နမက္ကာရဋီကာ
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
၁. သုဂတန္တျာဒိဝဏ္ဏေဟိ၊ ပသတ္ထဉ္စ သုခဒ္ဒဒံ၊
ဝန္ဒန္တာနံ ဇိနံ နတွာ၊ ဓမ္မံ သုဒ္ဓံ ဂဏုတ္တမံ.
၂. နမက္ကာရံ ဟိတတ္ထီဟိ၊ ပေါရာဏာစရိယေဟိ စ၊
လိခိတွာ ဌပိတံ ပုည၊ ဗုဒ္ဓိယာ တေန ဝန္ဒိနံ.
၃. တဿတ္ထဝဏ္ဏနံ ကဿံ၊ ဂမ္ဘီရတ္ထသုဗောဓနံ၊
မောဝိပုနာမေန သန္တေန၊ သီလုပေတေန ယာစိတော.
၄. ဝဏ္ဏန္တောပိ စ တဿတ္ထံ၊ တံ တံ အဋ္ဌကထာဒိသု၊
ဝုတ္တဉာယေန ကဿာမိ၊ သဒ္ဓါ သုဏာထ သာဓဝေါ.
၅. နမနံ နမတီတီ ဝါ၊ နမတီ တေန ဝါ နမော၊
တဿ ကာရောန္တိ တာဟီတိ၊ နမက္ကာရောတိ ဝုစ္စတိ.
၆. တဉ္စ ဗုဒ္ဓဃောသာစရိ၊ ယေန ပုဗ္ဗသုတံ ကတံ၊
ဗုဒ္ဓဃောသုပ္ပတ္တိယဉ္စ၊ တံ တံ ပန ကထာဒိသု.
၇. န ဒိဋ္ဌံ ကတကာရဏံ၊ တသ္မာ ဟိတတ္ထိကေဟိ စ၊
ပေါရာဏာစရိယေဟီ စ၊ ဌပိတန္တိ မယာ ဝုတ္တံ၊
တံ ကာရဏံ ဝိညူဟီ စ၊ ဝိစာရေတွာ ဝိဇာနိတန္တိ.
၁. သုဂတံ သုဂတံ သေဋ္ဌံ၊ ကုသလံကုသလံ ဇဟံ၊
အမတံ အမတံ သန္တံ၊ အသမံ အသမံ ဒဒံ.
သရဏံ သရဏံ လောကံ၊ အရဏံ အရဏံ ကရံ၊
အဘယံ အဘယံ ဌာနံ၊ နာယကံ နာယကံ နမေ.
၁. [က] ဣဒါနိ ပဌမံ တာဝ သုဂတန္တျာဒီဟိ အဋ္ဌာရသဟိ ဂုဏေဟိ ထောမေတွာ ဗုဒ္ဓဿ ဝန္ဒိတုကာမေန သုဂတန္တိအာဒိ ဂါထာဒွယံ အာရဒ္ဓံ. အယံ ပန သဗ္ဗပါဒါဒိယမကပထျာ ဝတ္တဂါထာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တံ ပန ယမကံ သုဗောဓာလင်္ကာရေ ကိလိဋ္ဌဒေါသန္တိ ဝုတ္တံ.
ဝုတ္တဉှိ တတ္ထ –
‘‘ယံ ကိလိဋ္ဌပဒံ မန္ဒာ၊ ဘိဓေယျံ ယမကာဒိကံ၊
ကိလိဋ္ဌပဒဒေါသေဝ၊ တမ္ပိ အန္တော ကရီယတီ’’တိ.
အယံ ပနေတ္ထ ပတီတသဒ္ဒရစိတတ္တာယေဝ ပသာဒဂုဏ သင်္ခါတေန သဒ္ဒါလင်္ကာရေန သံယုတ္တာ ဟောတိ. တသ္မာ တံ ယမကံ သုဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ပရာသု ယမကဂါထာသု. တေန ဝုတ္တံ ပုနာ လင်္ကာရေ –
‘‘ပတီတသဒ္ဒရစိတံ၊ သိလိဋ္ဌပဒသန္ဓိကံ၊
ပသာဒဂုဏသံယုတ္တံ၊ ယမကံ မတမေဒိသ’’န္တိ.
တတ္ထ သုဂတန္တိ သောဘနဂမနတ္တာ သုန္ဒရံ ဌာနံ ဂတတ္တာ သမ္မာ ဂတတ္တာ စ သုဂတော၊ သော ဟိ သောဘနံ အရိယမဂ္ဂေန ဂစ္ဆတီတိ သုဂတောတိ ဝုစ္စတိ၊ သုပုဗ္ဗော ဂမုဓာတု တ. သုသဒ္ဒေါ သောဘနတ္ထော. အရိယမဂ္ဂဂမနေန ပရိသုဒ္ဓံ အနဝဇ္ဇံ ခေမံ ဒိသံ အသဇ္ဇမာနော ဂတောတိ အတ္ထော. တဉ္စ ဂမနံ ဒုဝိဓံ ဟောတိ ကာယဂမနံ၊ ဉာဏဂမနဉ္စာတိ. တတ္ထ ဘဂဝတော ဝေနေယျဇနုပသင်္ကမနံ ဧကန္တေန တေသံ ဟိတသုခဿ နိပ္ဖါဒ နတော သောဘနံ ကာယေန ဂမနံ ကာယဂမနံ နာမ. သယမ္ဘူ ဉာဏေန ပန သကလမ္ပိ လောကံ ပရိညာဘိသမယဝသေန ပရိဇာနနတော ဉာဏေန ဂမနံ ဉာဏဂမနံ နာမ. ဣဓ ပန ဉာဏဂမနံ အဓိပ္ပေတံ. အင်္ဂုတ္တရဋီကာယံ ပန ‘‘သောဘနံ ဂတံ ဂမနံ ဧတဿာတိ သုဂတော’’တိ ဝုတ္တံ. သုန္ဒရံ ဌာနံ ဂစ္ဆတီတိ သုဂတောတိ စ ဝုစ္စတိ၊ အာရမ္မဏကရဏဝသေန အမတံ နိဗ္ဗာနံ ဂတောတိ အတ္ထော. သမ္မာ အဝိပရီတံ စေသ ဂစ္ဆတီတိ သုဂတောတိ ဝုစ္စတိ. သုသဒ္ဒေါ သမ္မာသဒ္ဒတ္ထော. တေန တေန မဂ္ဂေန ယေ ကိလေသာ ပဟီနာ၊ တေ ကိလေသေ န ပုနေတိ န ပစ္စေတိ န ပစ္စာဂစ္ဆတီတိ အတ္ထော. အထ ဝါ သမ္မာ အာဂစ္ဆတီတိ သုဂတောတိ စ ဝုစ္စတိ၊ ဒီပင်္ကရပါဒမူလတော ပဘုတိ ယာဝ ဗောဓိမဏ္ဍာ တာဝ သမတိံသပါရမိပူရိကာယ သမ္မာပဋိပတ္တိယာ သဗ္ဗလောကဿ ဟိတသုခမေဝ ကရောန္တော သဿတံ ဥစ္ဆေဒံ ကာမသုခံ အတ္တကိလမထဉ္စာတိ ဣမေ စန္တေ အနုပဂစ္ဆန္တော အာဂတောတိ အတ္ထော. တံ သုဂတံ ဗုဒ္ဓံ နမေ နမာမီတိ သမ္ဗန္ဓော.
ပုန သုဂတန္တိ သမ္မာ ဂဒတ္တာ သုဂတော. သော ဟိ သမ္မာ ဂဒတိ ဘာသတီတိ သုဂတောတိ ဝုစ္စတိ. သုပုဗ္ဗဂဒဓာတု ဘာသာယံ ဝိယတ္တိယံ ဝါစာယံ ဝါ၊ တ၊ ဒဿ တော. ဆသု ဝါစာသု ယုတ္တဋ္ဌာနေ ယုတ္တမေဝ ဒွိဝါစံ ဘာသတီတိ အတ္ထော. ဝုတ္တဉှိ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသပါဠိယံ အဘယရာဇကုမာရသုတ္တေ –
၁.
.‘‘ရာဇကုမာရ ယံ တထာဂတော တံ ဝါစံ ဇာနာတိ အဘူတံ အတစ္ဆံ အနတ္ထသံဟိတံ၊ သာ စ ပရေသံ အပ္ပိယာ အမနာပါ၊ န တံ တထာဂတော ဝါစံ ဘာသတိ. ၂. ယမ္ပိ တထာဂတော ဝါစံ ဇာနာတိ ဘူတံ တစ္ဆံ အနတ္ထသံဟိတံ၊ သာ စ ပရေသံ အပ္ပိယာ အမနာပါ. တမ္ပိ တထာဂတော ဝါစံ န ဘာသတိ. ၃. ယဉ္စ ခေါ တထာဂတော ဝါစံ ဇာနာတိ ဘူတံ တစ္ဆံ အတ္ထသံဟိတံ၊ သာ စ ပရေသံ အပ္ပိယာ အမနာပါ၊ တတြကာလညူ တထာဂတော ဟောတိ တဿာ ဝါစာယ ဝေယျာကရဏာယ. ၄. ယံ တထာဂတော ဝါစံ ဇာနာတိ အဘူတံ အတစ္ဆံ အနတ္ထသံဟိတံ၊ သာ စ ပရေသံ ပိယာ မနာပါ၊ န တံ တထာဂတော ဝါစံ ဘာသတိ. ၅. ယမ္ပိ တထာဂတော ဇာနာတိ ဘူတံ တစ္ဆံ အနတ္ထသံဟိတံ၊ သာ စ ပရေသံ ပိယာ မနာပါ၊ တမ္ပိ တထာဂတော ဝါစံ န ဘာသတိ. ၆. ယဉ္စ ခေါ တထာဂတော ဝါစံ ဇာနာတိ ဘူတံ တစ္ဆံ အတ္ထသံဟိတံ၊ သာ စ ပရေသံ ပိယာ မနာပါ. တတြ ကာလညူ တထာဂတော ဟောတိ တဿာ ဝါစာယ ဝေယျာကရဏာယာ’’တိ.
ဧတ္ထ ပါဠိယံ ပနေသာ သုခဂ္ဂဟဏတ္ထံ သင်္ခေပေန ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကထံ ဟေသာ အဘူတာ အနတ္ထသံဟိတာ အပ္ပိယာ ဝါစာ စ၊ ဘူတာ အနတ္ထသံဟိတာ အပ္ပိယာ ဝါစာ စ၊ ဘူတာ အတ္ထ သံဟိတာ အပ္ပိယာ ဝါစာ စ၊ အဘူတာ အနတ္ထသံဟိတာ ပိယာ ဝါစာ စ၊ ဘူတာ အနတ္ထသံဟိတာ ပိယာ ဝါစာ စ၊ ဘူတာ အတ္ထသံဟိတာ ပိယာ ဝါစာ စာတိ ဆဗ္ဗိဓာ ဟောတီတိ. တတ္ထ အစောရံယေဝ စောရော အယန္တိအာဒိဝသေန ဝတ္တဗ္ဗဝါစာ ပဌမဝါစာ နာမ. စောရံယေဝ စောရော အယန္တိအာဒိဝသေန ဝတ္တဗ္ဗဝါစာ ဒုတိယဝါစာ နာမ. အကတပုညတာယ ဒုဂ္ဂတော ဒုဗ္ဗဏ္ဏော အပ္ပေသက္ခော၊ ဣဓ ပန ဌတွာပိ ပုန ပုညံ န ကရောတိ၊ ဒုတိယစိတ္တဝါရေ ကထံ စတူဟိ အပါယေဟိ မုစ္စိဿတီတိ ဧဝံ မဟာဇနဿ အတ္ထပုရေက္ခာရေန ဓမ္မပုရေက္ခာရေန အနုသာသနီပုရေက္ခာရေန ဝတ္တဗ္ဗဝါစာ တတိယဝါစာ နာမ. ဧကော ဓုတ္တော အာဟ-မယှံ ဘော မာတု မယိ ကုစ္ဆိဂတေ ကပိဋ္ဌဖလဒေါဟဠော အဟောသိ. သာ အညံ ကပိဋ္ဌဟာရကံ အလဘမာနာ မံယေဝ ပေသေသိ. အဟံ ဂန္တွာ ရုက္ခံ အဘိရုဟိတုံ အသက္ကောန္တော အတ္တနာဝ အတ္တာနံ ပါဒေ ဂဟေတွာ မုဂ္ဂရံ ဝိယ ရုက္ခဿ ဥပရိ ခိပိံ. အထ သာခတော သာခံ ဝိစရန္တော ဖလာနိ ဂဟေတွာ ဩတရိတုံ အသက္ကောန္တော ဃရံ ဂန္တွာ နိဿေဏိံ အာဟရိတွာ ဩရုယှ မာတု သန္တိကေ ဂန္တွာ ဖလာနိ မာတုယာ အဒါသိံ. တာနိ ပန မဟန္တာနိ ဟောန္တိ စာဋိပ္ပ မာဏာနိ. တတော မေ မာတရာ ဧကာသနေ နိသိန္နာယ သမသဋ္ဌိဖလာနိ ခါဒိတာနီတိ. ဧဝမာဒိဝသေန ဝတ္တဗ္ဗဝါစာ စတုတ္ထဝါစာ နာမ. အာမိသဟေတု စာဋုကမျတာဒိဝသေန နာနပ္ပကာရကံ ပရေသံ ထောမနာ ဝါစာ စေဝ ရာဇကထံ စောရကထန္တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တာ တိရစ္ဆာနကထာ စ ပဉ္စမဝါစာ နာမ. အရိယသစ္စသန္နိဿိတာ ဓမ္မကထာ ဆဋ္ဌမဝါစာ နာမ. တံ ပန ဝဿသတမ္ပိ သုဏန္တာ ပဏ္ဍိတာ နေဝ တိတ္တိံ ဂစ္ဆန္တိ. တာသု ပန ဘဂဝါ တတိယဆဋ္ဌမာ ဒွိဝါစာဧဝ ဘာသတိ. တသ္မာ သပ္ပုရိသေဟိ သာယေဝ ဒွိဝါစာ ဝတ္တဗ္ဗာတိ. အယံ တဒဋ္ဌကထာယံ အာဂတော သင်္ခေပနယော. ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ မဟာဋီကာယံ ပန သာရတ္ထဒီပနီဋီကာယဉ္စ တဒညာကာရေန ဝဏ္ဏိတော. တာသု ပန တံ ဩလောကေတွာ ဂဟေတဗ္ဗန္တိ. အယံ ပနေတ္ထ သင်္ဂဟဂါထာ –
‘‘ယော ဘူတမတ္ထသံဟီတံ၊ ပရေသမပ္ပိယာ ဝါစံ၊
ဘူတမတ္ထသဟီတဉ္စ၊ ပရေသံ ပိယဝါစန္တိ၊
ဒွိဝါစံ ယုတ္တဋ္ဌာနေဝ၊ ဝဒတီတိ သုဂတောတိ၊
ဝုစ္စတီ စ ဒကာရဿ၊ ကတွာ တကာရဝိညုနာ’’တိ.
သေဋ္ဌန္တိ ဂုဏမဟန္တတ္တာ ပသတ္ထတရံ. သော ဟိ ပသတ္ထာနံ ဝိသေသေန ပသတ္ထောတိ သေဋ္ဌောတိ ဝုစ္စတိ. ပသတ္ထပဒံ၊ ဝိသေသတဒ္ဓိတေ ဣဋ္ဌပစ္စယော. ပသတ္ထသဒ္ဒဿ သော၊ ပသတ္ထာနံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါရိယသာဝကာဒီနံ သီလသမာဓိပညာဒိ ဂုဏေဟိ ဝိသေသေန ပသတ္ထောတိ အတ္ထော. အထ ဝါ သုန္ဒရေ သတိပဋ္ဌာနာဒိဘေဒေ ဓမ္မေ ဧသတိ ဂဝေသတိ ဧသိံ ဂဝေသိန္တိ ဝါ သေဋ္ဌော၊ ဗုဒ္ဓေါ. သုပုဗ္ဗောဧသ ဂဝေသနေ တ. တဿ ရဋ္ဌော. သုသဒ္ဒေါ သုန္ဒရတ္ထော. သန္တေဟိ သပ္ပုရိသေဟိ ဧသိတဗ္ဗော ဂဝေသိတဗ္ဗောတိ ဝါ သေဋ္ဌော. သန္တသဒ္ဒူပပဒေါ ဣသ ဂဝေသနေ တ၊ သန္တသဒ္ဒဿ သော၊ ဣကာရဿေ၊ တဿ ဋ္ဌော. သန္တေဟိ သပ္ပုရိသေဟိ ဣစ္ဆိယတိ ကန္တိယ တီတိ ဝါ သေဋ္ဌော. သန္တသဒ္ဒူပပဒေါ ဣသု ဣစ္ဆာကန္တီသု တ. အထ ဝါ သန္တာနံ သပ္ပုရိသာနံ ဟိတသုခံ ဣစ္ဆတီတိ သေဋ္ဌော၊ ဗုဒ္ဓေါ. ကတ္တုသာဓနောယံ. သုန္ဒရေ သတိပဋ္ဌာနာ ဒိဘေဒေ ဓမ္မေ ဧသေတိ ဗုဒ္ဓေတီတိ ဝါ သေဋ္ဌော. ဟေတု ကတ္တုသာဓနောယံ. သုပုဗ္ဗဧသဓာတု ဗုဒ္ဓိယံ တ. တံ သေဋ္ဌံ.
