၉. အက္ခဏသုတ္တံ

၂၉. ‘‘‘ခဏကိစ္စော လောကော၊ ခဏကိစ္စော လောကော’တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ဘာသတိ၊ နော စ ခေါ သော ဇာနာတိ ခဏံ ဝါ အက္ခဏံ ဝါ. အဋ္ဌိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အက္ခဏာ အသမယာ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ. ကတမေ အဋ္ဌ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတော စ လောကေ ဥပ္ပန္နော ဟောတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ၊ ဓမ္မော စ ဒေသိယတိ ဩပသမိကော ပရိနိဗ္ဗာနိကော သမ္ဗောဓဂါမီ သုဂတပ္ပဝေဒိတော၊ အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော နိရယံ ဥပပန္နော ဟောတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဌမော အက္ခဏော အသမယော ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတော စ လောကေ ဥပ္ပန္နော ဟောတိ။ပေ။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ၊ ဓမ္မော စ ဒေသိယတိ ဩပသမိကော ပရိနိဗ္ဗာနိကော သမ္ဗောဓဂါမီ သုဂတပ္ပဝေဒိတော၊ အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော တိရစ္ဆာနယောနိံ ဥပပန္နော ဟောတိ။ပေ။.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော ပေတ္တိဝိသယံ ဥပပန္နော ဟောတိ။ပေ။.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော အညတရံ ဒီဃာယုကံ ဒေဝနိကာယံ ဥပပန္နော ဟောတိ။ပေ။.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော ပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု ပစ္စာဇာတော ဟောတိ၊ သော စ ဟောတိ အဝိညာတာရေသု မိလက္ခေသု [မိလက္ခူသု (သျာ. က.) ဒီ. နိ. ၃.၃၅၈]၊ ယတ္ထ နတ္ထိ ဂတိ ဘိက္ခူနံ ဘိက္ခုနီနံ ဥပါသကာနံ ဥပါသိကာနံ။ပေ။ ပဉ္စမော အက္ခဏော အသမယော ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ပစ္စာဇာတော ဟောတိ၊ သော စ ဟောတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော ဝိပရီတဒဿနော – ‘နတ္ထိ ဒိန္နံ၊ နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ၊ နတ္ထိ ဟုတံ၊ နတ္ထိ သုကတဒုက္ကဋာနံ ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော၊ နတ္ထိ အယံ လောကော၊ နတ္ထိ ပရော လောကော၊ နတ္ထိ မာတာ၊ နတ္ထိ ပိတာ၊ နတ္ထိ သတ္တာ ဩပပါတိကာ၊ နတ္ထိ လောကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သမ္မဂ္ဂတာ သမ္မာ ပဋိပန္နာ ယေ ဣမဉ္စ လောကံ ပရဉ္စ လောကံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေန္တီ’တိ။ပေ။.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ပစ္စာဇာတော ဟောတိ၊ သော စ ဟောတိ ဒုပ္ပညော ဇဠော ဧဠမူဂေါ အပ္ပဋိဗလော သုဘာသိတဒုဗ္ဘာသိတဿ အတ္ထမညာတုံ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တမော အက္ခဏော အသမယော ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတော စ လောကေ အနုပ္ပန္နော ဟောတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ။ပေ။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ. ဓမ္မော စ န ဒေသိယတိ ဩပသမိကော ပရိနိဗ္ဗာနိကော သမ္ဗောဓဂါမီ သုဂတပ္ပဝေဒိတော. အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ပစ္စာဇာတော ဟောတိ၊ သော စ ဟောတိ ပညဝါ အဇဠော အနေဠမူဂေါ ပဋိဗလော သုဘာသိတဒုဗ္ဘာသိတဿ အတ္ထမညာတုံ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌမော အက္ခဏော အသမယော ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ. ‘ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌ အက္ခဏာ အသမယာ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ’’’.

‘‘ဧကောဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ခဏော စ သမယော စ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ. ကတမော ဧကော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတော စ လောကေ ဥပ္ပန္နော ဟောတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ. ဓမ္မော စ ဒေသိယတိ ဩပသမိကော ပရိနိဗ္ဗာနိကော သမ္ဗောဓဂါမီ သုဂတပ္ပဝေဒိတော. အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ပစ္စာဇာတော ဟောတိ၊ သော စ ဟောတိ ပညဝါ အဇဠော အနေဠမူဂေါ ပဋိဗလော သုဘာသိတဒုဗ္ဘာသိတဿ အတ္ထမညာတုံ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကောဝ ခဏော စ သမယော စ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယာ’’တိ.

‘‘မနုဿလာဘံ [မနုဿလောကံ (သျာ.)] လဒ္ဓါန၊ သဒ္ဓမ္မေ သုပ္ပဝေဒိတေ၊

ယေ ခဏံ နာဓိဂစ္ဆန္တိ၊ အတိနာမေန္တိ တေ ခဏံ.

‘‘ဗဟူ ဟိ အက္ခဏာ ဝုတ္တာ၊ မဂ္ဂဿ အန္တရာယိကာ၊

ကဒါစိ ကရဟစိ လောကေ၊ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ တထာဂတာ.

‘‘တယိဒံ [တဿိဒံ (က.)] သမ္မုခီဘူတံ၊ ယံ လောကသ္မိံ သုဒုလ္လဘံ၊

မနုဿပဋိလာဘော စ၊ သဒ္ဓမ္မဿ စ ဒေသနာ၊

အလံ ဝါယမိတုံ တတ္ထ၊ အတ္တကာမေန [အတ္ထကာမေန (သီ. သျာ. က.)] ဇန္တုနာ.

‘‘ကထံ ဝိဇညာ သဒ္ဓမ္မံ၊ ခဏော ဝေ [ဝေါ (သျာ.)] မာ ဥပစ္စဂါ၊

ခဏာတီတာ ဟိ သောစန္တိ၊ နိရယမှိ သမပ္ပိတာ.

‘‘ဣဓ စေ နံ ဝိရာဓေတိ၊ သဒ္ဓမ္မဿ နိယာမတံ [နိယာမိတံ (သျာ.)]၊

ဝါဏိဇောဝ အတီတတ္ထော၊ စိရတ္တံ [စိရန္တံ (က.)] အနုတပိဿတိ.

‘‘အဝိဇ္ဇာနိဝုတော ပေါသော၊ သဒ္ဓမ္မံ အပရာဓိကော၊

ဇာတိမရဏသံသာရံ၊ စိရံ ပစ္စနုဘောဿတိ.

‘‘ယေ စ လဒ္ဓါ မနုဿတ္တံ၊ သဒ္ဓမ္မေ သုပ္ပဝေဒိတေ၊

အကံသု သတ္ထု ဝစနံ၊ ကရိဿန္တိ ကရောန္တိ ဝါ.

‘‘ခဏံ ပစ္စဝိဒုံ လောကေ၊ ဗြဟ္မစရိယံ အနုတ္တရံ၊

ယေ မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိံသု၊ တထာဂတပ္ပဝေဒိတံ.

‘‘ယေ သံဝရာ စက္ခုမတာ၊ ဒေသိတာဒိစ္စဗန္ဓုနာ၊

တေသု [တေသံ (က.)] ဂုတ္တော သဒါ သတော၊ ဝိဟရေ အနဝဿုတော.

‘‘သဗ္ဗေ အနုသယေ ဆေတွာ၊ မာရဓေယျပရာနုဂေ၊

တေ ဝေ ပါရင်္ဂတာ [ပါရဂတာ (သီ. သျာ. ပီ.)] လောကေ၊ ယေ ပတ္တာ အာသဝက္ခယ’’န္တိ. နဝမံ၊