၂. နာမကဏ္ဍ

အထ နာမာနိ ဝုစ္စန္တေ. တံ အတ္ထာဘိမုခံ နမနတော၊ အတ္တနာ စ+တ္ထဿ နာမနတော နာမံ၊ ဒဗ္ဗာဘိဓာနံ. တံ ဒုဝိဓံ သလိင်္ဂါ+လိင်္ဂတော၊ အနွတ္ထရုဠှိတော စ၊ တိဝိဓံ ပုမိ+တ္ထိ+နပုံသကလိင်္ဂတော၊ ရုက္ခော၊ လတာ၊ ဝနန္တိ. စတုဗ္ဗိဓံ သာမည+ဂုဏ+ကြိယာ+ယဒိစ္ဆာနာမတော၊ ရုက္ခော၊ နီလော၊ ပါစကော၊ သိရိဝဍ္ဎောတိ. အဋ္ဌဝိဓံ အဝဏ္ဏိ+ဝဏ္ဏု+ဝဏ္ဏော+ကာရ+နိဂ္ဂဟီတန္တပကတိဘေဒတော၊ ဧတ္ထ ကိံသဒ္ဒေါ နိဂ္ဂဟီတန္တော. ပစ္စယာ ပဌမံ ကရီယတီတိ ပကတိ၊ သဒ္ဒေါ၊ ဓာတု စ.

တတ္ထ သလိင်္ဂေသု တာဝ အကာရန္တတော ပုလ္လိင်္ဂါ သုဂတသဒ္ဒါ သတ္တ ဝိဘတ္တိယော ပရာ ယောဇီယန္တေ. သုဂတဣတိ ဌိတေ –

၁. ဒွေ ဒွေ+ကာနေကေသု နာမသ္မာ သိယော အံယော နာ ဟိ သ နံ သ္မာ ဟိ သ နံ သ္မိံ သု

ဧတေသံ ဒွေ ဒွေ ဟောန္တိ ဧကာနေကတ္ထေသု ဝတ္တမာနတော နာမသ္မာ ယထာက္ကမံ. ယတော ဣမေ သတ္တ ဒုကာ ဟောန္တိ၊ ‘‘အတ္ထဝန္တ+မဓာတုက+မပစ္စယံ ပါဋိပဒိကံ ကိတက+တဒ္ဓိတ+သမာသာ စေ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ တံ နာမံ ပါဋိပဒိကံ နာမ. ကေစိ သကတ္ထ+ဒဗ္ဗ+လိင်္ဂ+သင်္ချာ+ကမ္မာဒိပဉ္စကံ ပါဋိပဒိကန္တိ ဝဒန္တိ. တေနေ+တံ ဝုစ္စတိ –

သကတ္ထ+ဒဗ္ဗ+လိင်္ဂါနိ၊ သဒ္ဒတ္ထ+မဗြဝုံ ပရေ၊

သင်္ချာ+ကမ္မာဒိကာနန္တု၊ ဝိဘတ္တိ ဝါစကာ မတာ.

သကတ္ထ+ဒဗ္ဗ+လိင်္ဂါနိ၊ သင်္ချာ+ကမ္မာဒိပဉ္စကံ၊

သဒ္ဒတ္ထ+မဗြဝုံ ကေစိ၊ ဝိဘတ္တိ ပန ဇောတကာတိ စ.

တတော ဧကမှိ ဝတ္တဗ္ဗေ ဧကဝစနံ ဗဟုမှိ ဝတ္တဗ္ဗေ ဗဟုဝစနဉ္စာတိ အနိယမေန ပသင်္ဂေ ‘‘နာမသ္မာ’’တိ အဓိကာရော.

၃၇. ပဌမာ+တ္ထမတ္တေ

နာမဿာ+ဘိဓေယျမတ္တေ ပဌမာဝိဘတ္တိ ဟောတီတိ ဝတ္တိစ္ဆာဝသာ ပဌမာယေ+ကဝစနဗဟုဝစနာနိ. သိ ယောဣတိ ပဌမာ. သိဿိ+ကာရဿာ+နုဗန္ဓတ္တာ အပ္ပယောဂေါ. ပယောဇနံ ‘‘ကိ+မံသိသူ’’တိ သံကေတော၊ တထာ အံဝစနဿာ+ကာရဿ. ဧတ္ထ တထာတိ ဝုတ္တဿာတိဒေသော အညဒီယဓမ္မာန+မညတ္ထပါပန+မတိဒေသော. ဧကမှိ ဝတ္တဗ္ဗေ ပဌမေကဝစနံ သိ.

