၃. ဩဓိသောကထာ
၂၇၄. ဩဓိသောဓိသော ကိလေသေ ဇဟတီတိ? အာမန္တာ. သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော ပုဂ္ဂလော ဒုက္ခဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? သက္ကာယဒိဋ္ဌိံ ဝိစိကိစ္ဆံ သီလဗ္ဗတပရာမာသံ တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဧကဒေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ သောတာပန္နော၊ ဧကဒေသံ န သောတာပန္နော၊ ဧကဒေသံ သောတာပတ္တိဖလပ္ပတ္တော [သောတာပတ္တိဖလံ ပတ္တော (?)] ပဋိလဒ္ဓေါ အဓိဂတော သစ္ဆိကတော ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ န ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ သတ္တက္ခတ္တုပရမော၊ ကောလင်္ကောလော၊ ဧကဗီဇီ၊ ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတော၊ ဓမ္မေ။ပေ။ သံဃေ။ပေ။ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သမန္နာဂတော ဧကဒေသံ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ န သမန္နာဂတောတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
သမုဒယဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? သက္ကာယဒိဋ္ဌိံ ဇဟတိ၊ ဝိစိကိစ္ဆံ သီလဗ္ဗတပရာမာသံ တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဧကဒေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ သောတာပန္နော၊ ဧကဒေသံ န သောတာပန္နော။ပေ။ ဧကဒေသံ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သမန္နာဂတော၊ ဧကဒေသံ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ န သမန္နာဂတောတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
နိရောဓဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? ဝိစိကိစ္ဆံ သီလဗ္ဗတပရာမာသံ တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဧကဒေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ သောတာပန္နော၊ ဧကဒေသံ န သောတာပန္နော။ပေ။ ဧကဒေသံ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သမန္နာဂတော၊ ဧကဒေသံ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ န သမန္နာဂတောတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
မဂ္ဂဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? သီလဗ္ဗတပရာမာသံ တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ သောတာပန္နော၊ ဧကဒေသံ န သောတာပန္နော၊ ဧကဒေသံ သောတာပတ္တိဖလပ္ပတ္တော ပဋိလဒ္ဓေါ အဓိဂတော သစ္ဆိကတော ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ န ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ သတ္တက္ခတ္တုပရမော၊ ကောလင်္ကောလော၊ ဧကဗီဇီ၊ ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတော၊ ဓမ္မေ။ပေ။ သံဃေ။ပေ။ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သမန္နာဂတော၊ ဧကဒေသံ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ န သမန္နာဂတောတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
၂၇၅. သကဒါဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော ပုဂ္ဂလော ဒုက္ခဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? ဩဠာရိကံ ကာမရာဂံ ဇဟတိ၊ ဩဠာရိကံ ဗျာပါဒံ တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဧကဒေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ သကဒါဂါမီ၊ ဧကဒေသံ န သကဒါဂါမီ၊ ဧကဒေသံ သကဒါဂါမိဖလပ္ပတ္တော [သကဒါဂါမိဖလံ ပတ္တော (?)] ပဋိလဒ္ဓေါ အဓိဂတော သစ္ဆိကတော ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ န ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတီတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
သမုဒယဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? ဩဠာရိကံ ကာမရာဂံ ဇဟတိ၊ ဩဠာရိကံ ဗျာပါဒံ တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဧကဒေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ သကဒါဂါမီ၊ ဧကဒေသံ န သကဒါဂါမီ၊ ဧကဒေသံ သကဒါဂါမိဖလပ္ပတ္တော ပဋိလဒ္ဓေါ အဓိဂတော သစ္ဆိကတော ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ န ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတီတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
နိရောဓဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? ဩဠာရိကံ ဗျာပါဒံ ဇဟတိ၊ တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဧကဒေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ သကဒါဂါမီ၊ ဧကဒေသံ န သကဒါဂါမီ၊ ဧကဒေသံ သကဒါဂါမိဖလပ္ပတ္တော ပဋိလဒ္ဓေါ အဓိဂတော သစ္ဆိကတော ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ န ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတီတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
မဂ္ဂဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? ဩဠာရိကံ ဗျာပါဒံ ဇဟတိ၊ တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ သကဒါဂါမီ၊ ဧကဒေသံ န သကဒါဂါမီ၊ ဧကဒေသံ သကဒါဂါမိဖလပ္ပတ္တော ပဋိလဒ္ဓေါ အဓိဂတော သစ္ဆိကတော ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ န ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတီတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
၂၇၆. အနာဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော ပုဂ္ဂလော ဒုက္ခဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? အဏုသဟဂတံ ကာမရာဂံ ဇဟတိ၊ အဏုသဟဂတံ ဗျာပါဒံ တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဧကဒေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ အနာဂါမီ၊ ဧကဒေသံ န အနာဂါမီ၊ ဧကဒေသံ အနာဂါမိဖလပ္ပတ္တော [အနာဂါမိဖလံ ပတ္တော (?)] ပဋိလဒ္ဓေါ အဓိဂတော သစ္ဆိကတော ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ န ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ၊ ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ၊ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ၊ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ၊ ဥဒ္ဓံသောတော အကနိဋ္ဌဂါမီ၊ ဧကဒေသံ န ဥဒ္ဓံသောတော အကနိဋ္ဌဂါမီတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
သမုဒယဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? အဏုသဟဂတံ ကာမရာဂံ ဇဟတိ၊ အဏုသဟဂတံ ဗျာပါဒံ တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဧကဒေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ အနာဂါမီ၊ ဧကဒေသံ န အနာဂါမီ။ပေ။ ဧကဒေသံ ဥဒ္ဓံသောတော အကနိဋ္ဌဂါမီ၊ ဧကဒေသံ န ဥဒ္ဓံသောတော အကနိဋ္ဌဂါမီတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
နိရောဓဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? အဏုသဟဂတံ ဗျာပါဒံ ဇဟတိ၊ တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဧကဒေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ အနာဂါမီ၊ ဧကဒေသံ န အနာဂါမီ။ပေ။ ဧကဒေသံ ဥဒ္ဓံသောတော အကနိဋ္ဌဂါမီ၊ ဧကဒေသံ န ဥဒ္ဓံသောတော အကနိဋ္ဌဂါမီတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
မဂ္ဂဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ အနာဂါမီ၊ ဧကဒေသံ န အနာဂါမီ၊ ဧကဒေသံ အနာဂါမိဖလပ္ပတ္တော ပဋိလဒ္ဓေါ အဓိဂတော သစ္ဆိကတော ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ န ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ၊ ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ၊ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ၊ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ၊ ဥဒ္ဓံသောတော အကနိဋ္ဌဂါမီ၊ ဧကဒေသံ န ဥဒ္ဓံသောတော အကနိဋ္ဌဂါမီတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
၂၇၇. အရဟတ္တသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော ပုဂ္ဂလော ဒုက္ခဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? ရူပရာဂံ အရူပရာဂံ မာနံ ဥဒ္ဓစ္စံ အဝိဇ္ဇံ တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဧကဒေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ အရဟာ၊ ဧကဒေသံ န အရဟာ၊ ဧကဒေသံ အရဟတ္တပ္ပတ္တော [အရဟတ္တံ ပတ္တော (?)] ပဋိလဒ္ဓေါ အဓိဂတော သစ္ဆိကတော ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ န ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ ဝီတရာဂေါ ဝီတဒေါသော ဝီတမောဟော ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာဝိမုတ္တော ဥက္ခိတ္တပလိဃော သင်္ကိဏ္ဏပရိခေါ အဗ္ဗူဠှေသိကော နိရဂ္ဂဠော အရိယော ပန္နဒ္ဓဇော ပန္နဘာရော ဝိသညုတ္တော သုဝိဇိတဝိဇယော၊ ဒုက္ခံ တဿ ပရိညာတံ၊ သမုဒယော ပဟီနော၊ နိရောဓော သစ္ဆိကတော၊ မဂ္ဂေါ ဘာဝိတော၊ အဘိညေယျံ အဘိညာတံ၊ ပရိညေယျံ ပရိညာတံ၊ ပဟာတဗ္ဗံ ပဟီနံ၊ ဘာဝေတဗ္ဗံ ဘာဝိတံ၊ သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ သစ္ဆိကတံ၊ (ဧကဒေသံ သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ သစ္ဆိကတံ၊) [( ) (?)] ဧကဒေသံ သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ န သစ္ဆိကတန္တိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
သမုဒယဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? ရူပရာဂံ အရူပရာဂံ ဇဟတိ၊ မာနံ ဥဒ္ဓစ္စံ အဝိဇ္ဇံ တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဧကဒေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ အရဟာ၊ ဧကဒေသံ န အရဟာ။ပေ။ ဧကဒေသံ သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ သစ္ဆိကတံ၊ ဧကဒေသံ သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ န သစ္ဆိကတန္တိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
နိရောဓဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? မာနံ ဇဟတိ၊ ဥဒ္ဓစ္စံ အဝိဇ္ဇံ တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဧကဒေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ အရဟာ၊ ဧကဒေသံ န အရဟာ ။ပေ။ ဧကဒေသံ သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ သစ္ဆိကတံ၊ ဧကဒေသံ သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ န သစ္ဆိကတန္တိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
မဂ္ဂဒဿနေန ကိံ ဇဟတီတိ? ဥဒ္ဓစ္စံ အဝိဇ္ဇံ တဒေကဋ္ဌေ စ ကိလေသေ ဇဟတီတိ. ဧကဒေသံ အရဟာ၊ ဧကဒေသံ န အရဟာ၊ ဧကဒေသံ အရဟတ္တပ္ပတ္တော ပဋိလဒ္ဓေါ အဓိဂတော သစ္ဆိကတော ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ န ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ဧကဒေသံ ဝီတရာဂေါ ဝီတဒေါသော ဝီတမောဟော ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာဝိမုတ္တော ဥက္ခိတ္တပလိဃော သင်္ကိဏ္ဏပရိခေါ အဗ္ဗူဠှေသိကော နိရဂ္ဂဠော အရိယော ပန္နဒ္ဓဇော ပန္နဘာရော ဝိသညုတ္တော သုဝိဇိတဝိဇယော၊ ဒုက္ခံ တဿ ပရိညာတံ၊ သမုဒယော ပဟီနော၊ နိရောဓော သစ္ဆိကတော၊ မဂ္ဂေါ ဘာဝိတော၊ အဘိညေယျံ အဘိညာတံ၊ ပရိညေယျံ ပရိညာတံ၊ ပဟာတဗ္ဗံ ပဟီနံ၊ ဘာဝေတဗ္ဗံ ဘာဝိတံ၊ သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ သစ္ဆိကတံ၊ ဧကဒေသံ သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ သစ္ဆိကတံ၊ ဧကဒေသံ သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ န သစ္ဆိကတန္တိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.
၂၇၈. န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘ဩဓိသောဓိသော ကိလေသေ ဇဟတီ’’တိ? အာမန္တာ. နနု ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ –
‘‘အနုပုဗ္ဗေန မေဓာဝီ၊ ထောကံ ထောကံ ခဏေ ခဏေ၊
ကမ္မာရော ရဇတဿေဝ၊ နိဒ္ဓမေ မလမတ္တနော’’တိ [ဓ. ပ. ၂၃၉ ဓမ္မပဒေ].
အတ္ထေဝ သုတ္တန္တောတိ? အာမန္တာ. တေန ဟိ န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘ဩဓိသောဓိသော ကိလေသေ ဇဟတီ’’တိ.
ဩဓိသောဓိသော ကိလေသေ ဇဟတီတိ? အာမန္တာ. နနု ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ –
‘‘သဟာဝဿ ဒဿနသမ္ပဒါယ၊
တယဿု ဓမ္မာ ဇဟိတာ ဘဝန္တိ၊
သက္ကာယဒိဋ္ဌီ ဝိစိကိစ္ဆိတဉ္စ၊
သီလဗ္ဗတံ ဝါပိ ယဒတ္ထိ ကိဉ္စိ၊
စတူဟပါယေဟိ စ ဝိပ္ပမုတ္တော၊
ဆစ္စာဘိဌာနာနိ အဘဗ္ဗ [အဘဗ္ဗော (သီ. သျာ.)] ကာတု’’န္တိ [ခု. ပါ. ၆.၁၀၊ သု. နိ. ၂၃၃].
အတ္ထေဝ သုတ္တန္တောတိ? အာမန္တာ. တေန ဟိ န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘ဩဓိသောဓိသော ကိလေသေ ဇဟတီ’’တိ.
ဩဓိသောဓိသော ကိလေသေ ဇဟတီတိ? အာမန္တာ. နနု ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ – ‘‘ယသ္မိံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမယေ အရိယသာဝကဿ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ‘ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ၊ သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ’န္တိ၊ သဟ ဒဿနုပ္ပါဒါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကဿ တီဏိ သံယောဇနာနိ ပဟီယန္တိ – သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာ သီလဗ္ဗတပရာမာသော’’တိ [အင်္ဂုတ္တရနိကာယေ]. အတ္ထေဝ သုတ္တန္တောတိ? အာမန္တာ. တေန ဟိ န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘ဩဓိသောဓိသော ကိလေသေ ဇဟတီ’’တိ.
ဩဓိသောကထာ နိဋ္ဌိတာ.