အင်္ဂုတ္တရနိကာယေ
သံဂါယနဿ ပုစ္ဆာ ဝိဿဇ္ဇနာ
ပုစ္ဆာ – ပဌမမဟာသံဂီတိကာလေ အာဝုသော ဓမ္မသံဂါဟကာ မဟာကဿပါဒယော မဟာထေရဝရာ ပေါရာဏသံဂီတိကာရာ ပဌမံ ဝိနယပိဋကံ သံဂါယိတွာ သုတ္တန္တပိဋကေ စ ဒီဃမဇ္ဈိမသံယုတ္တသင်္ခါတေ တယော နိကာယေ သံဂါယိတွာ တဒနန္တရံ ကိံ နာမ ပါဝစနံ သံဂါယိံသု.
ဝိဿဇ္ဇနာ – ပဌမမဟာသံဂီတိကာလေ ဘန္တေ ဓမ္မသံဂါဟကာ မဟာကဿပါဒယော မဟာထေရဝရာ ပေါရာဏသံဂီတိကာရာ ပဌမံ ဝိနယံ သံဂါယိတွာ သုတ္တန္တပိဋကေ စ ဒီဃမဇ္ဈိမသံယုတ္တသင်္ခါတေ တယော နိကာယေ သံဂါယိတွာ တဒနန္တရံ နဝဟိ စ သုတ္တသဟဿေဟိ ပဉ္စဟိ စ သုတ္တသတ္တေဟိ သတ္တပညာသာယ စ သုတ္တေဟိ ပဋိမဏ္ဍိတံ ဝီသတိဘာဏဝါရသတပရိမာဏံ အင်္ဂုတ္တရနိကာယံ နာမ ပါဝစနံ သံဂါယိံသု.
ပုစ္ဆာ – အင်္ဂုတ္တရနိကာယေပိ အာဝုသော ဧကကနိပါတော ဒုကနိပါတော တိကနိပါတောတိအာဒိနာ နိပါတပကရဏပရိစ္ဆေဒဝသေန ဧကာဒသဝိဓာ. တတ္ထ ကတရံ နိပါတပကရဏံ သံဂါယိံသု.
ဝိဿဇ္ဇနာ – အင်္ဂုတ္တရနိကာယေ ဘန္တေ ဧကာဒသသု နိပါတပကရဏပရိစ္ဆေဒေသု ဧကကနိပါတံ ပဌမံ သံဂါယိံသု.
၁. ရူပါဒိဝဂ္ဂ
ပုစ္ဆာ – ဧကကနိပါတေပိ အာဝုသော ရူပါဒိဝဂ္ဂေါ နီဝရဏပ္ပဟာနဝဂ္ဂေါ အကမ္မနိယဝဂ္ဂေါတိအာဒိနာ ဝဂ္ဂဘေဒဝသေန ဗဟုဝိဓာ. တတ္ထ ကတရံ ဝဂ္ဂံ ပဌမံ သံဂါယိံသု.
ဝိဿဇ္ဇနာ – ဧကကနိပါတေ ဘန္တေ ရူပါဒိဝဂ္ဂေါ နီဝရဏပ္ပဟာနဝဂ္ဂေါတိအာဒိနာ ဝီသတိယာ ဝဂ္ဂေသု ရူပါဒိဝဂ္ဂံ ပဌမံ သံဂါယိံသု.
ပုစ္ဆာ – သာဓု သာဓု အာဝုသော၊ မယမ္ပိ ဒါနိ အာဝုသော တတောယေဝ ပဋ္ဌာယ သံဂါဟနတ္ထာယ သံဂီတိပုဗ္ဗင်္ဂမာနိ ဓမ္မပုစ္ဆနဝိဿဇ္ဇနကိစ္စာနိ အာဝဟိတုံ သမာရဘာမ. တေနာဝုသော ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပဿတာ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန အင်္ဂုတ္တရနိကာယေ ဧကကနိပါတေ ရူပါဒိဝဂ္ဂေ ပုရိမာနိ ပဉ္စ သုတ္တာနိ ကတ္ထ ကံ အာရဗ္ဘ ကထဉ္စ ဘာသိတာနိ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – သာဝတ္ထိယံ ဘန္တေ သမ္ဗဟုလေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ရူပါဒိဂရုကာနံ ပဉ္စန္နံ ပုရိသာနံ အဇ္ဈာသယဝသေန ‘‘နာဟံ ဘိက္ခဝေ အညံ ဧကရူပမ္ပိ သမနုပဿာမိ၊ ယံ ဧဝံ ပုရိသဿ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ ဣတ္ထိရူပံ၊ ဣတ္ထိရူပံ ဘိက္ခဝေ ပုရိသဿ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတီ’’တိ ဧဝမာဒိနာ ဘဂဝတာ ဘာသိတာနိ.