အတောတိ ဝတ္တတေ၊ အတောတိ နာမဝိသေသနတ္တာ ‘‘ဝိဓိဗ္ဗိသေသနန္တဿာ’’တိ ပရိဘာသတော အကာရန္တတော နာမသ္မာ ဝိဓိ.

၁၀၉. သိဿော

အကာရန္တတော နာမသ္မာ သိဿ ဩ ဟောတိ. ပုဗ္ဗသရလောပေ သုဂတော တိဋ္ဌတိ. ဗဟုမှိ ဝတ္တဗ္ဗေ ဗဟုဝစနံ ယော. ဧဝံ ဥပရိပိ ယောဇေတဗ္ဗံ.

၄၁. အတော ယောနံ ဋာဋေ

အကာရန္တတော နာမသ္မာ ပဌမာဒုတိယာယောနံ ဋာဋေ ဟောန္တိ ယထာက္ကမံ. ဋကာရာနုဗန္ဓတ္တာ ‘‘ဋာနုဗန္ဓာ+နေကဝဏ္ဏာ သဗ္ဗဿာ’’တိ သဗ္ဗာဒေသော. သုဂတာ တိဋ္ဌန္တိ.

‘‘ပဌမာ+တ္ထမတ္တေ’’တိ ဝတ္တတေ.

၃၈. အာမန္တဏေ

အာမန္တဏာဓိကေ အတ္ထမတ္တေ ပဌမာဝိဘတ္တိ ဟောတီတိ ဧကသ္မိံ ဧကဝစနံ သိ.

၁၁၂. ဂေါ သျာ+လပနေ

အာလပနေ သိ ဂသညော ဟောတိ.

‘‘လောပေါ’’တိ ဝတ္တတေ.

၁၁၇. ဂသီနံ

နာမသ္မာ ဂ+သီနံ လောပေါ ဟောတိ. ဘော သုဂတ စိရံ တိဋ္ဌ.

‘‘ဂေ’’တိ ဝတ္တတေ.

၅၉. အယုနံ ဝါ ဒီဃော

အဣဥဣစ္စေတေသံ ဝါ ဒီဃော ဟောတိ ဂေ ပရေ တိလိင်္ဂေ+တိ ဒီဃေ ဘော သုဂတ သုဂတာ စိရံ တိဋ္ဌ. သက္ကတေ သုဂတာတိ ဒီဃံ ဒူရာလပနေယေဝိ+စ္ဆန္တိ၊ သမီပါလပနေပိ ဒဿနတော တံ န ဂဟေတဗ္ဗံ. ဗဟုဝစနေ ယောဿ ဋာ၊ သုဂတာ စိရံ တိဋ္ဌထ.

၂. ကမ္မေ ဒုတိယာ

တသ္မိံ ကမ္မကာရကေ ဒုတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ. အံယောဣတိ ဒုတိယာ. ဧတ္ထ ဒုတိယာတတိယာဒိဘာဝေါ ဝိဘတ္တိသုတ္တေ သိယော ဣတိ ပဌမာဝိဘတျာဒီနိ+မုပါဒါယ ဝုစ္စတိ၊ တံ တံ ဥပါဒါယ ပညတ္တတ္တာ. ဒုတိယေကဝစနံ အံ၊ အကာရဿာ+ပယောဂေါ. သုဂတံ ပဿ. ဒုတိယာဗဟုဝစနံ ယော၊ တဿ ဋေ၊ သုဂတေ ပဿ.

၁၉. ကတ္တုကရဏေသု တတိယာ

တသ္မိံ ကတ္တရိ ကရဏေ စ ကာရကေ တတိယာဝိဘတ္တိ ဟောတိ. နာ+ဟိဣတိ တတိယာဝိဘတ္တိ. တတိယာဧကဝစနံ နာ.

‘‘နာဿာ’’တိ ဝတ္တတေ.

၁၀၈. အတေ+န

အကာရန္တတော နာမသ္မာ ပရဿ နာဝစနဿ ဧနာဒေသော ဟောတိ နိစ္စံ. သုဂတေန ကတံ.

၉၈. သုဟိသွ+ဿေ

အကာရန္တဿ သုဟိသွေ+ဟောတိ. သုဂတေဟိ.

