၅. ဩကာရန္တပုလ္လိင်္ဂနာမိကပဒမာလာ

ဘူ ဓာတုတော ပဝတ္တာနံ၊ နာမိကာနမိတော ပရံ၊

နာမမာလံ ပကာသိဿံ၊ နာမမာလန္တရမ္ပိ စ.

ဝိပ္ပကိဏ္ဏကထာ ဧတ္ထ၊ ဧဝံ ဝုတ္တေ န ဟေဿတိ၊

ပဘေဒေါ နာမမာလာနံ၊ ပရိပုဏ္ဏောဝ ဟေဟိတိ.

ပုဗ္ဗာစရိယသီဟာနံ၊ တသ္မာ ဣဓ မတံ သုတံ၊

ပုရေစရံ ကရိတွာန၊ ဝက္ခာမိ သဝိနိစ္ဆယံ.

ပုရိသော၊ ပုရိသာ. ပုရိသံ၊ ပုရိသေ. ပုရိသေန၊ ပုရိသေဟိ၊ ပုရိသေဘိ. ပုရိသဿ၊ ပုရိသာနံ. ပုရိသာ၊ ပုရိသသ္မာ၊ ပုရိသမှာ၊ ပုရိသေဟိ၊ ပုရိသေဘိ. ပုရိသဿ၊ ပုရိသာနံ. ပုရိသေ၊ ပုရိသသ္မိံ၊ ပုရိသမှိ၊ ပုရိသေသု. ဘော ပုရိသ၊ ဘဝန္တော ပုရိသာ.

အယမာယသ္မတာ မဟာကစ္စာနေန ပဘိန္နပဋိသမ္ဘိဒေန ကတသ္မာ နိရုတ္တိပိဋကတော ဥဒ္ဓရိတော ပုရိသဣစ္စေတဿ ပကတိရူပဿ နာမိကပဒမာလာနယော. တတြ ပုရိသဝစနဧကဝစနပုထုဝစနေသု ပစ္စတ္တဝစနာဒီနိ ဘဝန္တိ. တံ ယထာ? ပုရိသော တိဋ္ဌတိ၊ ပုရိသာ တိဋ္ဌန္တိ. တတြ ပုရိသောတိ ပုရိသဝစနေ ဧကဝစနေ ပစ္စတ္တဝစနံ ဘဝတိ၊ ပုရိသာတိ ပုရိသဝစနေ ပုထုဝစနေ ပစ္စတ္တဝစနံ ဘဝတိ.

ပုရိသံ ပဿတိ၊ ပုရိသေ ပဿတိ. တတြ ပုရိသန္တိ ပုရိသဝစနေ ဧကဝစနေ ဥပယောဂဝစနံ ဘဝတိ၊ ပုရိသေတိ ပုရိသဝစနေ ပုထုဝစနေ ဥပယောဂဝစနံ ဘဝတိ.

ပုရိသေန ကတံ၊ ပုရိသေဟိ ကတံ၊ ပုရိသေဘိ ကတံ. တတြ ပုရိသေနာတိ ပုရိသဝစနေ ဧကဝစနေ ကရဏဝစနံ ဘဝတိ၊ ပုရိသေဟိ၊ ပုရိသေဘီတိ ပုရိသဝစနေ ပုထုဝစနေ ကရဏဝစနံ ဘဝတိ.

ပုရိသဿ ဒီယတေ၊ ပုရိသာနံ ဒီယတေ. တတြ ပုရိသဿာတိ ပုရိသဝစနေ ဧကဝစနေ သမ္ပဒါနဝစနံ ဘဝတိ၊ ပုရိသာနန္တိ ပုရိသဝစနေ ပုထုဝစနေ သမ္ပဒါနဝစနံ ဘဝတိ.

ပုရိသာ နိဿဋံ၊ ပုရိသသ္မာ နိဿဋံ၊ ပုရိသမှာ နိဿဋံ၊ ပုရိသေဟိ နိဿဋံ၊ ပုရိသေဘိ နိဿဋံ. တတြ ပုရိသာတိ ပုရိသဝစနေ ဧကဝစနေ နိဿက္ကဝစနံ ဘဝတိ. ပုရိသသ္မာတိ။ပေ။ ပုရိသမှာတိ ပုရိသဝစနေ ဧကဝစနေ နိဿက္ကဝစနံ ဘဝတိ၊ ပုရိသေဟိ၊ ပုရိသေဘီတိ ပုရိသဝစနေ ပုထုဝစနေ နိဿက္ကဝစနံ ဘဝတိ.

ပုရိသဿ ပရိဂ္ဂဟော၊ ပုရိသာနံ ပရိဂ္ဂဟော. တတြ ပုရိသဿာတိ ပုရိသဝစနေ ဧကဝစနေ သာမိဝစနံ ဘဝတိ၊ ပုရိသာနန္တိ ပုရိသဝစနေ ပုထုဝစနေ သာမိဝစနံ ဘဝတိ.

ပုရိသေ ပတိဋ္ဌိတံ၊ ပုရိသသ္မိံ ပတိဋ္ဌိတံ၊ ပုရိသမှိ ပတိဋ္ဌိတံ၊ ပုရိသေသု ပတိဋ္ဌိတံ. တတြ ပုရိသေတိ ပုရိသဝစနေ ဧကဝစနေ ဘုမ္မဝစနံ ဘဝတိ၊ ပုရိသသ္မိန္တိ။ပေ။ ပုရိသမှီတိ။ပေ။ ပုရိသေသူတိ ပုရိသဝစနေ ပုထုဝစနေ ဘုမ္မဝစနံ ဘဝတိ.

ဘော ပုရိသ တိဋ္ဌ၊ ဘဝန္တော ပုရိသာ တိဋ္ဌထ. တတြ ဘော ပုရိသဣတိ ပုရိသဝစနေ ဧကဝစနေ အာလပနံ ဘဝတိ၊ ဘဝန္တော ပုရိသာဣတိ ပုရိသဝစနေ ပုထုဝစနေ အာလပနံ ဘဝတီတိ ဣမိနာ နယေန သဗ္ဗတ္ထ နယော ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗော.

ယမကမဟာထေရေန ကတာယ ပန စူဠနိရုတ္တိယံ ‘‘ဘော ပုရိသ’’ဣတိ ရဿဝသေန အာလပနေကဝစနံ ဝတွာ ‘‘ဘော ပုရိသာ’’ဣတိ ဒီဃဝသေန အာလပနဗဟုဝစနံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စာပိ တာဒိသော နယော နိရုတ္တိပိဋကေ နတ္ထိ၊ တထာပိ ဗဟူနမာလပနဝိသယေ ‘‘ဘော ယက္ခာ’’ဣတိအာဒီနံ အာလပနဗဟုဝစနာနံ ဇာတကဋ္ဌကထာဒီသု ဒိဿနတော ပသတ္ထတရောဝ ဟောတိ ဝိညူနံ ပမာဏဉ္စ၊ တသ္မာ ဣမိနာ ယမကမဟာထေရမတေနပိ ‘‘ပုရိသော ပုရိသာ ပုရိသ’’န္တိအာဒီနိ ဝတွာ အာမန္တနေ ‘‘ဘော ပုရိသ၊ ဘော ပုရိသာ၊ ဘဝန္တော ပုရိသာ’’တိ နာမိကပဒမာလာ ယောဇေတဗ္ဗာ.

တတ္ထ ပုရိသောတိ ပဌမာယ ဧကဝစနံ. ပုရိသာတိ ဗဟုဝစနံ. ပုရိသန္တိ ဒုတိယာယ ဧကဝစနံ. ပုရိသေတိ ဗဟုဝစနံ. ပုရိသေနာတိ တတိယာယ ဧကဝစနံ. ပုရိသေဟိ၊ ပုရိသေဘီတိ ဒွေ ဗဟုဝစနာနိ. ပုရိသဿာတိ စတုတ္ထိယာ ဧကဝစနံ. ပုရိသာနန္တိ ဗဟုဝစနံ. ပုရိသာ၊ ပုရိသသ္မာ၊ ပုရိသမှာတိ တီဏိ ပဉ္စမိယာ ဧကဝစနာနိ. ပုရိသေဟိ၊ ပုရိသေဘီတိ ဒွေ ဗဟုဝစနာနိ. ပုရိသဿာတိ ဆဋ္ဌိယာ ဧကဝစနံ. ပုရိသာနန္တိ ဗဟုဝစနံ. ပုရိသေ၊ ပုရိသသ္မိံ၊ ပုရိသမှီတိ တီဏိ သတ္တမိယာ ဧကဝစနာနိ. ပုရိသေသူတိ ဗဟုဝစနံ. ဘော ပုရိသာတိ အဋ္ဌမိယာ ဧကဝစနံ. ဘော ပုရိသာ၊ ဘဝန္တော ပုရိသာတိ ဒွေ ဗဟုဝစနာနိ.

ကိဉ္စာပေတေသု ‘‘ပုရိသာ’’တိ ဣဒံ ပဌမာပဉ္စမီအဋ္ဌမီနံ၊ ‘‘ပုရိသေ’’တိ ဣဒံ ဒုတိယာသတ္တမီနံ၊ ‘‘ပုရိသေဟိ၊ ပုရိသေဘီ’’တိ တတိယာပဉ္စမီနံ၊ ‘‘ပုရိသာန’’န္တိ စတုတ္ထီဆဋ္ဌီနံ ဧကသဒိသံ၊ တထာပိ အတ္ထဝသေန အသင်္ကရဘာဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. ကထံ? ‘‘ပုရိသော တိဋ္ဌတိ၊ ပုရိသာ တိဋ္ဌန္တိ. ပုရိသံ ပဿတိ၊ ပုရိသေ ပဿတီ’’တိအာဒိနာ.