ကုသလံကုသလံ ဇဟန္တိ ဧတ္ထ ကုသလံ အကုသလံ ဇဟန္တိ ပဒဝိဘာဂေါ ကာတဗ္ဗော. ကုစ္ဆိတံ ပါပဓမ္မံ သလယတိ စလယတိ ကမ္ပေတိ ဝိဒ္ဓံသေတီတိ ကုသလံ၊ စတုဘူမိကကုသလံ လဗ္ဘတိ. ကုပုဗ္ဗော သလဓာတု အ. တတ္ထ ကာမာဝစရကုသလံ တဒင်္ဂပ္ပဟာနေန ပါပဓမ္မံ သလယတိ စလယတိ၊ မဟဂ္ဂတ ကုသလံ ဝိက္ခမ္ဘနပ္ပဟာနေန သလယတိ ကမ္ပေတိ၊ လောကုတ္တရ ကုသလံ သမုစ္ဆေဒပ္ပဟာနေန သလယတိ ဝိဒ္ဓံသေတီတိ အတ္ထော.
အထ ဝါ ကုစ္ဆိတံ အပါယဒွါရံ သလန္တိ သံဝရန္တိ ပိဒဟန္တိ သာဓဝေါ ဧတေနာတိ ကုသလံ၊ ကရဏသာဓနောယံ. ဣဓ ပန ဇဟန္တိ ဝုတ္တတ္တာ တေဘူမကကုသလမေဝါဓိပ္ပေတံ. တံ ပန အနဝဇ္ဇသုခဝိပါကလက္ခဏံ၊ အကုသလဝိဒ္ဓံသနရသံ၊ ဝေါဒါန ပစ္စုပဋ္ဌာနံ၊ ဣဋ္ဌဝိပါကပစ္စုပဋ္ဌာနံ ဝါ၊ ယောနိသောမနသိကာရ ပဒဋ္ဌာနံ. န ကုသလံ အကုသလံ၊ မိတ္တပဋိပက္ခော အမိတ္တော ဝိယ ပဟာယကပဟာတဗ္ဗဘာဝေန ကုသလပဋိပက္ခန္တိ အတ္ထော. တံ ပန သာဝဇ္ဇဒုက္ခဝိပါကလက္ခဏံ၊ သာဝဇ္ဇာနိဋ္ဌဝိပါက လက္ခဏံ ဝါ၊ အနတ္ထဇနနရသံ၊ အနိဋ္ဌဝိပါကပစ္စုပဋ္ဌာနံ၊ အယောနိသောမနသိကာရပဒဋ္ဌာနံ. ပုညာဘိသင်္ခါရအာနေဉ္ဇာ ဘိသင်္ခါရသင်္ခါတံ ကုသလံ အပုညာဘိသင်္ခါရသင်္ခါတံ အကုသလဉ္စ ကုသလံကုသလံ. တံ ပန ပဒံ ဇဟန္တိပဒေ ကမ္မံ.
ဇဟန္တိ မဂ္ဂက္ခဏေ သမုစ္ဆေဒပ္ပဟာနေန ဖလက္ခဏေ ပဋိပ္ပဿမ္ဘနပ္ပဟာနေန ပဇဟန္တံ ဝိဒ္ဓံသေန္တန္တိ အတ္ထော. တဉှိ အရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏေန ဇဟတိ ပဇဟတိ၊ ဖလဉာဏေန ဇဟိံ ပဇဟိံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘိန္တိ ဝါ ဇဟော၊ ဗုဒ္ဓေါ. ဟာဓာတု စာဂေ အ. ကိဉ္စာပိ ပနေတ္ထ ကုသလံ မဂ္ဂေန ပဟာတဗ္ဗဓမ္မေ န ဝုတ္တံ၊ ဝဋ္ဋမူလဘူတေ အဝိဇ္ဇာတဏှာဒိကိလေသေ ပန အရဟတ္တမဂ္ဂ ဉာဏေန ဇဟိတေ လောကိယကုသလုပ္ပတ္တိယာ မူလဘူတာယ အဝိဇ္ဇာတဏှာယ အဘာဝါ ပုညာဘိသင်္ခါရော သံသာရေ ပုန ပဋိသန္ဓိယာ နိဗ္ဗတ္တေတုံ န သက္ကောတိ၊ တသ္မာ ဝဋ္ဋမူလဘူတေ ကိလေသေ ဇဟိတေ ဖလူပစာရေန ကုသလမ္ပိ ဇဟိတံ နာမ ဟောတိ. ရူပံ ဘိက္ခဝေ န တုမှာကံ တံ ပဇဟထာတိအာဒီသု ဝိယ. အရဟန္တေန ဟိ အဘိသမာစာရိကဝတ္တံ ကတမ္ပိ ကုသလန္တိ န ဝုတ္တံ၊ ကြိယာတိ ပန ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
ဝုတ္တဉှိ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တဋ္ဌကထာယံ ‘‘ခီဏာသဝေန ဟိ ကတံ ကမ္မံ နေဝ ကုသလံ ဟောတိ နာကုသလံ၊ အဝိပါကံ ဟုတွာ ကြိယမတ္တေ တိဋ္ဌတီ’’တိ.
အင်္ဂုတ္တရဋ္ဌကထာယဉ္စ ‘‘အရဟတ္တမဂ္ဂေါ စ ကုသလာကုသလ ကမ္မက္ခယာယ သံဝတ္တတီတိ ဧဝံ တေန တံ ဘိဇ္ဇတီ’’တိ ဝုတ္တံ.
တေန ဝုတ္တံ စူဠနိဒ္ဒေသပါဠိယံ ‘‘အရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏေန အဘိသင်္ခါရဝိညာဏဿ နိရောဓေန ယေ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ၊ ဧတ္ထေတေ နိရုဇ္ဈန္တိ ဝူပသမန္တိ အတ္ထံ ဂစ္ဆန္တိ ပဋိပ္ပဿမ္ဘန္တီ’’တိ.
အမတန္တိ မရဏဝိရဟိတံ. သော ဇိနော ဟိ န မတော အမတော၊ မရဏဓမ္မဿ နိဗ္ဗတ္တကာနံ ကိလေသာနံ အရဟတ္တ မဂ္ဂေန သမုစ္ဆိန္ဒိတတ္တာ ပုန မရဏတော ဝိရဟိတောတိ ဝါ အမတော. အထ ဝါ နိဗ္ဗာနေ အာရမ္မဏကရဏဝသေန အဓိဂတေ နတ္ထိ မတံ မရဏံ ယဿ ဇိနဿာတိ အမတောတိ ဝုစ္စတိ. ဇိနေန ဟိ ခန္ဓမစ္စုမာရံ အဇိတောပိ ကိလေသမာရံ ဇယိတွာ တေသံ အဝဿံ ဇိယမာနတ္တာ ဖလူပစာရေန အမတောတိ ဝုစ္စတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
ပုန အမတန္တိ အမတနိဗ္ဗာနသမန္နာဂတံ. နတ္ထိ မတံ မရဏံ ဧတ္ထာတိ အမတံ၊ နိဗ္ဗာနံ. တံ ပန သန္တိလက္ခဏံ၊ အစ္စုတရသံ၊ အနိမိတ္တပစ္စုပဋ္ဌာနံ၊ နိဿရဏပစ္စုပဋ္ဌာနံ ဝါ၊ နိဗ္ဗာနဿ ပန ပဒဋ္ဌာနံ န လဗ္ဘတိ.
ဝုတ္တဉှိ မိလိန္ဒပဉှေ နာဂသေနတ္ထေရေန ‘‘န ကေနစိ ကာရဏေန နိဗ္ဗာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.
တံ အဿ အတ္ထီတိ အမတော၊ ဇိနော. သဒ္ဓါဒိတော ဏာတိ သုတ္တေန အဿထျတ္ထေ ဏပစ္စယော. သဒ္ဓေါ ပညောတိအာဒီသု ဝိယ. အဿ ဇိနဿ စတုမဂ္ဂဉာဏေန သစ္ဆိကတံ အမတံ နိဗ္ဗာနံ အတ္ထီတိ အတ္ထော၊ တံ အမတံ.
သန္တန္တိ သဗ္ဗကိလေသဒရထေဟိ စ ဝဋ္ဋဒုက္ခေဟိ စ သုဝူပသန္တံ. သော ဟိ ဗုဒ္ဓေါ သဗ္ဗကိလေသဒရထဝဋ္ဋဒုက္ခေဟိ သမိတ္ထ ဝူပသမိတ္ထာတိ သန္တောတိ ဝုစ္စတိ. သမုဓာတု ဥပသမေ တ. ဓာတွန္တဿ လောပံ တပစ္စယဿန္တောအာဒေသံ ကတွာ ပဒသိဒ္ဓိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သံသာရဝဋ္ဋေ ဒရထကာရကာနံ ကိလေသာနံ ဗောဓိမဏ္ဍေ အရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏေန သမုစ္ဆိန္ဒိတတ္တာ သီတိဘူတော သန္တကာယစိတ္တောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ တံ သန္တံ.
အသမန္တိ သီလာဒိဂုဏေဟိ ကေနစိ ပုဂ္ဂလေန အသဒိသံ၊ သော ဟိ ဗုဒ္ဓေါ နတ္ထိ သီလာဒိဂုဏေဟိ သမော သဒိသော ဧတဿာတိ အသမောတိ ဝုစ္စတိ. ဣမသ္မိံ သတ္တလောကေ သီလ သမာဓိပညာဒိဂုဏေဟိ ဗုဒ္ဓေန သဒိသော ကောစိ မနုဿော ဝါ ဒေဝေါ ဝါ ဗြဟ္မာ ဝါ နတ္ထီတိ အတ္ထော. ဘဂဝတော ဟိ အသီတိ အနုဗျဉ္ဇနပဋိမဏ္ဍိတ ဗာတ္တိံသ မဟာပုရိသလက္ခဏေဟိ ဝိစိတြရူပကာယော စ သဗ္ဗာကာရေဟိ ပရိသုဒ္ဓသီလက္ခန္ဓာဒိဂုဏ ရတနသမိဒ္ဓေါ ဓမ္မကာယော စ ပုညမဟတ္တထာမမဟတ္တ ဣဒ္ဓိမဟတ္တယသမဟတ္တပညာမဟတ္တာဒိဂုဏေဟိ စ ပရမုက္ကံသဂတော စ အတ္ထိ၊ တသ္မာ ဘဂဝါ သီလာဒိဂုဏေဟိ ကေနစိ အသမော အသဒိသောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.
အသမံ ဒဒန္တိ လောကိယဓမ္မေန အသဒိသံ မဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာန ဓမ္မံ ဝေနေယျာနံ သတ္တာနံ ဒေသနာဉာဏေန ဒါယကံ. ဧတ္ထ စ အသမန္တိ နတ္ထိ ဧတ္ထ ဧတေသံ ဝါ သမော သဒိသော လောကိယဓမ္မောတိ အသမော၊ မဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနံ လဗ္ဘတိ. အထ ဝါ အသမန္တိ အညေသံ ဓမ္မာနံ အဂ္ဂဘာဝတော စတုဗ္ဗိဓေန အရိယ မဂ္ဂေန သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ နိဗ္ဗာနံ ဝုစ္စတိ. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ ‘‘ယာဝတာ ဘိက္ခဝေ ဓမ္မာ သင်္ခတာ ဝါ အသင်္ခတာ ဝါ၊ ဝိရာဂေါ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတီ’’တိ. တဿ ပန ပဒဿ ဒဒန္တိပဒေန ကမ္မဘာဝေန သမ္ဗန္ဓော. ဒဒါတီတိ ဒဒေါ၊ ဗုဒ္ဓေါ. ဒါဓာတု အ၊ သော ကေနစိ လောကိယဓမ္မေန အသမံ အသဒိသံ မဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနသင်္ခါတံ လောကုတ္တရဓမ္မံ မဟာကရုဏာပ္ပဓာနေန အမတာဓိဂမပဋိပတ္တိဒဿနေန ဒေသနာဉာဏေန ဝေနေယျာနံ သတ္တာနံ ဒါတာတိ အတ္ထော. တံ အသမံ ဒဒံ.
(ခ) ဒုတိယဂါထာယံ ပန သရဏန္တိ သဗ္ဗသတ္တလောကဿ ပဋိသရဏဘူတော ပရာယဏော လေဏော တာဏောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သော ဟိ ဗုဒ္ဓေါ သရန္တိ ပဋိသရန္တိ ဧတ္ထ သတ္တလောကာတိ သရဏောတိ ဝုစ္စတိ. သရဓာတု ယု. အထ ဝါ သရန္တိ ဩသရန္တိ သမောသရန္တိ ဧတ္ထ သတ္တလောကာတိ သရဏောတိ ဝုစ္စတိ. သရန္တိ စိန္တေန္တိ ဧတ္ထ သဒ္ဓါ ပသန္နာ ဒေဝမနုဿာ သရဏမိဒန္တိ သရဏောတိ စ. သရန္တိ ပဋိဝိဇ္ဈန္တိ ဧတ္ထုပဂတာ ဒေဝမနုဿာ သဒ္ဓမ္မန္တိ သရဏောတိ စ ဝုစ္စတိ. သရ စိန္တာယံ ယု. သရဏဂမနဋ္ဌာနေ ပန သရတိ ဟိံသတိ ဘယံ သန္တာပံ ဒုက္ခံ ကိလေသဉ္စာတိ သရဏံ. ရတနတ္တ ယန္တိ အဋ္ဌကထာသု ဝုတ္တံ. တံ သရဏံ.
ပုန သရဏံ လောကန္တိ သတ္တသင်္ခါရောကာသသင်္ခတံ လောကံ သရန္တံ ဇာနန္တံ. ဧတ္ထ ဟိ လောကယတိ ပတိဋ္ဌယတိ ဧတ္ထ ပုညာပုညဉ္စ တဗ္ဗိပါကော စာတိ လောကော၊ သတ္တ လောကော လဗ္ဘတိ. လောကဓာတု ပတိဋ္ဌာယံ ဏ. လုဇ္ဇတိ ပလုဇ္ဇတီတိ လောကော၊ သင်္ခါရလောကော. လုဇဓာတုဏ. လောကိယတိ ဝိစိတ္တာကာရေန ဒိဿတီတိ လောကော၊ လောကိယန္တိ ပတိဋ္ဌိယန္တိ ဧတ္ထ ဝါ ဇင်္ဂမာ စ ထာဝရာ စာတိ လောကော၊ စက္ကဝါဠသင်္ခတော ဩကာသလောကော လဗ္ဘတိ. လောကဓာတုဏ. ဧတ္ထ စ သဿတော လောကောတိ ဝါ အသဿတော လောကောတိ ဝါတိ အာဂတဋ္ဌာနေ ဣန္ဒြိယဗဒ္ဓါနံ ရူပါဒီနံ ခန္ဓာနံ သမူဟော သန္တာနော စ သတ္တောယေဝ လောကော သတ္တလောကောတိ ဝစနတ္ထေန သတ္တလောကောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧကော လောကော သဗ္ဗေ သတ္တာ အာဟာ ရဋ္ဌိတိကာတိ အာဂတဋ္ဌာနေ ဣန္ဒြိယဗဒ္ဓါနံ ဝါ အနိန္ဒြိယဗဒ္ဓါနံ ဝါ ခန္ဓာနံ သမူဟော သန္တာနော စ ပစ္စယေဟိ သင်္ခရိယန္တီတိ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရာဧဝ လောကော သင်္ခါရလောကောတိ ဝစနတ္ထေန သင်္ခါရလောကောတိ.
‘‘ယာဝတာ စန္ဒိမသူရိယာ ပရိဟရန္တိ၊
ဒိသာ ဘန္တိ ဝိရောစမာနာ၊
တာဝ သဟဿဓာ လောကော၊
ဧတ္ထ တေ ဝတ္တတိ ဝသော’’တိ.
အာဂတဋ္ဌာနေ အနိန္ဒြိယဗဒ္ဓါနံ ရူပါဒီနံ သမူဟော သန္တာနော စ အဝကသန္တိ ပတိဋ္ဌဟန္တိ ဧတ္ထာတိ ဩကာသော၊ သောယေဝ လောကော ဩကာသလောကောတိ ဝစနတ္ထေန ဩကာသ လောကောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ တံ လောကံ. သရတိ ဇာနာတိ အဇာနီတိ ဝါ သရဏော၊ ဗုဒ္ဓေါ. သရ စိန္တာယံ ယု. လောကံ သရဏန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဗုဒ္ဓေါ ပန သတ္တလောကံ၊ သင်္ခါရလောကံ၊ ဩကာသလောကံ၊ ကိလေသလောကံ၊ ဘဝလောကံ၊ ဣန္ဒြိယ လောကံ၊ ခန္ဓလောကံ၊ အာယတနလောကံ ဓာတုလောကဉ္စာတိအာဒိမနေကလောကံ အနာဝရဏဉာဏေန ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.