နာဟံ ဘိက္ခဝေ အညံ ဧကရူပမ္ပိ သမနုပဿာမိ၊ ယံ ဧဝံ ပုရိသဿ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ ဣတ္ထိရူပံ၊ ဣတ္ထိရူပံ ဘိက္ခဝေ ပုရိသဿ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ.
ပုစ္ဆာ – တတ္ထေဝ အာဝုသော ပစ္ဆိမာနိ ပဉ္စ သုတ္တာနိ ဘဂဝတာ ကတ္ထ ကံ အာရဗ္ဘ ကထဉ္စ ဘာသိတာနိ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – တသ္မိံယေဝ ဘန္တေ သာဝတ္ထိယံ သမ္ဗဟုလေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ရူပါဒိဂရုကာနံ ပဉ္စန္နံ ဣတ္ထီနံ အဇ္ဈာသယဝသေန ‘‘နာဟံ ဘိက္ခဝေ အညံ ဧကရူပမ္ပိ သမနုပဿာမိ၊ ယံ ဧဝံ ဣတ္ထိယာ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ ပုရိသရူပံ၊ ပုရိသရူပံ ဘိက္ခဝေ ဣတ္ထိယာ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတီ’’တိ ဧဝမာဒိနာ ဘဂဝတာ ဘာသိတာနိ.
နာဟံ ဘိက္ခဝေ အညံ ဧကရူပမ္ပိ သမနုပဿာမိ၊ ယံ ဧဝံ ဣတ္ထိယာ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ ပုရိသရူပံ၊ ပုရိသရူပံ ဘိက္ခဝေ ဣတ္ထိယာ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ.
နီတတ္ထဝသေန၊ နေယျတ္ထဝသေန
ပုစ္ဆာ – ဣမသ္မိံ အာဝုသော ရူပါဒိဝဂ္ဂေ ဘဂဝတာ နီတတ္ထဝသေန ကိံ ကထိတံ၊ နေယျတ္ထဝသေန ပန ကိံ ဉာပိတံ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – ဣမသ္မိံ ဘန္တေ ရူပါဒိဝဂ္ဂေ ဘဂဝတာ နီတတ္ထဝသေန ဝဋ္ဋံ ကထိတံ. နေယျတ္ထဝသေန ပန ဝိဝဋ္ဋမ္ပိ ဉာပိတံ.
၂. နီဝရဏပ္ပဟာနဝဂ္ဂ
ပုစ္ဆာ – ဒုတိယော ပန အာဝုသော နီဝရဏပ္ပဟာနဝဂ္ဂေါ ဘဂဝတာ ကတ္ထ ကထဉ္စ ဘာသိတော.
ဝိဿဇ္ဇနာ – သာဝတ္ထိယံ ဘန္တေ ‘‘နာဟံ ဘိက္ခဝေ အညံ ဧကဓမ္မမ္ပိ သမနုပဿာမိ၊ ယေန အနုပ္ပန္နော ဝါ ကာမစ္ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ ကာမစ္ဆန္ဒော ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ သံဝတ္တတိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ သုဘနိမိတ္တံ၊ သုဘနိမိတ္တံ ဘိက္ခဝေ အယောနိသော မနသိကရောတော အနုပ္ပန္နောစေဝ ကာမစ္ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော စ ကာမစ္ဆန္ဒော ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ သံဝတ္တတီ’’တိ ဧဝမာဒိနာ ဘဂဝတာ ဘာသိတော.
ပုစ္ဆာ – ဣမသ္မိံ ပန အာဝုသော ဒုတိယေ နီဝရဏပ္ပဟာနဝဂ္ဂေ ဘဂဝတာ ကိံ ကထိတံ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – ဣမသ္မိံ ပန ဘန္တေ ဒုတိယေ နီဝရဏပ္ပဟာနဝဂ္ဂေ ဘဂဝတာ ဝဋ္ဋမ္ပိ ဝိဝဋ္ဋမ္ပိ ကထိတံ.
၃. အကမ္မနိယဝ
ပုစ္ဆာ – တေနာဝုသော။ပေ။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန အင်္ဂုတ္တရနိကာယေ ဧကကနိပါတေ တတိယေ အကမ္မနိယဝဂ္ဂေ ကီဒိသီ ဓမ္မဒေသနာယော ဒေသိတာ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – တတိယေ ဘန္တေ အကမ္မနိယဝဂ္ဂေ ‘‘နာဟံ ဘိက္ခဝေ အညံ ဧကဓမ္မမ္ပိ သမနုပဿာမိ၊ ယံ ဧဝံ အဘာဝိတံ အကမ္မနိယံ ဟောတိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ စိတ္တံ၊ စိတ္တံ ဘိက္ခဝေ အဘာဝိတံ အကမ္မနိယံ ဟောတိ. နာဟံ ဘိက္ခဝေ အညံ ဧကဓမ္မမ္ပိ သမနုပဿာမိ၊ ယံ ဧဝံ ဘာဝိတံ ကမ္မနိယံ ဟောတိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ စိတ္တံ. စိတ္တံ ဘိက္ခဝေ ဘာဝိတံ ကမ္မနိယံ ဟောတီ’’တိ ဧဝမာဒိကာ ဘဂဝတာ ဓမ္မဒေသနာယော ဒေသိတာ.
