(၄၀) ၈. နိယာမောက္ကန္တိကထာ

၄၀၃. ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယောတိ [မ. နိ. ၂.၂၈၂ ဃဋိကာရသုတ္တံ နိဿာယ ပုစ္ဆတိ]? အာမန္တာ. ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော သာဝကောတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.

ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော သာဝကောတိ? အာမန္တာ. သာဝကော ဟုတွာ ဗုဒ္ဓေါ ဟောတီတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.

သာဝကော ဟုတွာ ဗုဒ္ဓေါ ဟောတီတိ? အာမန္တာ. အနုဿဝိယောတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.

အနုဿဝိယောတိ? အာမန္တာ. နနု ဘဂဝါ သယမ္ဘူတိ? အာမန္တာ. ဟဉ္စိ ဘဂဝါ သယမ္ဘူ၊ နော စ ဝတ ရေ ဝတ္တဗ္ဗေ – ‘‘အနုဿဝိယော’’တိ.

ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယောတိ? အာမန္တာ. ဘဂဝတာ ဗောဓိယာ မူလေ တီဏေဝ သာမညဖလာနိ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓါနီတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.

နနု ဘဂဝတာ ဗောဓိယာ မူလေ စတ္တာရိ သာမညဖလာနိ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓါနီတိ? အာမန္တာ. ဟဉ္စိ ဘဂဝတာ ဗောဓိယာ မူလေ စတ္တာရိ သာမညဖလာနိ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓါနိ၊ နော စ ဝတ ရေ ဝတ္တဗ္ဗေ – ‘‘ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယော’’တိ.

၄၀၄. ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယောတိ? အာမန္တာ. ဗောဓိသတ္တော ဒုက္ကရကာရိယံ အကာသီတိ? အာမန္တာ. ဒဿနသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော ဒုက္ကရကာရိယံ ကရေယျာတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.

ဗောဓိသတ္တော အပရန္တပံ [အမရံ တပံ (သံ. နိ. ၁.၁၃၇)] အကာသိ၊ အညံ သတ္ထာရံ ဥဒ္ဒိသီတိ? အာမန္တာ. ဒဿနသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော အညံ သတ္ထာရံ ဥဒ္ဒိသေယျာတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.

အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယော၊ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော သာဝကောတိ? အာမန္တာ. ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယော၊ ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော သာဝကောတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.

စိတ္တော ဂဟပတိ ဟတ္ထကော အာဠဝကော ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယော၊ စိတ္တော ဂဟပတိ ဟတ္ထကော အာဠဝကော ဘဂဝတော သာဝကောတိ? အာမန္တာ. ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယော၊ ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော သာဝကောတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.

ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယော၊ န စ ကဿပဿ ဘဂဝတော သာဝကောတိ? အာမန္တာ. အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယော၊ န စ ဘဂဝတော သာဝကောတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.

ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယော၊ န စ ကဿပဿ ဘဂဝတော သာဝကောတိ? အာမန္တာ. စိတ္တော ဂဟပတိ ဟတ္ထကော အာဠဝကော ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယော၊ န စ ဘဂဝတော သာဝကောတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.

ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယော၊ န စ ကဿပဿ ဘဂဝတော သာဝကောတိ? အာမန္တာ. သာဝကော ဇာတိံ ဝီတိဝတ္တော အသာဝကော ဟောတီတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ။ပေ။.

၄၀၅. န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယော’’တိ? အာမန္တာ. နနု ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ – ‘‘ကဿပေ အဟံ၊ အာနန္ဒ၊ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ အစရိံ အာယတိံ သမ္ဗောဓာယာ’’တိ! အတ္ထေဝ သုတ္တန္တောတိ? အာမန္တာ. တေန ဟိ န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယော’’တိ.

ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယောတိ? အာမန္တာ. နနု ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ –

‘‘သဗ္ဗာဘိဘူ သဗ္ဗဝိဒူဟမသ္မိ၊

သဗ္ဗေသု ဓမ္မေသု အနုပလိတ္တော၊

သဗ္ဗဉ္ဇဟော တဏှက္ခယေ ဝိမုတ္တော၊

သယံ အဘိညာယ ကမုဒ္ဒိသေယျံ.

‘‘န မေ အာစရိယော အတ္ထိ၊ သဒိသော မေ န ဝိဇ္ဇတိ၊

သဒေဝကသ္မိံ လောကသ္မိံ၊ နတ္ထိ မေ ပဋိပုဂ္ဂလော.

‘‘အဟဉှိ အရဟာ လောကေ၊ အဟံ သတ္ထာ အနုတ္တရော၊

ဧကောမှိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သီတိဘူတောသ္မိ နိဗ္ဗုတော.

‘‘ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတုံ၊ ဂစ္ဆာမိ ကာသိနံ ပုရံ၊

အန္ဓီဘူတသ္မိံ [အန္ဓဘူတသ္မိံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] လောကသ္မိံ၊ အာဟဉ္ဆံ [အာဟညိံ (က.)] အမတဒုန္ဒုဘိ’’န္တိ [ဒုဒြဘိန္တိ (က.)].

‘‘ယထာ ခေါ တွံ၊ အာဝုသော၊ ပဋိဇာနာသိ၊ အရဟသိ အနန္တဇိနော’’တိ?

‘‘မာဒိသာ ဝေ ဇိနာ ဟောန္တိ၊ ယေ ပတ္တာ အာသဝက္ခယံ၊

ဇိတာ မေ ပါပကာ ဓမ္မာ၊ တသ္မာဟံ ဥပက ဇိနော’’တိ [မဟာဝ. ၁၁၊ မ. နိ. ၁.၂၈၅၊ ၂.၃၄၁].

အတ္ထေဝ သုတ္တန္တောတိ? အာမန္တာ. တေန ဟိ န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယော’’တိ.

ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယောတိ? အာမန္တာ. နနု ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ – ‘‘‘ဣဒံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စ’န္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ. ‘တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ ပရိညေယျ’န္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ပရိညာတန္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ။ပေ။ အာလောကော ဥဒပါဒိ. ‘ဣဒံ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စ’န္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ‘တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခသမုဒယံ [ဒုက္ခသမုဒယော (သျာ. ကံ.)] အရိယသစ္စံ ပဟာတဗ္ဗ’န္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ပဟီနန္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ‘ဣဒံ ဒုက္ခနိရောဓံ [ဒုက္ခနိရောဓော (သျာ. ကံ.)] အရိယသစ္စ’န္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ‘တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ သစ္ဆိကာတဗ္ဗ’န္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ သစ္ဆိကတန္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ‘ဣဒံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စ’န္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ‘တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စံ ဘာဝေတဗ္ဗ’န္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ဘာဝိတန္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒီ’’တိ [မဟာဝ. ၁၅၊ သံ. နိ. ၅.၁၀၈၁၊ ပဋိ. မ. ၂.၃၀]. အတ္ထေဝ သုတ္တန္တောတိ? အာမန္တာ. တေန ဟိ န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘ဗောဓိသတ္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေ ဩက္ကန္တနိယာမော စရိတဗြဟ္မစရိယော’’တိ.

နိယာမောက္ကန္တိကထာ နိဋ္ဌိတာ.