အရဏန္တိ နိက္ကိလေသံ၊ ကိလေသသင်္ခါတရဏဝိရဟိတံ ဝါ. ရဏသဒ္ဒေါ စ ကိလေသေသု စ ယုဒ္ဓေ စုဏ္ဏဝိစုဏ္ဏကရဏေ စ ဒိဿတိ. တထာ ဟိ သရဏာ ဓမ္မာ အရဏာ ဓမ္မာတိအာဒီသု ကိလေသေသု ဒိဿတိ. တေ ဟိ ရဏန္တိ ကန္ဒန္တိ သတ္တာ ဧတေဟီတိ ရဏာတိ ဝုစ္စန္တိ.
‘‘ဓနုဂ္ဂဟော အသဒိသော၊ ရာဇပုတ္တော မဟဗ္ဗလော၊
သဗ္ဗာမိတ္တေ ရဏံ ကတွာ၊ သံယမံ အဇ္ဈုပါဂမီ’’တိ.
အသဒိသဇာတကေ ယုဒ္ဓေ ဒိဿတိ. ရဏံ ကတွာတိ ဟိ ယုဒ္ဓံ ကတွာ၊ သံယမန္တိ သံယတံ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇံ အဇ္ဈုပါဂမီတိ အတ္ထော. တိဏဉ္စ ကဋ္ဌဉ္စ ရဏံ ကရောန္တော၊ ဓာဝိံသု တေ အဋ္ဌဒိသာ သမန္တတောတိ ဆဒ္ဒန္တဇာတကေ စုဏ္ဏဝိစုဏ္ဏကရဏေ ဒိဿတိ. ရဏံ ကရောန္တောတိ ဟိ စုဏ္ဏံ ဝိစုဏ္ဏံ ကရောန္တော. တေတိ သဗ္ဗေ အဋ္ဌသဟဿနာဂါတိ အတ္ထော. ဣဓ ပန ကိလေသေ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. အယံ ပနေတ္ထ ဝစနတ္ထော. ရဏန္တိ သတ္တေ ရာဂါဒယော စုဏ္ဏေန္တိ ပီဠေန္တီတိ ရဏာ၊ ရဏန္တိ သတ္တာ ဧတေဟိ ကန္ဒန္တိ ပရိဒေဝန္တီတိ ဝါ ရဏာ၊ ကိလေသာ. ရဏဓာတု သဒ္ဒေ အ. နတ္ထိ ရဏာ ကိလေသာ ဧတဿာတိ အရဏောတိ ဝုစ္စတိ. ဇိနဿ ကိလေသမာရဿ ဗောဓိမူလေ ဇိယမာနတ္တာ ရဏာ ကိလေသာ န သန္တီတိ အတ္ထော. တံ အရဏံ.
အရဏံ ကရန္တိ ဝေနေယျသန္တာနေ ရဏသင်္ခတကိလေသဿ အဘာဝကရဏံ. ဧတ္ထ စ ရဏန္တိ ဧတံ ယေဟိ အဘိဘူတာ သတ္တာ ကန္ဒန္တိ ပရိဒဝန္တိ ဧတေသံ ရာဂါဒီနံ အဓိဝစနံ. တေသံ အဘာဝံ ဝေနေယျသန္တာနေ ဒေသနာဉာဏေန ကရောတိ အတ္ထော. အထ ဝါ ကရောတီတိ ကရော၊ ဗုဒ္ဓေါ. တံ ကရံ.
အဘယန္တိ ဇာတိဘယာဒီနံ အဘာဝတော နိဗ္ဘယံ. ဧတ္ထ ဟိ ဘယံ စိတ္တုတြာသဘယံ၊ ဉာဏဘယံ၊ အာရမ္မဏဘယံ၊ ဩတ္တပ္ပ ဘယဉ္စာတိ စတုဗ္ဗိဓံ ဟောတိ. တတ္ထ ဘာယတိ စိတ္တေနာတိ ဘယံ၊ စိတ္တုတြာသဘယံ. ဉာဏေန တီရေတွာ ဘာယတီတိ ဘယံ၊ ဉာဏံ. ဘာယတိ ဧတသ္မာတိ ဘယံ၊ အာရမ္မဏဘယံ. ဘာယတိ ဧတေန ပါပတောတိ ဘယံ၊ ဩတ္တပ္ပဘယံ. ဘီဓာတု ဘယေ ဏ.
မဟာနိဒ္ဒေသပါဠိယံ ပန အာဂတာနိ ဇာတိဘယံ၊ ဇရာဘယံ၊ ဗျာဓိဘယံ၊ မရဏဘယံ၊ ရာဇဘယံ၊ စောရဘယံ၊ အဂ္ဂိဘယံ၊ ဥဒကဘယံ၊ အတ္တာနုဝါဒဘယံ၊ ပရာနုဝါဒဘယံ၊ ဒဏ္ဍဘယံ၊ ဒုဂ္ဂတိဘယံ၊ ဦမိဘယံ၊ ကုမ္ဘီဠဘယံ၊ အာဝဋ္ဋဘယံ၊ သုသုကဘယံ၊ အာဇီဝိကဘယံ၊ အသိလောကဘယံ၊ ပရိသယသာရဇ္ဇဘယံ၊ မဒန ဘယံ၊ ဒုဂ္ဂတိဘယန္တိအာဒီနိ ဂဟိတာနိ. နတ္ထိ ဘယာနိ ဧတဿာတိ အဘယော၊ ဗုဒ္ဓေါ. တဿ ဘယာနံ ကာရဏ ဘူတာနံ သဗ္ဗကိလေသာနံ အရဟတ္တမဂ္ဂေန သမုစ္ဆိန္ဒိတတ္တာ သဗ္ဗဘယံ နတ္ထီတိ အတ္ထော.
ပုန အဘယံ ဌာနံ နာယကန္တိ ဧတ္ထ အဘယန္တိပဒံ ဌာနန္တိပဒေ ဝိသေသနံ. ဌာနန္တိပဒံ နာယကန္တိပဒေ ကမ္မံ. ဘယသဒ္ဒဿ အတ္ထော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တောယေဝ. နတ္ထိ သဗ္ဗဘယံ ဧတ္ထ နိဗ္ဗာနေတိ အဘယံ၊ နိဗ္ဗာနံ. ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓ အရဟန္တာ ဌန္တိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ဧတ္ထာတိ ဌာနံ၊ နိဗ္ဗာနံ. ဝေနေယျသတ္တေ နေတီတိ နာယကော၊ ဗုဒ္ဓေါ. နီဓာတု နယနေ ဏွု. သော ဗုဒ္ဓေါ ဘဗ္ဗေ ကုလပုတ္တေ မဂ္ဂါဓိ ဂမပ္ပတ္တိယာ ဓမ္မဒေသနာယ မဂ္ဂဖလဉာဏံ အဓိဂမေန္တော နိဗ္ဗာနဋ္ဌာနံ နေတီတိ အတ္ထော၊ တံ နာယကံ.
ပုန နာယကံ နမေတိ နာယကံ ဗုဒ္ဓံ အဟံ နမေ နမာမီတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထ နာယကန္တိ ဝေနေယျသတ္တေ သံသာရဏ္ဏဝတော နိဗ္ဗာနပါရံ နေတီတိ နာယကော၊ ဗုဒ္ဓေါ. သော ဟိ ယထာ နာဝိကော ဇနေ နာဝါယ ဩရိမတီရတော ပါရိမတီရံ နေတိ၊ ဧဝံ သတ္တေ မဂ္ဂင်္ဂနာဝါယ သံသာရဏ္ဏဝတော နိဗ္ဗာန ပါရံ နေတိ ပါပုဏေတီတိ အတ္ထော. အထ ဝါ နာယကန္တိ တိဏ္ဏံ လောကာနံ ဇေဋ္ဌဘာဝဂမနတ္တာ နာယကော ဇေဋ္ဌ သေဋ္ဌဝုဍ္ဎတရော. သော ဟိ ဇေဋ္ဌဘာဝံ နေတိ ဂစ္ဆတိ ပါပုဏာတီတိ နာယကောတိ ဝုစ္စတိ. နီဓာတု ဂတိမှိ ဏွု. သော ပန ဣဓ လောကေ အဝိဇ္ဇဏ္ဍဂတာနံ သဗ္ဗပဇာနံ ပဌမတရံ အဝိဇ္ဇဏ္ဍကောသံ အရဟတ္တမဂ္ဂေန ပဒါလေတွာ အရိယာယ ဇာတိယာ ဇာတတ္တာ သဗ္ဗသတ္တာနံ သေဋ္ဌဇေဋ္ဌဝုဍ္ဎတရဘာဝံ ဂတောတိ အတ္ထော. တံ နာယကံ. နမေတိ အဟံ တီဟိ ဒွါရေဟိ သက္ကစ္စံ နမာမီတိ အတ္ထော. ဧတ္ထ ဟိ ဝတ္တမာနမိဝိဘတ္တိယာ ကွစိဓာတုတျာဒိသုတ္တေန ဧအာဒေသော ဟောတိ. အယံ ပနေတ္ထ ဝါစ္စတ္ထာဒိနယော. နမေတိပဒဿ အာချာတပဒတ္တာ ဝစနတ္ထော န ကာတဗ္ဗော. ဝုတ္တဉှိ သဒ္ဒဝိဒူဟိ –
‘‘ရုဠှီချာတံ နိပါတဉ္စု၊ ပသဂ္ဂါလပနံ တထာ၊
သဗ္ဗနာမန္တိမေတေသု၊ န ကတော ဝိဂ္ဂဟော ဆသူ’’တိ.
တံ ပန ပဒံ နမုဓာတုဝတ္တမာနအမှယောဂပရဿပဒမိဝိဘတျန္တံ အာချာတပဒံ. နမုဓာတုယာ ဝါစ္စတ္ထော နမနကြိယာ သင်္ခါတော ကုသလစိတ္တုပ္ပါဒေါ ပဓာနဝသေန လဗ္ဘတိ. မိဝိဘတ္တိယာ ဝါစ္စတ္ထော တေန စိတ္တုပ္ပါဒေန ဥပလက္ခိတော ဥပ္ပါဒ ဝန္တော တဒါကာရော ပုဂ္ဂလော အပ္ပဓာနဝသေန လဗ္ဘတိ. ပဒသမုဒါယဿ ပန ဝါစ္စတ္ထော ကတ္တုကမ္မဘာဝေသု ကတ္တုဘူတော အတီတာဒိကာလေသု ပစ္စုပ္ပန္နကာလဘူတော ဓာတွတ္ထ ကိရိယာဝိသေသောဝ လဗ္ဘတိ. အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ.
ဝိတ္ထာရော ပနေဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော. နမုဓာတုယာ ဝစ္စံ သုဂတာဒိ ဗုဒ္ဓဂုဏံ အာရမ္မဏံ ကတွာ ဝန္ဒနာကာရပ္ပဝတ္တော ကာယဝစီ ဝိညတ္တိသမုဋ္ဌာပကော သဒ္ဓါစေတနာပညာပဓာနော ကုသလ စိတ္တုပ္ပါဒေါ စ ဒွေ ဝိညတ္တိယော အသမုဋ္ဌာပေတွာ မနောဒွါရေ ဝန္ဒနာကာရပ္ပဝတ္တော ကုသလစိတ္တုပ္ပါဒေါ စ မုချေန လဗ္ဘတိ. ဗုဒ္ဓဂုဏာနုဿရဏဝသေန ပဝတ္တော ယောနိသောမနသိကာ ရာဒိပုရေစရာနုစရကုသလစိတ္တုပ္ပါဒေါ ဖလူပစာရေန. ဒိဋ္ဌဓမ္မိ ကသမ္ပရာယိကသင်္ခါတံ ပစ္ဆိမပစ္ဆိမဖလံ ရောဂါဒိအန္တရာယာနံ အဘာဝဉ္စ ဝါ သဂ္ဂမောက္ခသမ္ပတ္တိသုခဉ္စ ကာရဏူပစာရေန၊ ပုရေ ပုရေ ဝန္ဒနာ သဒိသျူပစာရေန၊ ဝန္ဒနဿ နာမပညတ္တိ ဌာနူပစာရေန၊ ဝတ္ထုဒွါရာရမ္မဏံ ဌာနူပစာရေန၊ ဝန္ဒန ဂုဏေန လက္ခိတံ ပုဂ္ဂလဒဗ္ဗံ ဂုဏူပစာရေန. ဥက္ကဋ္ဌမဇ္ဈ မုဒုတ္တမတ္တဘာဝေါ ဂုဏျူပစာရေန၊ အဝယဝဘူတာ ဝန္ဒနာ ဧကဒေသူပစာရေန. သမူဟဘူတာ ဝန္ဒနာ ဧကဒေသျူပစာရေန၊ ပုဗ္ဗပုဗ္ဗကုသလစိတ္တုပ္ပါဒေါ သမီပူပစာရေန၊ ပစ္ဆိမပစ္ဆိမ ကုသလစိတ္တုပ္ပါဒေါ သမီပျူပစာရေန၊ ပဏာမကုသလစိတ္တုပ္ပါဒဘူတာနံ ပရမတ္ထဓမ္မာနံ နိဗျာပါရဘာဝေါ တဒ္ဓမ္မူပစာရေန. တေသံ ဧဝံ ဓမ္မတာဘာဝေါ အတဒ္ဓမ္မူပစာရေန၊ ဝန္ဒနာကာရော အဘေဒဘေဒူပစာရေန. ဝန္ဒနသတ္တိ ဘေဒအဘေဒူပစာရေန လဗ္ဘတိ. မိဝိဘတ္တိယာ ဝါစ္စံ တံမုချာဒီဟိ လက္ခိတော ကတ္တု ကြိယာဝိသေသေန စ ဝတ္တမာနဝိဘတ္တိသင်္ခါတေန ဝိဘတ္တိဝိသေ သေန စ ပရဿပဒသင်္ခါတေန ပဒဝိသေသေန စ ဥတ္တမပုရိသ ဝိသေသေန စ အမှယောဂဝိသေသေန စ သဗ္ဗဓာတုဝိသေသေန စ ဧကဝစနဝိသေသေန စ ပစ္စုပ္ပန္နကာလဝိသေသေန စ ဓာတွတ္ထကြိယာဝိသေသေန စ အလိင်္ဂ ဝိသေသေန စ ဘူဝါဒိဂဏ ဝိသေသေန စ နောဝိကရဏဝိသေသေန စ ဘာဝကမ္မကတ္တူသုကတ္တုဝိသေသေန စ လက္ခိတော အဟံသင်္ခါတော ခန္ဓသင်္ခတော သန္တာနော အပ္ပဓာနေန လဗ္ဘတိ. ကြိယာပဒဿ ကြိယာယ ပဓာနေန ဝါစကတ္တာ ဓာတွတ္ထောဝ ပဓာနေန လဗ္ဘတိ. အပစ္စယဿ ဝါစ္စံ ဘူဝါဒိဂဏဇောတကာ ရူပသိဒ္ဓိမတ္တာ ပဒ သိလိဋ္ဌတာ လဗ္ဘတိ.
အထ ဝါ ယော အဟံ နမာမီတိ သော နမေ. သာမညတ္ထ ဝိဂ္ဂဟောယံ. ဝါစ္စတ္ထော ပန ဝုတ္တနယေန ဝေဒိတဗ္ဗော. နမနဉ္စေတ္ထ ဗုဒ္ဓဿ သီလာဒိအနန္တဂုဏေသု နိန္နပဗ္ဘာရတာဝသေန ပဏာမကြိယာဘိနိပ္ဖါဒိကာ ကုသလစေတနာ. သာ စ ဝန္ဒနေယျ ဝန္ဒနကာနံ ခေတ္တဇ္ဈာသယသမ္ပဒါဟိ ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယဘူတာ ယထာလဒ္ဓသမ္ပတ္တိနိမိတ္တကဿ ပုရိမကမ္မဿ အနုဗလပ္ပဒါန ဝသေန တန္နိဗ္ဗတ္တိတဝိပါကသန္တတိယာ အန္တရာယကရာနိ ဥပပီဠကဥပစ္ဆေဒကကမ္မာနိ ပဋိဗာဟိတွာ ပဝတ္တိကာလေ ရောဂါဒိအန္တရာယာနမပ္ပဝတ္တိံ သာဓေတိ. သမ္ပရာယေ စ ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယဘူတာ သဂ္ဂမောက္ခသမ္ပတ္တိသုခံ နိဗ္ဗတ္တေတီတိ.