‘‘ဝေ’’တိ ဝတ္တတေ.

၉၅. သ္မာဟိသ္မိံနံ မှာဘိမှိ

နာမသ္မာ ပရေသံ သ္မာဟိသ္မိံနံ မှာဘိမှိ ဟောန္တိ ယထာက္ကမံတိ ဟိဿ ဘိအာဒေသေ သုဂတေဘိ. ကရဏေ သုဂတေန လောကော ပုညံ ကရောတိ၊ သုဂတေဟိ သုဂတေဟိ ဝါ.

၂၄. စတုတ္ထီ သမ္ပဒါနေ

တသ္မိံ သမ္ပဒါနကာရကေ စတုတ္ထီ သိယာ. သ+နံဣတိ စတုတ္ထီ. စတုတ္ထေ+ကဝစနံ သ. ဝိဘတ္တိသုတ္တေ ဿ+နံတိ ဒီဃပါဌေန သုဂတဿာတိ သိဒ္ဓေပိ ‘‘ဈလာ သဿ နော’’ တျာဒိကာရိယသုတ္တေသု ဿဿာတိ အက္ခရဂါရဝတာ ဟောတီတိ လာဃဝတ္ထ+မိဒ+မာရဒ္ဓံ –

၅၁. သုဉ သဿ

နာမသ္မာ ပရဿ သဿ သုဉာဂမော ဟောတိ. သ စ ‘‘ဆဋ္ဌိယာ’’တိ ဝတ္တမာနေ –

၁၊၂၀. ဉာကာနု ဗန္ဓာ+ဒျန္တာ

ဆဋ္ဌီနိဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဉာနုဗန္ဓ+ကာနုဗန္ဓာ အာဒျန္တာဟောန္တီတိ အာဒျဝယဝေါ. ဥကာရော ဥစ္စာရဏတ္ထော၊ ညကာရော အသ္မိံ သုတ္တေ သံကေတတ္ထော. သုဂတဿ ဒါနံ ဒေတိ.

၁၊၅၈. ‘‘ဗဟုလံ’’တျ+ဓိကာရော

ဗဟုလာဓိကာရံ ကပ္ပဒုမမိဝ မညန္တိ သဒ္ဒိကာ. တဉ္စ –

ကွစိ ပဝတ္တျ+ပဝတ္တိ၊ ကွစ+ညံ ကွစိ ဝါ ကွစိ၊

သိယာ ဗဟုလသဒ္ဒေန၊ ဝိဓိ သဗ္ဗော ယထာဂမံတိ –

စတုဗ္ဗိဓံ ဗဟုလံ သမိက္ခန္တိ.

‘‘အတော ဝါ’’တွေဝ၊

၄၄. သဿာယ စတုတ္ထိယာ

အကာရန္တတော ပရဿ စတုတ္ထိယာ သဿ အာယော ဟောတိ ဝါ ဗဟုလံ. သုဂတာယ. ယေဘုယျေန တာဒတ္ထေယေဝါ+ယ+မာယော ဒိဿတီတိ ဣတော ပရံ နော+ဒါဟရီယတေ. စတုတ္ထီဗဟုဝစနံ နံ၊

‘‘ဒီဃော’’တိ ဝတ္တတေ.

၈၉. သုနံဟိသု

နာမဿ ဒီဃော ဟောတိ သုနံဟိသု. သုဂတာနံ.

၂၉. ပဉ္စမျ+ဝဓိသ္မာ

ဧတသ္မာ အဝဓိကာရကာ ပဉ္စမီဝိဘတ္တိ ဟောတိ. သ္မာ+ဟိဣတိ ပဉ္စမီ. ပဉ္စမျေကဝစနံ သ္မာ၊

‘‘အတော’’ ‘‘ဋာဋေ’’ ‘‘ဝေ’’တိ စ ဝတ္တတေ.

၄၃. သ္မာ+သ္မိံနံ

အကာရန္တတော နာမသ္မာ ပရေသံ သ္မာ+သ္မိံနံ ဋာ+ဋေ ဟောန္တိ ဝါ ယထာက္ကမံ. သုဂတာ အပေဟိ သုဂတမှာ သုဂတသ္မာ ဝါ. ပဉ္စမီဗဟုဝစနဉှိ၊ သုဂတေဘိ သုဂတေဟိ.