၄. အဒန္တဝဂ္ဂ
ပုစ္ဆာ – စတုတ္ထေ ပနာဝုသော အဒန္တဝဂ္ဂေ ဘဂဝတာ ကီဒိသီ ဓမ္မဒေသနာယော ဒေသိတာ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – စတုတ္ထေ ဘန္တေ အဒန္တဝဂ္ဂေ ‘‘နာဟံ ဘိက္ခဝေ အညံ ဧကဓမ္မမ္ပိ သမနုပဿာမိ၊ ယံ ဧဝံ အဒန္တံ မဟတော အနတ္ထာယ သံဝတ္တတိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ စိတ္တံ၊ စိတ္တံ ဘိက္ခဝေ အဒန္တံ မဟတော အနတ္ထာယ သံဝတ္တတိ. နာဟံ ဘိက္ခဝေ အညံ ဧကဓမ္မမ္ပိ သမနုပဿာမိ၊ ယံ ဧဝံ ဒန္တံ မဟတော အတ္ထာယ သံဝတ္တတိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ စိတ္တံ၊ စိတ္တံ ဘိက္ခဝေ ဒန္တံ မဟတော အတ္ထာယ သံဝတ္တတီ’’တိ ဧဝမာဒိကာ ဘဂဝတာ ဓမ္မဒေသနာယော ဒေသိတာ.
၅. ပဏိဟိတအစ္ဆဝဂ္ဂ
ပုစ္ဆာ – ပဉ္စမေ အာဝုသော ပဏိဟိတအစ္ဆဝဂ္ဂေ ဘဂဝတာ ကီဒိသီ ဓမ္မဒေသနာယော ဒေသိတာ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – ပဉ္စမေ ဘန္တေ ပဏိဟိတအစ္ဆဝဂ္ဂေ ‘‘သေယျထာပိ ဘိက္ခဝေ သာလိသူကံ ဝါ ယဝသူကံ ဝါ မိစ္ဆာပဏိဟိတံ ဟတ္ထေန ဝါ ပါဒေန ဝါ အက္ကန္တံ ဟတ္ထံ ဝါ ပါဒံ ဝါ ဘေစ္ဆတိ၊ လောဟိတံ ဝါ ဥပ္ပါဒေဿတီတိ နေတံ ဌာန ဝိဇ္ဇတိ. တံ ကိဿဟေတု၊ မိစ္ဆာပဏိဟိတတ္တာ ဘိက္ခဝေ သူကဿ. ဧဝမေဝ ခေါ ဘိက္ခဝေ သော ဝတ ဘိက္ခု မိစ္ဆာပဏိဟိတေန စိတ္တေန အဝိဇ္ဇံ ဘေစ္ဆတိ၊ ဝိဇ္ဇံ ဥပ္ပါဒေဿတိ၊ နိဗ္ဗာနံ သစ္ဆိကရိဿတီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ၊ တံ ကိဿ ဟေတု၊ မိစ္ဆာပဏိဟိတတ္တာ ဘိက္ခဝေ စိတ္တဿာ’’တိ ဧဝမာဒိကာ ဘဂဝတာ ဓမ္မဒေသနာယော ဒေသိတာ.
၆. အစ္ဆရာသင်္ဃာတဝဂ္ဂ
ပုစ္ဆာ – အစ္ဆရာသင်္ဃာတဝဂ္ဂေ အာဝုသော ပဌမ ဒုတိယသုတ္တာနိ ဘဂဝတာ ကထံ ဘာသိတာနိ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – အစ္ဆရာသင်္ဃာတဝဂ္ဂေ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ‘‘ပဘဿရမိဒံ ဘိက္ခဝေ စိတ္တံ၊ တဉ္စ ခေါ အာဂန္တုကေဟိ ဥပက္ကိလေသေဟိ ဥပက္ကိလိဋ္ဌံ၊ တံ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ တသ္မာ ‘အဿုတဝတော ပုထုဇ္ဇနဿ စိတ္တဘာဝနာ နတ္ထီ’တိ ဝဒါမိ. ပဘဿရမိဒံ ဘိက္ခဝေ စိတ္တံ၊ တဉ္စ ခေါ အာဂန္တုကေဟိ ဥပက္ကိလေသေဟိ ဝိပ္ပမုတ္တံ၊ တံ သုဘဝါ အရိယသာဝကော ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. တသ္မာ ‘သုတပတော အရိယသာဝကဿ စိတ္တဘာဝနာ အတ္ထီ’တိ ဝဒါမီ’’တိ. ဧဝံ ခေါ ဘဂဝတာ ဘာသိတာနိ.