အယံ ပနေတ္ထ ဒဿနတ္ထနယော. နမေတိဣမိနာ ဗုဒ္ဓဿ သုဂတာဒိဂုဏံ အာရဗ္ဘ ပဝတ္တာ တိဝိဓာ ပဏာမကုသလ စေတနာ မုချေန ဒဿေတိ. တံ ဒဿနေန တဿာ ကာရဏဘူတာ ယောနိသောမနသိကာရာဒယော စ စတုစက္ကသမ္ပတ္တိဉ္စ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒနဝမခေတ္တဉ္စ ပုဗ္ဗဘာဂေ ပဝတ္တံ သဒ္ဓါပညာပဓာနံ ကုသလစိတ္တုပ္ပါဒဉ္စ ဖလူပစာရေန ဒီပေတိ. တဒ္ဒီပနေန တဿာ ဖလဘူတံ ဒိဋ္ဌဓမ္မရောဂါဒိအန္တရာယဝိသောသနဉ္စ သဂ္ဂမောက္ခ သုခဉ္စ ပဌမကာရဏူပစာရေန ပကာသေတိ. တပ္ပကာသနေန ဗုဒ္ဓဿ ပဏာမာရဟဘာဝံ ဒုတိယကာရဏူပစာရေန ဝိဘာဝေတိ. တံဝိဘာဝနေန ဝန္ဒကဿ မေ ခေတ္တင်္ဂတဘာဝဉ္စ ပဏာမေ တဗ္ဗဘာဝဉ္စ တတိယကာရဏူပစာရေန အနုဘာဝေတိ.
အယံ ပနေတ္ထ အလင်္ကာရနယော. နမေတိဝါစကပဒဿ ဝါစ္စဘူတာ တိဝိဓာ ဗုဒ္ဓပဏာမကုသလစေတနာ သမဋ္ဌာယီ ဘာဝေါ နာမ. ကသ္မာ၊ သရီရတ္တာ. အထ ဝါ တိဝိဓာယ ဗုဒ္ဓပဏာ မကုသလစေတနာယ သမ္ပယုတ္တော သမာဓိပ္ပဓာနော မဟာ ကုသလစိတ္တုပ္ပါဒေါ သမဋ္ဌာယီဘာဝေါ နာမ. ကသ္မာ၊ ဗုဒ္ဓဿ သုဂတာဒိဂုဏာရမ္မဏေ ဧကဂ္ဂတ္တာ သမာဟိတစိတ္တတ္တာ ဝါ. သောယေဝ ပန သန္တရသော နာမ. ကသ္မာ၊ ဗုဒ္ဓပဏာမစေတနာ ကုသလင်္ဂေန အကုသလင်္ဂဿ ပဟီနတ္တာ. ဗုဒ္ဓန္တိပါဌသေသ ပဒဿ ဝါစ္စဘူတော ဗုဒ္ဓဒဗ္ဗော အာရမ္မဏဝိဘာဝေါ နာမ. ကသ္မာ၊ တဿ ပဏာမကုသလစိတ္တုပ္ပါဒဿ အာရမ္မဏပစ္စယေန ဥပကာရတ္တာ. ဗုဒ္ဓဿ သုဂတန္တျာဒိဂုဏော ဥဒ္ဒီပနဝိဘာဝေါ နာမ. ကသ္မာ၊ ပဏာမဿ ကာရဏတ္တာ. ကာရဏဘူတံ တံ သမဋ္ဌာယီဘာဝံ ဥပါဒါယ ဇာနိတဗ္ဗော ဒိဋ္ဌဓမ္မရောဂါ ဒိအန္တရာယာဘာဝေါ စ သမ္ပရာယေ သဂ္ဂမောက္ခသုခသမ္ပတ္တိ စ အာနုဘာဝေါ နာမ. ကသ္မာ၊ အာနိသံသဖလတ္တာ.
တတ္ထ ဟိ ကိဉ္စာပိ အာနုဘာဝဒီပကံ ပဒံ နတ္ထိ. ကာရဏဿ ပန ဖလေန ဝိနာဘာဝတော ကာရဏဿ ဖလံ ဝိညေယျန္တိ. အထ ဝါ နမေတိပဒဿ သာမတ္ထိယတော အာနုဘာဝေါ ဒဿိတောယေဝါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. အာဝိဘူတော ဥဿုကော စ ဗုဒ္ဓပဏာမဿ အာနိသံသပဇာနနာ မတိ စ အလသာဘာဝေါ စ စိတ္တပ္ပသာဒေါ စ သမာဓိတျာဒိ စ ဗျဘိစာရီဘာဝေါ နာမ. လောမဟံသာဒိဘာဝေါ သတွံကာဘာဝေါ နာမာတိ အလင်္ကာရ နယော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧဝံ ပစ္ဆိမပစ္ဆိမဂါထာသူတိ.
အယံ ပနေတ္ထ သင်္ခေပယောဇနာ. သုဂတံ သောဘနဂတံ သုန္ဒရနိဗ္ဗာနဋ္ဌာနံ ဂတံ ဝါ သမ္မာ ဂတံ ဝါ၊ သုဂတံ သမ္မာ ဝစနံ ဂဒံ ဘာသနံ၊ သေဋ္ဌံ ပသတ္ထတရံ သတိပဋ္ဌာနာဒိဘေဒေ ဓမ္မေ ဂဝေသန္တံ ဝါ သန္တေဟိ ဂဝေသိတဗ္ဗံ ဝါ သတ္တာနံ ဟိတသုခံ ဣစ္ဆိတံ ဝါ၊ ကုသလံကုသလံ ကုသလံအကုသလံ၊ ဇဟံ ဇဟိတံ၊ အမတံ မရဏဝိရဟိတံ အမတံ အမတနိဗ္ဗာနသမန္နာ ဂတံ၊ သန္တံ ကိလေသဒရထဝူပသမံ၊ အသမံ လောကိယဓမ္မေန အသဒိသံ မဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနဓမ္မံ. ဒဒံ ဒါတံ ဒါယကံ ဝါ၊ သရဏံ သဗ္ဗသတ္တလောကဿ ပဋိသရဏဘူတံ. လောကံ သတ္တသင်္ခ ရောကာသသင်္ခတံ တိလောကံ၊ သရဏံ ဇာနန္တံ၊ အရဏံ နိက္ကိလေသံ၊ ကိလေသသင်္ခါတရဏဝိရဟိတံ ဝါ. အရဏံ သတ္တေသု ကိလေသရဇဿာဘာဝံ၊ ကရံ ဒေသနာဉာဏေန ကတံ၊ အဘယံ နိဗ္ဘယံ၊ အဘယံ နိဗ္ဘယဋ္ဌာနံ နိဗ္ဗာနဒိသံ၊ နာယကံ သတ္တေ နိဗ္ဗာနပါရံ နေန္တံ၊ နာယကံ တိလောကာနံ ဇေဋ္ဌံ ပါမောက္ခံ ဗုဒ္ဓံ သက္ကစ္စံ တီဟိ ဒွါရေဟိ အဟံ နမေ နမာမီတိ.
ပဌမဝန္ဒနဂါထာဒွယဝဏ္ဏနာ သမတ္တာ.
၂. နယနသုဘဂကာယင်္ဂံ၊
မဓုရဝရသရောပေတံ၊
အမိတဂုဏဂဏာဓာရံ၊
ဒသဗလမတုလံ ဝန္ဒေ.
၂. ဧဝံ ပဌမံ ဂါထာဒွယေန ဗုဒ္ဓဿ နမဿိတွာ ဣဒါနိ နယနသုဘဂကာယင်္ဂန္တျာဒီဟိ ပဉ္စဟိ ဂုဏေဟိ ထောမိတွာ ဗုဒ္ဓံ ဝန္ဒိတုံ နယနသုဘဂကာယင်္ဂန္တိအာဒိဂါထမာဟ. အယံ ပန န န မဂဏယုတ္တတ္တာ နဝက္ခရေဟိ လက္ခိတာ ဘုဇဂသု သုဂါထာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဝုတ္တဉှိ ဝုတ္တောဒယေ ‘‘ဘုဇဂသုသုမတာ နာမော’’တိ.
အယံ ပနေတ္ထ ယောဇနာ. ယဿံ ပဋိပါဒံ နာ စ ဒွေ နဂဏာမော စ မဂဏော စ ယဒိ သိယာ. သာ ဘုဇဂသုသု ဂါထာတိ မတာ ဉာတဗ္ဗာတိ. တတ္ထ ပန နယနသုဘဂကာယင်္ဂန္တိ သဗ္ဗသတ္တာနံ စက္ခုဿ သောဘနံ ဂတေန ကာယင်္ဂေနသမန္နာဂတံ. ဧတ္ထ ဟိ နယနန္တိ သမဝိသမံ ဒဿေန္တံ အတ္တဘာဝံ နေတီတိ နယနံ၊ စက္ခု လဗ္ဘတိ. နီဓာတု ယု. သုဘံ သောဘနံ ဂစ္ဆတီတိ သုဘဂံ၊ ကာယင်္ဂံ လဗ္ဘတိ. သုဘသဒ္ဒူပပဒေါ ဂမုဓာတု ကွိ. ကာယဿ အင်္ဂံ အဝယဝံ ကာယင်္ဂံ. ဘဂဝတော ကာယင်္ဂံ လဗ္ဘတိ. ဆဋ္ဌီတပ္ပုရိသသမာသောယံ. နယနဿ သုဘဂံ နယနသုဘဂံ၊ တံ ကာယင်္ဂံ ယဿ ဗုဒ္ဓဿာတိ နယနသုဘဂ ကာယင်္ဂေါ၊ ဗုဒ္ဓေါ. သော ဟိ ရူပကာယဿ ဒဿနာ နုတ္တရိယဂုဏယောဂတော သဗ္ဗသတ္တာနံ ပသာဒစက္ခုဿ သောဘနံ ဂတေန ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏေဟိ စ အသီတျာ နုဗျဉ္ဇနလက္ခဏေဟိ စ လက္ခိတေန ကာယင်္ဂေန သမန္နာဂတောတိ အတ္ထော.
မဓုရဝရသရောပေတန္တိ ပိယပေမနီယဥတ္တမသဒ္ဒေန သမန္နာဂတံ၊ သော ဟိ ဘဂဝါ မဓိယတိ ပိယတိ ပေမိယတိ ဝါတိ မဓုရော. မဓဓာတု ဥရော. ဝုတ္တဉှိ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသဋီကာယံ ‘‘မဓုရောတိ ပိယော ပေမနီယော အပလိဗုဒ္ဓေါ’’တိ. အထ ဝါ မဓိယတိ အဿာဒိယတီတိ မဓုရော၊ မဓတိ သဗ္ဗသတ္တာနံ ပီတိံ ဥန္ဒေတိ ဝဍ္ဎေတီတိ မဓုရော၊ မဓဓာတု ဥန္ဒေ ဥရော. တေန ဝုတ္တံ သဒ္ဒနီတိယံ ‘‘မဓ ဥန္ဒေ’’တိ. ဝရိတဗ္ဗော ဣစ္ဆိတဗ္ဗော ပတ္ထိတဗ္ဗော ဝါတိ ဝရော၊ သရော. ဝရဓာတု ဣစ္ဆာယံ အ. သရတိ ဂစ္ဆတိ သောတဝိညာဏာရမ္မဏဘာဝန္တိ သရော၊ သဒ္ဒေါ. သရဓာတု ဂတိယံ အ. သရတိ ဂစ္ဆတိ သုယျမာနတန္တိ ဝါ သရော၊ သရိယတိ သုဏိယတီတိ ဝါ သရော၊ ဘဂဝတော အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော သဒ္ဒေါ လဗ္ဘတိ. ဥပသမ္ပဇ္ဇတီတိ ဥပေတော၊ ဥပပုဗ္ဗဣဓာတု တ. မဓုရော စ ဝရော စ သော သရော စာတိ မဓုရဝရသရော၊ တေန ဥပေတော သမ္ပန္နော သမန္နာဂတောတိ မဓုရဝရသရောပေတောတိ ဝုစ္စတိ. ဘဂဝတော ပန ဟဒယ ဝတ္ထုနော သုဝိသုဒ္ဓတ္တာ ပိတ္တသေမှာဒီဟိ အပလိဗုဒ္ဓတ္တာ ဒေဝ မနုဿေဟိ မဓုရေန ပိယေန မနာပိယေန ဝရေန ဣစ္ဆိတပတ္ထိ တေန အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေန သရေန သဒ္ဒေန ဥပေတော သမ္ပန္နော သမန္နာဂတောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.
ဧတ္ထ စ ကိဉ္စာပိ သရောပေတန္တိ သာမညဝသေန ဝုတ္တံ၊ ဘဂဝတော သရော ပန ဝိသဋ္ဌော စ၊ ဝိညေယျော၊ မဉ္ဇု၊ သဝနီယော၊ ဗိန္ဒု၊ အဝိသာရီ၊ ဂမ္ဘီရော၊ နိန္နာဒိ စာတိ ဝိသေသေန အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတောတိ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ဝုတ္တဉှိ မဇ္ဈိမ ပဏ္ဏာသေ ဗြဟ္မာယုသုတ္တေ ‘‘အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ခေါ ပနဿ ဂေါတမဿ မုခတော ဃောသော နိစ္ဆရတိ ဝိသဋ္ဌော စ၊ ဝိညေယျော စ၊ မဉ္ဇု စ၊ သဝနီယော စ၊ ဗိန္ဒု စ၊ အဝိသာရီ စ၊ ဂမ္ဘီရော စ၊ နိန္နာဒိ စ. ယထာပရိသံ ခေါ ပန သော ဘဝံ ဂေါတမော သရေန ဝိညာပေတိ၊ န စဿ ဗဟိဒ္ဓါ ပရိသာယ ဃောသော န နိစ္ဆရတီ’’တိ.
တဿာဋ္ဌကထာယံ ပန ဝိသဋ္ဌောတိ သိနိဒ္ဓေါ အပလိဗုဒ္ဓေါ. ဝိညေယျောတိ ဝိညာပနီယော ပါကဋော. ဝိသဋ္ဌတ္တာယေဝ စေသ ဝိညေယျော ဟောတိ. မဉ္ဇူတိ မဓုရော. သဝနီယောတိ သောတသုခေါ၊ မဓုရတ္တာယေဝ စေသ သဝနီယော ဟောတိ. ဗိန္ဒူတိ သမ္ပိဏ္ဍိတော. အဝိသာရီတိ အဝိသဋော. ဗိန္ဒုတ္တာယေဝ စေသ အဝိသာရီ ဟောတိ. ဂမ္ဘီရောတိ ဂမ္ဘီရသမုဋ္ဌိတော. နိန္နာဒီတိ နိန္နဒဝါ. ဂမ္ဘီရတ္တာယေဝ စေသ နိန္နာဒိ ဟောတိ. ယထာပရိသန္တိ စက္ကဝါဠပရိယန္တာပိ ဧကဗဒ္ဓံ ပရိသံ ဝိညာပေတိ. ဗဟိဒ္ဓါတိ အင်္ဂုလိမတ္တမ္ပိ ပရိသတော ဗဟိဒ္ဓါ န ဂစ္ဆတိ. ကသ္မာ. သော ဧဝရူပေါ မဓုရသရော အကာရဏာ မာ နဿီတိ. ဣတိ ဘဂဝတော ဃောသော ပရိသာယ မတ္တကေနေဝ စရတီတိ ဝဏ္ဏိတောတိ. အဘိဓာနပ္ပဒီပိကာယဉ္စ ဝုတ္တာ သင်္ဂဟဂါထာ –
‘‘ဝိသဋ္ဌမဉ္ဇုဝိညေယျာ၊ သဝနီယာဝိသာရိနော၊
ဗိန္ဒုဂမ္ဘီရနိန္နာဒိ၊ တျေဝမဋ္ဌင်္ဂိကော သရော’’တိ.
ယထာ ဟိ ဗြဟ္မုနော သရော ပိတ္တသေမှေဟိ အပလိဗုဒ္ဓတ္တာ ဝိသုဒ္ဓေါ မဓုရော ဟောတိ. ယထာ စ သီဟဗျဂ္ဃါဒီဟိ ဝါဠမိဂေဟိ အနုဗန္ဓာ ဓာဝန္တာ ခုဒ္ဒကမိဂါ ကရဝီကသကုဏဿ ဝိကူဇမာနံ သဒ္ဒံ သုတွာ သရဿ မဓုရတ္တာ မရဏဘယံ ဟိတွာ အဓာဝိတွာ ဥက္ခိတ္တပါဒံ အနိက္ခိပိတွာ တိဋ္ဌန္တာ သုဏန္တိ၊ ဧဝံ ကရဝီကဿ သဒ္ဒေါ ဓမ္မတာဘာဝေန မဓုရော ပိယော မနာပေါ ဟောတိ. ဧဝံ ဘဂဝတာ ကတံ ကမ္မံ ဝတ္ထုံ သောဓေတိ၊ ဝတ္ထုဿ သုဒ္ဓတ္တာ ပိတ္တသေမှေဟိ စ အပလိဗုဒ္ဓတ္တာ ဘဂဝတော နာဘိတော သမုဋ္ဌဟန္တော သရောပိ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော သုဝိသုဒ္ဓေါ အတိမဓုရော အတိပိယော အတိမနာပေါ ဟောတိ. သာ ပနေသာ ဟီနူပမာ ဟောတိ၊ ဘဂဝတော ဟိ သရော တေဟိ သဒ္ဒေဟိ သတဘာဂေန သဟဿဘာဂေန အတိမဓုရော အတိပိယော အတိမနာပေါ ဟောတိ၊ တထာ ဟိ ဓမ္မာသော ကရညော အသန္ဓိမိတ္တာ ဒေဝီ ကရဝီကသကုဏဿ မဓုရသဒ္ဒံ သုတွာ စိန္တေသိ ‘‘ဣမဿ တိရစ္ဆာနဿ မဓုရော သဒ္ဒေါ၊ ကော နာမ သဗ္ဗညုတဉာဏသိရိံ ပတ္တဿ ဘဂဝတော အတိမဓုရော သဒ္ဒေါ’’တိ၊ ပီတိံ ဥပ္ပါဒေတွာ တံ ပီတိံ အဝိဇဟိတွာ သတ္တဟိ ဇင်္ဃသတေဟိ သဒ္ဓိံ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာတိ၊ တသ္မာ ဘဂဝတော မဓုရဝရသရောပေတန္တိ ထောမေတီတိ.