၃၉. ဆဋ္ဌီ သမ္ဗန္ဓေ

ကာရကေဟိ အညော သမ္ဗန္ဓော၊ တတြ ဆဋ္ဌီဝိဘတ္တိ ဟောတိ. သ+နံဣတိ ဆဋ္ဌီ၊ ဆဋ္ဌေကဝစနံ သ၊ သုဂတဿ ဝိဟာရော၊ ဆဋ္ဌီဗဟုဝစနံ နံ၊ သုဂတာနံ.

၁၄. သတ္တမျာ+ဓာရေ

အာဓာရကာရကေ သတ္တမီဝိဘတ္တိ ဟောတိ. သ္မိံ+သုဣတိ သတ္တမီ. သတ္တမျေကဝစနံ သ္မိံ၊ သုဂတေ ပတိဋ္ဌိတံ သုဂတမှိ သုဂတသ္မိံ ဝါ. သတ္တမီဗဟုဝစနံ သု၊ ‘‘သု+ဟိသွ+ဿေ’’တိ ဧ၊ သုဂတေသု.

သုဂတော၊ သုဂတာ. ဘော သုဂတ၊ ဘော သုဂတာ၊ ဘဝန္တော သုဂတာ. သုဂတံ၊ သုဂတေ. သုဂတေန၊ သုဂတေဘိ၊ သုဂတေဟိ. ကရဏေ သုဂတေန၊ သုဂတေဘိ၊ သုဂတေဟိ. သုဂတဿ၊ သုဂတာယ၊ သုဂတာနံ. သုဂတာ၊ သုဂတမှာ၊ သုဂတသ္မာ၊ သုဂတေဘိ၊ သုဂတေဟိ. သုဂတဿ၊ သုဂတာနံ. သုဂတေ၊ သုဂတမှိ၊ သုဂတသ္မိံ၊ သုဂတေသု.

သုဂတော သုဂတော. သုဂတံ နမတိ. သုဂတေန ကတော. သုဂတေန ဇိတော. သုဂတဿ ဒဒေ. သုဂတာ ဝိဂတော. သုဂတဿ သုတော. သုဂတေ ရမတေ. ဧဝံ –

သူရာ+သုရ+နရော+ရဂ+နာဂ+ယက္ခာ၊

ဂန္ဓဗ္ဗ+ကိန္နရ+မနုဿ+ပိသာစ+ပေတာ၊

မာတင်္ဂ+ဇင်္ဂမ+တုရင်္ဂ+ဝရာဟ+သီဟာ၊

ဗျဂ္ဃ+စ္ဆ+ကစ္ဆပ+တရစ္ဆ+မိဂ+ဿ+သောဏာ.

အာလောက+လောက+နိလယာ+နိလ+စာဂ+ယောဂါ၊

ဝါယာမ+ဂါမ+နိဂမာ+ဂမ+ဓမ္မ+ကာမာ၊

သံဃော+ဃ+ဃောသ+ပဋိဃာ+သဝ+ကောဓ+လောဘာ၊

သာရမ္ဘ+ထမ္ဘ+မဒ+မာန+ပမာဒ+မက္ခာ.

ပုန္နာဂ+ပူဂ+ပနသာ+သန+စမ္ပက+မ္ဗ-

ဟိန္တာလ+တာလ+ဝကုလ+ဇ္ဇုန+ကိံသုကာ စ၊

မန္ဒာရ+ကုန္ဒ+ပုစိမန္ဒ+ကရဉ္ဇ+ရုက္ခာ၊

ဉေယျာ မယူရ+သကုဏ+ဏ္ဍဇ+ကောဉ္စ+ဟံသာ.

သုဂတသဒ္ဒေါဝ၊ ယတော သဗ္ဗော သဒ္ဒေါ၊ န သဒ္ဒတာလိတတ္ထောဝ၊ အထ ခေါ သံယောဂါဒိဝသေနပိ အတ္ထံ ဝဒန္တိ. တေနေ+တံ ဝုစ္စတိ –

သံယောဂါ ဝိပ္ပယောဂါ စ၊ သာဟစရိယာ+ဝိရောဓတော၊

အတ္ထာ ပကရဏာ လိင်္ဂါ၊ သဒ္ဒန္တရသမီပတော.

သာမတ္ထျော+စိတြ+ဒေသေဟိ၊ ကာလ+ဗျတ္တာ+နုရူပတော၊

ဥပစာရ+ကာကုဘေဒ၊ သမ္ဗန္ဓေဟု+ပလက္ခဏာ.