တတိယသုတ္တ
ပုစ္ဆာ – တတ္ထေဝ အာဝုသော တတိယသုတ္တာဒီနိ ဘဂဝတာ ကထံ ဘာသိတာနိ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – တတ္ထေဝ ဘန္တေ တတိယသုတ္တာဒီနိ ပဉ္စသုတ္တာနိ ‘‘အစ္ဆရာသင်္ဃာတမတ္တမ္ပိ စေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု မေတ္တာစိတ္တံ အာသေဝတိ၊ ဘာဝေတိ၊ မနသိကရောတိ. အယံ ဝုစ္စတိ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု အရိတ္တဇ္ဈာနော ဝိဟရတိ သတ္ထုသာသနကရော ဩဝါဒပတိကရော အမောဃံ ရဋ္ဌပိဏ္ဍံ ဘုဉ္ဇတိ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ယေ နံ ဗဟုလီကရောန္တိ. ယေကေစိ ဘိက္ခဝေ ဓမ္မာ အကုသလာ အကုသလဘာဂိယာ အကုသလပက္ခိကာ၊ သဗ္ဗေတေ မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ၊ မနော တေသံ ဓမ္မာနံ ပဌမံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အနွဒေဝ အကုသလာဓမ္မာ၊ ယေကေစိ ဘိက္ခဝေ ဓမ္မာ ကုသလာ ကုသလဘာဂိယာ ကုသလပက္ခိကာ၊ သဗ္ဗေတေ မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ၊ မနော တေသံ ဓမ္မာနံ ပဌမံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အနွဒေဝ ကုသလာ ဓမ္မာ’’တိ ဧဝံ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဘာသိတာနိ.
အဋ္ဌမသုတ္တ
ပုစ္ဆာ – တတ္ထေဝ အာဝုသော အဋ္ဌမ နဝမ ဒသမသုတ္တာနိ စ ဝီရိယာရမ္ဘာဒိဝဂ္ဂေ ဒသသုတ္တာနိ စ ကလျာဏမိတ္တာဒိဝဂ္ဂေ ပဌမသုတ္တဉ္စ ဘဂဝတာ ကထံ ဘာသိတာနိ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – တတ္ထေဝ ဘန္တေ အဋ္ဌမ နဝမ ဒသမသုတ္တာနိ စ ဝီရိယာရမ္ဘာဒိဝဂ္ဂေ ဒသသုတ္တာနိ စ ကလျာဏမိတ္တာဒိဝဂ္ဂေ ပဌမသုတ္တဉ္စ ‘‘နာဟံ ဘိက္ခဝေ အညံ ဧကဓမ္မမ္ပိ သမနုပဿာမိ၊ ယေန အနုပ္ပန္နာ ဝါ အကုသလာ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပ္ပန္နာ ဝါ ကုသလာ ဓမ္မာ ပရိဟာယန္တိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ ပမာဒေါ၊ ပမတ္တဿ ဘိက္ခဝေ အနုပ္ပန္နာ စေဝ အကုသလာ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပ္ပန္နာ စ ကုသလာ ဓမ္မာ ပရိဟာယန္တီ’’တိ ဧဝမာဒိနာ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဘာသိတာနိ.
ဒုတိယသုတ္တ
ပုစ္ဆာ – ကလျာဏမိတ္တာဒိဝဂ္ဂေ အာဝုသော ဒုတိယ တတိယသုတ္တာနိ ဘဂဝတာ ကထံ ဘာသိတာနိ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – ကလျာဏမိတ္တာဒိဝဂ္ဂေ ဘန္တေ ဒုတိယ တတိယသုတ္တာနိ ‘‘နာဟံ ဘိက္ခဝေ အညံ ဧကဓမ္မမ္ပိ သမနုပဿာမိ၊ ယေန အနုပ္ပန္နာ ဝါ အကုသလာ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပ္ပန္နာ ဝါ ကုသလာ ဓမ္မာ ပရိဟာယန္တိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ အနုယောဂေါ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနနုယောဂေါ ကုသလာနံ ဓမ္မာန’’န္တိ ဧဝမာဒိနာ ဘဂဝတာ ဘာသိတာနိ.
ဆဋ္ဌသုတ္တ
ပုစ္ဆာ – တတ္ထေဝ အာဝုသော ဆဋ္ဌသုတ္တာဒီနိ စ ပမာဒါဒိဝဂ္ဂေ ပဌမသုတ္တဉ္စ ဘဂဝတာ ကထံ ဘာသိတာနိ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – တတ္ထေဝ ဘန္တေ ဆဋ္ဌသုတ္တာဒီနိ စ ပမာဒါဒိဝဂ္ဂေ ပဌမသုတ္တဉ္စ ‘‘အပ္ပမတ္တိကာ ဧသာ ဘိက္ခဝေ ပရိဟာနိ ယဒိဒံ ဉာတိပရိဟာနိ. ဧတံ ပတိကိဋ္ဌံ ဘိက္ခဝေ ပရိဟာနီနံ ယဒိဒံ ပညာပရိဟာနီတိ. အပ္ပမတ္တိကာ ဧသာ ဘိက္ခဝေ ဝုဒ္ဓိ ယဒိဒံ ဉာတိဝုဒ္ဓိ. ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ ဝုဒ္ဓီနံ ယဒိဒံ ပညာဝုဒ္ဓိ. တသ္မာတိဟ ဘိက္ခဝေ ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ ‘ပညာဝုဒ္ဓိယာ ဝဒ္ဓိဿာမာ’တိ. ဧဝဉှိ ဝေါ ဘိက္ခဝေ သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ ဧဝမာဒိနာ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဘာသိတာနိ.