အမိတဂုဏဂဏာဓာရန္တိ အပရိမိဏိတဗ္ဗသီလာဒိဂုဏသမူဟာနံ ပတိဋ္ဌာနဘူတံ. ဧတ္ထ စ သမိတောတိ ပရိမိဏိတဗ္ဗောတိ မိတော၊ မာဓာတု ပရိမာဏေ တ၊ န မိတော အမိတော. ဂုဏောတိ သီလာဒယော ဓမ္မာ. တေ ဟိ ဂုဏေန္တိ တံသမင်္ဂီပုဂ္ဂလံ ပကာသေန္တီတိ ဂုဏာတိ ဝုစ္စန္တိ. ဂုဏဓာတု ပကာသနေ အ. မဏိသာရမဉ္ဇူသာဋီကာယံ ပန ‘‘ဂုဏန္တိ အတ္တနော အာဓာရံ ပါကဋံ ကရောန္တီတိ ဂုဏာ’’တိ ဝုတ္တံ.
သဒ္ဒနီတိဓာတုမာလာယဉ္စ ‘‘ဂုဏ အာမန္တနေ၊ ဂုဏောတိ သီလာဒယော ဓမ္မာ၊ ကေနဋ္ဌေန တေ ဂုဏာ၊ ဂေါဏာပိယတိ အာမန္တာပိယတိ အတ္တနိ ပတိဋ္ဌိတော ပုဂ္ဂလော ဒဋ္ဌုံ သောတုံ ပူဇိတုဉ္စ ဣစ္ဆန္တေဟိ ဇနေဟီတိ ဂုဏော. ဧတ္ထ ကိဉ္စာပိ သီလာဒိ ဓမ္မာနံ အာမန္တာပနံ နတ္ထိ၊ တထာပိ တံဟေတု အာမန္တနံ နိမန္တနဉ္စ တေယေဝ ကရောန္တိ နာမာတိ ဧဝံ ဝုတ္တံ. အညေ ပန ဂုဉ္ဇန္တေ အဗျယန္တေ ဣတိ ဂုဏာတိ အတ္ထံ ဝဒန္တိ. တဒနုရူပံ ပန ဓာတုသဒ္ဒံန ပဿာမ. ဂုဏ အာမန္တနေ ဣစ္စေဝ ပဿာမ. ဝိစာရေတွာ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ. အမိတော ဂုဏော အမိတဂုဏော၊ တေသံ ဂဏော သမူဟော အမိတဂုဏဂဏော၊ တေသံ. အာဓာရတိ တိဋ္ဌတိ ဧတ္ထာတိ အမိတဂုဏဂဏာဓာရော၊ ဇိနော လဗ္ဘတိ. သော ပန သမုဒ္ဒေါဒကံ နာဠိပတ္တေန အပရိမိတံ ဝိယ ကေနစိ အပရိမိတာနံ သီလာဒိဂုဏသမူဟာနံ အာဓာရော ပတိဋ္ဌာနဘူတောတိ အတ္ထော.
ဒသဗလန္တိ အညေဟိ အသာဓာရဏံ တထာဂတဒသဗလသမ္ပန္နံ. ဧတ္ထ ဟိ ဗလန္တိ ကေဟိစိ ဝိရုဒ္ဓေဟိ ကာရဏေ ဟိ ဗလန္တိ န ကမ္ပေန္တိ ထိရန္တီတိ ဗလံ၊ ဒသ ဗလာနိ ယဿ သောတိ ဒသဗလော၊ ဗုဒ္ဓေါ. တံ ပန ဒုဝိဓံ ဟောတိ တထာ ဂတဿ ဒသဗလံ ကာယဒသဗလဉ္စ၊ ဉာဏဒသဗလဉ္စာတိ. တေသု ဟိ ကာယဗလံ ဟတ္ထိကုလာနုသာရေန ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဝုတ္တဉှေတံ ပေါရာဏေဟိ –
‘‘ကာဠာ ဝကဉ္စ ဂင်္ဂေယျံ၊ ပဏ္ဍရံ တမ္ဗပိင်္ဂလံ၊
ဂန္ဓ မင်္ဂလဟေမဉ္စ၊ ဥပေါသထံ ဆဒ္ဒန္တိမေ ဒသာ’’တိ.
ဣမာနိ ဟိ ဒသ ဟတ္ထိကုလာနိ. တတ္ထ ကာဠာဝကန္တိ ပကတိဟတ္ထိကုလံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယံ ဒသန္နံ ပုရိသာနံ ကာယဗလံ၊ တံ ဧကဿ ကာဠာဝကဟတ္ထိနော. ယံ ဒသန္နံ ကာဠာဝကာနံ ဗလံ၊ တံ ဧကဿ ဂင်္ဂေယျဿ. ယံ ဒသန္နံ ဂင်္ဂေယျာနံ၊ တံ ဧကဿ ပဏ္ဍရဿ. ယံ ဒသန္နံ ပဏ္ဍရာနံ၊ တံ ဧကဿ တမ္ဗဿ. ယံ ဒသန္နံ တမ္ဗာနံ၊ တံ ဧကဿ ပိင်္ဂလဿ. ယံ ဒသန္နံ ပိင်္ဂလာနံ၊ တံ ဧကဿ ဂန္ဓဟတ္ထိနော. ယံ ဒသန္နံ ဂန္ဓဟတ္ထီနံ၊ တံ ဧကဿ မင်္ဂလဿ. ယံ ဒသန္နံ မင်္ဂလာနံ၊ တံ ဧကဿ ဟေမဝတဿ. ယံ ဒသန္နံ ဟေမဝတာနံ၊ တံ ဥပေါသထဿ. ယံ ဒသန္နံ ဥပေါသထာနံ၊ တံ ဧကဿ ဆဒ္ဒန္တဿ. ယံ ဒသန္နံ ဆဒ္ဒန္တာနံ၊ တံ ဧကဿ တထာဂတဿ၊ နာရာယနသင်္ဃာတဗလန္တိပိ ဣဒမေဝ ဝုစ္စတိ. တဒေတံ ပကတိဟတ္ထီနံ ဂဏနာယ ဟတ္ထိကောဋိသဟဿာနံ. ပုရိသဂဏနာယ ဒသန္နံ ပုရိသကောဋိသဟဿာနံ ဗလံ ဟောတိ. ဣဒံ တထာဂတဿ ကာယဗလံ ဟောတိ. ဣဒံ ပန တာသု တာသု ပါဠီသု န အာဂတံ. အဋ္ဌကထာသုယေဝ အာဂတံ. တေန ဝုတ္တံ ဒသက နိပါတ အင်္ဂုတ္တရဋီကာယံ ‘‘ဒသ ဗလဉာဏံ ပန ပါဠိယံ အာဂတမေဝ. န ကာယဗလံ ဝိယ အဋ္ဌ ကထာရူဠှမေဝါတိ အဓိပ္ပါယော’’တိ. ဧတ္ထ စ နာရာယန သင်္ဃာတ ဗလန္တိ ဧတ္ထ နာရာ ဝုစ္စန္တိ ရသ္မိယော၊ တာ ဗဟူ နာနာဝိဓာ ဣတော ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ နာရာယနံ၊ ဝဇိရံ. တသ္မာ နာရာယနသင်္ဃာတ ဗလန္တိ ဝဇိရသင်္ဃာတဗလန္တိ အတ္ထောတိ.
ဉာဏဒသဗလံ ပန ဝိဘင်္ဂပါဠိယဉ္စ မူလပဏ္ဏာသေ မဟာ သီဟနာဒသုတ္တေ ဒသကနိပါတအင်္ဂုတ္တရပါဠိယဉ္စ ဝိတ္ထာရေန အာဂတမေဝ. သုခဂ္ဂဟဏတ္ထံ ပန သင်္ခေပေန ဒဿယိဿာမိ. သေယျထိဒံ. ဌာနာဋ္ဌာနဉာဏဉ္စ၊ ကမ္မသမာဒါနာနံ ဝိပါကဉာဏံ၊ သဗ္ဗတ္ထဂါမိနိပဋိပဒါဉာဏံ၊ အနေကဓာတု နာနာဓာတု လောက ဉာဏံ၊ သတ္တာနံ နာနာဓိမုတ္တိကတံ ဉာဏံ၊ ပရသတ္တာနံ ပရပုဂ္ဂလာနံ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏံ၊ ဈာနဝိမောက္ခသမာဓိသမာပတ္တီနံ သံကိလေသံ ဝေါဒါနံ ဝုဋ္ဌာနံ ဉာဏံ၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏံ၊ သတ္တာနံ စုတူပပါတံ ဉာဏံ၊ အာသဝါနံ ခယဉာဏဉ္စာတိ. အယံ ပန ကမော အဘိဓမ္မဝိဘင်္ဂပါဠိယံ အာဂတက္ကမော.
စုတူပပါတဉာဏဋ္ဌာနေ ပန မူလပဏ္ဏာသပါဠိယံ မဟာသီဟနာဒသုတ္တေ စ ဒသကနိပါတအင်္ဂုတ္တရပါဠိယံ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏံ အာဂတံ. အတ္ထတော ပန ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏေန စုတူပပါတဿ ပဿိတတ္တာ သဒိသမေဝါတိ. တတ္ထ ဟိ ဌာနာဋ္ဌာနဉာဏန္တိ ကာရဏာကာရဏံ ယထာဘူတံ ဇာနနဉာဏံ. ကာရဏဉှိ ယသ္မာ တတ္ထ ဖလံ တိဋ္ဌတိ တဒါယတ္တဝုတ္တိတာယ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စေဝ ပဝတ္တတိ စ၊ တသ္မာ ဌာနန္တိ ဝုစ္စတိ. ကမ္မသမာဒါနာနံ ဝိပါကဉာဏန္တိ သမာဒိယိတွာ ကတာနံ အတီတာနာဂတ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ ကုသလာကုသလကမ္မာနံ သုဂတိဒုဂ္ဂတိပဋိသန္ဓိသင်္ခါတံ ဝိပါကံ နိဗ္ဗာနဖလဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနနဉာဏံ. သဗ္ဗတ္ထ ဂါမိနိပဋိပဒံ ဉာဏန္တိ သဗ္ဗဂတိဂါမိနိဉ္စ ပဋိပဒံ မဂ္ဂံ ယထာဘူတံ ပဇာနနဉာဏံ. တတ္ထ စ ပဋိပဒန္တိ ပဋိပဇ္ဇတိ ပါပုဏာတိ ဧတေနာတိ ပဋိပဒံ၊ မဂ္ဂံ. ဂတိဂါမိနိန္တိ နိရယာဒိပဉ္စဂတိဂါမိနိံ. အဂတိဂါမိနိန္တိ နိဗ္ဗာနဂါမိနိံ. ဝုတ္တဉှိ ‘‘နိဗ္ဗာနဉ္စာဟံ သာရိပုတ္တ ပဇာနာမိ နိဗ္ဗာနဂါမိနိဉ္စ ပဋိပဒ’’န္တိ.
အနေကဓာတုနာနာဓာတုလောကံ ဉာဏန္တိ ဧတ္ထ အနေက ဓာတူတိ စက္ခုဓာတုအာဒီဟိ ကာမဓာတူဟိ ဝါ ဗဟုဓာတုံ. နာနာဓာတူတိ တာသံယေဝ ဓာတူနံ ဝိလက္ခဏတ္တာ ဝိသဒိသ သဘာဝတ္တာ နာနာပ္ပကာရဓာတုံ. လောကန္တိ ခန္ဓာယတန ဓာတုလောကံ. ဉာဏန္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနနဉာဏံ. သတ္တာနံ အဓိမုတ္တိကတံ ဉာဏန္တိ သတ္တာနံ ဟီနာဒီဟိ အဓိမုတ္တီဟိ နာနာဓိမုတ္တိကဘာဝံ ယထာဘူတံ ပဇာနနဉာဏံ. ပရသတ္တာနံ ပရပုဂ္ဂလာနံ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏန္တိ ဧတ္ထ ပရသတ္တာနန္တိ ပဓာနသတ္တာနံ. ပရပုဂ္ဂလာနန္တိ တတော ပရေသံ ဟီနသတ္တာနံ. ဧကတ္ထမေဝ ဝါ ဧတံ ပဒဒွယံ ဝေနေယျဝသေန ဒွေဓာ ဝုတ္တံ. ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏန္တိ သဒ္ဓါဒီနံ ဣန္ဒြိယာနံ ပရဘာဝံ ဝဍ္ဎဉ္စ အပရဘာဝံ ဟာနိဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနနဉာဏံ.
ဈာနဝိမောက္ခသမာဓိသမာပတ္တီနံ သံကိလေသံ ဝေါဒါနံ ဝုဋ္ဌာနံ ဉာဏန္တိ ဧတ္ထ ဈာနဝိမောက္ခသမာဓိသမာပတ္တီနန္တိ ပဌမာဒီနံ စတုန္နံ ဈာနာနံ၊ ရူပီ ရူပါနိ ပဿတီတိအာဒီနံ အဋ္ဌန္နံ ဝိမောက္ခာနံ၊ သဝိတက္ကသဝိစာရာဒီနံ တိဏ္ဏံ သမာဓီနံ၊ ပဌမဇ္ဈာန သမာပတ္တိအာဒီနဉ္စ နဝန္နံ အနုပုဗ္ဗသမာပတ္တီနံ. သံကိလေသန္တိ ဟာနဘာဂိယဓမ္မံ. ဝေါဒါနန္တိ ဝိသေသဘာဂိယဓမ္မံ. ဝုဋ္ဌာနန္တိ ယေန ကာရဏေန ဈာနာဒီဟိ ဝုဋ္ဌဟန္တိ၊ တံ ကာရဏံ. ဉာဏန္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနနဉာဏံ. ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏန္တိ ပုဗ္ဗေ နိဝုတ္ထက္ခန္ဓာနုဿရဏသင်္ခါတံ ပဇာနနဉာဏံ. သတ္တာနံ စုတူပပါတံ ဉာဏန္တိ သတ္တာနံ စုတိဉ္စ ဥပပါတဉ္စ ပဇာနနံ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏံ. အာသဝါနံ ခယဉာဏန္တိ ကာမာသဝါဒီနံ ခယသင်္ခါတံ အာသဝနိရောဓံ နိဗ္ဗာနံ ယထာဘူတံ ပဇာနန ဉာဏန္တိ. ဣမာနိ ပန ဉာဏာနိ အညေဟိ အသာဓာရဏာနိ တထာဂတဿ ဒသဗလဉာဏာနီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.