တတ္ထ စ ဘောတိ အာမန္တနတ္ထေ နိပါတော. သော န ကေဝလံ ဧကဝစနံယေဝ ဟောတိ၊ အထ ခေါ ဗဟုဝစနမ္ပိ ဟောတီတိ ‘‘ဘော ပုရိသာ’’ဣတိ ဗဟုဝစနပ္ပယောဂေါပိ ဂဟိတော. ‘‘ဘဝန္တော’’တိဒံ ပန ဗဟုဝစနမေဝ ဟောတီတိ ‘‘ပုရိသာ’’တိ ပုန ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဣတိ ယမကမဟာထေရေန ‘‘ဘော ပုရိသ’’ဣတိ ရဿဝသေန အာလပနေကဝစနံ ဝတွာ ‘‘ဘော ပုရိသာ’’ဣတိ ဒီဃဝသေန အာလပနဗဟုဝစနံ ဝုတ္တံ. တထာ ဟိ ပါဠိယံ အဋ္ဌကထာသု စ နိပါတဘူတော ဘောသဒ္ဒေါ ဧကဝစနဗဟုဝစနဝသေန ဒွိဓာ ဘိဇ္ဇတိ. အတြိမာနိ နိဒဿနပဒါနိ – ‘‘အပိ နု ခေါ သပရိဂ္ဂဟာနံ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အပရိဂ္ဂဟေန ဗြဟ္မုနာ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒတိ သမေတီတိ၊ နော ဟိဒံ ဘော ဂေါတမ. အစ္ဆရိယံ ဘော အာနန္ဒ၊ အဗ္ဘုတံ ဘော အာနန္ဒ၊ ဧဟိ ဘော သမဏ၊ ဘော ပဗ္ဗဇိတ’’ဣစ္စာဒိပါဠိတော အဋ္ဌကထာတော စ ဘောသဒ္ဒဿ ဧကဝစနပ္ပယောဂေ ပဝတ္တိနိဒဿနံ၊ ‘‘တေန ဟိ ဘော မမပိ သုဏာထ. ယထာ မယမေဝ အရဟာမ တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ၊ နာဟံ ဘော သမဏဿ ဂေါတမဿ သုဘာသိတံ သုဘာသိတတော နာဗ္ဘနုမောဒါမိ၊ ပဿထ ဘော ဣမံ ကုလပုတ္တံ. ဘော ယက္ခာ အဟံ ဣမံ တုမှာကံ ဘာဇေတွာ ဒဒေယျံ. အပရိသုဒ္ဓေါ ပနမှိ၊ ဘော ဓုတ္တာ တုမှာကံ ကြိယာ မယှံ န ရုစ္စတိ. သော တေ ပုရိသေ အာဟ ဘော တုမှေ မံ မာရေန္တာ ရညော ဒဿေတွာဝ မာရေထာ’’တိ ဣစ္စာဒိ ပန ပါဠိတော အဋ္ဌကထာတော စ ဘောသဒ္ဒဿ ဗဟုဝစနပ္ပယောဂေ ပဝတ္တိနိဒဿနံ. ကစ္စာယနပ္ပကရဏေ ပန ‘‘ဘော ပုရိသ၊ ဘော ပုရိသာ’’တိ ပဒဒွယံ အာလပနေကဝစနဝသေန ဝုတ္တံ. တံ ယထာ အာဂမေဟိ န ဝိရုဇ္ဈတိ၊ တထာ ဂဟေတဗ္ဗံ.

ကေစိ ပန အဒူရဋ္ဌဿာလပနေ ‘‘ဘော ပုရိသ’’ဣတိ ရဿဝသေန အာလပနေကဝစနံ ဣစ္ဆန္တိ၊ ဒူရဋ္ဌဿာလပနေ ပန ‘‘ဘော ပုရိသာ’’ဣတိ ဒီဃဝသေန အာလပနေကဝစနံ ဣစ္ဆန္တိ. အဒူရဋ္ဌာနံ ဒူရဋ္ဌာနဉ္စ ပုရိသာနံ ဣတ္ထီနဉ္စ အာလပနေ န ကိဉ္စိ ဝဒန္တိ. တထာ အဒူရဋ္ဌာယ ဒူရဋ္ဌာယ စ ဣတ္ထိယာ အာလပနေ တေ ပုစ္ဆိတဗ္ဗာ ‘‘အဒူရဋ္ဌာနံ ဒူရဋ္ဌာနဉ္စ ပုရိသာနမာလပနေ ကထံ ဝတ္တဗ္ဗ’’န္တိ. အဒ္ဓါ တေ ဧဝံ ပုဋ္ဌာ ဥတ္တရိ ကိဉ္စိ ဝတ္တုံ န သက္ခိဿန္တိ. ဧဝမ္ပိ တေ စေ ဝဒေယျုံ ‘‘ဘဝန္တော ပုရိသာတိ ဣမိနာဝ အဒူရဋ္ဌာနံ ဒူရဋ္ဌာနဉ္စ ပုရိသာနမာလပနံ ဘဝတီ’’တိ. တဒါ တေ ဝတ္တဗ္ဗာ ‘‘ယဒိ ဘဝန္တော ပုရိသာ’’တိ ဣမိနာ အဒွေဇ္ဈေန ဝစနေန အဒူရဋ္ဌာနံ ဒူရဋ္ဌာနဉ္စ ပုရိသာနမာလပနံ ဘဝတိ၊ ဧဝံ သန္တေ ‘‘ဘော ပုရိသ’’ဣတိ ရဿပဒေနပိ ဒူရဋ္ဌဿ စ ပုရိသဿာလပနံ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဧဝံ အဝတွာ ကိမတ္ထံ အဒူရဋ္ဌဿာလပနေ ‘‘ဘော ပုရိသ’’ဣတိ ရဿဝသေန အာလပနေကဝစနံ ဣစ္ဆထ၊ ကိမတ္ထဉ္စ ဒူရဋ္ဌဿာလပနေ ‘‘ဘော ပုရိသာ’’ဣတိ ဒီဃဝသေန အာလပနေကဝစနံ ဣစ္ဆထ.

နနု ‘‘တဂ္ဃ ဘဂဝါ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ တဂ္ဃ သုဂတ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ’’တိအာဒီသု အာလပနပဒဘူတံ ‘‘ဘဂဝါ’’ဣတိ ဒီဃပဒံ သမီပေ ဌိတကာလေပိ ဒူရေ ဌိတကာလေပိ ဗုဒ္ဓဿာလပနပဒံ ဘဝိတုမရဟတေဝ၊ တထာ အာလပနပဒဘူတံ ‘‘သုဂတ’’ဣတိ ရဿပဒမ္ပိ. ယသ္မာ ပနေတေသု ‘‘ဘဂဝါ’’တိ အာလပနပဒဿ န ကတ္ထစိပိ ရဿတ္တံ ဒိဿတိ၊ ‘‘သုဂတာ’’တိ အာလပနပဒဿ စ န ကတ္ထစိပိ ဒီဃတ္တံ ဒိဿတိ၊ တသ္မာ ဒီဃရဿမတ္တာဘေဒံ အစိန္တေတွာ ‘‘ပုရိသ’’ဣတိ ရဿဝသေန ဝုတ္တပဒံ ပကတိဿရဝသေန သမီပေ ဌိတဿ ပုရိသဿ အာမန္တနကာလေ အဒူရဋ္ဌဿာလပနပဒံ ဘဝတိ၊ အာယတဿရဝသေန ဒူရေ ဌိတပုရိသဿ အာမန္တနကာလေ ဒူရဋ္ဌဿာလပနပဒံ ဘဝတီတိ ဂဟေတဗ္ဗံ. တထာ ‘‘ဘဝန္တော ပုရိသာ၊ ဘော ယက္ခာ၊ ဘော ဓုတ္တာ’’တိအာဒီနိ ဒီဃဝသေန ဝုတ္တာနိ အာလပနဗဟုဝစနပဒါနိပိ ပကတိဿရဝသေန သမီပေ ဌိတပုရိသာနံ အာမန္တနကာလေ အဒူရဋ္ဌာနမာလပနပဒါနိ ဘဝန္တိ၊ အာယတဿရဝသေန ဒူရေ ဌိတပုရိသာဒီနံ အာမန္တနကာလေ ဒူရဋ္ဌာနမာလပနပဒါနိ ဘဝန္တီတိ ဂဟေတဗ္ဗာနိ. တထာ ဟိ ဗြာဟ္မဏာ ကတ္ထစိ ကတ္ထစိ ရဿဋ္ဌာနေပိ ဒီဃဋ္ဌာနေပိ အာယတေန သရေန မဇ္ဈိမာယတေန သရေန အစ္စာယတေန စ သရေန ဝေဒံ ပဌန္တိ လိခိတုမသက္ကုဏေယျေန ဂီတဿရေန ဝိယ. ဣတိ သဗ္ဗက္ခရေသုပိ အာယတေန သရေနုစ္စာရဏံ လဗ္ဘတေဝ လိခိတုမသက္ကုဏေယျံ၊ တသ္မာ အသမ္ပထမနောတရိတွာ ‘‘ဘော ပုရိသ’’ဣတိ ဝစနေန ဒူရဋ္ဌဿ စ အဒူရဋ္ဌဿ စ ပုရိသဿာလပနံ ဘဝတိ၊ ‘‘ဘော ပုရိသာ၊ ဘဝန္တော ပုရိသာ’’တိ ဣမေဟိ ဝစနေဟိပိ ဒူရဋ္ဌာနဉ္စ အဒူရဋ္ဌာနဉ္စ ပုရိသာနမာလပနံ ဘဝတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဣတိ ဒူရဋ္ဌဿ အဒူရဋ္ဌာနဉ္စ အာယတေန သရေန အာမန္တနမေဝ ပမာဏံ၊ န ဒီဃရဿမတ္တာဝိသေသော၊ တသ္မာ ‘‘ဘော သတ္ထ၊ ဘော ရာဇ၊ ဘော ဂစ္ဆ၊ ဘော မုနိ၊ ဘော ဒဏ္ဍိ၊ ဘော ဘိက္ခု၊ ဘော သယမ္ဘု၊ ဘောတိ ကညေ၊ ဘောတိ ပတ္တိ၊ ဘောတိ ဣတ္ထိ၊ ဘောတိ ယာဂု၊ ဘောတိ ဝဓု၊ ဘော ကုလ၊ ဘော အဋ္ဌိ၊ ဘော စက္ခု’’ဣစ္စေဝမာဒီဟိ ပဒေဟိ အဒူရဋ္ဌဿာလပနဉ္စ ဒူရဋ္ဌဿာလပနဉ္စ ဘဝတိ. ‘‘ဘဝန္တော သတ္ထာ၊ သတ္ထာရော၊ ဘောတိယော ကညာ၊ ကညာယော’’တိ ဧဝမာဒီဟိပိ ပဒေဟိ အဒူရဋ္ဌာနဉ္စာလပနံ ဘဝတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ဣဒံ ပနေတ္ထ သန္နိဋ္ဌာနံ –

တဿ တံ ဝစနံ သုတွာ၊ ရညော ပုတ္တံ အဒဿယုံ၊

ပုတ္တော စ ပိတရံ ဒိသွာ၊ ဒူရတောဝဇ္ဈဘာသထ.

အာဂစ္ဆု ဒေါဝါရိကာ ခဂ္ဂဗန္ဓာ၊

ကာသာဝိယာ ဟန္တု မမံ ဇနိန္ဒ၊

အက္ခာဟိ မေ ပုစ္ဆိတော ဧတမတ္ထံ၊

အပရာဓော ကော နွိဓ မမဇ္ဇ အတ္ထိ.

ဧဝံ သဒ္ဓမ္မရာဇေန၊ ဝေါဟာရကုသလေန ဝေ၊

သုဒေသိတေ သောမနဿ-ဇာတကေ သဗ္ဗဒဿိနာ.

ဒူရဋ္ဌာနေပိ ရဿတ္တံ၊ ‘‘ဇနိန္ဒ’’ဣတိ ဒိဿတိ၊

န ကတ္ထစိပိ ဒီဃတ္တံ၊ ဣတိ နီတိ မယာ မတာ.

