၃. ဣဏသုတ္တံ
၄၅. ‘‘ဒါလိဒ္ဒိယံ [ဒါဠိဒ္ဒိယံ (သီ.)]၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခံ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒလိဒ္ဒေါ [ဒဠိဒ္ဒေါ (သီ.)] အဿကော အနာဠှိကော [အနဒ္ဓိကော (သျာ. ကံ.)] ဣဏံ အာဒိယတိ၊ ဣဏာဒါနမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခံ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော ဣဏံ အာဒိယိတွာ ဝဍ္ဎိံ ပဋိဿုဏာတိ၊ ဝဍ္ဎိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခာ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော ဝဍ္ဎိံ ပဋိဿုဏိတွာ ကာလာဘတံ [ကာလဂတံ (က.)] ဝဍ္ဎိံ န ဒေတိ၊ စောဒေန္တိပိ နံ၊ စောဒနာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခာ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော စောဒိယမာနော န ဒေတိ၊ အနုစရန္တိပိ နံ၊ အနုစရိယာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခာ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော အနုစရိယမာနော န ဒေတိ၊ ဗန္ဓန္တိပိ နံ၊ ဗန္ဓနမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခံ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒါလိဒ္ဒိယမ္ပိ ဒုက္ခံ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော၊ ဣဏာဒါနမ္ပိ ဒုက္ခံ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော၊ ဝဍ္ဎိပိ ဒုက္ခာ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော၊ စောဒနာပိ ဒုက္ခာ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော၊ အနုစရိယာပိ ဒုက္ခာ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော၊ ဗန္ဓနမ္ပိ ဒုက္ခံ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော၊ ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဿ ကဿစိ သဒ္ဓါ နတ္ထိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ ဟိရီ နတ္ထိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ ဩတ္တပ္ပံ နတ္ထိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ ဝီရိယံ နတ္ထိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ ပညာ နတ္ထိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု – အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယဿ ဝိနယေ ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော.
‘‘သ ခေါ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော သဒ္ဓါယ အသတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ ဟိရိယာ အသတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ ဩတ္တပ္ပေ အသတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ ဝီရိယေ အသတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ ပညာယ အသတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရတိ၊ ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရတိ၊ မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရတိ. ဣဒမဿ ဣဏာဒါနသ္မိံ ဝဒါမိ.
‘‘သော တဿ ကာယဒုစ္စရိတဿ ပဋိစ္ဆာဒနဟေတု ပါပိကံ ဣစ္ဆံ ပဏိဒဟတိ [ပဒဟတိ (က.)]. ‘မာ မံ ဇညူ’တိ ဣစ္ဆတိ၊ ‘မာ မံ ဇညူ’တိ သင်္ကပ္ပတိ၊ ‘မာ မံ ဇညူ’တိ ဝါစံ ဘာသတိ၊ ‘မာ မံ ဇညူ’တိ ကာယေန ပရက္ကမတိ. သော တဿ ဝစီဒုစ္စရိတဿ ပဋိစ္ဆာဒနဟေတု။ပေ။ သော တဿ မနောဒုစ္စရိတဿ ပဋိစ္ဆာဒနဟေတု။ပေ။ ‘မာ မံ ဇညူ’တိ ကာယေန ပရက္ကမတိ. ဣဒမဿ ဝဍ္ဎိယာ ဝဒါမိ.
‘‘တမေနံ ပေသလာ သဗြဟ္မစာရီ ဧဝမာဟံသု – ‘အယဉ္စ သော အာယသ္မာ ဧဝံကာရီ ဧဝံသမာစာရော’တိ. ဣဒမဿ စောဒနာယ ဝဒါမိ.
‘‘တမေနံ အရညဂတံ ဝါ ရုက္ခမူလဂတံ ဝါ သုညာဂါရဂတံ ဝါ ဝိပ္ပဋိသာရသဟဂတာ ပါပကာ အကုသလဝိတက္ကာ သမုဒါစရန္တိ. ဣဒမဿ အနုစရိယာယ ဝဒါမိ.
‘‘သ ခေါ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ နိရယဗန္ဓနေ ဝါ ဗဇ္ဈတိ တိရစ္ဆာနယောနိဗန္ဓနေ ဝါ. နာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အညံ ဧကဗန္ဓနမ္ပိ သမနုပဿာမိ ဧဝံဒါရုဏံ ဧဝံကဋုကံ [ဧဝံဒုက္ခံ (သျာ. ကံ. က.)] ဧဝံအန္တရာယကရံ အနုတ္တရဿ ယောဂက္ခေမဿ အဓိဂမာယ၊ ယထယိဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရယဗန္ဓနံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိဗန္ဓနံ ဝါ’’တိ.
