၂. သုတ္တာဟရဏကထာ
၂၈၁. အနာဂါမိမဂ္ဂေန သက္ကာယဒိဋ္ဌိံ ဝိစိကိစ္ဆံ သီလဗ္ဗတပရာမာသံ ဇဟတီတိ? အာမန္တာ. နနု တိဏ္ဏံ သံယောဇနာနံ ပဟာနာ သောတာပတ္တိဖလံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာတိ? အာမန္တာ. ဟဉ္စိ တိဏ္ဏံ သံယောဇနာနံ ပဟာနာ သောတာပတ္တိဖလံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ၊ နော စ ဝတ ရေ ဝတ္တဗ္ဗေ – ‘‘အနာဂါမိမဂ္ဂေန သက္ကာယဒိဋ္ဌိံ ဝိစိကိစ္ဆံ သီလဗ္ဗတပရာမာသံ ဇဟတီ’’တိ. အနာဂါမိမဂ္ဂေန ဩဠာရိကံ ကာမရာဂံ ဩဠာရိကံ ဗျာပါဒံ ဇဟတီတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
အနာဂါမိမဂ္ဂေန ဩဠာရိကံ ကာမရာဂံ ဩဠာရိကံ ဗျာပါဒံ ဇဟတီတိ? အာမန္တာ. နနု ကာမရာဂဗျာပါဒါနံ တနုဘာဝါ သကဒါဂါမိဖလံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာတိ? အာမန္တာ. ဟဉ္စိ ကာမရာဂဗျာပါဒါနံ တနုဘာဝါ သကဒါဂါမိဖလံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ၊ နော စ ဝတ ရေ ဝတ္တဗ္ဗေ – ‘‘အနာဂါမိမဂ္ဂေန ဩဠာရိကံ ကာမရာဂံ ဩဠာရိကံ ဗျာပါဒံ ဇဟတီ’’တိ.
ပုထုဇ္ဇနော ကာမေသု ဝီတရာဂေါ သဟ ဓမ္မာဘိသမယာ အနာဂါမိဖလေ သဏ္ဌာတီတိ? အာမန္တာ. ယေ ကေစိ ဓမ္မံ အဘိသမေန္တိ၊ သဗ္ဗေ တေ သဟ ဓမ္မာဘိသမယာ အနာဂါမိဖလေ သဏ္ဌဟန္တီတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘ဇဟတိ ပုထုဇ္ဇနော ကာမရာဂဗျာပါဒ’’န္တိ? အာမန္တာ. နနု ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ –
‘‘အဟေသုံ တေ [အဟိံသကာ (အ. နိ. ၆.၅၄)] အတီတံသေ၊ ဆ သတ္ထာရော ယသဿိနော၊
နိရာမဂန္ဓာ ကရုဏေဓိမုတ္တာ [ကရုဏာဓိမုတ္တာ (သီ. က.)]၊ ကာမသံယောဇနာတိဂါ.
‘‘ကာမရာဂံ ဝိရာဇေတွာ၊ ဗြဟ္မလောကူပဂါ အဟု၊
အဟေသုံ သာဝကာ တေသံ၊ အနေကာနိ သတာနိပိ.
‘‘နိရာမဂန္ဓာ ကရုဏေဓိမုတ္တာ၊ ကာမသံယောဇနာတိဂါ၊
ကာမရာဂံ ဝိရာဇေတွာ၊ ဗြဟ္မလောကူပဂါ အဟူ’’တိ [အ. နိ. ၆.၅၄].
အတ္ထေဝ သုတ္တန္တောတိ? အာမန္တာ. တေန ဟိ ဇဟတိ ပုထုဇ္ဇနော ကာမရာဂဗျာပါဒန္တိ.
ဇဟတိ ပုထုဇ္ဇနော ကာမရာဂဗျာပါဒန္တိ? အာမန္တာ. နနု ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ – ‘‘သော ဟိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုနေတ္တော သတ္ထာ ဧဝံ ဒီဃာယုကော သမာနော ဧဝံ စိရဋ္ဌိတိကော အပရိမုတ္တော အဟောသိ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အပရိမုတ္တော ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမိ. တံ ကိဿ ဟေတု? စတုန္နံ ဓမ္မာနံ အနနုဗောဓာ အပ္ပဋိဝေဓာ. ကတမေသံ စတုန္နံ? အရိယဿ သီလဿ အနနုဗောဓာ အပ္ပဋိဝေဓာ၊ အရိယဿ သမာဓိဿ၊ အရိယာယ ပညာယ၊ အရိယာယ ဝိမုတ္တိယာ အနနုဗောဓာ အပ္ပဋိဝေဓာ. တယိဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယံ သီလံ အနုဗုဒ္ဓံ ပဋိဝိဒ္ဓံ၊ အရိယော သမာဓိ အနုဗုဒ္ဓေါ ပဋိဝိဒ္ဓေါ၊ အရိယာ ပညာ အနုဗုဒ္ဓါ ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ အရိယာ ဝိမုတ္တိ အနုဗုဒ္ဓါ ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ ဥစ္ဆိန္နာ ဘဝတဏှာ၊ ခီဏာ ဘဝနေတ္တိ၊ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါတိ.
‘‘သီလံ သမာဓိ ပညာ စ၊ ဝိမုတ္တိ စ အနုတ္တရာ၊
အနုဗုဒ္ဓါ ဣမေ ဓမ္မာ၊ ဂေါတမေန ယသဿိနာ.
‘‘ဣတိ ဗုဒ္ဓေါ အဘိညာယ၊ ဓမ္မမက္ခာသိ ဘိက္ခုနံ၊
ဒုက္ခဿန္တကရော သတ္ထာ၊ စက္ခုမာ ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ [အ. နိ. ၇.၆၆].
အတ္ထေဝ သုတ္တန္တောတိ? အာမန္တာ. တေန ဟိ န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘ဇဟတိ ပုထုဇ္ဇနော ကာမရာဂဗျာပါဒ’’န္တိ.
ဇဟတိကထာ နိဋ္ဌိတာ.