ပမာဒါဒိဝဂ္ဂ
ပုစ္ဆာ – တေနာဝုသော။ပေ။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန ပမာဒါဒိဝဂ္ဂေ ဒုတိယသုတ္တာဒီနိ ကထံ ဘာသိတာနိ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – နာဟံ ဘိက္ခဝေ အညံ ဧကဓမ္မမ္ပိ သမနုပဿာမိ၊ ယော ဧဝံ မဟတော အနတ္ထာယ သံဝတ္တတိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ ပမာဒေါ. ပမာဒေါ ဘိက္ခဝေ မဟတော အနတ္ထာယ သံဝတ္တတိ. နာဟံ ဘိက္ခဝေ အညံ ဧကဓမ္မမ္ပိ၊ ယော ဧဝံ မဟတော အတ္ထာယ သံဝတ္တတိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ အပ္ပမာဒေါ၊ အပ္ပမာဒေါ ဘိက္ခဝေ မဟတော အနတ္ထာယ သံဝတ္တတီတိ ဧဝမာဒိနာ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဘာသိတာနိ.
ဒုတိယ ပမာဒါဒိဝဂ္ဂ
ပုစ္ဆာ – ဒုတိယေ ပနာဝုသော ပမာဒါဒိဝဂ္ဂေ ပဌမသုတ္တာဒီနိ ဘဂဝတာ ကထံ ဘာသိတာနိ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – ဒုတိယေ ဘန္တေ ပမာဒါဒိဝဂ္ဂေ အဇ္ဈတ္တိကံ ဘိက္ခဝေ အင်္ဂန္တိ ကရိတွာ နာညံ ဧကင်္ဂမ္ပိ သမနုပဿာမိ၊ ယံ ဧဝံ မဟတော အနတ္ထာယ သံဝတ္တတိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ ပမာဒေါ. ပမာဒေါ ဘိက္ခဝေ မဟတော အနတ္ထာယ သံဝတ္တတိ. အဇ္ဈတ္တိကံ ဘိက္ခဝေ အင်္ဂန္တိ ကရိတွာ နာညံ ဧကင်္ဂမ္ပိ သမနုပဿာမိ၊ ယံ ဧဝံ မဟတော အတ္ထာယ သံဝတ္တတိ၊ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ အပ္ပမာဒေါ. အပ္ပမာဒေါ ဘိက္ခဝေ မဟတော အတ္ထာယ သံဝတ္တတီတိ ဧဝမာဒိနာ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဘာသိတာနိ.
ဒသသုတ္တ
ပုစ္ဆာ – တတ္ထေဝ အာဝုသော တေတ္တိံသမာဒီနိစ ဒသသုတ္တာနိ အဓမ္မဝဂ္ဂေ စ ဒသသုတ္တာနိ ဘဂဝတာ ကထံ ဘာသိတာနိ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – တတ္ထေဝ ဘန္တေ တေတ္တိံသမာဒီနိ ဒသသုတ္တာနိ စ အဓမ္မဝဂ္ဂေ ဒသသုတ္တာနိ စ ယေ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ အဓမ္မံ ‘‘ဓမ္မော’’တိ ဒီပေန္တိ၊ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ဗဟုဇနအဟိတာယ ပဋိပန္နာ ဗဟုဇနအသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အနတ္ထာယ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ ဒေဝမနုဿာနံ. ဗဟုဉ္စ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ အပုညံ ပသဝန္တိ၊ တေ စိမံ သဒ္ဓမ္မံ အန္တရဓာပေန္တီတိ ဧဝမာဒိနာ စ၊ ယေ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ အဓမ္မံ ‘‘အဓမ္မော’’တိ ဒီပေန္တိ၊ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ဗဟုဇနဟိတာယ ပဋိပန္နာ ဗဟုဇနသုခါယ ဗဟုဇနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနံ. ဗဟုဉ္စ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ပုညံ ပသဝန္တိ၊ တေ စိမံ သဒ္ဓမ္မံ ဌပေန္တီတိ ဧဝမာဒိနာ စ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဘာသိတာနိ.
