၆. ယသသုတ္တံ

၈၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ယေန ဣစ္ဆာနင်္ဂလံ နာမ ကောသလာနံ ဗြာဟ္မဏဂါမော တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ဣစ္ဆာနင်္ဂလေ ဝိဟရတိ ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍေ. အဿောသုံ ခေါ ဣစ္ဆာနင်္ဂလကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ – ‘‘သမဏော ခလု ဘော ဂေါတမော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော ဣစ္ဆာနင်္ဂလံ အနုပ္ပတ္တော ဣစ္ဆာနင်္ဂလေ ဝိဟရတိ ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍေ. တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ။ပေ။ သာဓု ခေါ ပန တထာရူပါနံ အရဟတံ ဒဿနံ ဟောတီ’’’တိ.

အထ ခေါ ဣစ္ဆာနင်္ဂလကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ပဟုတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဒါယ ယေန ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ အဋ္ဌံသု ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ နာဂိတော ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာကော ဟောတိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ နာဂိတံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကေ ပန တေ၊ နာဂိတ၊ ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ ကေဝဋ္ဋာ မညေ မစ္ဆဝိလောပေ’’တိ? ‘‘ဧတေ၊ ဘန္တေ၊ ဣစ္ဆာနင်္ဂလကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ ပဟုတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဒါယ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌိတာ ဘဂဝန္တံယေဝ ဥဒ္ဒိဿ ဘိက္ခုသံဃဉ္စာ’’တိ. ‘‘မာဟံ၊ နာဂိတ၊ ယသေန သမာဂမံ၊ မာ စ မယာ ယသော. ယော ခေါ၊ နာဂိတ၊ နယိမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အဿ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ [နိကာမလာဘီ အဿံ (ဗဟူသု) အ. နိ. ၅.၃၀ ပဿိတဗ္ဗံ. တတ္ထ ဟိ အယံ ပါဌဘေဒါ နတ္ထိ] အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ၊ သော တံ မီဠှသုခံ မိဒ္ဓသုခံ လာဘသက္ကာရသိလောကသုခံ သာဒိယေယျာ’’တိ.

‘‘အဓိဝါသေတု ဒါနိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ. အဓိဝါသေတု သုဂတော. အဓိဝါသနကာလော ဒါနိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော. ယေန ယေနေဝ ဒါနိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဂမိဿတိ တန္နိန္နာဝ ဘဝိဿန္တိ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ. သေယျထာပိ၊ ဘန္တေ၊ ထုလ္လဖုသိတကေ ဒေဝေ ဝဿန္တေ ယထာနိန္နံ ဥဒကာနိ ပဝတ္တန္တိ၊ ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ယေန ယေနေဝ ဒါနိ ဘဂဝါ ဂမိဿတိ တန္နိန္နာဝ ဘဝိဿန္တိ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ. တံ ကိဿ ဟေတု? တထာ ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော သီလပညာဏ’’န္တိ.

‘‘မာဟံ၊ နာဂိတ၊ ယသေန သမာဂမံ၊ မာ စ မယာ ယသော. ယော ခေါ၊ နာဂိတ၊ နယိမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အဿ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ၊ သော တံ မီဠှသုခံ မိဒ္ဓသုခံ လာဘသက္ကာရသိလောကသုခံ သာဒိယေယျ.

‘‘ဒေဝတာပိ ခေါ၊ နာဂိတ၊ ဧကစ္စာ နယိမဿ [ဧကစ္စာ ဣမဿ (?)] နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘိနိယော အဿု [ဣဒံ ပဒံ ကတ္ထစိ နတ္ထိ] အကိစ္ဆလာဘိနိယော [နိကာမလာဘိနိယော အကိစ္ဆလာဘိနိယော (?)] အကသိရလာဘိနိယော၊ ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. တုမှာကမ္ပိ [တာသမ္ပိ (?)] ခေါ၊ နာဂိတ၊ သင်္ဂမ္မ သမာဂမ္မ သင်္ဂဏိကဝိဟာရံ အနုယုတ္တာနံ ဝိဟရတံ [အနုယုတ္တေ ဝိဟရန္တေ ဒိသွာ (?)] ဧဝံ ဟောတိ – ‘န ဟိ နူနမေ [န ဟနူနမေ (သီ. သျာ. ပီ.)] အာယသ္မန္တော ဣမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘိနော အဿု [ဣဒံ ပဒံ ကတ္ထစိ နတ္ထိ] အကိစ္ဆလာဘိနော အကသိရလာဘိနော. ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. တထာ ဟိ ပန မေ အာယသ္မန္တော သင်္ဂမ္မ သမာဂမ္မ သင်္ဂဏိကဝိဟာရံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ’’’.