‘‘ဒါလိဒ္ဒိယံ ဒုက္ခံ လောကေ၊ ဣဏာဒါနဉ္စ ဝုစ္စတိ၊
ဒလိဒ္ဒေါ ဣဏမာဒါယ၊ ဘုဉ္ဇမာနော ဝိဟညတိ.
‘‘တတော အနုစရန္တိ နံ၊ ဗန္ဓနမ္ပိ နိဂစ္ဆတိ၊
ဧတဉှိ ဗန္ဓနံ ဒုက္ခံ၊ ကာမလာဘာဘိဇပ္ပိနံ.
‘‘တထေဝ အရိယဝိနယေ၊ သဒ္ဓါ ယဿ န ဝိဇ္ဇတိ၊
အဟိရီကော အနောတ္တပ္ပီ၊ ပါပကမ္မဝိနိဗ္ဗယော.
‘‘ကာယဒုစ္စရိတံ ကတွာ၊ ဝစီဒုစ္စရိတာနိ စ၊
မနောဒုစ္စရိတံ ကတွာ၊ ‘မာ မံ ဇညူ’တိ ဣစ္ဆတိ.
‘‘သော သံသပ္ပတိ [သင်္ကပ္ပတိ (က.)] ကာယေန၊ ဝါစာယ ဥဒ စေတသာ၊
ပါပကမ္မံ ပဝဍ္ဎေန္တော၊ တတ္ထ တတ္ထ ပုနပ္ပုနံ.
‘‘သော ပါပကမ္မော ဒုမ္မေဓော၊ ဇာနံ ဒုက္ကဋမတ္တနော၊
ဒလိဒ္ဒေါ ဣဏမာဒါယ၊ ဘုဉ္ဇမာနော ဝိဟညတိ.
‘‘တတော အနုစရန္တိ နံ၊ သင်္ကပ္ပါ မာနသာ ဒုခါ၊
ဂါမေ ဝါ ယဒိ ဝါရညေ၊ ယဿ ဝိပ္ပဋိသာရဇာ.
‘‘သော ပါပကမ္မော ဒုမ္မေဓော၊ ဇာနံ ဒုက္ကဋမတ္တနော၊
ယောနိမညတရံ ဂန္တွာ၊ နိရယေ ဝါပိ ဗဇ္ဈတိ.
‘‘ဧတဉှိ ဗန္ဓနံ ဒုက္ခံ၊ ယမှာ ဓီရော ပမုစ္စတိ၊
ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ ဘောဂေဟိ၊ ဒဒံ စိတ္တံ ပသာဒယံ.
‘‘ဥဘယတ္ထ ကဋဂ္ဂါဟော၊ သဒ္ဓဿ ဃရမေသိနော၊
ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတတ္ထာယ၊ သမ္ပရာယသုခါယ စ၊
ဧဝမေတံ ဂဟဋ္ဌာနံ၊ စာဂေါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ.
‘‘တထေဝ အရိယဝိနယေ၊ သဒ္ဓါ ယဿ ပတိဋ္ဌိတာ၊
ဟိရီမနော စ ဩတ္တပ္ပီ၊ ပညဝါ သီလသံဝုတော.
‘‘ဧသော ခေါ အရိယဝိနယေ၊ ‘သုခဇီဝီ’တိ ဝုစ္စတိ၊
နိရာမိသံ သုခံ လဒ္ဓါ၊ ဥပေက္ခံ အဓိတိဋ္ဌတိ.
‘‘ပဉ္စ နီဝရဏေ ဟိတွာ၊ နိစ္စံ အာရဒ္ဓဝီရိယော၊
ဈာနာနိ ဥပသမ္ပဇ္ဇ၊ ဧကောဒိ နိပကော သတော.
‘‘ဧဝံ ဉတွာ ယထာဘူတံ၊ သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယေ၊
သဗ္ဗသော အနုပါဒါယ၊ သမ္မာ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ.
‘‘တဿ သမ္မာ ဝိမုတ္တဿ၊ ဉာဏံ စေ ဟောတိ တာဒိနော၊
‘အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တီ’တိ၊ ဘဝသံယောဇနက္ခယေ.
‘‘ဧတံ ခေါ ပရမံ ဉာဏံ၊ ဧတံ သုခမနုတ္တရံ၊
အသောကံ ဝိရဇံ ခေမံ၊ ဧတံ အာနဏျမုတ္တမ’’န္တိ. တတိယံ၊