ ဂတာ. ဧဝံ ဩဒကာနံ သတ္တာနံ ဗဟုဘာဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော.

အပိစ ထလဋ္ဌာနဿ ပရိတ္တဘာဝေန ဥဒကဿ စ ဗဟုဘာဝေနာပိ အယမတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ယထာ ဟိ မဟာတဠာကေ ဧကောဝ ဥပ္ပလဂစ္ဆော အဿ၊ တဿ စတ္တာရိ စ ပဏ္ဏာနိ၊ မဇ္ဈေ စ ဧကံ ဥပ္ပလမကုလံ အဿ. ဧဝမေဝံ စတ္တာရိ ပဏ္ဏာနိ ဝိယ စတ္တာရော ဒီပါ၊ မဇ္ဈေ ဥပ္ပလမကုလံ ဝိယ သိနေရုပဗ္ဗတော၊ သေသံ ဥဒကံ ဝိယ ဥဒကပရိက္ခိတ္တော ဩကာသော. တဿ မဟန္တဘာဝေါ ဣဒ္ဓိမန္တာနံ ပါကဋော ဟောတိ. တေသဉှိ အာကာသေန ဂစ္ဆန္တာနံ စတ္တာရော မဟာဒီပါ စတ္တာရိ ပဏ္ဏာနိ ဝိယ ဥပဋ္ဌဟန္တိ၊ သိနေရုပဗ္ဗတော မဇ္ဈေ ဥပ္ပလမကုလံ ဝိယ၊ သေသံ ဥဒကံ ဝိယ ဥဒကပရိက္ခိတ္တော ဩကာသော. ဧဝံ မဟန္တေ ဥဒကေ ဇာတတ္တာ ဩဒကာဝ ဗဟုတရာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

၃၂၃. ဒုတိယာဒီသု အညတြ မနုဿေဟီတိ ဣဓ စတ္တာရော အပါယာ အညတြ မနုဿေဟီတိ အဓိပ္ပေတာ.

မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသူတိ ‘‘ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဂဇင်္ဂလံ နာမ နိဂမော၊ တဿ ပရေန မဟာသာလာ၊ တတော ပရာ ပစ္စန္တိမာ ဇနပဒါ၊ ဩရတော မဇ္ဈေ. ပုရတ္ထိမဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ သလ္လဝတီ နာမ နဒီ၊ တတော ပရာ ပစ္စန္တိမာ ဇနပဒါ၊ ဩရတော မဇ္ဈေ. ဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ သေတကဏ္ဏိကံ နာမ နိဂမော၊ တတော ပရာ ပစ္စန္တိမာ ဇနပဒါ၊ ဩရတော မဇ္ဈေ. ပစ္ဆိမာယ ဒိသာယ ထူဏံ နာမ ဗြာဟ္မဏဂါမော၊ တတော ပရာ ပစ္စန္တိမာ ဇနပဒါ၊ ဩရတော မဇ္ဈေ. ဥတ္တရာယ ဒိသာယ ဥသီရဒ္ဓဇော နာမ ပဗ္ဗတော၊ တတော ပရာ ပစ္စန္တိမာ ဇနပဒါ၊ ဩရတော မဇ္ဈေ’’တိ (မဟာဝ. ၂၅၉) ဧဝံ ပရိစ္ဆိန္နေ ဇနပဒေတိ အတ္ထော. အယဉှိ ဇနပဒေါ မုဒိင်္ဂသဏ္ဌာနော ဥဇုကေန ကတ္ထစိ အသီတိယောဇနော ဟောတိ၊ ကတ္ထစိ ယောဇနသတိကော၊ ကတ္ထစိ ဒွိယောဇနသတိကော၊ မဇ္ဈေန ပန တိယောဇနသတိကော၊ ပရိယန္တပရိက္ခေပေန နဝမတ္တယောဇနသတိကော ဟောတိ. ဧတ္တကေ ဌာနေ ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓါ မဟာသာဝကာ ဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာကာ ဗုဒ္ဓသာဝကာ ဗုဒ္ဓမာတာ ဗုဒ္ဓပိတာ စက္ကဝတ္တီ ရာဇာတိ ဣမေ သတ္တာ နိဗ္ဗတ္တန္တိ. အပိစ ဥပါဒါယုပါဒါယာပိ မဇ္ဈိမပဒေသော လဗ္ဘတိ. သကလောပိ ဟိ ဇမ္ဗုဒီပေါ မဇ္ဈိမပဒေသော နာမ၊ သေသဒီပါ ပစ္စန္တိမာ ဇနပဒါ. တမ္ဗပဏ္ဏိဒီပေ အနုရာဓပုရံ မဇ္ဈိမပဒေသော နာမ၊ သေသော ပစ္စန္တောတိ ဧဝံ နယော ဝေဒိတဗ္ဗော.

၃၂၄. ပညဝန္တော အဇဠာ အနေဠမူဂါတိ ဧတ္ထ ကမ္မဿကတပညာ၊ ဈာနပညာ ဝိပဿနာပညာ၊ မဂ္ဂပညာ၊ ဖလပညာတိ ဧတာဟိ သမန္နာဂတာ ပညဝန္တော နာမ၊ အမူဠှာ အဇဠာ နာမ. ယေသံ ဧဠာ မုခတော န ဂလတိ၊ တေ အနေဠမူဂါ နာမ၊ အနေဠမုခါ နိဒ္ဒေါသမုခါတိ အတ္ထော. ပဋိဗလာတိ သမတ္ထာ၊ ကာယဗလေန စေဝ ဉာဏဗလေန စ သမန္နာဂတာ. အတ္ထမညာတုန္တိ အတ္ထာနတ္ထံ ကာရဏာကာရဏံ ဇာနိတုံ. ဒုပ္ပညာတိ အပ္ပညာ နိပ္ပညာ. ဇဠာတိ မန္ဒာ မောမူဟာ.