ဣဒမ္ပေတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗံ ‘‘ကုတော နု ဘော ဣဒမာယာတံ ‘ဒူရဋ္ဌဿာလပနံ အဒူရဋ္ဌဿာလပနမိ’တိ’’? သဒ္ဒသတ္ထတော. သဒ္ဒသတ္ထံ နာမ န သဗ္ဗသော ဗုဒ္ဓဝစနဿောပကာရကံ၊ ဧကဒေသေန ပန ဟောတိ.

ဣမသ္မိံ ပကရဏေ ‘‘ဗဟုဝစန’’န္တိ ဝါ ‘‘ပုထုဝစန’’န္တိ ဝါ ‘‘အနေကဝစန’’န္တိ ဝါ အတ္ထတော ဧကံ၊ ဗျဉ္ဇနမေဝ နာနံ၊ တသ္မာ သဗ္ဗတ္ထ ‘‘ဗဟုဝစန’’န္တိ ဝါ ‘‘ပုထုဝစန’’န္တိ ဝါ ‘‘အနေကဝစန’’န္တိ ဝါ ဝေါဟာရော ကာတဗ္ဗော၊ ပုထုဝစနံ အနေကဝစနန္တိ စ ဣဒံ သာသနေ နိရုတ္တညူနံ ဝေါဟာရော၊ ဣတရံ သဒ္ဒသတ္ထဝိဒူနံ.

ကသ္မာ ပန ဣမသ္မိံ ပကရဏေ ဒွိဝစနံ န ဝုတ္တန္တိ? ယသ္မာ ဗုဒ္ဓဝစနေ ဒွိဝစနံ နာမ နတ္ထိ၊ တသ္မာ န ဝုတ္တန္တိ. နနု ဗုဒ္ဓဝစနေ ဝစနတ္တယံ အတ္ထိ၊ တထာ ဟိ ‘‘အာယသ္မာ’’တိ ဣဒံ ဧကဝစနံ၊ ‘‘အာယသ္မန္တာ’’တိ ဣဒံ ဒွိဝစနံ၊ ‘‘အာယသ္မန္တော’’တိ ဣဒံ ဗဟုဝစနန္တိ? တန္န၊ ယဒိ ‘‘အာယသ္မန္တာ’’တိ ဣဒံ ဝစနံ ဒွိဝစနံ ဘဝေယျ၊ ‘‘ပုရိသော ပုရိသာ’’တိအာဒီသု ကတရံ ဒွိဝစနန္တိ ဝဒေယျာထ၊ တသ္မာ ဗုဒ္ဓဝစနေ ဒွိဝစနံ နာမ နတ္ထိ. တေနေဝ ဟိ သိ ယော အံ ယော နာ ဟီတိအာဒိနာ ဧကဝစနဗဟုဝစနာနေဝ ဒဿိတာနီတိ.

နနု စ ဘော ‘‘သုဏန္တု မေ အာယသ္မန္တာ၊ အဇ္ဇ ဥပေါသထော ပန္နရသော. ယဒါယသ္မန္တာနံ ပတ္တကလ္လံ၊ မယံ အညမညံ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထံ ကရေယျာမာ’’တိ ပါဠိယံ ဒွေ သန္ဓာယ ‘‘အာယသ္မန္တာ’’တိ ဝုတ္တံ၊ ‘‘ဥဒ္ဒိဋ္ဌာ ခေါ အာယသ္မန္တော စတ္တာရော ပါရာဇိကာ ဓမ္မာ’’တိအာဒီသု ပန ပါဠီသု ဗဟဝေါ သန္ဓာယ ‘‘အာယသ္မန္တော’’တိ ဝုတ္တံ၊ န စ သက္ကာ ဝတ္တုံ ‘‘ယထာ တထာ ဝုတ္တ’’န္တိ၊ ပရိဝါသာဒိအာရောစနေပိ အဋ္ဌကထာစရိယေဟိ ဝိညာတသုဂတာဓိပ္ပါယေဟိ ‘‘ဒွိန္နံ အာရောစေန္တေန ‘အာယသ္မန္တာ ဓာရေန္တူ’တိ၊ တိဏ္ဏံ အာရောစေန္တေန ‘အာယသ္မန္တော ဓာရေန္တူ’တိ ဝတ္တဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တတ္တာတိ? သစ္စံ ဝုတ္တံ၊ တံ ပန ဝိနယဝေါဟာရဝသေန ဝုတ္တန္တိ. နနု ဝိနယော ဗုဒ္ဓဝစနံ၊ ကသ္မာ ‘‘ဗုဒ္ဓဝစနေ ဒွိဝစနံ နာမ နတ္ထီ’’တိ ဝဒထာတိ? သစ္စံ ဝိနယော ဗုဒ္ဓဝစနံ၊ တထာပိ ဝိနယကမ္မဝသေန ဝုတ္တတ္တာ ဥပလက္ခဏမတ္တံ၊ န သဗ္ဗသာဓာရဏဗဟုဝစနပရိယာပန္နံ. ယဒိ ဟိ ‘‘အာယသ္မန္တာ’’တိ ဣဒံ ဒွိဝစနံ သိယာ၊ တပ္ပယောဂါနိပိ ကြိယာပဒါနိ ဒွိဝစနာနေဝ သိယုံ၊ တထာရူပါနိပိ ကြိယာပဒါနိ န သန္တိ. န ဟိ အက္ခရသမယကောဝိဒေါ ဈာနလာဘီပိ ဒိဗ္ဗစက္ခုနာ ဝဿသတမ္ပိ ဝဿသဟဿမ္ပိ သမဝေက္ခန္တော ဗုဒ္ဓဝစနေ ဧကမ္ပိ ကြိယာပဒံ ဒွိဝစနန္တိ ပဿေယျ၊ ဧဝံ ကြိယာပဒေသု ဒွိဝစနဿာဘာဝါ နာမိကပဒေသု ဒွိဝစနံ နတ္ထိ. နာမိကပဒေသု တဒဘာဝါပိ ကြိယာပဒေသု တဒဘာဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. သက္ကဋဘာသာယံ ဒွီသုပိ ဒွိဝစနာနိ သန္တိ၊ မာဂဓဘာသာယံ ပန နတ္ထိ.

အပိစ ‘‘ပုထုဝစန’’န္တိ နိရုတ္တိဝေါဟာရောပိ ‘‘ဗုဒ္ဓဝစနေ ဒွိဝစနံ နတ္ထီ’’တိ ဧတမတ္ထံ ဒီပေတိ. တဉှိ သက္ကဋဘာသာယံ ဝုတ္တာ ဒွိဝစနတော ဗဟုဝစနတော စ ဝိသုံဘူတံ ဝစနံ၊ တတ္ထ ဝါ ဝုတ္တေဟိ အတ္ထေဟိ ဝိသုံဘူတဿ အတ္ထဿ ဝစနံ ‘‘ပုထုဝစန’’န္တိ ဝုစ္စတိ. ကထမိဒံ သက္ကဋဘာသာယံ ဝုတ္တာ ဒွိဝစနတော ဗဟုဝစနတော စ ဝိသုံဘူတံ ဝစနန္တိ စေ? ယသ္မာ သက္ကဋဘာသာယံ ‘‘ပုထုဝစန’’န္တိ ဝေါဟာရော နတ္ထိ၊ တသ္မာ ဣဒံ တေဟိ သက္ကဋဘာသာယံ ဝုတ္တေဟိ ဒွိဝစနဗဟုဝစနေဟိ ဝိသုံဘူတအတ္ထဿ ဝစနန္တိ ဝုစ္စတိ. ကထဉ္စ ပန သက္ကဋဘာသာယံ ဝုတ္တေဟိ ဝိသုံဘူတဿ အတ္ထဿ ဝစနန္တိ ပုထုဝစနန္တိ စေ? ယသ္မာ သက္ကဋဘာသာယံ ဒွေ ဥပါဒါယ ဒွိဝစနံ ဝုတ္တံ၊ န တိစတုပဉ္စာဒိကေ ဗဟဝေါ ဥပါဒါယ၊ ဗဟဝေါ ပန ဥပါဒါယ ဗဟုဝစနံ ဝုတ္တံ၊ န ဒွေ ဥပါဒါယ၊ အယံ သက္ကဋဘာသာယ ဝိသေသော. မာဂဓဘာသာယံ ပန ဒွိတိစတုပဉ္စာဒိကေ ဗဟဝေါ ဥပါဒါယ ပုထုဝစနံ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ သက္ကဋဘာသာယံ ဝုတ္တေဟိ အတ္ထေဟိ ဝိသုံဘူတဿ အတ္ထဿ ဝစနန္တိ ပုထုဝစနန္တိ ဝုစ္စတိ. အယံ မာဂဓဘာသာယ ဝိသေသော. တသ္မာတြ ပုထုဘူတဿ၊ ပုထုနော ဝါ အတ္ထဿ ဝစနံ ‘‘ပုထုဝစန’’န္တိ အတ္ထော သမဓိဂန္တဗ္ဗော.

ဣဒါနိ ‘‘ပုရိသော၊ ပုရိသာ၊ ပုရိသ’’န္တိ နိရုတ္တိပိဋကတော ဥဒ္ဓရိတနယံ နိဿာယ ပကတိရူပဘူတဿ ဘူတသဒ္ဒဿ နာမိကပဒမာလာ ဝုစ္စတေ –

ဘူတော၊ ဘူတာ. ဘူတံ၊ ဘူတေ. ဘူတေန၊ ဘူတေဟိ၊ ဘူတေဘိ. ဘူတဿ၊ ဘူတာနံ. ဘူတာ၊ ဘူတသ္မာ၊ ဘူတမှာ၊ ဘူတေဟိ၊ ဘူတေဘိ. ဘူတဿ၊ ဘူတာနံ. ဘူတေ၊ ဘူတသ္မိံ၊ ဘူတမှိ၊ ဘူတေသု. ဘော ဘူတ၊ ဘဝန္တော ဘူတာ.

အထ ဝါ ‘‘ဘော ဘူတာ’’ဣတိ ဗဟုဝစနံ ဝိညေယျံ. ယထာ ပနေတ္ထ ဘူတဣစ္စေတဿ ပကတိရူပဿ နာမိကပဒမာလာ ပုရိသနယေန ယောဇိတာ၊ ဧဝံ ဘာဝကာဒီနဉ္စ အညေသဉ္စ တံသဒိသာနံ နာမိကပဒမာလာ ပုရိသနယေန ယောဇေတဗ္ဗာ. ဧတ္ထညာနိ တံသဒိသာနိ နာမ ‘‘ဗုဒ္ဓေါ’’တိအာဒီနံ ပဒါနံ ဗုဒ္ဓဣစ္စာဒီနိ ပကတိရူပါနိ.

ဗုဒ္ဓေါ ဓမ္မော သံဃော မဂ္ဂေါ၊

ခန္ဓော ကာယော ကာမော ကပ္ပေါ၊

မာသော ပက္ခော ယက္ခော ဘက္ခော၊

နာဂေါ မေဃော ဘောဂေါ ယာဂေါ.