ဝစနာ စ တဒင်္ဂတ္တာ၊ ပဓာနတ္တာတိအာဒိဟိ၊

သဒ္ဒ+တ္ထာ ပဝိဘဇ္ဇန္တေ၊ န သဒ္ဒါဒေဝ ကေဝလာတိ.

ဧတ္ထ သံယောဂတော တာဝ၊ ‘‘သကိသောရာ ဓေနု ဒီယတူ’’တိ၊ ကိသောရော အဿပေါတကော၊ တံသံယောဂတော ဝဠဝါ ဧဝ ပတီယတေ.

ဝိပ္ပယောဂတော – ‘‘အကိသောရာ အာနီယတူ’’တိ တပ္ပဋိသေဓာ ဝဠဝါ ဧဝ ပတီယတေ.

သဟစရဏတော – ‘‘ရာမ+လက္ခဏ’’ဣတိ ဥဘိန္နံ သဟစရဏေန ရာမောတိ ဒါသရထိ ဧဝ ရာမော၊ န အညာဘိဓာနော ဇာမဒဂနျာဒိ. လက္ခဏောပိ သောမိတ္တိ ဧဝ၊ န တု ယော ကောစိ လက္ခဏော.

ဝိရောဓတော – ‘‘ရာမ+ဇ္ဇုနာ’’ ဣတိ ဘဂ္ဂဝေါ သဟဿဗာဟု စ အညမညဝိရုဒ္ဓါတိ တေ ဧဝ ပတီယန္တေ၊ န ဒါသရထိ သဗျသာစိ စ.

အတ္ထတော – ‘‘သိန္ဓဝ+မာနယ၊ ပဝိသာမိ ရဏင်္ဂဏ’’မိတိ ရဏင်္ဂဏပဝေသော ဝါဟနဝိသေသေန ဟောတီတိ အတ္ထတော တုရင်္ဂပတီတိ၊ န တု လဝဏဝိသေသံ.

ပကရဏတော-ဘောဇနဝိဓိမှိ ဥပသင်္ခရိယမာနေ ‘‘သိန္ဓဝ+မာနယေ’’တိ၊ အတြ ဟိ သဒ္ဒန္တရဿာ+ဘာဝေပိ ဘောဇနောပကရဏသမဝါယ+မာလောကိတဘာဝတော လဝဏေ ပဋိပတ္တိ၊ တာဒိသော ဟိ ပတ္ထာဝေါတိ.

လိင်္ဂတော – ‘‘ဒေဝဒတ္တံ ပဌမ+မုပဝေသယ သမာရာဓိတဂုရုံ’’တိ၊ အတြ သမာရာဓိတဂုရုတ္တေန လိင်္ဂေန တဿ ဗာဟုဿစ္စ+မဝဂမျတေ၊ န တု ယော ကောစိ ဒေဝဂုဏော.

သန္နိဓာနတော – ‘‘အဇ္ဇုနော ကတဝီရိယောတိ’’ ပတီယတေ၊ နော အကတဝီရိယော အဇ္ဇုနောတိ.

သာမတ္ထိယတော – ‘‘အနုဒရာ ကညာ’’တိ ဥဒရေ အသတိ ကညာ ဧဝ နတ္ထီတိ တဿာ ကိသာင်္ဂိယာ မဇ္ဈပဒေသောတိ ပတီယတေ.

ဩစိတြတော – ‘‘ရာမသဒိသော+ယံ’’ ဣတိ၊ အတြ ဟိ ရာမော ပယုတ္တဒါသရထိသ္မိံ ဘိယျော သာဓာရဏော ပရိစယောတိ ဒါသရထိ ဧဝ ပတီယတေ၊ န ဘဂ္ဂဝရာမော.

ဒေသတော – ‘‘ပေါဋ္ဌပါ’’ ဣတိ ကိသ္မိဉ္စိ ဒေသေ ပသံသာဝစနံ. ကိသ္မိဉ္စိ အက္ကောသဝစနံ.

ကာလတော – ‘‘ပစေ’’တိ ဒက္ခိဏာပထေ ကတ္ထစိ ပုဗ္ဗဏှေ ယာဂုပါကေ၊ သာယဏှေ တု ဩဒနပါကေ.