ဧကပုဂ္ဂလဝဂ္ဂ
ပုစ္ဆာ – ဧကပုဂ္ဂလဝဂ္ဂေ အာဝုသော ဘဂဝတာ ကီဒိသီ ဓမ္မဒေသနာယော ဒေသိတာ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – ဧကပုဂ္ဂလဝဂ္ဂေ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဧကပုဂ္ဂလော ဘိက္ခဝေ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ လောကာနုကမ္ပာယ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနံ. ကတမော ဧကပုဂ္ဂလော၊ တထာဂတော အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ အယံ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဧကပုဂ္ဂလော လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ လောကာနုကမ္ပာယ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနန္တိ ဧဝမာဒိကာ ဘဂဝတာ ဓမ္မဒေသနာယော ဒေသိတာ.
ဧတဒဂ္ဂဝဂ္ဂ
အညာသိကောဏ္ဍည ဝတ္ထု
ပုစ္ဆာ – ဧတဒဝဂ္ဂေ အာဝုသော အာဂတေသု ဧကစတ္တာလီသာယ ထေရေသု အာယသ္မာ အညာသိကောဏ္ဍညတ္ထေရော ကထံ ဘဂဝတာ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတော.
ဝိဿဇ္ဇနာ – ဧတဒဂ္ဂဝဂ္ဂေ ဘန္တေ အာဂတေသု ဧကစတ္တာလီသာယ မဟာထေရေသု ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ရတ္တညူနံ ယဒိဒံ အညာသိကောဏ္ဍညော’’တိ၊ ဧဝံ ခေါ ဘန္တေ အာယသ္မာ အညာသိကောဏ္ဍညတ္ထေရော ဘဂဝတာ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတော.
အဂ္ဂသာဝကဝတ္ထု
ပုစ္ဆာ – တေနာဝုသော ဘဂဝတာ။ပေ။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန အင်္ဂုတ္တရနိကာယေ ဧကကနိပါတေ ဧတဒဂ္ဂဝဂ္ဂေ အာဂတေသု ဧကစတ္တာလီသာယ မဟာထေရေသု အာယသ္မာ စ သာရိပုတ္တတ္ထေရော ဓမ္မသေနာပတိ ပဌမော အဂ္ဂသာဝကော အာယသ္မာ စ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော ဒုတိယော အဂ္ဂသာဝကော ကထံ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတော.
ဝိဿဇ္ဇနာ – အာယသ္မာ ဘန္တေ သာရိပုတ္တတ္ထေရော ဓမ္မသေနာပတိ ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ မဟာပညာနံ ယဒိဒံ သာရိပုတ္တော’’တိ. အာယသ္မာ ပန မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ဣဒ္ဓိမန္တာနံ ယဒိဒံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော’’တိ. ဧဝံ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတော.
ဣဒံ တေ အာသနံ ဝီရ၊ ပညတ္တံ တဝနုစ္ဆဝိံ၊
မမ စိတ္တံ ပသာဒေန္တော၊ နိသီဒ ပုပ္ဖမာသနေ.
ယေ ဝတ လောကေ အရဟန္တော ဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နာ၊ အယံ တေသံ ဘိက္ခု အညတရော.
ယံနူနာဟံ ဣမံ ဘိက္ခုံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆေယျံ.
ယေ ဓမ္မာ ဟေတုပ္ပဘဝါ၊
တေသံ ဟေတုံ တထာဂတော၊
အာဟ တေသဉ္စ ယော နိရောဓော၊
ဧဝံဝါဒီ မဟာသမဏော –
လဘေယျာမ မယံ ဘန္တေ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ လဘေယျာမ ဥပသမ္ပဒံ.
ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ မဟာပညာနံ ယဒိဒံ သာရိပုတ္တော.
ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ဣဒ္ဓိမန္တာနံ ယဒိဒံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော.
မဟာကဿပဝတ္ထု
ပုစ္ဆာ – အာယသ္မာ ပန အာဝုသော မဟာကဿပတ္ထေရော ပဌမမဟာသံဂီတိကာလေ ပါမောက္ခသံဃနာယကဘူတော ဘဂဝတာ ကထံ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတော.
ဝိဿဇ္ဇနာ – အာယသ္မာ ဘန္တေ မဟာကဿပတ္ထေရော ပဌမမဟာသံဂီတိကာလေ သံဃပါမောက္ခဘူတော ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ဓုတဝါဒါနံ ယဒိဒံ မဟာကဿပေါ’’တိ. ဧဝံ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတော.
အနုရုဒ္ဓတ္ထေရဝတ္ထု
ပုစ္ဆာ – တေနာဝုသော။ပေ။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန အင်္ဂုတ္တရနိကာယေ ဧကကနိပါတေ ဧတဒဂ္ဂဝဂ္ဂေ အာဂတေသု ဧကစတ္တာလီသာယ မဟာထေရေသု အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓတ္ထေရော ကထံ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတော.
ဝိဿဇ္ဇနာ – အာယသ္မာ ဘန္တေ အနုရုဒ္ဓတ္ထေရော ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ဒိဗ္ဗစက္ခုကာနံ ယဒိဒံ အနုရုဒ္ဓေါ’’တိ ဧဝံ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတော.