ရာဂေါ ဒေါသော မောဟော မာနော၊

မက္ခော ထမ္ဘော ကောဓော လောဘော၊

ဟာသော ဝေရော ဒါဟော တေဇော၊

ဆန္ဒော ကာသော သာသော ရောဂေါ.

အဿော သဿော ဣဿော သိဿော၊

သီဟော ဗျဂ္ဃေါ ရုက္ခော သေလော၊

ဣန္ဒော သက္ကော ဒေဝေါ ဂါမော၊

စန္ဒော သူရော ဩဃော ဒီပေါ.

ပဿော ယညော စာဂေါ ဝါဒေါ၊

ဟတ္ထော ပတ္တော သောသော ဂေဓော၊

သောမော ယောဓော ဂစ္ဆော အစ္ဆော၊

ဂေဟော မာဠော အဋ္ဋော သာလော.

နရော နဂေါ မိဂေါ သသော၊

သုဏော ဗကော အဇော ဒိဇော၊

ဟယော ဂဇော ခရော သရော၊

ဒုမော တလော ပဋော ဓဇော.

ဥရဂေါ ပဋဂေါ ဝိဟဂေါ ဘုဇဂေါ၊

ခရဘော သရဘော ပသဒေါ ဂဝဇော၊

မဟိသော ဝသဘော အသုရော ဂရုဠော၊

တရုဏော ဝရုဏော ဗလိသော ပလိဃော.

သာလော ဓဝေါ စ ခဒိရော၊

ဂေါဓုမော သဋ္ဌိကော ယဝေါ၊

ကဠာယော စ ကုလတ္ထော စ၊

တိလော မုဂ္ဂေါ စ တဏ္ဍုလော.

ခတ္တိယော ဗြာဟ္မဏော ဝေဿော၊

သုဒ္ဒေါ ဓုတ္တော စ ပုက္ကုသော၊

စဏ္ဍာလော ပတိကော ပဋ္ဌော၊

မနုဿော ရထိကော ရထော.

ပဗ္ဗဇိတော ဂဟဋ္ဌော စ၊

ဂေါဏော ဩဋ္ဌော စ ဂဒြဘော၊

မာတုဂါမော စ ဩရောဓော၊

ဣစ္စာဒီနိ ဝိဘာဝယေ.

ကေစေတ္ထ ဝဒေယျုံ ‘‘နနု ဘော ‘ဩရောဓာ စ ကုမာရာ စာ’တိ ပါဌဿ ဒဿနတော ဩရောဓသဒ္ဒေါ ဣတ္ထိလိင်္ဂေါ’’တိ? တန္န၊ တတ္ထ ဟိ ‘‘ဩရောဓာ’’တိ ဣဒံ ဩကာရန္တပုလ္လိင်္ဂမေဝ၊ နာ’ကာရန္တိတ္ထိလိင်္ဂံ၊ တုမှေ ပန ‘‘အာကာရန္တိတ္ထိလိင်္ဂ’’န္တိ မညမာနာ ဧဝံ ဝဒထ၊ န ပနိဒံ အာကာရန္တိတ္ထိလိင်္ဂံ၊ အထ ခေါ ‘‘မာတုဂါမာ’’တိပဒံ ဝိယ ဗဟုဝစနဝသေန ဝုတ္တမာကာရန္တပဒန္တိ. နနု စ ဘော သမ္မောဟဝိနောဒနိယာဒီသု ဩရောဓသဒ္ဒဿ ဣတ္ထိလိင်္ဂတာ ပါကဋာ၊ ကထန္တိ စေ? ‘‘ရုက္ခေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ ထေရဿ ကုဒ္ဓါ ပဌမမေဝ မနံ ပလောဘေတွာ ‘ဣတော တေ သတ္တဒိဝသမတ္ထကေ ဥပဋ္ဌာကော ရာဇာ မရိဿတီ’တိ သုပိနေ အာရောစေသိ. ထေရော တံ ကထံ သုတွာ ရာဇောရောဓာနံ အာစိက္ခိ. တာ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ မဟာဝိရဝံ ဝိရဝိံသူ’’တိ. ဧတ္ထ ဟိ ‘‘ရာဇောရောဓာန’’န္တိ ဝတွာ ‘‘တာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာဝ ဩရောဓသဒ္ဒဿ ဣတ္ထိလိင်္ဂတာ ပါကဋာတိ? တန္န၊ အတ္ထဿ ဒုဂ္ဂဟဏတော. ဒုဂ္ဂဟိတော ဟိ ဧတ္ထ တုမှေဟိ အတ္ထော၊ ဧတ္ထ ပန ဩရောဓသဒ္ဒေန ဣတ္ထိပဒတ္ထဿ ကထနတော ဣတ္ထိပဒတ္ထံ သန္ဓာယ ‘‘တာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘တာ ဣတ္ထိယော’’တိ အယမေဝတ္ထော. တုမှေ ပန အမာတာပိတရသံဝဒ္ဓတ္တာ အာစရိယကုလေ စ အနိဝုဋ္ဌတ္တာ ဧတံ သုခုမတ္ထမဇာနန္တာ ယံ ဝါ တံ ဝါ မုခါရူဠှံ ဝဒထ.

ဘုဉ္ဇနတ္ထံ ကထနတ္ထံ၊ မုခံ ဟောတီတိ နော ဝဒေ၊

ယံ ဝါ တံ ဝါ မုခါရူဠှံ၊ ဝစနံ ပဏ္ဍိတော နရောတိ.

န မယံဘော ယံ ဝါ တံ ဝါ မုခါရူဠှံ ဝဒါမ၊ အဋ္ဌကထာစရိယာနညေဝ ဝစနံ ဂဟေတွာ ဝဒါမ၊ အဋ္ဌကထာယေဝ အမှာကံ ပဋိသရဏံ၊ န မယံ တုမှာကံ သဒ္ဒဟာမာတိ. အမှာကံ သဒ္ဒဟထ ဝါ မာ ဝါ၊ မာ တုမှေ ‘‘အဋ္ဌကထာစရိယာနညေဝ ဝစနံ ဂဟေတွာ ဝဒါမာ’’တိ အဋ္ဌကထာစရိယေ အဗ္ဘာစိက္ခထ. န ဟိ အဋ္ဌကထာစရိယေဟိ ‘‘ဩရောဓသဒ္ဒေါ ဣတ္ထိလိင်္ဂေါ’’တိ ဝုတ္တဋ္ဌာနမတ္ထိ၊ တသ္မာပိ အဋ္ဌကထာစရိယေ အဗ္ဘာစိက္ခထ၊ န ယုတ္တံ ဗုဒ္ဓါဒီနံ ဂရူနမဗ္ဘာစိက္ခနံ မဟတော အနတ္ထဿ လာဘာယ သံဝတ္တနတော. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ ‘‘အတ္တနာ ဒုဂ္ဂဟိတေန အမှေ စေဝ အဗ္ဘာစိက္ခတိ၊ ဗဟုဉ္စ အပုညံ ပသဝတိ၊ တတော အတ္တာနဉ္စ ခဏတီ’’တိ.

ဧဝံ အဗ္ဘာစိက္ခနဿ အယုတ္တတံ သာဝဇ္ဇတဉ္စ ဒဿေတွာ ပုနပိ တေ ဣဒံ ဝတ္တဗ္ဗာ – ဇာတကဋ္ဌကထာယမ္ပိ တုမှေဟိ အာဟဋဥဒါဟရဏသဒိသံ ဥဒါဟရဏမတ္ထိ၊ တံ သုဏာထ. ကောသိယဇာတကဋ္ဌကထာယဉှိ ‘‘သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဧကံ သာဝတ္ထိယံ မာတုဂါမံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. သာ ကိရေကဿ သဒ္ဓဿ ပသန္နဿ ဥပါသကဗြာဟ္မဏဿ ဗြာဟ္မဏီ ဒုဿီလာ ပါပဓမ္မာ’’တိ ပါဌော ဒိဿတိ. ဧတ္ထ ဟိ ‘‘မာတုဂါမံ အာရဗ္ဘ ကထေသီ’’တိ ဝတွာ ‘‘သာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ တုမှာကံ မတေန မာတုဂါမသဒ္ဒေါ ဣတ္ထိလိင်္ဂေါယေဝ သိယာ၊ န ပုလ္လိင်္ဂေါ၊ ကိမိဒံ အဋ္ဌကထာဝစနမ္ပိ န ပဿထ၊ တဒေဝ ပန အဋ္ဌကထာဝစနံ ပဿထ၊ ကိံ သာ ဧဝ အဋ္ဌကထာ တုမှာကံ ပဋိသရဏံ၊ န တဒညာတိ.

ယဒိ တာသဒ္ဒံ အပေက္ခိတွာ ဩရောဓသဒ္ဒဿ ဣတ္ထိလိင်္ဂတ္တမိစ္ဆထ၊ ဧတ္ထာပိ သာသဒ္ဒမပေက္ခိတွာ မာတုဂါမသဒ္ဒဿ ဣတ္ထိလိင်္ဂတ္တမိစ္ဆထာတိ. ဧဝံ ဝုတ္တာ တေ နိရုတ္တရာ အပ္ပဋိဘာနာ မင်္ကုဘူတာ ပတ္တက္ခန္ဓာ အဓောမုခါ ပဇ္ဈာယေယျုံ. ဧတ္ထာပိ မာတုဂါမသဒ္ဒေန ဣတ္ထိပဒတ္ထဿ ကထနတော ဣတ္ထိပဒတ္ထံ သန္ဓာယ ‘‘သာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘သာ ဣတ္ထီ’’တိ အယမေဝတ္ထော. ကတ္ထစိ ဟိ ပဓာနဝါစကေန ပုလ္လိင်္ဂေန နပုံသကလိင်္ဂေန ဝါ သမာနာဓိကရဏဿ ဂုဏသဒ္ဒဿ အဘိဓေယျလိင်္ဂါနုဝတ္တိတ္တာပုလ္လိင်္ဂဝသေန ဝါ နပုံသကလိင်္ဂဝသေန ဝါ နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗတ္တေပိ လိင်္ဂမနပေက္ခိတွာ ဣတ္ထိပဒတ္ထမေဝါပေက္ခိတွာ ဣတ္ထိလိင်္ဂနိဒ္ဒေသော ဒိဿတိ. တံ ယထာ? ‘‘ဣဓ ဝိသာခေ မာတုဂါမော သုသံဝိဟိတကမ္မန္တာ ဟောတိ သင်္ဂဟိတပရိဇနာ ဘတ္တုမနာပံ စရတိ၊ သမ္ဘတံ အနုရက္ခတီ’’တိ စ၊ ‘‘ကော နု ခေါ ဘန္တေ ဟေတု ကော ပစ္စယော၊ ယေန မိဓေကစ္စော မာတုဂါမော ဒုဗ္ဗဏ္ဏာ စ ဟောတိ ဒုရူပါ သုပါပိကာ ဒဿနာယ၊ ဒလိဒ္ဒါ စ ဟောတိ အပ္ပဿကာ အပ္ပဘောဂါ အပ္ပေသက္ခာ စ. ဣဓ မလ္လိကေ ဧကစ္စော မာတုဂါမော ကောဓနာ ဟောတိ ဥပါယာသဗဟုလာ၊ အပ္ပမ္ပိ ဝုတ္တာ သမာနာ အဘိသဇ္ဇတိ ကုပ္ပတိ ဗျာပဇ္ဇတိ ပတိတ္ထိယတိ ကောပဉ္စ ဒေါသဉ္စ အပ္ပစ္စယဉ္စ ပါတုကရောတီ’’တိ စ၊ ‘‘တံ ခေါ ပန ဘိက္ခဝေ ဣတ္ထိရတနံ ရညော စက္ကဝတ္တိဿ ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယိနီ ပစ္ဆာနိပါတိနီ ကိံကာရပဋိဿာဝိနီ’’တိ စ ဣမေ ပယောဂါ.