ဗျတ္တိတော – ‘‘ဂါမဿ အဒ္ဓ’’ မိတိ သမဘာဂေ၊ နပုံသကတ္တာ. ‘‘ဂါမဿ အဒ္ဓေါ’’တိ ပုမတ္တေန တု အသမဘာဂေ.

အနုရူပတော – ‘‘နရပတိ သာဓု ရက္ခတိ ဂေါမဏ္ဍလ’’မိတိ မဟီမဏ္ဍလပါလနံ ရာဇိနော+နုရူပ+မိတိ မဟီမဏ္ဍလပါလနေဝ ပတီတိ၊ န တု ဂေါယူထရက္ခနေ.

ဥပစာရတော – အတံသဘာဝေ တံသဘာဝါရောပန+မုပစာရော၊ သ စ တဒဋ္ဌော၊ တဒ္ဓမ္မော၊ တံသဟစရိယော၊ တံသမီပေါတိ စတုဗ္ဗိဓော၊ တတ္ထ ယထာက္ကမံ မဉ္စာ ဥက္ကောသန္တိ၊ အဂ္ဂိ မာဏဝေါ၊ ယဋ္ဌိံ ပဝေသယ၊ ဂင်္ဂါယံ ဝဇောတိ.

ကာကုတော-ကာကုသဒ္ဒေါ ဣတ္ထိယံ၊ သ စ ဝိကာရ+သောက+ဘီတိ+ဓနိရူပေသု ဒိဿတိ၊ ဝတ္တု ကာယဝိကာရာ ကထဉ္စိ တံ အကတဝါအပိ ကေနစိ အညေန ‘‘ကိံ တွံ တံ အကာသိ ‘‘ဣတိ ပုဋ္ဌော ကောပေန ဘမုဘေဒါ ‘‘အဟံ ကတဝါ အမှီ’’တိ ကထေတိ၊ တဿ ဘမုဘေဒကြိယာ အကြိယာပဋိညံ သူစယတိ.

သမ္ဗန္ဓ တော – ‘‘မာတရိ သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗံ၊ ပိတရိ သုဿူယိတဗ္ဗံ’’ ဣတိ၊ အတြ ဟိ သမာတရိ သပိတရီတိ သမ္ဗန္ဓိသဒ္ဒါဘာဝေပိ သာ မာတာ သော ပိတာ စ အဿ ပုတ္တဿာတိ ပတီယတေ.

ဥပလက္ခဏတော – ‘‘ကာကေဟိ ရက္ခိတဗ္ဗံ ဒဓီ’’တိ ကာကသဒ္ဒေါ သဗ္ဗေသ+မုပဃာတကာနံ သာမညံ ဥပလက္ခေတီတိ သုနခါဒိသဗ္ဗေဟိပိ နိဝါရီယတေ.

ဝစနတော – ‘‘ဒါရာ’’ဣတိ ဒါရသဒ္ဒေါ ကလတ္တေ ဗဟုဝစနန္တော၊ အညတ္ထ အနိယတဝစနော.

တဒင်္ဂတ္တာ – ‘‘သဇ္ဇိတံ ဘောဇန’’မိတိ ဝုတ္တေ တပ္ပရိက္ခာရတ္တာ တဒုပကရဏ အာသန၊ ပါတိ၊ ဗျဉ္ဇနာဒီနံ သမ္ပာဒနမ္ပိ ပတီယတေ.

ပဓာနဘာဝတော – ‘‘နိဂ္ဂစ္ဆတိ အဝနိနာထော’’တိ ရညော နိဂ္ဂမနေန တဒုပဇီဝီနမ္ပိ နိဂ္ဂမနံ ဝိညာယတိ.

ဝုတ္တဉ္စ –

နေယျနီတတ္ထသုတ္တေသု၊ ဉေယျံ သဒ္ဒတ္ထမတ္တကံ၊

နေ+တ္ထ ဝတ္တဗ္ဗအတ္ထေန၊ သုတ္တံ နီတတ္ထကံ ဘဝေတိ.

ဧဝ+မညေသမ္ပိ အကာရန္တာနံ ပုလ္လိင်္ဂါနံ သဒ္ဒါနံ ရူပနယော ကြိယာ+ဘိသမ္ဗန္ဓော စ. သုဂတသဒ္ဒတော ယဿ သဒ္ဒဿ ဝိသေသော အတ္ထိ၊ တံ ဝက္ခာမ. ဣတော ပရံ ဆဋ္ဌိယာ စတုတ္ထီသမတ္တာ ပဉ္စမီဗဟုဝစနဿ စ တတိယာဗဟုဝစနေန သမတ္တာ န တာ ဒဿိယန္တေ.