‘‘ဣဓာဟံ၊ နာဂိတ၊ ဘိက္ခူ ပဿာမိ အညမညံ အင်္ဂုလိပတောဒကေန [အင်္ဂုလိပတောဒကေဟိ (သီ. ပီ. က.)] သဉ္ဇဂ္ဃန္တေ သင်္ကီဠန္တေ. တဿ မယှံ၊ နာဂိတ၊ ဧဝံ ဟောတိ – ‘န ဟိ နူနမေ အာယသ္မန္တော ဣမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘိနော အဿု အကိစ္ဆလာဘိနော အကသိရလာဘိနော. ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. တထာ ဟိ ပန မေ အာယသ္မန္တော အညမညံ အင်္ဂုလိပတောဒကေန သဉ္ဇဂ္ဃန္တိ သင်္ကီဠန္တိ’’’.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ [ဣဓာဟံ (သီ. ပီ. က.)]၊ နာဂိတ၊ ဘိက္ခူ ပဿာမိ ယာဝဒတ္ထံ ဥဒရာဝဒေဟကံ ဘုဉ္ဇိတွာ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တေ ဝိဟရန္တေ. တဿ မယှံ၊ နာဂိတ၊ ဧဝံ ဟောတိ – ‘န ဟိ နူနမေ အာယသ္မန္တော ဣမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘိနော အဿု အကိစ္ဆလာဘိနော အကသိရလာဘိနော. ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. တထာ ဟိ ပန မေ အာယသ္မန္တော ယာဝဒတ္ထံ ဥဒရာဝဒေဟကံ ဘုဉ္ဇိတွာ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ’’’.

‘‘ဣဓာဟံ [ဣဓ ပနာဟံ (?)]၊ နာဂိတ၊ ဘိက္ခုံ ပဿာမိ ဂါမန္တဝိဟာရိံ သမာဟိတံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ၊ နာဂိတ၊ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိ ဣမံ [ဣဒါနိမံ (ကတ္ထစိ) အ. နိ. ၆.၄၂] အာယသ္မန္တံ အာရာမိကော ဝါ ဥပဋ္ဌဟိဿတိ [ပစ္စေဿတိ (သီ. ပီ.)၊ ဥပဋ္ဌဟတိ (က.)] သမဏုဒ္ဒေသော ဝါ. တံ တမှာ [သော တမှာ (က. သီ.)၊ သော တံ တမှာ (?)] သမာဓိမှာ စာဝေဿတီ’တိ. တေနာဟံ၊ နာဂိတ၊ တဿ ဘိက္ခုနော န အတ္တမနော ဟောမိ ဂါမန္တဝိဟာရေန.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ၊ နာဂိတ၊ ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ အရညေ ပစလာယမာနံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ၊ နာဂိတ၊ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိ အယမာယသ္မာ ဣမံ နိဒ္ဒါကိလမထံ ပဋိဝိနောဒေတွာ အရညသညံယေဝ မနသိ ကရိဿတိ ဧကတ္တ’န္တိ. တေနာဟံ၊ နာဂိတ၊ တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ၊ နာဂိတ၊ ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ အရညေ အသမာဟိတံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ၊ နာဂိတ၊ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိ အယမာယသ္မာ အသမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ သမာဒဟိဿတိ [သမာဒဟေဿတိ (ကတ္ထစိ)]၊ သမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ အနုရက္ခိဿတီ’တိ. တေနာဟံ၊ နာဂိတ၊ တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ၊ နာဂိတ၊ ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ အရညေ သမာဟိတံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ၊ နာဂိတ၊ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိ အယမာယသ္မာ အဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိဿတိ၊ ဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ အနုရက္ခိဿတီ’တိ. တေနာဟံ၊ နာဂိတ၊ တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ၊ နာဂိတ၊ ဘိက္ခုံ ပဿာမိ ဂါမန္တဝိဟာရိံ လာဘိံ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ. သော တံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ နိကာမယမာနော ရိဉ္စတိ ပဋိသလ္လာနံ၊ ရိဉ္စတိ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ၊ ဂါမနိဂမရာဇဓာနိံ ဩသရိတွာ ဝါသံ ကပ္ပေတိ. တေနာဟံ၊ နာဂိတ၊ တဿ ဘိက္ခုနော န အတ္တမနော ဟောမိ ဂါမန္တဝိဟာရေန.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ၊ နာဂိတ၊ ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ လာဘိံ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ. သော တံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ ပဋိပဏာမေတွာ န ရိဉ္စတိ ပဋိသလ္လာနံ၊ န ရိဉ္စတိ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ. တေနာဟံ၊ နာဂိတ၊ တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန. [[ ] ဧတ္ထန္တရေ ပါဌော အ. နိ. ၆.၄၂ ဆက္ကနိပါတေယေဝ ဒိဿတိ၊ န ဧတ္ထ အဋ္ဌကနိပါတေ]

‘‘ယသ္မာဟံ [ယသ္မိံဟံ (ကတ္ထစိ)]၊ နာဂိတ၊ သမယေ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော န ကဉ္စိ ပဿာမိ ပုရတော ဝါ ပစ္ဆတော ဝါ၊ ဖာသု မေ၊ နာဂိတ၊ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ အန္တမသော ဥစ္စာရပဿာဝကမ္မာယာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.