ကတ္ထစိ ပန ပဓာနဝါစကေန နပုံသကလိင်္ဂေန သမာနာဓိကရဏဿ ဂုဏသဒ္ဒဿ အဘိဓေယျလိင်္ဂါနုဝတ္တိတ္တာ နပုံသကလိင်္ဂဝသေန နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗတ္တေပိ လိင်္ဂမနပေက္ခိတွာ ပုရိသပဒတ္ထမေဝါပေက္ခိတွာ ပုလ္လိင်္ဂနိဒ္ဒေသော ဒိဿတိ. တံ ယထာ? ‘‘ပဉ္စ ပစ္စေကဗုဒ္ဓသတာနိ ဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသိနော အဟေသုံ. တံ ခေါ ပန ရညော စက္ကဝတ္တိဿ ပရိဏာယကရတနံ ဉာတာနံ ပဝေသေတာ အညာတာနံ နိဝါရေတာ’’တိ. ကတ္ထစိ ပဓာနဝါစကေန လိင်္ဂတ္တယေန သမာနာဓိကရဏဿ ဂုဏသဒ္ဒဿ အဘိဓေယျလိင်္ဂါနုရူပံ နိဒ္ဒေသော ဒိဿတိ. တံ ယထာ? သာ ဣတ္ထီ ‘‘သီလဝတီ ကလျာဏဓမ္မာ. အဋ္ဌဟိ ခေါ နကုလမာတေ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ကာယဿ ဘေဒါ ပရမ္မရဏာ မနာပကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. သဒ္ဓေါ ပုရိသပုဂ္ဂလော၊ သဒ္ဓံ ကုလံ၊ စိတ္တံ ဒန္တံ သုခါဝဟ’’န္တိ.

သေယျဣတိ သဒ္ဒေါ ပန ယေဘုယျေန ဩကာရန္တဘာဝေ ဌတွာ လိင်္ဂတ္တယာနုကူလော ဘဝတိ ဧကာကာရေနေဝ တိဋ္ဌနတော. ကထံ? သေယျော အမိတ္တော မတိယာ ဥပေတော. ဧသာဝ ပူဇနာ သေယျော၊ ဧကာဟံ ဇီဝိတံ သေယျော.

‘‘ဓမ္မေန စ အလာဘော ယော၊

ယော စ လာဘော အဓမ္မိကော၊

အလာဘော ဓမ္မိကော သေယျော၊

ယဉ္စေ လာဘော အဓမ္မိကော.

ယသော စ အပ္ပဗုဒ္ဓီနံ၊ ဝိညူနံ အယသော စ ယော၊

အယသောဝ သေယျော ဝိညူနံ၊ န ယသော အပ္ပဗုဒ္ဓိနံ.

ဒုမ္မေဓေဟိ ပသံသာ စ၊ ဝိညူဟိ ဂရဟာ စ ယာ၊

ဂရဟာဝ သေယျော ဝိညူဟိ၊ ယဉ္စေ ဗာလပ္ပသံသနာ.

သုခဉ္စ ကာမမယိကံ၊ ဒုက္ခဉ္စ ပဝိဝေကိကံ၊

ပဝိဝေကံ ဒုက္ခံ သေယျော၊ ယဉ္စေ ကာမမယံ သုခံ.

ဇီဝိတဉ္စ အဓမ္မေန၊ ဓမ္မေန မရဏဉ္စ ယံ၊

မရဏံ ဓမ္မိကံ သေယျော၊ ယဉ္စေ ဇီဝေ အဓမ္မိက’’န္တိ.

ဧဝမယံ သေယျ ဣတိ သဒ္ဒေါ ဩကာရန္တဘာဝေ ဌတွာ လိင်္ဂတ္တယာနုကူလော ဘဝတိ. ကတ္ထစိ ပန အာကာရန္တဘာဝေ ဌတွာ ဣတ္ထိလိင်္ဂါနုကူလော ဒိဿတိ ‘‘ဣတ္ထီပိ ဟိ ဧကစ္စိယာ၊ သေယျာ ပေါသ ဇနာဓိပါ’’တိ. နိဂ္ဂဟီတန္တော ပန ဟုတွာ နပုံသကလိင်္ဂါနုကူလော အပသိဒ္ဓေါ. ဧဝံပကာရေ ပယောဂေ ကိံ တုမှေ န ပဿထာတိ. ဧဝံ ဝုတ္တာ စ တေ နိရုတ္တရာဝ ဘဝိဿန္တိ.

သစေပိ တေ ဧတ္ထ ဧဝံ ဝဒေယျုံ ‘‘တတ္ထ တတ္ထ သုတ္တပ္ပဒေသေ အဋ္ဌကထာဒီသု စ ‘မာတုဂါမော’တိ ဝါ ‘မာတုဂါမေနာ’တိ ဝါ ဩကာရန္တပုလ္လိင်္ဂဘာဝေန မာတုဂါမသဒ္ဒဿ ဒဿနတော ပုလ္လိင်္ဂဘူတံ မာတုဂါမသဒ္ဒံ အနပေက္ခိတွာ ဣတ္ထိပဒတ္ထမေဝ အပေက္ခိတွာ ‘‘သာ ဣတ္ထီ’’တိ ဣတ္ထီသဒ္ဒေန သာသဒ္ဒဿ သမ္ဗန္ဓဂ္ဂဟဏံ မယံ သမ္ပဋိစ္ဆာမ၊ ‘ဩရောဓော’တိ ဝါ ‘ဩရောဓေနာ’တိ ဝါ ဩကာရန္တပုလ္လိင်္ဂဘာဝေန ဌိတဿ ဩရောဓသဒ္ဒဿ အဒဿနတော ပန တုမှေဟိ ဝုတ္တံ ပုရိမတ္ထံ န သမ္ပဋိစ္ဆာမာ’’တိ. တဒါ တေသံ ဣမာနိ ဝိနယပါဠိယံ အာဂတပဒါနိ ဒဿေတဗ္ဗာနိ ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန ရာဇာ ဥဒေနော ဥယျာနေ ပရိစာရေသိ သဒ္ဓိံ ဩရောဓေန၊ အထ ခေါ ရညော ဥဒေနဿ ဩရောဓော ရာဇာနံ ဥဒေနံ ဧတဒဝေါစာ’’တိ. ဧဝံ ဣမာနိ သုတ္တပဒါနိ ဒဿေတွာ သုတ္တနိပါတဋ္ဌကထာယံ ‘‘ရာမော နာမ ရာဇာ ကုဋ္ဌရောဂီ ဩရောဓေဟိ စ နာဋကေဟိ စ ဇိဂုစ္ဆမာနော’’တိ ဝစနဉ္စ ဒဿေတွာ ‘‘ဂစ္ဆထ တုမှေ ဂရုကုလမုပဂန္တွာ ဘဂဝတော သဒ္ဓမ္မဿ စိရဋ္ဌိတတ္ထံ သာဓုကံ ပဒဗျဉ္ဇနာနိ ဥဂ္ဂဏှထာ’’တိ ဥယျောဇေတဗ္ဗာ.

ဣဒါနိ မာတုဂါမသဒ္ဒါဒီသု ကိဉ္စိ ဝိနိစ္ဆယံ ဝဒါမ – မာတုဂါမသဒ္ဒေါ စ ဩရောဓသဒ္ဒေါ စ ဒါရသဒ္ဒေါ စာတိ ဣမေ ဣတ္ထိပဒတ္ထဝါစကာပိ သမာနာ ဧကန္တေန ပုလ္လိင်္ဂါ ဘဝန္တိ. တေသု ဒါရသဒ္ဒဿ ဧကသ္မိံ အတ္ထေ ဝတ္တမာနဿာပိ ဗဟုဝစနကတ္တမေဝ သဒ္ဒသတ္ထဝိဒူ ဣစ္ဆန္တိ၊ န ဧကဝစနကတ္တံ. မယံ ပန ဒါရသဒ္ဒဿ ဧကသ္မိံ အတ္ထေ ဧကဝစနကတ္တံ၊ ယေဘုယျေန ပန ဗဟုဝစနကတ္တံ အနုဇာနာမ၊ ဗဝှတ္ထေ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ. ပါဠိယဉှိ ဒါရသဒ္ဒေါ ယေဘုယျေန ဗဟုဝစနကော ဘဝတိ၊ ဧကဝစနကော အပ္ပေါ. တတြိမေ ပယောဂါ –

‘‘ဒါသာ စ ဒါသျော အနုဇီဝိနော စ၊

ပုတ္တာ စ ဒါရာ စ မယဉ္စ သဗ္ဗေ၊

ဓမ္မဉ္စရာမပ္ပရလောကဟေတု၊

တသ္မာ ဟိ အမှံ ဒဟရာ န မိယျရေ’’တိ စ၊

‘‘ယော ဉာတီနံ သခီနံ ဝါ၊ ဒါရေသု ပဋိဒိဿတိ၊

သဟသာ သမ္ပိယာယေန၊ တံ ဇညာဝသလော ဣတီ’’တိ စ၊

‘‘သေဟိ ဒါရေဟိ’သန္တုဋ္ဌော၊ ဝေသိယာသု ပဒိဿတိ၊

ဒိဿတိ ပရဒါရေသု၊ တံ ပရာဘဝတော မုခ’’န္တိ စ၊

‘‘ပုတ္တေသု ဒါရေသု စ ယာ အပေက္ခာ’’တိ စ ဗျာသေ၊ သမာသေ ပန ‘‘ပုတ္တဒါရာ ဒိသာ ပစ္ဆာ၊ ပုတ္တဒါရေဟိ မတ္တနော’’တိ စ ဧဝမာဒယော ဗဟုဝစနပ္ပယောဂါ ဗဟဝေါ ဘဝန္တိ.