ဂုမ္ဗ သိ၊ ‘‘အတော’’ ‘‘သိဿာ’’တိ စ ဝတ္တတေ.

၁၁၀. ကွစေ+ဝါ.

အကာရန္တတော နာမသ္မာ ပရဿ သိဿ ဧ ဟောတိ ဝါ ကွစိ. ဂုမ္ဗေ ဂုမ္ဗော၊ ဂုမ္ဗာ. ဘော ဂုမ္ဗ ဂုမ္ဗာ၊ ဘဝန္တော ဂုမ္ဗာ ဣစ္စာဒိ သုဂတသမံ. ဧဝံ ဖုဿိတဂ္ဂေ ဖုဿိတဂ္ဂေါ၊ ဝတ္တဗ္ဗေ ဝတ္တဗ္ဗော ဣစ္စာဒိ. သိဿော+ကာရဿ နိစ္စတ္တာ ကတ္ထစိ ပက္ခေ ဧကာရတ္တ+မိဒ+မာရဒ္ဓန္တိ သိဿော+ကာရပက္ခေ ဧဝ ဘဝတီတိ ‘‘အံ နပုံသကေ’’တိ အ+မာဒေသေန ဧကာရဿ နပုံသကဝိသယေ ဗာဓိတတ္တာ ‘‘ဗဟုလံ’’ ဝိဓာနာ နပုံသကေပိ သုခေ ဒုက္ခေတိ ကွစိ ဟောတေဝ.

‘‘ယောဿ’’ ‘‘ဋေ’’တိ စ ဝတ္တတေ.

၁၃၅. ဧကစ္စာဒီဟ+တော

အကာရန္တေဟိ ဧကစ္စာဒီဟိ ယောနံ ဋေ ဟောတိ. ဧကစ္စော၊ ဧကစ္စေ. ဘော ဧကစ္စ ဧကစ္စာ၊ ဧကစ္စေ. ဧကစ္စံ၊ ဧကစ္စေ. ဧဝံ ဧသ+သ+ပဌမသဒ္ဒါနံ.

ကောဓော၊ ကောဓာ. ဘော ကောဓ ကောဓာ၊ ကောဓာ. ကောဓံ၊ ကောဓေ.

‘‘နာဿ’’ ‘‘သာ’’တိ စ ဝတ္တတေ.

၁၀၇. ကောဓာဒီဟိ

ကောဓာဒီဟိ နာဿ သာ ဟောတိ ဝါ. ကောဓသာ ကောဓေန. အတ္ထသာ အတ္ထေန. ‘‘ယေ ဥတ္တမတ္ထာနိ တယိ လဘိမှာ’’တိ အတ္ထသဒ္ဒေါ နပုံသကလိင်္ဂေါပိ ဒိဿတိ.

‘‘သ္မိနော ဋီ’’တိ စ ဝတ္တတေ.

၁၇၅. ဒိဝါဒိတော

ဒိဝါဒီဟိ နာမေဟိ သ္မိနော ဋိ ဟောတိ နိစ္စံ. ဒိဝိ၊ ဧဝံ ဘုဝိ. ဧတ္ထဋိမှိ နိစ္စံ ဝကာရာဂမော ရဿော စ. ဧတ္ထ ဘူသဒ္ဒေါ ဝဓူသဒ္ဒသမံ.

‘‘ဝေ’’တိ ဝတ္တတေ.

၁၄၄. မနာဒီဟိ သ္မိံ+သံ+နာ+သ္မာနံ သိ+သော+ဩ+သာ+သာ

မနာဒီဟိ သ္မိ+မာဒီနံ သိ+သော+ဩ+သာ+သာ ဟောန္တိ ဝါ ယထာက္ကမံ. မနော၊ မနာ. ဘော မန မနာ၊ မနာ. မနော၊ မနံ၊ မနေ. မနသာ မနေန၊ မနေဟိ မနေဘိ. မနသော မနဿ၊ မနာနံ. မနသာ မနာ မနမှာ မနသ္မာ၊ မနေဟိ မနေဘိ. မနသိ မနမှိ မနသ္မိံ၊ မနေသု.

ဧဝံ ဝစော ပယော တေဇော၊

တပေါ စေတော တမော ယသော.