ဟောန္တိ စေတ္ထ –
‘‘ဌာနာဋ္ဌာနံ ဝိပါကဉ္စ၊ ဉာဏံ ပဋိပဒံ ဉာဏံ၊
အနေကဓာတုလောကဉ္စ၊ သတ္တာနံ အဓိမုတ္တိကံ. [သာ ပနေသာ သေတဝဝိပုလာဂါထာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊]
ဣန္ဒြိယပရာပရဉ္စ၊ ဈာနာဒိနံ သံကိလေသံ၊
ဝေါဒါနံ ဝုဋ္ဌာနံ ဉာဏံ၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိံ၊
သတ္တာနံ စုတူပပါတံ၊ အာသဝက္ခယံ ဉာဏန္တိ၊
ဒသိမာနိ ဗုဒ္ဓဿ စာ၊ သာဓာရဏာနိ ဉာဏာနီ’’တိ. [သာ ပနေသာ သာမညဂါထာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊]
နနု ဒသဗလဉာဏံ နာမ ပါဋိယေက္ကံ နတ္ထိ၊ သဗ္ဗညုတဉာဏမေဝ ဟောတိ၊ အထ ကသ္မာ တံ ဉာဏံ ဒသဘေဒေန ဝုတ္တန္တိ. ဝုစ္စတေ. အညမေဝ ဟိ ဒသဗလဉာဏံ၊ အညံ သဗ္ဗညုတဉာဏံ၊ ဒသဗလဉှိ သကသကကိစ္စမေဝ ဇာနာတိ. သဗ္ဗညုတဉာဏံ ပန တမ္ပိ တတော အဝသေသမ္ပိ ပဇာနာတိ. ဒသဗလဉာဏေသု ဟိ ပဌမံ ကာရဏာကာရဏမေဝ ဇာနာတိ. ဒုတိယံ ကမ္မန္တရ ဝိပါကန္တရမေဝ. တတိယံ ကမ္မပရိစ္ဆေဒမေဝ. စတုတ္ထံ ဓာတု နာနတ္တကာရဏမေဝ. ပဉ္စမံ သတ္တာနံ အဇ္ဈာသယာဓိမုတ္တိမေဝ. ဆဋ္ဌံ ဣန္ဒြိယာနံ တိက္ခမုဒုဘာဝမေဝ. သတ္တမံ ဈာနာဒီဟိ သဒ္ဓိံ တေသံ သံကိလေသာဒိမေဝ. အဋ္ဌမံ ပုဗ္ဗေ နိဝုတ္ထခန္ဓသန္တတိမေဝ. နဝမံ သတ္တာနံ စုတိပဋိသန္ဓိမေဝ. ဒသမံ သစ္စပရိစ္ဆေဒမေဝ. သဗ္ဗညုတဉာဏံ ပန ဧတေဟိ ဇာနိတဗ္ဗဉ္စ တတော ဥတ္တရိဉ္စ ပဇာနာတိ. ဧတေသံ ပန ကိစ္စံ န သဗ္ဗံ ကရောတိ. တဉှိ ဈာနံ ဟုတွာ အပ္ပေတုံ န သက္ကောတိ. ဣဒ္ဓိ ဟုတွာ ဝိကုဗ္ဗိတုံ န သက္ကောတိ. မဂ္ဂေါ ဟုတွာ ကိလေသေ ခေပေတုံ န သက္ကောတိ. ဧဝံ တေသံ ဉာဏဒွယာနံ ဝိသေသောတိ. တံ ပန ဣဓ ဉာဏဒွယံ အဓိပ္ပေတန္တိ.
အတုလန္တိ သီလာဒီဟိ ဂုဏေဟိ ကေနစိ ပုဂ္ဂလေန အသဒိသံ. အယံ ပနေတ္ထ ဝစနတ္ထော. တုလနံ ဥမ္မာနံ တုလာ၊ တုလ သဒိသျံ. သဒ္ဒနီတိယဉှိ ‘‘တုလ ဥမ္မာနေ’’တိ ဝုတ္တံ. အထ ဝါ တုလိယတိ ပမိယတိ ဧတာယာတိ တုလာ၊ ပကတိတုလာ. တုလာ ဝိယာတိ တုလာ၊ ဉာဏံ. တာယ သမ္မိတော တုလော. သမ္မိတ တဒ္ဓိတေ အပစ္စယော. တုလသဒိသဉာဏေန သမ္မိတော ပုဂ္ဂလော. န တုလော အတုလော. ကမ္မဓာရယမိဿကတပ္ပုရိသ သမာသောယံ. သီလာဒိဂုဏေဟိ ကေနစိ ပုဂ္ဂလေန အသဒိသော ဘဂဝါ လဗ္ဘတိ. အထ ဝါ နတ္ထိ တုလော သဒိသော ပုဂ္ဂလော ဧတဿာတိ အတုလော၊ ဘဂဝါ. အတဂ္ဂုဏသံဝိညာဏောယံ ဗဟုဗ္ဗီဟိ. သီလာဒိဂုဏေဟိ ကေနစိ အသဒိသော အဂ္ဂပုဂ္ဂလောတိ အတ္ထော. သဒေဝကေ လောကေ အဂ္ဂပုဂ္ဂလဘာဝတော. ယထာဟ ‘‘ယာဝတာ ဘိက္ခဝေ သတ္တာ အပဒါ ဝါ ဒွိပဒါ ဝါ စတုပ္ပဒါ ဝါ၊ တထာဂတော တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ဝိရာဂေါ သေဋ္ဌော ဓမ္မာနံ ဒွိပဒါနဉ္စ စက္ခုမာ’’တိ. တံ အတုလံ ဗုဒ္ဓန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဝန္ဒေတိ ဗုဒ္ဓဿ နယနသုဘဂကာယင်္ဂါဒိဂုဏံ အနုဿရိတွာ တီဟိ ဒွါရေဟိ သက္ကစ္စံ အဟံ ဝန္ဒာမီတိ အတ္ထော. ဧတ္ထ စ မိဝိဘတ္တိယာ မဟာဝိသယသုတ္တေန ဧကာရာ ဒေသောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ဝန္ဒနာ ပန တိဝိဓာ ဟောတိ ကာယဝစီမနောဝန္ဒနာဝသေနာတိ. ယထာဟ ‘‘တိဿော ဣမာ ဘိက္ခဝေ ဝန္ဒနာ. ကတမာ တိဿော. ကာယေန ဝန္ဒတိ၊ ဝါစာယ ဝန္ဒတိ၊ မနသာ ဝန္ဒတီ’’တိ.
တတ္ထ ယောနိသော မနသိကာရစိတ္တံ ပစ္စုပဋ္ဌာပေတွာ ဇာဏုဒွယကပ္ပရဒွယနလာဋသင်္ခါတာနိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဘူမိယံ ပတိဋ္ဌာပေတွာ ဝန္ဒနေယျာနံ အဘိမုခံ နိပတန္တော ကာယေန ဝန္ဒတိ နာမ. ယံ သန္ဓာယ ‘‘ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ’’တိ အဋ္ဌ ကထာဒီသု ဝုတ္တံ. ဗုဒ္ဓဂုဏပဒါနိ ဝါစာယ ပဝတ္တေန္တော ဝါစာယ ဝန္ဒတိ နာမ. ဝိပဿိဿ နမတ္ထု၊ သိခိဿာပိ နမတ္ထု၊ ဝေဿ ဘုဿ နမတ္ထု၊ ကကုသန္ဓဿ နမတ္ထု၊ ကောဏာဂမနဿ နမတ္ထု၊ ကဿပဿ နမတ္ထု၊ အင်္ဂီရဿဿ နမတ္ထု တျာဒီသုပိ ဝါစာဝန္ဒနာယေဝ. ဗုဒ္ဓါဒိ ဂုဏာနိ အနုဿရန္တော မနသာ ဝန္ဒတိ နာမာတိ.
အယံ ပနေတ္ထ သင်္ခေပယောဇနာ. နယနသုဘဂကာယင်္ဂံ သဗ္ဗသတ္တာနံ စက္ခုဿ သောဘနံ ဂတေန ကာယင်္ဂေန သမန္နာဂတံ၊ မဓုရဝရသရောပေတံ ပိယပေမနီယေန အဿာဒိ ယေန ဥတ္တမသဒ္ဒေန သမန္နာဂတံ၊ အမိတဂုဏဂဏာဓာရံ အပရိမိဏိတဗ္ဗသီလာဒိဂုဏသမူဟာနံ ပတိဋ္ဌာနဘူတံ၊ ဒသဗလံ အနညသာဓာရဏေန တထာဂတဿ ကာယဉာဏဒသ ဗလေန သမန္နာဂတံ၊ အတုလံ သီလာဒိဂုဏေဟိ ကေနစိ အသဒိသံ ဗုဒ္ဓံ တီဟိ ဒွါရေဟိ သက္ကစ္စံ အဟံ ဝန္ဒေ ဝန္ဒာမီတိ.
ဒုတိယဝန္ဒနဂါထာဝဏ္ဏနာ သမတ္တာ.
၃. ယော ဗုဒ္ဓေါ ဓိတိမာညဓာရကော၊
သံသာရေ အနုဘောသိ ကာယိကံ၊
ဒုက္ခံ စေတသိကဉ္စ လောကတော၊
တံ ဝန္ဒေ နရဒေဝ မင်္ဂလံ.
၃. ဧဝံ တတိယဂါထာယ ဗုဒ္ဓဿ ဝန္ဒိတွာ ဣဒါနိ သမာဓိ အာဒီဟိ စတူဟိ ဂုဏေဟိ ထောမိတွာ ဝန္ဒိတုကာမော ယော ဗုဒ္ဓေါ ဓိတိမာညဓာရကော တိအာဒိဂါထမာဟ. အယံ ပန မသဇဂဏ ဂရုယုတ္တတ္တာ ဒသက္ခရေဟိ လက္ခိတာ သုဒ္ဓဝိရာ ဇိတဂါထာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဝုတ္တဉှိ ဝုတ္တောဒယေ-မ္သာ ဇ္ဂါ သုဒ္ဓဝိရာ ဇိတံ မတန္တိ. တဿတ္ထော. ယဿံ ပဋိပါဒံ မ္သာ မသဂဏာ စ ဇ္ဂါ ဇဂဏဂရုကာ စ စေ သိယျုံ၊ တံ ဝုတ္တံ သုဒ္ဓဝိရာဇိတန္တိ မတံ ဉာတဗ္ဗန္တိ. ဓိတိမာ အညဓာရကော ယော ဗုဒ္ဓေါ လောကတော သံသာရေ ကာယိကံ ဒုက္ခဉ္စ စေတသိကံ ဒုက္ခဉ္စ အနုဘောသိ နရဒေဝမင်္ဂလံ၊ တံ ဗုဒ္ဓံ အဟံ ဝန္ဒေတိ သမ္ဗန္ဓော.
တတ္ထ ဟိ ယောတိ အနိယမနိဒ္ဒေသော. ယော ယာဒိသောတိ အတ္ထော. တဿ စ အနိယမဝါစက သဗ္ဗနာမပဒတ္တာ ဝစနတ္ထော န ကာတဗ္ဗော. တဿ ပန ယ ဩတိ ပဒဝိဘာဂေါ ကာတဗ္ဗော. တေသု စ ယသဒ္ဒဿ ဝါစ္စံ အနိယမော ဗုဒ္ဓဒဗ္ဗော အပ္ပဓာနေန လဗ္ဘတိ၊ တဿ ယာဒိသယုတ္တဇစ္စနာမဂေါတ္တသီလဝိဟာရီ ဂေါစရသင်္ခါတံ အနိယမသာမညာကာရတ္တဂုဏမေဝ ပဓာနေန လဗ္ဘတိ. ပဌမာသိဝိဘတ္တိယာ ကာရိယဘူတဿ ဩကာရဿ ဝါစ္စံ ပကတူပနိဿယသင်္ခါတံ ကတ္တုကာရကေကဝစနသင်္ချံ လဗ္ဘတိ. အထ ဝါ သဗ္ဗနာမဘာဝံ ယာတိ ဂစ္ဆတီတိ ယော၊ အနိယမဝါစကဘာဝံ ယာတိ ဂစ္ဆတီတိ ဝါ ယော၊ သဗ္ဗနာမ ဘာဝေန ယာတိ ပဝတ္တတီတိ ဝါ ယော၊ သဗ္ဗနာမဘာဝေန ယာတဗ္ဗော ဉာတဗ္ဗောတိ ဝါ ယော၊ ယာတဗ္ဗော ဉာတဗ္ဗော ဧတေန ဝါ အနိယမတ္ထောတိ ယော.
တေနာဟု ပေါရာဏာ –
‘‘နာနာကာရဏံ ပဋိစ္စ၊ ဓာတုပစ္စယဝိဂ္ဂဟံ၊
စိန္တကာနံ ပဘာဝေါဝ၊ ပဓာနံ ဟောတိ စိန္တနေ’’တိ.
ဗုဒ္ဓေါတိ ပဋိဝိဒ္ဓစတုသစ္စဓမ္မော. အယံ ပနေတ္ထ ဝစနတ္ထော. ဗုဇ္ဈတိ စတ္တာရိ သစ္စာနီတိ ဗုဒ္ဓေါ၊ ဘဂဝါ. သုဒ္ဓကတ္တုသာဓနောယံ. ဗုဓဓာတု တ. ဗောဓေတာ ပဇာယာတိ ဝါ ဗုဒ္ဓေါ၊ ဟေတု ကတ္တုသာဓနောယံ. အညေသံ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဗောဓေတီတိ အတ္ထော. အထ ဝါ အနညဗောဓိတော ဟုတွာ သဝါသနာယ သမ္မောဟနိဒ္ဒါယ ဗုဇ္ဈတိ ဇာဂရောတီတိ ဗုဒ္ဓေါ၊ ဒိနကရကိရဏ သမာဂမေန ပရမရုစိရသိရီသောဘဂ္ဂပ္ပတ္တိယာ ဝိကသိတမိဝ ပဒုမံ အဂ္ဂမဂ္ဂဉာဏသမာဂမေန အပရိမိတဂုဏဂဏာလင်္ကတ သဗ္ဗညုတဉာဏပ္ပတ္တိယာ ဗုဇ္ဈတိ ဝိကသတီတိ ဝါ ဗုဒ္ဓေါ၊ နိဗ္ဗာန သင်္ခါတံ ဧကာယနမဂ္ဂံ ဗုဇ္ဈတိ ဂစ္ဆတီတိ ဝါ ဗုဒ္ဓေါ. ဗုဓသဒ္ဒေါ ဟိ ဉာဏာဒီသု စတူသွတ္ထေသု ဝတ္တတိ.
တေန ဝုတ္တံ –
‘‘ဉာဏေ ဝိကသနေ စေဝ၊ ဂမနေ စာပိ ဇာဂရေ၊
စတူသွေတေသု အတ္ထေသု၊ ဗုဓသဒ္ဒေါ ပဝတ္တတီ’’တိ.
အထ ဝါ သဗ္ဗဉေယျဓမ္မေ ဗုဇ္ဈတိ ဇာနာတီတိ ဗုဒ္ဓေါ၊ ပါရမိ ဘာဝိတာယ ပညာယ သဗ္ဗေ သင်္ခတာသင်္ခတဓမ္မေ ဗုဇ္ဈတိ အဗုဇ္ဈိ ဗုဇ္ဈိဿတီတိ ဝါ ဗုဒ္ဓေါ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝတ သော ဘဂဝါတိ အဓိဂတဉာဏဂုဏဝိသေသေဟိ ဗုဇ္ဈိတဗ္ဗောတိ ဝါ ဗုဒ္ဓေါ၊ ဘဂဝတာ ဗုဇ္ဈိတဗ္ဗံ ဉာတဗ္ဗန္တိ ဗုဒ္ဓံ. ကိံ တံ၊ သဗ္ဗညုတ ဉာဏံ၊ တဒဿတ္ထီတိ ဗုဒ္ဓေါ၊ ဘဂဝါ. အတ္ထတော ပန ပါရမိတာ ဘာဝိတော သယမ္ဘူဉာဏေန သဟ ဝါသနာယ ဝိဟတဝိဒ္ဓသ္တ နိရဝသေသက္လေသော မဟာကရုဏာသဗ္ဗညုတဉာဏာဒိအပရိ မေယျဂုဏဂဏာဓာရော ခန္ဓသန္တာနော ဗုဒ္ဓေါ. ယထာဟ ‘‘ဗုဒ္ဓေါတိ ယော သော ဘဂဝါ သယမ္ဘူ အနာစရိယကော ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု သာမံ သစ္စာနိ အဘိသမ္ဗုဇ္ဈိ၊ တတ္ထ စ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တော၊ ဗလေသု စ ဝသီဘာဝ’’န္တိ.
ဧတ္ထ စ ဗုဒ္ဓေါ နာမ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓ၊ စတုသစ္စဗုဒ္ဓ၊ သုတ ဗုဒ္ဓဝသေန စတုဗ္ဗိဓော ဟောတိ. တတ္ထ ကပ္ပသတသဟဿာဓိကာနိ စတ္တာရိ အသင်္ချေယျာနိ သမတိံသပါရမိယော ပူရေတွာ သမ္ဗောဓိပ္ပတ္တော သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓေါ နာမ. ကပ္ပသတသဟဿာဓိကာနိ ဒွေ အသင်္ချေယျာနိ ပါရမိယော ပူရေတွာ သယမ္ဘူပတ္တော ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ နာမ. အဝသေသာ ခီဏာသဝါ စတုသစ္စဗုဒ္ဓေါ နာမ. ဗဟုဿုတော သုတဗုဒ္ဓေါ နာမ. ဣဓ ပန သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓေါ အဓိပ္ပေတော.