ဧကဝစနပ္ပယောဂါ ပန အပ္ပါ. သေယျထိဒံ? ‘‘ဂရူနံ ဒါရေ၊ ဓမ္မံ စရေ ယောပိ သမုဉ္ဇကံ စရေ၊ ဒါရဉ္စ ပေါသံ ဒဒမပ္ပကသ္မိ’’န္တိ စ၊

‘‘ယေ ဂဟဋ္ဌာ ပုညကရာ၊ သီလဝန္တော ဥပါသကာ၊

ဓမ္မေန ဒါရံ ပေါသေန္တိ၊ တေ နမဿာမိ မာတလီ’’တိ စ၊

‘‘ပရဒါရံ န ဂစ္ဆေယျံ၊ သဒါရပသုတော သိယ’’န္တိ စ၊

‘‘ယော ဣစ္ဆေ ပုရိသော ဟောတုံ၊ ဇာတိံ ဇာတိံ ပုနပ္ပုနံ၊

ပရဒါရံ ဝိဝဇ္ဇေယျ၊ ဓောတပါဒေါဝ ကဒ္ဒမ’’န္တိ စ

ဧဝမာဒယော ဧကဝစနပ္ပယောဂါ အပ္ပါ.

သမာဟာရလက္ခဏဝသေန ပနေသ ဒါရသဒ္ဒေါ နပုံသကလိင်္ဂေကဝစနောပိ ကတ္ထစိ ဘဝတိ. ‘‘အာဒါယ ပုတ္တဒါရံ. ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟော’’ဣတိ ဧဝံ ဣဓ ဝုတ္တပ္ပကာရေန လိင်္ဂဉ္စ အတ္ထဉ္စ သလ္လက္ခေတွာ ‘‘ပုရိသော ပုရိသာ’’တိ ပဝတ္တံ ပုရိသသဒ္ဒနယံ နိဿာယ သဗ္ဗေသံ ‘‘ဘူတော ဘာဝကော ဘဝေါ’’တိအာဒီနံ ဘူဓာတုမယာနံ အညေသဉ္စောကာရန္တပဒါနံ နာမိကပဒမာလာသု သဒ္ဓါသမ္ပန္နေဟိ ကုလပုတ္တေဟိ သဒ္ဓမ္မဋ္ဌိတိယာ ကောသလ္လမုပ္ပါဒေတဗ္ဗံ.

ကိံ ပန သဗ္ဗာနိ ဩကာရန္တပဒါနိ ပုရိသနယေ သဗ္ဗပ္ပကာရေန ဧကသဒိသာနေဝ ဟုတွာ ပဝိဋ္ဌာနီတိ? န ပဝိဋ္ဌာနိ. ကာနိစိ ဟိ ဩကာရန္တပဒါနိ ပုရိသနယေ သဗ္ဗထာ ပဝိဋ္ဌာနိ စ ဟောန္တိ၊ ဧကဒေသေန ပဝိဋ္ဌာနိ စ၊ ကာနိစိ ဩကာရန္တပဒါနိ ပုရိသနယေ ဧကဒေသေန ပဝိဋ္ဌာနိ စ ဟောန္တိ၊ ဧကဒေသေန န ပဝိဋ္ဌာနိ စ၊ ကာနိစိ ဩကာရန္တပဒါနိ ပုရိသနယေ သဗ္ဗထာ အပ္ပဝိဋ္ဌာနေဝ. တတြ ကတမာနိ ကာနိစိ ဩကာရန္တပဒါနိ ပုရိသနယေ သဗ္ဗထာ ပဝိဋ္ဌာနိ စ ဟောန္တိ၊ ဧကဒေသေန ပဝိဋ္ဌာနိ စ? ‘‘သရော ဝယော စေတော’’တိအာဒီနိ. သရောဣတိ ဟိ အယံသဒ္ဒေါ ဥသုသဒ္ဒသရဝနအကာရာဒိသရဝါစကော စေ၊ ပုရိသနယေ သဗ္ဗထာ ပဝိဋ္ဌော. ရဟဒဝါစကော စေ၊ မနောဂဏပက္ခိကတ္တာ ပုရိသနယေ ဧကဒေသေန ပဝိဋ္ဌော. ဝယောဣတိ သဒ္ဒေါ ပရိဟာနိဝါစကော စေ၊ ပုရိသနယေ သဗ္ဗထာ ပဝိဋ္ဌော. အာယုကောဋ္ဌာသဝါစကော စေ၊ မနောဂဏပက္ခိကတ္တာ ပုရိသနယေ ဧကဒေသေန ပဝိဋ္ဌော. စေတော ဣတိ သဒ္ဒေါ ယဒိ ပဏ္ဏတ္တိဝါစကော၊ ပုရိသနယေ သဗ္ဗထာ ပဝိဋ္ဌော. ယဒိ ပန စိတ္တဝါစကော၊ မနောဂဏပက္ခိကတ္တာ ပုရိသနယေ ဧကဒေသေန ပဝိဋ္ဌော. မနောဂဏော စ နာမ –

မနော ဝစော ဝယော တေဇော၊

တပေါ စေတော တမော ယသော၊

အယော ပယော သိရော ဆန္ဒော၊

သရော ဥရော ရဟော အဟော –

ဣမေ သောဠသ.

ဣဒါနိ ယထာဝုတ္တဿ ပါကဋီကရဏတ္ထံ မနသဒ္ဒါဒီနံ နာမိကပဒမာလံ ကထယာမ –

မနော၊ မနာ. မနံ၊ မနော၊ မနေ. မနသာ၊ မနေန၊ မနေဟိ၊ မနေဘိ. မနသော၊ မနဿ၊ မနာနံ. မနာ၊ မနသ္မာ၊ မနမှာ၊ မနေဟိ၊ မနေဘိ. မနသော၊ မနဿ၊ မနာနံ. မနသိ၊ မနေ၊ မနသ္မိံ၊ မနမှိ၊ မနေသု. ဘော မန၊ ဘဝန္တော မနာ.

အထ ဝါ ‘‘ဘော မနာ’’ဣတိ ဗဟုဝစနမ္ပိ ဉေယျံ. ဧဝံ ဝစော၊ ဝစာ. ဝစံ၊ ဝစော၊ ဝစေ. ဝစသာတိအာဒိနာ နာမိကပဒမာလာ ယောဇေတဗ္ဗာ. အဟသဒ္ဒဿ ပန ဘုမ္မေကဝစနဋ္ဌာနေ အဟသိ၊ အဟေ၊ အဟသ္မိံ၊ အဟမှိ၊ အဟု၊ အဟနီတိ ယောဇေတဗ္ဗာ.

ဣဒါနိ ရူပန္တရဝိသေသဒဿနတ္ထံ နပုံသကလိင်္ဂဿ မနသဒ္ဒဿပိ နာမိကပဒမာလံ ဝဒါမ၊ အဋ္ဌာနေ အယံ ကထိတာတိ န စောဒေတဗ္ဗံ.

မနံ၊ မနာနိ၊ မနာ. မနံ၊ မနာနိ၊ မနေ. မနေန၊ မနေဟိ၊ မနေဘိ. မနဿ၊ မနသော၊ မနာနံ. မနာ၊ မနသ္မာ၊ မနမှာ၊ မနေဟိ၊ မနေဘိ. မနဿ၊ မနသော၊ မနာနံ. မနေ၊ မနသ္မိံ၊ မနမှိ၊ မနေသု. ဘော မန၊ ဘဝန္တော မနာ. အထ ဝါ ‘‘ဘော မနာနိ၊ ဘော မနာ’’ဧဝမ္ပိ ဗဟုဝစနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဧဝမုတ္တရတြာပိ နယော.

ဧတ္ထ စ ပုလ္လိင်္ဂဿ မနသဒ္ဒဿ ပစ္စတ္တကရဏသမ္ပဒါနသာမိဘုမ္မဝစနာနိ မနော မနသာ မနသော မနသီတိ ရူပါနိ ဌပေတွာ ယာနိ သေသာနိ၊ နပုံသကလိင်္ဂဿ စ မနသဒ္ဒဿ ပစ္စတ္တဝစနာနိ ‘‘မနံ မနာနီ’’တိ ရူပါနိ စ၊ အဋ္ဌမျောပယောဂဝစနာနံ ‘‘မနံ မနာနီ’’တိ ရူပဒွယဉ္စ ဌပေတွာ ယာနိ သေသာနိ၊ တာနိ သဗ္ဗာနိ ကမတော သမသမာနိ.

ကေစိ ဩကာရန္တော မနောဣတိ သဒ္ဒေါ နပုံသကလိင်္ဂေါတိ ဝဒန္တိ၊ တေ ဝတ္တဗ္ဗာ – ယဒိ သော နပုံသကလိင်္ဂေါ သိယာ၊ တဿဒိသေဟိ ဝစော ဝယောတိအာဒိသဒ္ဒေဟိပိ နပုံသကလိင်္ဂေဟေဝ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ န ‘‘တေ နပုံသကလိင်္ဂါ’’တိ ဂရူ ဝဒန္တိ၊ ‘‘ပုလ္လိင်္ဂါ’’ဣစ္စေဝ ဝဒန္တိ. ယသ္မာ စ ပါဠိယံ ‘‘ကာယော အနိစ္စော၊ မနော အနိစ္စော’’တိ စ ‘‘ကာယော ဒုက္ခော၊ မနော ဒုက္ခော’’တိ စ ‘‘နိစ္စော ဝါ အနိစ္စော ဝါတိ အနိစ္စော ဘန္တေ’’တိ စ ဧဝမာဒယော ပုလ္လိင်္ဂပ္ပယောဂါ ဗဟဝေါ ဒိဋ္ဌာ. တေန ဉာယတိ မနောသဒ္ဒေါ ဧကန္တေန ပုလ္လိင်္ဂေါတိ. ယဒိ ပန နပုံသကလိင်္ဂေါသိယာ၊ ‘‘အနိစ္စော ဒုက္ခော’’တိ ဧဝမာဒီနိ တံသမာနာဓိကရဏာနိ အနေကပဒသတာနိပိ နပုံသကလိင်္ဂါနေဝ သိယုံ. န ဟိ တာနိ နပုံသကလိင်္ဂါနိ၊ အထ ခေါ အဘိဓေယျလိင်္ဂါနုဝတ္တကာနိ ဝါစ္စလိင်္ဂါနိ. ဧဝံ မနောသဒ္ဒဿ ပုလ္လိင်္ဂတာ ပစ္စေတဗ္ဗာတိ၊ သစေ မနောသဒ္ဒေါ နပုံသကလိင်္ဂေါ န ဟောတိ၊ ကထံ ‘‘မနာနီ’’တိ နပုံသကရူပံ ဒိဿတီတိ? သစ္စံ ‘‘မနာနီ’’တိ နပုံသကလိင်္ဂမေဝ၊ တထာပိ မနောဂဏေ ပမုခဘာဝေန ဂဟိတဿောကာရန္တဿ မနသဒ္ဒဿ ရူပံ န ဟောတိ. အထ ကိဉ္စရဟီတိ စေ? စိတ္တသဒ္ဒေန သမာနလိင်္ဂဿ သမာနသုတိတ္တေပိ မနောဂဏေ အပရိယာပန္နဿ နိဂ္ဂဟီတန္တဿေဝ မနသဒ္ဒဿ ရူပံ. မနသဒ္ဒေါ ဟိ ပုန္နပုံသကဝသေန ဒွိဓာ ဘိဇ္ဇတိ ‘‘မနော မနံ’’ဣတိ ယထာ ‘‘အဇ္ဇဝေါအဇ္ဇဝ’’န္တိ. ‘‘မနော စေ နပ္ပဒုဿတိ. သန္တံ တဿ မနံ ဟောတီ’’တိ ဟိ ပါဠိ. ယဒိ စ သော မနောသဒ္ဒေါ နပုံသကလိင်္ဂေါ န ဟောတိ.