သီဝလိဝတ္ထု
ပုစ္ဆာ – အာယသ္မာ ပန အာဝုသော သီဝလိတ္ထေရော ဘဂဝတာ ကထံ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတော.
ဝိဿဇ္ဇနာ – အာယသ္မာ ဘန္တေ သီဝလိတ္ထေရော ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ လာဘီနံ ယဒိဒံ သီဝလီ’’တိ ဧဝံ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတော.
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝတ သော ဘဂဝါ၊ ယော ဣမဿ ဧဝရူပဿ ဒုက္ခဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ.
သုပ္ပဋိပန္နော ဝတ တဿ ဘဂဝတော သာဝကသံဃော၊ ယော ဣမဿ ဧဝရူပဿ ဒုက္ခဿ ပဟာနာယ ပဋိပန္နော.
သုသုခံ ဝတ နိဗ္ဗာနံ၊ ယတ္ထိဒံ ဧဝရူပံ ဒုက္ခံ န သံဝိဇ္ဇတိ –
‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ လာဘီနံ ယဒိဒံ သီဝလိ’’ ဟု –
အာနန္ဒာထေရဝတ္ထု
ပုစ္ဆာ – အာယသ္မာ ပန အာဝုသော အာနန္ဒတ္ထေရော ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိကော ပဌမမဟာသံဂီတိကာလေ ဓမ္မဝိဿဇ္ဇကထေရဘူတော ကထံ ဘဂဝတာ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတော.
ဝိဿဇ္ဇနာ – အာယသ္မာ ဘန္တေ အာနန္ဒတ္ထေရော ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိကော ပဌမမဟာသံဂီတိကာလေ ဓမ္မဝိဿဇ္ဇကဘူတော ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ဗဟုဿုတာနံ ယဒိဒံ အာနန္ဒော. ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ သတိမန္တာနံ ယဒိဒံ အာနန္ဒော. ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ဂတိမန္တာနံ ယဒိဒံ အာနန္ဒော. ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ဓိတိမန္တာနံ ယဒိဒံ အာနန္ဒော. ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ဥပဋ္ဌာကာနံ ယဒိဒံ အာနန္ဒော’’တိ ဧဝံ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ပဉ္စသု ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေသု ဌပိတော.
သတသဟဿေန မေ ကီတံ၊
သတသဟဿေန မာပိတံ၊
သောဘနံ နာမ ဥယျာနံ၊
ပဋိဂ္ဂဏှ မဟာမုနိ –
‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ဗဟုဿုတာနံ. သတိမန္တာနံ. ဂတိမန္တာနံ. ဓိတိမန္တာနံ. ဥပဋ္ဌာကာနံ ယဒိဒံ အာနန္ဒော’’ –
ဥပါလိဝတ္ထု
ပုစ္ဆာ – တေနာဝုသော ဘဂဝတာ။ပေ။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန အင်္ဂုတ္တရနိကာယေ ဧကကနိပါတေ ဧတဒဂ္ဂဝဂ္ဂေ အာဂတေသု ဧကစတ္တာလီသာယ မဟာထေရေသု အာယသ္မာ ဥပါလိတ္ထေရော ပဌမမဟာသံဂီတိကာလေ ဝိနယဝိဿဇ္ဇကဘူတော ကထံ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတော.
ဝိဿဇ္ဇနာ – အာယသ္မာ ဘန္တေ ဥပါလိတ္ထေရော ပဌမမဟာသံဂီတိကာလေ ဝိနယဝိဿဇ္ဇကဘူတော ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ဝိနယဓရာနံ ယဒိဒံ ဥပါလီ’’တိ ဧဝံ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတော.
ဝိနယော ဝါသယော မယှံ၊
ဝိနယော ဌာနစင်္ကမံ၊
ကပ္ပေမိ ဝိနယေ ဝါသံ၊
ဝိနယော မမ ဂေါစရော.
မဟာပဇာပတိဂေါတမီထေရီဝတ္ထု
ပုစ္ဆာ – ဧတဒဂ္ဂဝဂ္ဂေ အာဝုသော အာဂတာသု တေရသသု ထေရီသု မဟာပဇာပတိ ဂေါတမီထေရီ ကထံ ဘဂဝတာ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတာ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – ဧတဒဂ္ဂဝဂ္ဂေ ဘန္တေ အာဂတာသု တေရသသု ထေရီသု မဟာပဇာပတိဂေါတမီထေရီ ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝိကာနံ ဘိက္ခုနီနံ ရတ္တညူနံ ယဒိဒံ မဟာပဇာပတိ ဂေါတမီ’’တိ ဧဝံ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတာ.
‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝိကာနံ ဘိက္ခုနီနံ ရတ္တညူနံ ယဒိဒံ မဟာပဇာပတိဂေါတမီ’’ –
ပုစ္ဆာ – ခေမာထေရီ ပန အာဝုသော အဂ္ဂသာဝိကာ ဘဂဝတာ ကထံ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတာ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – ခေမာထေရီ ဘန္တေ ပဌမာ အဂ္ဂသာဝိကာ ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝိကာနံ ဘိက္ခုနီနံ မဟာပညာနံ ယဒိဒံ ခေမာ’’တိ ဧဝံ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတာ.
‘‘ယေ ရာဂရတ္တာနုပတန္တိ သောတံ၊
သယံကတံ မက္ကဋောဝ ဇာလံ၊
ဧတမ္ပိ ဆေတွာန ဝဇန္တိ ဓီရာ၊
အနပေက္ခိနော သဗ္ဗဒုက္ခံ ပဟာယ’’ –
‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝိကာနံ ဘိက္ခုနီနံ မဟာပညာနံ ယဒိဒံ ခေမာ’’ –
ပုစ္ဆာ – ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ပန အာဝုသော ထေရီ ဒုတိယအဂ္ဂသာဝိကာ ဘဂဝတာ ကထံ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတာ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ဘန္တေ ထေရီ ဒုတိယအဂ္ဂသာဝိကာ ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝိကာနံ ဘိက္ခုနီနံ ဣဒ္ဓိမန္တီနံ ယဒိဒံ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ’’တိ ဧဝံ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတာ.
‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝိကာနံ ဘိက္ခုနီနံ ဣဒ္ဓိမန္တီနံ ယဒိဒံ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ’’ –
ပဋာစာရာထေရီဘိက္ခုနီမဝတ္ထု
ပုစ္ဆာ – တေနာဝုသော ဘဂဝတာ။ပေ။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန အင်္ဂုတ္တရနိကာယေ ဧကကနိပါတေ ဧတဒဂ္ဂဝဂ္ဂေ အာဂတာသု တေရသသု ထေရီသု ပဋာစာရာနာမ ထေရီ ကထံ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတာ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – ဧတဒဂ္ဂဝဂ္ဂေ ဘန္တေ အာဂတာသု တေရသသု ထေရိကာသု ပဋာစာရာ ထေရီ ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝိကာနံ ဘိက္ခုနီနံ ဝိနယဓရာနံ ယဒိဒံ ပဋာစာရာ’’တိ ဧဝံ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတာ.
‘‘ဥဘော ပုတ္တာ ကာလင်္ကတာ၊
ပန္ထေ မယှံ ပတီ မတော၊
မာတာပိတာ စ ဘာတာ စ၊
ဧကစိတကသ္မိံ ဍယှရေ’’ –
‘‘စတူသု သမုဒ္ဒေသု ဇလံ ပရိတ္တကံ၊
တတော ဗဟုံ အဿုဇလံ အနပ္ပကံ၊
ဒုက္ခေန ဖုဋ္ဌဿ နရဿ သောစနာ၊
ကိံ ကာရဏာ အမ္မ တုဝံ ပမဇ္ဇသိ’’ –
‘‘န သန္တိ ပုတ္တာ တာဏာယ၊
န ပိတာ နာပိ ဗန္ဓဝါ၊
အန္တကေနာဓိပန္နဿ၊
နတ္ထိ ဉာတီသု တာဏတာ၊
ဧတမတ္ထဝသံ ဉတွာ၊ ပဏ္ဍိတော သီလသံဝုတော၊
နိဗ္ဗာနဂမနံ မဂ္ဂံ၊ ခိပ္ပမေဝ ဝိသောဓယေ’’ –
‘‘ယော စ ဝဿသတံ ဇီဝေ၊
အပဿံ ဥဒယဗ္ဗယံ၊
ဧကာဟံ ဇီဝိတံ သေယျော၊
ပဿတော ဥဒယဗ္ဗယံ’’ –
‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝိကာနံ ဘိက္ခုနီနံ ဝိနယဓရာနံ ယဒိဒံ ပဋာစာရာ’’ –
ဓမ္မဒိန္နာထေရီဘိက္ခုနီမဝတ္ထု
ပုစ္ဆာ – ဓမ္မဒိန္နာ ပန အာဝုသော ထေရီ ဘဂဝတာ ကထံ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတာ.
ဝိဿဇ္ဇနာ – ဓမ္မဒိန္နာ ဘန္တေ ထေရီ ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝိကာနံ ဘိက္ခုနီနံ ဓမ္မကထိကာနံ ယဒိဒံ ဓမ္မဒိန္နာ’’တိ ဧဝံ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိတာ.
‘‘ယဿ ပုရေ စ ပစ္ဆာ စ၊
မဇ္ဈေစ နတ္ထိ ကိဉ္စနံ၊
အကိဉ္စနံ အနာဒါနံ၊
တမဟံ ဗြူမိ ဗြာဟ္မဏံ’’ –
‘‘ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝိကာနံ ဘိက္ခုနီနံ ဓမ္မကထိကာနံ ယဒိဒံ ဓမ္မဒိန္နာ’’ –