ဓိတိမာညဓာရကောတိ ဧတ္ထ ဓိတိမာ အညဓာရကောတိ ပဒစ္ဆေဒေါ ကာတဗ္ဗော. ဓိတိမာတိ သမာဓိဝန္တော၊ သမ္ပယုတ္တ ဓမ္မေ ဧကာရမ္မဏေ ဓာရေတီတိ ဓိတိ၊ သမာဓိ. ဓာဓာတုတိ. အာကာရဿ ဣကာရာဒေသော. ဓိယတိ ဌပေတိ ဧကာရမ္မဏေ သမ္ပယုတ္တဓမ္မေတိ ဓိတိ၊ စိတ္တေန ယောဂေနေဝေသော ဧကာ ရမ္မဏေ ပတိဋ္ဌာပနဝသေန စိတ္တဿ အာရမ္မဏေ နိစ္စလဘာဝေန ပတိဋ္ဌာပေတီတိ အတ္ထော. ဓိတိ အဿ အတ္ထီတိ ဓိတိမာ၊ ဗုဒ္ဓေါ. သော ဟိ ယထာ မဟာမေရု စတူဟိ ဒိသာဟိ ဘုသံ အာဂတေဟိ ဝါတေဟိ န သမိဉ္ဇတိ၊ ဧဝံ ပဋိပက္ခေဟိ မိစ္ဆာဝါဒ ဝါတေဟိ စ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌာရမ္မဏေဟိ စ လာဘာလာဘ ယသာယသ နိန္ဒာ ပသံသ သုခဒုက္ခသင်္ခါတေဟိ လောကဓမ္မေဟိ စ န သမိဉ္ဇတိ၊ သမာဓိဝန္တောယေဝ ဟောတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.
အညဓာရကောတိ အရဟတ္တဖလဟာရကော. ဝိမုတ္တိသင်္ခါတံ အရဟတ္တဖလသေတစ္ဆတ္တံ ဓာရေန္တော ဝါ. ဇာနာတိ ပဌမ မဂ္ဂေန ဒိဋ္ဌသစ္စဿ အာမရိယာဒံ အနတိက္ကမိတွာ ဝါတိ အညံ၊ အရဟတ္တဖလံ. အာပုဗ္ဗဉာဓာတု ကွိ. အာသဒ္ဒေါ မရိယာဒတ္ထော. သံယောဂပရတ္တာ အာကာရဿ ရဿော၊ တံ ဓာရေတီတိ အညဓာရကော. အညသဒ္ဒူပပဒဓရဓာတု ဏွု. သံသာရေတိ ခန္ဓဓာတုအာယတနာနံ အဗ္ဗောစ္ဆိန္နံ ပဝတ္တမာနေ သံသာရဝဋ္ဋေ.
ဝုတ္တဉှိ အဋ္ဌကထာယံ –
‘‘ခန္ဓာနဉ္စ ပဋိပါဋိ၊ ဓာတုအာယတနာန စ၊
အဗ္ဗောစ္ဆိန္နံ ဝတ္တမာနာ၊ သံသာရောတိ ပဝုစ္စတီ’’တိ.
ခန္ဓဓာတုအာယတနာနံ အညမညသမ္ဗန္ဓေန သံပုနပ္ပုနံ သရတိ ဂစ္ဆတိ ပဝတ္တတီတိ သံသာရော. သံပုဗ္ဗသရဓာတု ဂတိမှိ ဏ. အထ ဝါ ခန္ဓာယတနဓာတုယော သံ အဗ္ဗောစ္ဆိန္နံ သရန္တိ ဂစ္ဆန္တိ ပဝတ္တန္တိ ဧတ္ထာတိ သံသာရောတိ ဝစနတ္ထော ကာတဗ္ဗော၊ တသ္မိံ. အနုဘောသီတိ အနုပုနပ္ပုနံ အဘုဉ္ဇိ၊ အဝေဒယီတိ အတ္ထော. ကာယိကန္တိ ကာယေ သရီရေ ပဝတ္တံ ကာယိကံ. စေတသိကန္တိ စေတသိ ပဝတ္တံ စေတသိကံ. တံ ပန ပဒဒွယံ ဒုက္ခန္တိပဒေ ဝိသေသနံ. ဒုက္ခန္တိ ဝဋ္ဋဒုက္ခံ. ဒုက္ခနံ ဒုက္ခံ၊ အထ ဝါ ဒုက္ခယတီတိ ဒုက္ခံ၊ ဒုက္ခဓာတု အ. ဣဒံ ပန နိဗ္ဗစနံ ကာရိတဝသေန ဝုတ္တံ. ယဿ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တံ ဒုက္ခိတံ ကရောတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. လောကတောတိ သတ္တလောကဟေတု. လောကိယန္တိ ပဝတ္တန္တိ ဧတ္ထ ပုညာပုညာနိ တဗ္ဗိပါကော စာတိ လောကော. လောကဓာတု ဏ. အထ ဝါ ကုသလာဒီနိ လာတိ ဂဏှာတီတိ လောကော. လာဓာတု ဩကပစ္စယော. သတ္တ လောကောဝ လဗ္ဘတိ. ဓိတိမာ အညဓာရကော ယော ဗုဒ္ဓေါ သံသာရဝဋ္ဋေ နိမုဂ္ဂါနံ သတ္တာနမနုဒယာယ သံသာရဝဋ္ဋဒုက္ခတော ပမောစေတုကာမော ကပ္ပသတသဟဿာဓိကာနိ စတ္တာရိ အသင်္ချေယျာနိ အတိဒုက္ကရာနိ သမတိံသပါရမိယော ပဉ္စ မဟာ ပရိစ္စာဂေ စ ကရောန္တော သတ္တလောကဟေတု ကာယိကံ စေတသိကံ သံသာရဝဋ္ဋဒုက္ခံ အနုဘဝသီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တန္တိ တာဒိသံ ဗုဒ္ဓံ. ဝန္ဒေတိ ဝန္ဒာမိ.
နရဒေဝမင်္ဂလန္တိ နရဒေဝါနံ မင်္ဂလဘူတံ. အယံ ပနေတ္ထ ဝစနတ္တော. နိရယံ နေတိ ပါပုဏာတီတိ နရော၊ မနုဿော. နိဓာတု ပါပုနနေ အရော. အရိယမနုဿော ပန ဘူတပုဗ္ဗဂတိက နယေန နရော နာမာတိ. အထ ဝါ သေဋ္ဌဘာဝံ နေတီတိ နရော၊ ဥတ္တမံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ နေတီတိ အတ္ထော. ဝိမာနဝတ္ထုအဋ္ဌကထာယံ ပန ဇေဋ္ဌဘာဝံ နေတီတိ နရော. ပုတ္တဘာတုဘူတောပိ ဟိ ပုဂ္ဂလော မာတုဇေဋ္ဌဘဂိနီနံ ပိတုဋ္ဌာနေ တိဋ္ဌတိ၊ ပဂေဝ ဘတ္တုဘူတော ဣတရာသန္တိ ဝုတ္တံ. ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂမဟာဋီကာယံ ပန နရတီတိ နရော၊ ပုရိသော. ယထာ ဟိ ပဌမပကတိဘူတော သတ္တော ဣတရာယ ပကတိယာ သေဋ္ဌဋ္ဌေန ပုရိဥစ္စေ ဌာနေ သေတိ ပဝတ္တတီတိ ပုရိသောတိ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝံ နယနဋ္ဌေန နရောတိ ဝုစ္စတိ. ပုတ္တဘာတု ဘူတောပိ ဟိ ပုဂ္ဂလော မာတုဇေဋ္ဌဘဂိနီနံ ပိတုဌာနေ တိဋ္ဌတိ. ပဂေဝ ဣတရာ ဣတရာသန္တိ ဝုတ္တံ. တသ္မာ ဣဓ ပန နရန္တိ သာမညေန ဝုတ္တမ္ပိ ဝိသေသေန ပုရိသနရန္တိ ဝိညာယတိ ပဓာနနယေန ဂဟဏဿ ယုတ္တတ္တာ. ဒိဗ္ဗန္တိ ကာမဂုဏ ဈာနာဘိညာစိတ္တိဿရိယာဒီဟိ ကီဠန္တီတိ ဒေဝါ. ဒိဝုဓာတု ဏ. အထ ဝါ သရီရာလင်္ကာရဇုတိယာ ဒိဗ္ဗန္တီတိ ဒေဝါ. ဒေဝါ စ နာမ တိဝိဓာ ဟောန္တိ သမ္မုတိဒေဝါ၊ ဥပပတ္တိဒေဝါ၊ ဝိသုဒ္ဓိဒေဝါ စာတိ. တတ္ထ မဟာသမ္မတကာလတော ပဋ္ဌာယ လောကေန ဒေဝါတိ သမ္မတတ္တာ ရာဇာနော ဒေဝိယော ရာဇကုမာရာ စ သမ္မုတိဒေဝါ နာမ. ဒေဝလောကေ ဥပပန္နာ ဥပပတ္တိဒေဝါ နာမ. ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓခီဏာသဝါ ဝိသုဒ္ဓိဒေဝါ နာမ. ဣဓ ပန ဥပပတ္တိဒေဝါ အဓိပ္ပေတာ.
မင်္ဂလန္တိ မင်္ဂလဘူတံ. တန္တိပဒေ ဝိသေသနံ. မင်္ဂန္တိ ဝဍ္ဎေန္တိ သဗ္ဗသမ္ပတ္တီဟိ သတ္တာနံ ဧတေနာတိ မင်္ဂလော၊ ဗုဒ္ဓေါ. မင်္ဂလ ဓာတု ဝဍ္ဎနေ အလော. အထ ဝါ မင်္ဂံ ဝုစ္စတိ ပါပံ၊ တံ ဝေနေယျာနံ ဒေသနာယ လုနာတိ ဆိန္ဒတီတိ မင်္ဂလော၊ ဗုဒ္ဓေါ. မင်္ဂသဒ္ဒူပပဒလုဓာတု ကွိ. နရာ စ ဒေဝါ စ နရဒေဝါ၊ တေသံ မင်္ဂလော နရဒေဝမင်္ဂလော၊ ဗုဒ္ဓေါ. သော ပန မနုဿဒေဝဗြဟ္မာနံ ပူဇနီယတ္တာ စ သင်္ခေ၊ စက္ကံ၊ ပုဏ္ဏကုမ္ဘော၊ ဂရာ၊ သိရီ၊ သေတစ္ဆတ္တံ၊ အင်္ကုသော၊ ဓဇံ၊ သောဝတ္တိကဉ္စာတိ အဋ္ဌဟိ လောကိယမင်္ဂလေဟိ သေဋ္ဌတ္တာ ဥတ္တမတ္တာ စ မင်္ဂလော နာမာတိ ဝုစ္စတိ၊ တသ္မာ ဗုဒ္ဓဿ နရဒေဝမင်္ဂလန္တိ ထောမေတီတိ အဓိပ္ပါယောတိ.
အယံ ပနေတ္ထ သင်္ခေပယောဇနာ. ဓိတိမာ သမာဓိဝန္တော အညဓာရကော အရဟတ္တဖလဓာရကော အရဟတ္တဖလသေ တစ္ဆတ္တံ ဓာရေန္တော ဝါ၊ ယော ယာဒိသော ဗုဒ္ဓေါ၊ သံသာရေ သံသာရဝဋ္ဋေ၊ ကာယိကံ ကာယေ ပဝတ္တံ ဒုက္ခဉ္စ ဝဋ္ဋဒုက္ခဉ္စ စေတသိ ပဝတ္တံ ဒုက္ခဉ္စ ဝဋ္ဋဒုက္ခဉ္စ၊ လောကတော လောကဟေတု၊ အနုဘောသိ ပုနပ္ပုနံ အဘဝသိ အဝေဒယိ၊ နရဒေဝမင်္ဂလံ နရဒေဝါနံ မင်္ဂလဘူတံ၊ တံ တာဒိသံ ဗုဒ္ဓံ အဟံ ဝန္ဒေ ဝန္ဒာမီတိ.
တတိယဝန္ဒနဂါထာဝဏ္ဏနာ သမတ္တာ.
၄. ဗာတ္တိံသတိလက္ခဏစိတြဒေဟံ၊
ဒေဟဇ္ဇုတိနိဂ္ဂတပဇ္ဇလန္တံ၊
ပညာဓိတိသီလဂုဏောဃဝိန္ဒံ၊
ဝန္ဒေ မုနိမန္တိမဇာတိယုတ္တံ.
၄. ဧဝံ တတိယဂါထာယ ဗုဒ္ဓဿ နတွာ ဣဒါနိ ဗာတ္တိံသတိလက္ခဏစိတြဒေဟန္တျာဒီဟိ ဆဟိ ဂုဏေဟိ ထောမိတွာ မုနိနော ဝန္ဒိတုကာမော ဗာတ္တိံသတိ လက္ခဏ စိတြ ဒေဟ န္တျာဒိဂါထမာဟ. အယံ ပန တ ဇ ဇ ဂဏ ဂရုဒွယ ယုတ္တတ္တာ ဧကာဒသက္ခရေဟိ လက္ခိတာ ဥပဋ္ဌိတာ ဂါထာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဝုတ္တဉှိ ဝုတ္တောဒယေ တ္ဇာ ဇ္ဂါ ဂရုနာယမုပဋ္ဌိတာ သာ’’တိ. တဿတ္ထော. ယဿံ ပဋိပါဒံ တ္ဇာ တဇဂဏာ စ ဇ္ဂါဇဂဏဂရူ စ ဂရုနာ ပါဒန္တဂရုနာ စေ ယုတ္တာ၊ သာ အယံ ဂါထာ ဥပဋ္ဌိတာ နာမာတိ. ဧတ္ထ စ ဧက ဂရုကေ သတိပိ ဒွိဂရုကေပိ လက္ခဏသမာနတ္တာ ဥပဋ္ဌိတာ ဂါထာ နာမာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. တတ္ထ ဗာတ္တိံသတိ လက္ခဏ စိတြ ဒေဟန္တိ ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏေဟိ ဝိစိတြံ သရီရဝန္တံ. ဧတ္ထ စ ဒွီဟိ အဓိကံ တိံသံ ဗာတ္တိံသတိ. ဒွိသဒ္ဒဿ ဗာဒေသော. လက္ခိယတိ လက္ခိတဗ္ဗံ ဗုဒ္ဓသရီရံ ဧတေနာတိ လက္ခဏံ. ဒိဟတိ ဥပစယတိ ဝဍ္ဎတိ ဝါ ဧတ္ထ ကုသလာ ကုသလန္တိ ဒေဟံ၊ သရီရံ. ဒိဟဓာတု ဥပစယေ ဝဍ္ဎနေ ဝါ ဏ. ဗာတ္တိံသတိ မဟာပုရိသလက္ခဏေဟိ စိတြံ ဝိစိတြံ ဒေဟံ သရီရံ ယဿ သောတိ ဗာတ္တိံသတိလက္ခဏစိတြဒေဟော၊ မုနိ လဗ္ဘတိ.
ဣဒံ ပနေတ္ထ ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏသရူပဿ သင်္ခေပ ဒဿနံ. သုပ္ပတိဋ္ဌိတပါဒေါ စ၊ အာယတပဏှိ၊ ဒီဃင်္ဂုလိ၊ မုဒုတ လုဏဟတ္ထပါဒေါ၊ ဇာလဟတ္ထပါဒေါ၊ ဥဿင်္ခပါဒေါ၊ ဧဏိဇင်္ဃော၊ ဌိတကောဝ အနောနမန္တော ဥဘောဟိ ပါဏိတလေဟိ ဇာဏု ကာနိ ပရိမသတိ ပရိမဇ္ဇတိ၊ ကောသောဟိတဝတ္ထဂုယှော၊ သုဝဏ္ဏ ဝဏ္ဏော ကဉ္စနသန္နိဘတ္တစော၊ သုခုမစ္ဆဝီ၊ ဧကေကလောမော၊ ဥဒ္ဓဂ္ဂလောမော၊ ဗြဟ္မုဇုဂတ္တော၊ သတ္တုဿဒေါ၊ သီဟပုဗ္ဗဒ္ဓ ကာယော၊ စိတန္တရံသော၊ နိဂြောဓပရိမဏ္ဍလော၊ သမဝဋ္ဋက္ခန္ဓော၊ ရသဂ္ဂရသီ၊ သီဟဟနု၊ စတ္တာလီသဒန္တော၊ သမဒန္တော၊ အဝိရဠဒန္တော၊ သုသုက္ကဒါဌော၊ ပဟူတဇိဝှေါ၊ ဗြဟ္မဿရော ကရဝီကဘာဏိ၊ အတိနီလနေတ္တော၊ ဂေါပခုမော၊ ဥဏ္ဏာ ဘမု ကန္တရေ ဇာတော၊ ဥဏှီသသီသော စာတိ ဒွတ္တိံသဝိဓာနိ ဟောန္တိ မဟာပုရိသလက္ခဏာနိ.