‘‘ဂရု စေတိယပဗ္ဗတဝတ္တနိယာ၊

ပမဒါ ပမဒါ ပမဒါ ဝိမဒံ၊

သမဏံ သုနိသမ္မ အကာ ဟသိတံ၊

ပတိတံ အသုဘေသု မုနိဿ မနော’’တိ

ဧတ္ထ မနောသဒ္ဒေန သမာနာဓိကရဏော ‘‘ပတိတ’’န္တိ သဒ္ဒေါ နပုံသကလိင်္ဂဘာဝေန ကသ္မာ သန္နိဟိတော. ယသ္မာ စ သမာနာဓိကရဏပဒံ နပုံသကလိင်္ဂဘာဝေန သန္နိဟိတံ၊ တသ္မာ သဒ္ဒန္တရသန္နိဓာနဝသေန မနောသဒ္ဒေါ နပုံသကလိင်္ဂေါတိ ဉာယတီတိ? တန္န၊ သမာနာဓိကရဏပဒဿ သဗ္ဗတ္ထ လိင်္ဂဝိသေသာဇောတနတော. ယဒိ ဟိ သမာနာဓိကရဏပဒံ သဗ္ဗတ္ထ လိင်္ဂဝိသေသံ ဇောတေယျ၊ ‘‘စတ္တာရော ဣန္ဒြိယာနီ’’တိ ဧတ္ထာပိ ‘‘စတ္တာရော’’တိ ပဒံ ဣန္ဒြိယသဒ္ဒဿ ပုလ္လိင်္ဂတ္တံ ကရေယျ၊ န စ ကာတုံ သက္ကောတိ. ဣန္ဒြိယသဒ္ဒေါ ဟိ ဧကန္တေန နပုံသကလိင်္ဂေါ. ယဒိ တုမှေ ‘‘ပတိတ’’န္တိ သမာနာဓိကရဏပဒံ နိဿာယ မနောသဒ္ဒဿ နပုံသကလိင်္ဂတ္တမိစ္ဆထ၊ ‘‘စတ္တာရော ဣန္ဒြိယာနီ’’တိ ဧတ္ထပိ ‘‘စတ္တာရော’’တိ သမာနာဓိကရဏပဒံ နိဿာယ ဣန္ဒြိယသဒ္ဒဿ ပုလ္လိင်္ဂတ္တံ ဣစ္ဆထာတိ. န မယံ ဘော ဣန္ဒြိယသဒ္ဒဿ ပုလ္လိင်္ဂတ္တံ ဣစ္ဆာမ၊ အထ ခေါ နပုံသကလိင်္ဂတ္တံယေဝ ဣစ္ဆာမ၊ ‘‘စတ္တာရော’’တိ ပဒံ လိင်္ဂဝိပလ္လာသဝသေန ဌိတတ္တာ ‘‘စတ္တာရီ’’တိ ဂဏှာမ၊ တသ္မာ ‘‘စတ္တာရိ ဣန္ဒြိယာနီ’’တိ အတ္ထံ ဓာရေမာတိ. ယဒိ ဧဝံ ‘‘ပတိတံ အသုဘေသု မုနိဿ မနော’’တိ ဧတ္ထာပိ ‘‘ပတိတ’’န္တိ ပဒံ လိင်္ဂဝိပလ္လာသဝသေန ဌိတန္တိ မန္တွာ ‘‘ပတိတော’’တိ အတ္ထံ ဓာရေထာတိ. န ဓာရေမ ဧတ္ထ လိင်္ဂဝိပလ္လာသဿ အနိစ္ဆိတဗ္ဗတော. ယဒိ ဟိ မနောသဒ္ဒေါ ပုလ္လိင်္ဂေါ သိယာ၊ တံသမာနာဓိကရဏပဒံ ‘‘ပတိတော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ. ကိမာစရိယော ဧဝံ ဝတ္တုံ န ဇာနိ၊ ဇာနမာနော ဧဝ သော ‘‘ပတိတော’’တိ နာဝေါစ၊ ‘‘ပတိတ’’န္တိ ပနာဝေါစ၊ တေန ဉာယတိ ‘‘မနောသဒ္ဒေါ နပုံသကလိင်္ဂေါ’’တိ. မာ တုမှေ ဧဝံ ဝဒေထ၊ သမာနာဓိကရဏပဒံ နာမ ကတ္ထစိ ပဓာနလိင်္ဂမနုဝတ္တတိ၊ ကတ္ထစိ နာနုဝတ္တတိ၊ တသ္မာ န တံ လိင်္ဂဝိသေသဇောတနေ ဧကန္တတော ပမာဏံ. ‘‘မာတုဂါမော၊ ဩရောဓော၊ အာဝုသော ဝိသာခ၊ ဧဟိ ဝိသာခေ၊ စိတ္တာနိ အဋ္ဌီနီ’’တိ ဧဝမာဒိရူပဝိသေသောယေဝ ပမာဏံ. ယဒိ သမာနာဓိကရဏပဒေယေဝ လိင်္ဂဝိသေသော အဓိဂန္တဗ္ဗော သိယာ၊ ‘‘စတ္တာရော စ မဟာဘူတာ’’တိအာဒီသု လိင်္ဂဝဝတ္ထာနံ န သိယာ. ယသ္မာ ဧဝမာဒီသုပိ ဌာနေသု လိင်္ဂဝဝတ္ထာနံ ဟောတိယေဝ. ကထံ? ‘‘စတ္တာရော’’တိ ပုလ္လိင်္ဂံ ‘‘မဟာဘူတာ’’တိ နပုံသကန္တိ၊ တသ္မာ ‘‘ပတိတံ အသုဘေသု မုနိဿ မနော’’တိ ဧတ္ထာပိ ‘‘ပတိတ’’န္တိ နပုံသကလိင်္ဂံ ‘‘မနော’’တိ ပုလ္လိင်္ဂန္တိ ဝဝတ္ထာနံ ဘဝတီတိ. ဣဒံ သုတွာ တေ တုဏှီ ဘဝိဿန္တိ. တတော တေသံ တုဏှီဘူတာနံ ဣဒံ ဝတ္တဗ္ဗံ – ယသ္မာ မနောဂဏေ ပဝတ္တာနံ ပဒါနံ သမာနာဓိကရဏပဒါနိ ကတ္ထစိ နပုံသကဝသေန ယောဇေတဗ္ဗာနိ၊ တသ္မာ မနောဂဏေ ပမုခဿ မနောသဒ္ဒဿပိ သမာနာဓိကရဏပဒါနိ ကတ္ထစိ နပုံသကဝသေန ယောဇိတာနိ. တထာ ဟိ ပုဗ္ဗာစရိယာ ‘‘သဒ္ဓမ္မတေဇဝိဟတံ ဝိလယံ ခဏေန၊ ဝေနေယျသတ္တဟဒယေသု တမော’ပယာတိ. ဒုက္ခံ ဝစော ဧတသ္မိန္တိ ဒုဗ္ဗစော. အဝနတံ သိရော ယဿ သောယံ အဝံသိရော၊ အပ္ပကံ ရာဂါဒိ ရဇော ယေသံ ပညာမယေ အက္ခိမှိ တေ အပ္ပရဇက္ခာ’’တိအာဒိနာ သဒ္ဒရစနံ ကုဗ္ဗိံသု၊ န ပန တေဟိ ဝစော သိရော ရဇောသဒ္ဒါဒီနံ နပုံသကလိင်္ဂတ္တံ ဝိဘာဝေတုံ ဤဒိသီ သဒ္ဒရစနာ ကတာ၊ အထ ခေါ သိရောမနောသဒ္ဒါနံ မနောဂဏေ ပဝတ္တာနံ ပုလ္လိင်္ဂသဒ္ဒါနံ ကတ္ထစိပိ ဤဒိသာနိပိ လိင်္ဂဝိပလ္လာသဝသေန ဌိတာနိ သမာနာဓိကရဏပဒါနိ ဟောန္တီတိ ပရေသံ ဇာနာပနာဓိပ္ပါယဝတိယာ အနုကမ္ပာယ ဝိရစိတာ. ဧတ္ထာပိ တုမှာကံ မတေန မနောသဒ္ဒဿ နပုံသကလိင်္ဂတ္တေ သတိ ဝစော သိရော ဣစ္စာဒယောပိ နပုံသကလိင်္ဂတ္တမာပဇ္ဇန္တိ နပုံသကလိင်္ဂဝသေန သမာနာဓိကရဏပဒါနံ နိဒ္ဒိဋ္ဌတ္တာ. ကိံ ပနေတေသမ္ပိ နပုံသကလိင်္ဂတ္တံ ဣစ္ဆထာတိ. အဒ္ဓါ တေ ဣဒမ္ပိ သုတွာ နိဗ္ဗေဌေတုမသက္ကောန္တာ တုဏှီ ဘဝိဿန္တိ. ကိဉ္စာပိ တေ အညံ ဂဟေတဗ္ဗကာရဏံ အပဿန္တာ ဧဝံ ဝဒေယျုံ ‘‘ယဒိ ဘော မနော သဒ္ဒေါ နပုံသကလိင်္ဂေါန ဟောတိ၊ ကသ္မာ ဝေယျာကရဏာ ‘မနောသဒ္ဒေါ နပုံသကလိင်္ဂေါ’တိ ဝဒန္တီ’’တိ? တေ ဝတ္တဗ္ဗာ – ယဒိ တုမှေ ဝေယျာကရဏမတံ ဂဟေတွာ မနောသဒ္ဒဿ နပုံသကလိင်္ဂတ္တံ ရောစေထ၊ နနု ဘဂဝါယေဝ လောကေ အသဒိသော မဟာဝေယျာကရဏော မဟာပုရိသော ဝိသာရဒေါ ပရပ္ပဝါဒမဒ္ဒနော. ဘဂဝန္တဉှိ ပဒကာ ဝေယျာကရဏာ အမ္ဗဋ္ဌမာဏဝပေါက္ခရသာတိသောဏဒဏ္ဍာဒယော စ ဗြာဟ္မဏာ သစ္စကနိဂဏ္ဌာဒယော စ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဝါဒေန န သမ္ပာပုဏိံသု၊ အညဒတ္ထု ဘဂဝါယေဝ မတ္တဝါရဏဂဏမဇ္ဈေ ကေသရသီဟော ဝိယ အသမ္ဘီတော နေသံ နေသံ ဝါဒံ မဒ္ဒေသိ၊ မဟန္တေ စ နေ အတ္ထေ ပတိဋ္ဌာပေသိ၊ ဧဝံဝိဓေန ဘဂဝတာ ဝေါဟာရကုသလေန ယသ္မာ ‘‘ကာယော အနိစ္စော’’တိ စ ‘‘ကာယော ဒုက္ခော၊ မနော အနိစ္စော၊ မနော ဒုက္ခော’’တိ စ ဧဝမာဒိနာ ဝုတ္တာ မနောသဒ္ဒဿ ပုလ္လိင်္ဂဘာဝသူစနိကာ ဗဟူ ပါဠိယော ဒိဿန္တိ၊ တသ္မာ မနောသဒ္ဒေါ ပုလ္လိင်္ဂေါယေဝါတိ သာရတော ပစ္စေတဗ္ဗောတိ. ဧဝံ ဝုတ္တာ တေ နိရုတ္တရာ အပ္ပဋိဘာနာ မင်္ကုဘူတာ ပတ္တက္ခန္ဓာ အဓောမုခါ ပဇ္ဈာယိဿန္တိ.