အယော ဝယော သိရော သရော၊

ဥရော+တျေ+တေ မနာဒယော.

ရူပသိဒ္ဓိယံ အဟ+ရဟသဒ္ဒါ မနာဒီသု ပဌိတာ. အဟဿ အာပါဒိတ္တာ ရဟောတိ နိပါတတ္တာ ရဟသီတိ ဝိဘတျန္တပဋိရူပကနိပါတတ္တာ ဣဓ န ဂဟိတာ.

ဂစ္ဆန္တ သိ၊ ‘‘သိဿ’’ ‘‘ဝေ’’တိ စ ဝတ္တတေ. ပရတော ဘိယျော နာနုဝတ္တယိဿာမ၊ ဝုတ္တိယာ ဧဝ အနုဝတ္တဿ ဂမျမာနတ္တာ.

၁၄၈. န္တဿံ

သိမှိ န္တပစ္စယဿ အံ ဟောတိ ဝါ. ‘‘သုတာနုမိတေသု သုတသမ္ဗန္ဓောဝ ဗလဝါ’’တိ ဉာယာ ‘‘န္တဿာ’’တိ သုတတ္တာ န္တဿေဝ အံ၊ န တဒန္တဿ အနုမိတဿ သဒ္ဒဿ. ဧဝ+မုပရိပိ န္တ+န္တူနံ အာဒေသဝိဓာနဋ္ဌာနေသု. ‘‘ဂသိနံ’’တိ သိလောပေါ. ဂစ္ဆံ ဂစ္ဆန္တော.

၂၁၅. န္တ+န္တူနံ န္တော ယောမှိ ပဌမေ

ပဌမေ ယောမှိ န္တ+န္တူနံ သဝိဘတ္တီနံ န္တောဣစ္စာဒေသော ဟောတိ ဝါ. သ စ ဗဟုလာဓိကာရာ ပုမေဝ၊ ဂစ္ဆန္တော ဂစ္ဆန္တာ.

၂၁၈. ဋ+ဋာ+အံ ဂေ

ဂေ ပရေ န္တ+န္တူနံ သဝိဘတ္တီနံ ဋ+ဋာ+အံဣစ္စာဒေသာ နိစ္စံ ဟောန္တိ ဗဟုလံ. ဘော ဂစ္ဆ ဂစ္ဆာ ဂစ္ဆံ၊ ဂစ္ဆန္တော ဂစ္ဆန္တာ.

၉၂. န္တဿ စ ဋ ဝံ+သေ

အံသေသု န္တပစ္စယဿ ဋ ဟောတိ ဝါ န္တုဿ စ. ဝဝတ္ထိတဝိဘာသာ+ယံ. ဂစ္ဆံ ဂစ္ဆန္တံ၊ ဂစ္ဆန္တေ.

၂၁၇. တော+တာ+တိ+တာ သ+သ္မာ+သ္မိံ နာသု

သ+သ္မာ+သ္မိံ+နာသု န္တ+န္တူနံ သဝိဘတ္တီနံ တော+တာ+တိ+တာ ဟောန္တိ ဝါ ယထာက္ကမံ. ဂစ္ဆတာ ဂစ္ဆန္တေန၊ ဂစ္ဆန္တေဟိ ဂစ္ဆန္တေဘိ. ဂစ္ဆတော ဂစ္ဆဿ ဂစ္ဆန္တဿ.

၂၁၆. တံ နံမှိ

နံမှိ န္တ+န္တူနံ သဝိဘတ္တီနံ တံ ဝါ ဟောတိ. ဂစ္ဆတံ ဂစ္ဆန္တာနံ. ဂစ္ဆတာ ဂစ္ဆန္တာ ဂစ္ဆန္တမှာ ဂစ္ဆန္တသ္မာ. ဂစ္ဆတိ ဂစ္ဆန္တေ ဂစ္ဆန္တမှိ ဂစ္ဆန္ထသ္မိံ၊ စ္ဆေန္တေသု.

ဧဝံ မဟံ စရံ တိဋ္ဌံ၊ ဒဒံ ဘုဉ္ဇံ သုဏံ ပစံ၊

ဇယံ ဇီရံ ဝစံ ပီယံ၊ သရံ ကုဗ္ဗံ ဇပံ ဝဇံ.

ဣစ္စာဒယော.

ဘဝန္တ သိ၊