တေန ဝုတ္တံ ပါထေယျဝဂ္ဂေ လက္ခဏသုတ္တေ ‘‘ကတမာနိ တာနိ ဘိက္ခဝေ ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသဿ မဟာပုရိသလက္ခဏာနိ၊ ယေဟိ သမန္နာဂတဿ မဟာပုရိသဿ ဒွေ ဂတိယော ဘဝန္တိ၊ အနညာ. သစေ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ ရာဇာ ဟောတိ စက္ကဝတ္တိ။ပေ။ သစေ ခေါပန အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ၊ အရဟံ ဟောတိ သမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဝိဝဋစ္ဆဒေါ ၁. ဣဓ ဘိက္ခဝေ မဟာ ပုရိသော သုပ္ပတိဋ္ဌိတပါဒေါ ဟောတိ. ယမ္ပိ ဘိက္ခဝေ မဟာ ပုရိသော သုပ္ပတိဋ္ဌိတပါဒေါ ဟောတိ. ဣဒမ္ပိ ဘိက္ခဝေ မဟာ ပုရိသဿ မဟာပုရိသလက္ခဏံ ဘဝတိ ၂. ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ မဟာပုရိသဿ ဟေဋ္ဌာပါဒတလေသု စက္ကာနိ ဇာတာနိ ဟောန္တိ သဟဿာရာနိ သနေမိကာနိ သနာဘိကာနိ သဗ္ဗာ ကာရပရိပူရာနိ. ဣဒမ္ပိ ဘိက္ခဝေ မဟာပုရိသဿ မဟာပုရိသ လက္ခဏံ ဘဝတိ ၃. ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ မဟာပုရိသော အာယတပဏှီ ဟောတိ ၄. ဒီဃင်္ဂုလီ ဟောတိ ၅. မုဒုတလုဏ ဟတ္ထပါဒေါ ဟောတိ ၆. ဇာလဟတ္ထပါဒေါ ဟောတိ ၇. ဥဿင်္ခပါဒေါ ဟောတိ ၈. ဧဏိဇင်္ဃော ဟောတိ ၉. ဌိတကောဝ အနောနမန္တော ဥဘောဟိ ပါဏိတလေဟိ ဇာဏုကာနိ ပရိမသတိ ပရိမဇ္ဇတိ ၁၀. ကောသောဟိတဝတ္ထဂုယှော ဟောတိ ၁၁. သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော ကဉ္စနသန္နိဘတ္တစော ၁၂. သုခုမစ္ဆဝီ ဟောတိ သုခုမတ္တာ ဆဝိယာ ရဇောဇလ္လံ ကာယေ န ဥပလိမ္ပတိ ၁၃. ဧကေကလောမော ဟောတိ၊ ဧကေကာနိ လောမာနိ လောမကူပေသု ဇာတာနိ ၁၄. ဥဒ္ဓဂ္ဂလောမော ဟောတိ. ဥဒ္ဓဂ္ဂါနိ လောမာနိ ဇာတာနိ နီလာနိ အဉ္ဇနဝဏ္ဏာနိ ကုဏ္ဍလာ ဝတ္တာနိ ပဒက္ခိဏာဝတ္တကဇာတာနိ ၁၅. ဗြဟ္မုဇုဂတ္တော ဟောတိ ၁၆. သတ္တုဿဒေါ ဟောတိ ၁၇. သီဟပုဗ္ဗဒ္ဓ ကာယော ဟောတိ ၁၈. စိတန္တရံသော ဟောတိ ၁၉. နိဂြောဓပရိမဏ္ဍလော ဟောတိ၊ ယာဝတကွဿ ဗျာမော၊ တာဝ တကွဿ ကာယော ၂၀. သမဝဋ္ဋက္ခန္ဓော ဟောတိ ၂၁. ရသဂ္ဂ သဂ္ဂီ ဟောတိ ၂၂. သီဟဟနု ဟောတိ ၂၃. စတ္တာလီသဒန္တော ဟောတိ ၂၄. သမဒန္တော ဟောတိ ၂၅. အဝိရဠဒန္တော ဟောတိ ၂၆. သုသုက္ကဒါဌော ဟောတိ ၂၇. ပဟူတဇိဝှေါ ဟောတိ ၂၈. ဗြဟ္မဿရော ဟောတိ ကရဝီကဘာဏိ ၂၉. အတိနီလနေတ္တော ဟောတိ ၃၀. ဂေါပခုမော ဟောတိ ၃၁. ဥဏ္ဏာ ဘမုကန္တရေ ဇာတာ ဟောတိ ဩဒါတာ မုဒုတူလ သန္နိဘာ. ယမ္ပိ ဘိက္ခဝေ မဟာပုရိသဿ ဥဏ္ဏာ ဘမုကန္တရေ ဇာတာ ဟောတိ ဩဒါတာ မုဒုတူလသန္နိဘာ. ဣဒမ္ပိ ဘိက္ခဝေ မဟာပုရိသဿ မဟာပုရိသလက္ခဏံ ဘဝတိ ၃၂. ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ မဟာပုရိသော ဥဏှီသသီသော ဟောတိ. ယမ္ပိ ဘိက္ခဝေ မဟာပုရိသော ဥဏှီသသီသော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိ ဘိက္ခဝေ မဟာပုရိသဿ မဟာပုရိသလက္ခဏံ ဘဝတိ. ဣမာနိ ခေါ တာနိ ဘိက္ခဝေ ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသဿ မဟာပုရိသ လက္ခဏာနီ’’တိ. ဧတေသံ ပန ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏာနံ အတ္ထော ပစ္ဆာ အာဝိဘဝိဿတီတိ.
ဒေဟဇ္ဇုတိနိဂ္ဂတပဇ္ဇလန္တန္တိ ဘဂဝတော ရူပကာယတော နိက္ခန္တေဟိ ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသီသင်္ခါတေဟိ ဩဘာသေဟိ ပရိသမန္တတော ဝိဇ္ဇောတဝန္တံ. ဇဝတိ ဒိဗ္ဗတီတိ ဇုတိ. ဇုဓာတုတိ. နိဂစ္ဆတိ နိစ္ဆရတီတိ နိဂ္ဂတာ၊ ရသ္မိ. နိပုဗ္ဗဂမုဓာတု တ. ပကာရေန ဇလတေ ဒိဗ္ဗတေ ပဇ္ဇလန္တံ. ဧတ္ထ စ ဒေဟနိဂ္ဂတဇုတီတိ ဝတ္တဗ္ဗေ ဆန္ဒာနုရက္ခဏတ္ထံ ပဒဝိပရိယာယေန ဒေဟဇ္ဇုတိနိဂ္ဂတန္တိ ဝုတ္တံ. တသ္မာ ဒေဟတော နိဂ္ဂတာ ဇုတီတိ သမာသော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ဒေဟတော ရူပကာယတော နိဂ္ဂတေဟိ နိစ္ဆရေဟိ ဇုတီဟိ ရံသီဟိ ပဇ္ဇလန္တံ ယဿ သောတိ ဒေဟဇ္ဇုတိ နိဂ္ဂတပဇ္ဇလန္တော၊ မုနိ လဗ္ဘတိ. မုနိနော ဟိ ပုရတ္ထိမကာယတော ဆဗ္ဗဏ္ဏရသ္မိယော ဥဋ္ဌဟိတွာ အသီတိဟတ္ထဋ္ဌာနံ အဂ္ဂ ဟေသိ. ပစ္ဆိမကာယတော ဒက္ခိဏဟတ္ထတော ဝါမဟတ္ထတော ဆဗ္ဗဏ္ဏာ ရသ္မိယော ဥဋ္ဌဟိတွာ အသီတိဟတ္ထဋ္ဌာနံ အဂ္ဂဟေသိ. ဥပရိ ကေသန္တတော ပဋ္ဌာယ သဗ္ဗကေသဝတ္တေဟိ မောရဂီဝဝဏ္ဏာ ရသ္မိ ဥဋ္ဌဟိတွာ ဂဂနတလေ အသီတိဟတ္ထဋ္ဌာနံ အဂ္ဂဟေသိ. ဟေဋ္ဌာပါဒတလေဟိ ပဝါဠဝဏ္ဏာ ရသ္မိ ဥဋ္ဌဟိတွာ ဃနပထဝိယံ အသီတိဟတ္ထဋ္ဌာနံ အဂ္ဂဟေသိ၊ ဧဝံ သမန္တာ အသီတိဟတ္ထမတ္တံ ဌာနံ ဆဗ္ဗဏ္ဏာ ဗုဒ္ဓရသ္မိယော ဝိဇ္ဇောတမာနာ ဝိပ္ဖန္ဒမာနာ ကဉ္စနဒဏ္ဍဒီပိကာဟိ နိစ္ဆရိတွာ အာကာသံ ပက္ခန္ဒဇာလာ ဝိယ စတုဒ္ဒီပိက မဟာမေဃတော နိက္ခန္တဝိဇ္ဇုလတာ ဝိယ ဝိဓာဝိံသူတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တသ္မာ ဒေဟဇ္ဇုတိနိဂ္ဂတပဇ္ဇလန္တန္တိ ထောမေတီတိ.
ပညာဓိတိ သီလ ဂုဏောဃဝိန္ဒန္တိ ဧတ္ထ ပညာတိ သဗ္ဗညုတ ဉာဏံ. ဓိတီတိ ဈာနမဂ္ဂဖလသမ္ပယုတ္တသမာဓိ. သီလန္တိ ပစ္စေက ဗုဒ္ဓါရိယသာဝကေဟိ အသာဓာရဏံ သုဝိသုဒ္ဓံ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလံ. ဩဃန္တိ သမူဟံ. ဝိန္ဒန္တိ လဒ္ဓံ. ပကာရေန ယထာသဘာဝံ သဗ္ဗဉေယျဓမ္မံ ဝါ ဇာနာတိ ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ ပညာ. သဗ္ဗညုတ ဉာဏံ. ပပုဗ္ဗဉာဓာတု အ. သာ ပနေသာ ပဇာနနလက္ခဏာ ပဋိဝေဓလက္ခဏာ ဩဘာသနလက္ခဏာ စ၊ ဝိသယောဘာသ ရသာ၊ အသမ္မောဟပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ သမာဓိပဒဋ္ဌာနာ. ဓိတိသဒ္ဒဿ ဝစနတ္ထော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တောယေဝ. သီလတီတိ သီလံ. ကာယဝစီကမ္မာနိ သမ္မာ ဒဟတိ သမ္မာ ဌပေတီတိ အတ္ထော. အထ ဝါ သီလတိ သမာဓိယတိ ကာယကမ္မာဒီနံ သုသိလျ ဘာဝေန န ဝိပ္ပကိရတီတိ သီလံ၊ သီလန္တိ သမာဒဟန္တိ စိတ္တံ ဧတေနာတိ ဝါ သီလံ၊ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလံ. သီလဓာတု အ. ဣဒံ ပန ပတိဋ္ဌာပနလက္ခဏံ၊ ဒုဿိလျဝိဒ္ဓံသနရသံ အနဝဇ္ဇရသံ ဝါ၊ သောစေယျပစ္စုပဋ္ဌာနံ၊ ဟိရိဩတ္တပ္ပပဒဋ္ဌာနံ. ဂုဏသဒ္ဒဿ ဝစနတ္ထော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တောယေဝ. ဥဟနတိ သမူဟံ ကရောတိ ဧတ္ထ အဝယဝန္တိ ဩဃော၊ သမူဟော. ဥပုဗ္ဗဟနဓာတု ဏ. ဥဿ ဩ. ဟနဿ ဃော. အဘိဓာနပ္ပဒီပိကာဋီကာယံ ပန ‘‘အဝယဝံ ဗျပိယတိ ဂစ္ဆတီတိ ဩဃော’’တိ ဝုတ္တံ. ဝိန္ဒနံလဘနံ ဝိန္ဒံ၊ ဝိန္ဒိယိတ္ထ လဗ္ဘိတ္ထာတိ ဝါ ဝိန္ဒံ၊ ပညာ စ ဓိတိ စ သီလဉ္စ တံ ဂုဏဉ္စာတိ ပညာဓိတိသီလဂုဏာ၊ တေသံ ဩဃော သမူဟောတိ တထာ၊ တံ ဝိန္ဒံ လဘနံ ယဿာတိ ပညာဓိတိသီလဂုဏောဃဝိန္ဒော၊ မုနိ. အထ ဝါ ဝိန္ဒံ လဘိတဗ္ဗံ ပညာဓိတိသီလဂုဏောဃံ ယေနာတိ ပညာဓိတိသီလဂုဏောဃဝိန္ဒော. တတိယာဗဟုဗ္ဗီဟိ သမာသောယံ. ဝိန္ဒာနံ လဘိတဗ္ဗာနံ ပညာဓိတိသီလ သင်္ခါတာနံ ဂုဏာနံ သမူဟော အတ္ထီတိ အတ္ထော. တံ.
ဝန္ဒေတိ အဟံ ဝန္ဒာမိ. မုနိန္တိ ဗုဒ္ဓံ. မုနာတိ ဇာနာတိ ပရိစ္ဆိန္ဒတိ ဝါ ဟိတာဟိတန္တိ မုနိ၊ ဗုဒ္ဓေါ. မုနဓာတု ဉာဏေ ဣ. အထ ဝါ မုနာတိ ဇာနာတိ ဥဘော အတ္ထေတိ မုနိ၊ ခန္ဓာဒိ လောကေ တုလံ အာရောပေတွာ မိနန္တော ဝိယ ဣမေ အဇ္ဈတ္တိကာ ခန္ဓာ ဣမေ ဗာဟိရာတိအာဒိနာ နယေန ဣဓလောကတ္ထဉ္စ ပရလောကတ္ထဉ္စ ဘဂဝါ ဇာနာတီတိ အတ္ထော. သော ပနေသ အဂါရိယမုနိ၊ အနာဂါရိယမုနိ၊ သေခမုနိ၊ အသေခမုနိ၊ ပစ္စေကမုနိ၊ မုနိမုနိ စာတိ အနေကဝိဓော. တတ္ထ အဂါရိယမုနီတိ ဂိဟိပိ အာဂတဖလော ဝိညာတသာသနော. အနာဂါရိယမုနီတိ တထာရူပေါဝ ပဗ္ဗဇိတော. သေခမုနီတိ သတ္တ သေက္ခာ. အသေခမုနီတိ ခီဏာသဝေါ. ပစ္စေကမုနီတိ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ. မုနိမုနီတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ. တေသု ပန ဣဓ မုနိမုနိ အဓိပ္ပေတော၊ တံ မုနိံ. အန္တိမဇာတိယုတ္တန္တိ အန္တိမေန စရိမဘဝေန ယုတ္တံ. အဝသာနံ အမတိ ဂစ္ဆတီတိ အန္တံ. အမဓာတု တ. မဿ နော. အန္တေ ဘဝေါ အန္တိမော၊ စရိမဘဝေါ. ဇာနနံ နိဗ္ဗတ္တနံ ဇာတိ၊ ခန္ဓာနံ ပဝတ္တိ. ကမ္မေန ဇနိယတိ နိဗ္ဗတ္တိယတီတိ ဝါ ဇာတိ. ဥပပတ္တိဘဝေါ လဗ္ဘတိ. ဇာနိဓာတုတိ. ဓာတွန္တ လောပေါ. အန္တိမဇာတိယာ ယုတ္တောတိ အန္တိမဇာတိယုတ္တော၊ မုနိ. အာယတိဉှိ တီသု ဘဝေသု ပဋိသန္ဓိဇနကာနံ သဗ္ဗ ကိလေသာနံ ဗောဓိပလ္လင်္ကေယေဝ အဂ္ဂမဂ္ဂေန သမုစ္ဆိန္ဒိတတ္တာ ဘဂဝတော အနာဂတေ ပုနဗ္ဘဝေါ နတ္ထိ၊ တသ္မာ အယံ အရိယဇာတိ ပစ္ဆိမတ္တဘာဝယုတ္တောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.
တေန ဝုတ္တံ ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနသုတ္တေ –
‘‘ဉာဏဉ္စ မေဒဿနံ ဥဒပါဒိ၊ အကုပ္ပါမေ ဝိမုတ္တိ၊ အယမန္တိမာ ဇာတိ၊ နတ္ထိဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.
အယံ ပနေတ္ထ သင်္ခေပယောဇနာ. ဗာတ္တိံသတိလက္ခဏစိတြံ ဒေဟံ ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏေဟိ ဝိစိတြံ ရူပကာယဝန္တံ၊ ဒေဟဇ္ဇုတိနိဂ္ဂတ ပဇ္ဇလန္တံ ရူပကာယတော နိဂ္ဂတေဟိ ဆဗ္ဗဏ္ဏရံ သီဟိ ပရိသမန္တတော ဝိဇ္ဇောတဝန္တံ၊ ပညာဓိတိသီလဂုဏော ဃဝိန္ဒံ ပညာဓိတိသီလသင်္ခတာနံ ဂုဏာနံ သမူဟံ လဘနဝန္တံ၊ ဝိန္ဒိတဗ္ဗာနံ ပညာဓိတိသီလသင်္ခါတာနံ ဂုဏာနံ သမူဟဝန္တံ ဝါ၊ အန္တိမဇာတိယုတ္တံ စရိမဘဝေန စရိမတ္တဘာဝေန ဝါ ယုတ္တံ မုနိံ ဗုဒ္ဓံ အဟံ တီဟိ ဒွါရေဟိ သက္ကစ္စံ ဝန္ဒေ ဝန္ဒာမီတိ.
စတုတ္ထဝန္ဒနဂါထာဝဏ္ဏနာ သမတ္တာ.