ဣဒါနိ သရသဒ္ဒါဒီနံ နာမိကပဒမာလာ ဝိသေသတော ဝုစ္စတေ –

သရော၊ သရာ. သရံ၊ သရေ. သရေန၊ သရေဟိ၊ သရေဘိ. သရဿ၊ သရာနံ. သရာ၊ သရသ္မာ၊ သရမှာ၊ သရေဟိ၊ သရေဘိ. သရဿ၊ သရာနံ. သရေ၊ သရသ္မိံ၊ သရမှိ၊ သရေသု. ဘော သရ၊ ဘဝန္တော သရာ.

အယံ ပုရိသနယေ သဗ္ဗထာ ပဝိဋ္ဌဿ ဥသုသဒ္ဒသရဝနအကာရာဒိသရဝါစကဿ သရသဒ္ဒဿ နာမိကပဒမာလာ.

အယံ ပန ပုရိသနယေ ဧကဒေသေန ပဝိဋ္ဌဿ မနောဂဏပက္ခိကဿ ရဟဒဝါစကဿ သရသဒ္ဒဿ နာမိကပဒမာလာ –

သရော၊ သရာ. သရံ၊ သရော၊ သရေ. သရသာ၊ သရေန၊ သရေဟိ၊ သရေဘိ. သရသော၊ သရဿ၊ သရာနံ. သရာ၊ သရသ္မာ၊ သရမှာ၊ သရေဟိ၊ သရေဘိ. သရသော၊ သရဿ၊ သရာနံ. သရသိ၊ သရေ၊ သရသ္မိံ၊ သရမှိ၊ သရေသု. ဘော သရ၊ ဘဝန္တော သရာ၊ ဘော သရာ ဣတိ ဝါ.

ဝယော၊ ဝယာ. ဝယံ၊ ဝယေ. ဝယေန၊ ဝယေဟိ၊ ဝယေဘီတိ ပုရိသနယေန ဉေ ယျော. အယံ ပုရိသနယေ သဗ္ဗထာ ပဝိဋ္ဌဿ ပရိဟာနိဝါစကဿ ဝယသဒ္ဒဿ နာမိကပဒမာလာ.

အယံ ပန ပုရိသနယေ ဧကဒေသေန ပဝိဋ္ဌဿ မနောဂဏပက္ခိကဿ အာယုကောဋ္ဌာသဝါစကဿ ဝယသဒ္ဒဿ နာမိကပဒမာလာ – ဝယော၊ ဝယာ. ဝယံ၊ ဝယော၊ ဝယေ. ဝယသာ၊ ဝယေန၊ ဝယေဟိ၊ ဝယေဘီတိ မနနယေန ဉေယျော. တဿ စေတော ပဋိဿောသိ၊ အရညေ လုဒ္ဒဂေါစရော. စေတာ ဟနိံသု ဝေဒဗ္ဗံ.

စေတော၊ စေတာ. စေတံ၊ စေတေ. စေတေန၊ စေတေဟိ၊ စေတေဘီတိ ပုရိသနယေန ဉေယျော. အယံ ပုရိသနယေ သဗ္ဗထာ ပဝိဋ္ဌဿ ပဏ္ဏတ္တိဝါစကဿ စေတသဒ္ဒဿ နာမိကပဒမာလာ.

အယံ ပန ပုရိသနယေ ဧကဒေသေန ပဝိဋ္ဌဿ စိတ္တဝါစကဿ စေတသဒ္ဒဿ နာမိကပဒမာလာ – စေတော၊ စေတာ. စေတံ၊ စေတော၊ စေတေ. စေတသာ၊ စေတေန၊ စေတေဟိ၊ စေတေဘီတိ မနနယေန ဉေယျော. ယသော ကုလပုတ္တော၊ ယသံ ကုလပုတ္တံ၊ ယသေန ကုလပုတ္တေနာတိ ဧကဝစနဝသေန ပုရိသနယေန ယောဇေတဗ္ဗာ၊ ဧကဝစနပုထုဝစနဝသေန ဝါ. ဧဝံ ကာနိစိ ဩကာရန္တပဒါနိ ပုရိသနယေ သဗ္ဗထာ ပဝိဋ္ဌာနိ စ ဟောန္တိ၊ ဧကဒေသေန ပဝိဋ္ဌာနိ စာတိ ဣမိနာ နယေန သဗ္ဗပဒါနိ ပညာစက္ခုနာ ဥပပရိက္ခိတွာ ဝိသေသော ဝေဒိတဗ္ဗော. အဝိသေသညုနော ဟိ ဧဝမာဒိဝိဘာဂံ အဇာနန္တာ ယံ ဝါ တံ ဝါ ဗျဉ္ဇနံ ရောပေန္တာ ယထာဓိပ္ပေတံ အတ္ထံ ဝိရာဓေန္တိ၊ တသ္မာ ယော ဧတ္ထ အမှေဟိ ပကာသိတော ဝိဘာဂေါ၊ သော သဒ္ဓါသမ္ပန္နေဟိ ကုလပုတ္တေဟိ သက္ကစ္စမုဂ္ဂဟေတဗ္ဗော. ကတမာနိ ကာနိစိ ဩကာရန္တပဒါနိ ပုရိသနယေ ဧကဒေသေန ပဝိဋ္ဌာနိ စ ဧကဒေသေန န ပဝိဋ္ဌာနိ စ? မနော ဝစော တေဇောသဒ္ဒါဒယော စေဝ အယျသဒ္ဒေါ စ၊ တတြ မနသဒ္ဒါဒီနံ နာမိကပဒမာလာ ဟေဋ္ဌာ ဝိဘာဝိတာ.

အယျသဒ္ဒဿ ပန နာမိကပဒမာလာယံ ‘‘အယျော၊ အယျာ. အယျံ၊ အယျေ’’တိ ပုရိသနယေန ဝတွာ အာလပနဋ္ဌာနေ ‘‘ဘော အယျ၊ ဘော အယျော’’တိ ဒွေ ဧကဝစနာနိ၊ ‘‘ဘဝန္တော အယျာ၊ ဘဝန္တော အယျော’’တိ ဒွေ ဗဟုဝစနာနိ စ ဝတ္တဗ္ဗာနိ. ဧတ္ထ အယျော ဣတိ သဒ္ဒေါ ပစ္စတ္တဝစနဘာဝေ ဧကဝစနံ၊ အာလပနဝစနဘာဝေ ဧကဝစနဉ္စေဝ ဗဟုဝစနဉ္စ. တတြိမေ ပယောဂါ ‘‘အယျော ကိရ သာဂတော အမ္ဗတိတ္ထိကေန နာဂေန သင်္ဂါမေသိ၊ ပိဝတု ဘန္တေ အယျော သာဂတော ကာပေါတိကံ ပသန္န’’န္တိ ဧဝမာဒီနိ အယျောသဒ္ဒဿ ပစ္စတ္တေကဝစနပ္ပယောဂါနိ၊ ‘‘အထ ခေါ သာ ဣတ္ထီ တံ ပုရိသံ ဧတဒဝေါစ ‘နာယျော သော ဘိက္ခု မံ နိပ္ပါဋေသိ၊ အပိစ အဟမေဝ တေန ဘိက္ခုနာ ဂစ္ဆာမိ၊ အကာရကော သော ဘိက္ခု၊ ဂစ္ဆ ခမာပေဟီ’တိ’’ ဧဝမာဒီနိ အယျောသဒ္ဒဿ အာလပနေကဝစနပ္ပယောဂါနိ၊ ‘‘ဧထ’ယျော ရာဇဝသတိံ၊ နိသီဒိတွာ သုဏာထ မေ. ဧထ မယံ အယျော သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ ဧဝမာဒီနိ အယျောသဒ္ဒဿ အာလပနဗဟုဝစနပ္ပယောဂါနိ. ဘဝတိ စတြ –

အယျော ဣတိ အယံ သဒ္ဒေါ၊ ပစ္စတ္တေကဝစော ဘဝေ၊

အာလပနေ ဗဟုဝစော၊ ဘဝေ ဧကဝစောပိ စ –

ဧဝံ ကာနိစိ ဩကာရန္တပဒါနိ ပုရိသနယေ ဧကဒေသေန ပဝိဋ္ဌာနိ စ ဟောန္တိ ဧကဒေသေန န ပဝိဋ္ဌာနိ စ.

ကတမာနိ ကာနိစိ ဩကာရန္တပဒါနိ ပုရိသနယေ သဗ္ဗထာ အပ္ပဝိဋ္ဌာနိ? ဂေါသဒ္ဒေါယေဝ. ဂေါသဒ္ဒဿ ဟိ အယံ နာမိကပဒမာလာ –

ဂေါ၊ ဂါဝေါ၊ ဂဝေါ. ဂါဝုံ၊ ဂါဝံ၊ ဂဝံ၊ ဂါဝေါ၊ ဂဝေါ. ဂါဝေန၊ ဂဝေန၊ ဂေါဟိ၊ ဂေါဘိ. ဂါဝဿ၊ ဂဝဿ၊ ဂဝံ၊ ဂုန္နံ၊ ဂေါနံ. ဂါဝါ၊ ဂါဝသ္မာ၊ ဂါဝမှာ၊ ဂဝါ၊ ဂဝသ္မာ၊ ဂဝမှာ၊ ဂေါဟိ၊ ဂေါဘိ. ဂါဝဿ၊ ဂဝဿ၊ ဂဝံ၊ ဂုန္နံ၊ ဂေါနံ. ဂါဝေ၊ ဂါဝသ္မိံ၊ ဂါဝမှိ၊ ဂဝေ၊ ဂဝသ္မိံ၊ ဂဝမှိ၊ ဂါဝေသု၊ ဂဝေသု၊ ဂေါသု. ဘော ဂေါ၊ ဘဝန္တော ဂါဝေါ၊ ဂဝေါ. အယံ ပုရိသနယေ သဗ္ဗထာ အပ္ပဝိဋ္ဌဿ ဂေါသဒ္ဒဿ နာမိကပဒမာလာ.