၃၂၅. အရိယေန ပညာစက္ခုနာတိ သဟဝိပဿနေန မဂ္ဂေန. အဝိဇ္ဇာဂတာတိ အဝိဇ္ဇန္ဓကာရေန သမန္နာဂတာ.

၃၂၆. ယေ လဘန္တိ တထာဂတံ ဒဿနာယာတိ ယေ တထာဂတဿ ဂုဏေ ဇာနိတွာ တထာဂတံ စက္ခုဝိညာဏေန ပဿိတုံ လဘန္တိ.

၃၂၇. တထာဂတပ္ပဝေဒိတန္တိ တထာဂတေန ပဝေဒိတံ ပကာသေတွာ ကထိတံ. သဝနာယာတိ သောတဝိညာဏေန သောတုံ.

၃၂၈. ဓာရေန္တီတိ န ပမ္မုဿန္တိ.

၃၂၉. ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထံ ဥပပရိက္ခန္တီတိ ပဂုဏာယ ပါဠိယာ အတ္ထာနတ္ထံ ဥပပရိက္ခန္တိ.

၃၃၀. အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယာတိ အဋ္ဌကထဉ္စ ပါဠိဉ္စ ဇာနိတွာ. ဓမ္မာနုဓမ္မံ ပဋိပဇ္ဇန္တီတိ အနုလောမပဋိပဒံ ပူရေန္တိ.

၃၃၁. သံဝေဇနီယေသု ဌာနေသူတိ သံဝေဂဇနကေသု ကာရဏေသု. သံဝိဇ္ဇန္တီတိ သံဝေဂံ အာပဇ္ဇန္တိ.

၃၃၂. ယောနိသော ပဒဟန္တီတိ ဥပါယေန ပဓာနဝီရိယံ ကရောန္တိ.

၃၃၃. ဝဝဿဂ္ဂါရမ္မဏန္တိ ဝဝဿဂ္ဂေါ ဝုစ္စတိ နိဗ္ဗာနံ၊ တံ အာရမ္မဏံ ကရိတွာတိ အတ္ထော. လဘန္တိ သမာဓိန္တိ မဂ္ဂသမာဓိဉ္စ ဖလသမာဓိဉ္စ ပါပုဏန္တိ.

၃၃၄. အန္နဂ္ဂရသဂ္ဂါနန္တိ ဥတ္တမန္နာနဉ္စ ဥတ္တမရသာနဉ္စ. ဥဉ္ဆေန ကပါလာဘတေန ယာပေန္တီတိ ဥဉ္ဆာစာရေန ဝနမူလဖလာဖလေန ဝါ ကပါလေန အာဘတဘတ္တေန ဝါ ယာပေန္တိ. ဧတ္ထ စ ယော ကဿစိဒေဝ ခါဒနီယဿ ဘောဇနီယဿ အတ္ထာယ စိတ္တေ ဥပ္ပန္နေ တံခဏံယေဝ န တံ လဘတိ၊ အယံ အန္နဂ္ဂရသဂ္ဂါနံ န လာဘီ နာမ. ယဿပိ တံခဏံယေဝ လဘိတွာ ဩလောကေန္တဿ ဝဏ္ဏဂန္ဓရသာ အမနာပါ ဟောန္တိ၊ အယမ္ပိ အန္နဂ္ဂရသဂ္ဂါနံ န လာဘီ နာမ. ယဿ ပန ဝဏ္ဏဂန္ဓရသာ ပဋိလဘန္တိ၊ မနာပါ ဟောန္တိ၊ အယံ အန္နဂ္ဂရသဂ္ဂါနံ လာဘီ နာမ. သော ဥတ္တမကောဋိယာ စက္ကဝတ္တီ ရာဇာ၊ ဟေဋ္ဌိမကောဋိယာ ဓမ္မာသောကော ဝေဒိတဗ္ဗော. သင်္ခေပတော ဟိ ယဿ ဘတ္တဿ ဧကပါတိ သတသဟဿံ အဂ္ဃတိ၊ ဣဒံ အန္နဂ္ဂရသဂ္ဂံ နာမ. ယံ ပန ဘိက္ခုသံဃံ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ ဒိသွာ မနုဿာ ဥတ္တမပဏီတံ ဘတ္တံ ဒေန္တိ၊ ဣဒံ ကိံ နာမာတိ? ဣဒံ ဥဉ္ဆေန ကပါလာဘတေန ယာပေန္တေ ဥပါဒါယ အန္နဂ္ဂရသဂ္ဂံ နာမ ဝုစ္စတီတိ.

၃၃၅. အတ္ထရသဿာတိအာဒီသု အတ္ထရသော နာမ စတ္တာရိ သာမညဖလာနိ၊ ဓမ္မရသော နာမ စတ္တာရော မဂ္ဂါ၊ ဝိမုတ္တိရသော နာမ အမတနိဗ္ဗာနံ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနတ္ထမေဝါတိ.

စတုတ္ထဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ.

ဇမ္ဗုဒီပပေယျာလော နိဋ္ဌိတော.